Đường xuống trạm y tế

Chương 13: Đường xuống trạm y tế

Mơ chạy ra mỏm đá sau trường trong đêm băng giá, chân trượt hai lần, đầu gối đập xuống đá, và cô không thấy đau.

Một vạch sóng. Mất. Một vạch. Cô bấm số Chiêng. Tút. Tút. Mất sóng. Cô giơ điện thoại lên cao hơn, đứng kiễng chân trên mép đá, gió buốt như ai cầm kim châm vào mặt. Tút. Tút.

– Anh nghe.

Giọng anh ngái ngủ. Rồi tỉnh hẳn ngay khi cô nói đến chữ "môi tím".

– Em ở yên đấy. Đừng cho nó nằm thẳng. Kê cao đầu, ủ ấm nhưng đừng trùm kín mặt. Cho uống từng ngụm nước ấm. Anh gọi trạm y tế. Anh lên ngay.

– Đường đóng băng...

– Anh biết. Bế nó xuống dần. Đi đường chính, đừng đi tắt. Anh lên đón ở giữa đường.

Rồi anh tắt máy. Mơ đứng trên mỏm đá thêm nửa giây, nhìn xuống con đường đất trắng xóa dưới trăng. Đêm hai mươi bảy âm lịch, trăng chưa mọc, nhưng băng trên mặt đường tự phát sáng, mờ mờ như một dải lụa trải từ bản xuống thung.

Mười bốn cây số. Cô chưa bao giờ đi bộ hết con đường ấy.

Khi cô chạy về đến phòng thì Mai đã ở đó, chẳng biết ai gọi. Rồi bà Dế, chống gậy, theo sau là Tủa. Rồi trưởng bản Sính. Căn phòng nhỏ của Mơ chật cứng người. Lềnh nằm trên giường của cô, kê cao đầu bằng cái gối và cuộn áo phao. Bà Dế ngồi bên giường, đặt bàn tay nhăn nheo lên ngực thằng bé, nghe một lúc, rồi lắc đầu, nói một câu ngắn với trưởng bản.

– Bà bảo phải đi bác sĩ, – Mai dịch. – Cái này lá không chữa được.

Họ đi lúc mười hai giờ kém mười lăm. Anh Chu bế con, quấn trong hai cái chăn, một cái của nhà, một cái chăn bông của công ty Mây Xanh. Mơ đi bên cạnh, cầm đèn pin, cầm cái phích nước ấm Mai rót vội. Trưởng bản Sính đi trước, tay cầm cây đuốc làm bằng nứa khô. Mai ở lại với bà Dế và Tủa. Trước khi đi, Mai cầm cái khóa của Mơ, khóa cửa phòng cô lại, nhét chìa vào túi áo cô.

Đường xuống không phải đường. Là một dải băng. Mặt đất đóng một lớp cứng, trơn như mỡ, chỗ nào có nước đọng thì thành băng trong suốt, đặt chân lên là trượt. Họ đi sát mép taluy, bám vào rễ cây, vào bụi cỏ, vào đá. Anh Chu đi như người say, hai tay ôm con, không có tay nào để bám. Hai lần anh suýt ngã. Lần thứ hai, trưởng bản Sính phải lao lại đỡ, cây đuốc rơi xuống đất, tắt ngấm.

Lềnh thở rít. Mỗi hơi thở của nó như một lời trách.

Mơ đổi cho anh Chu bế một đoạn. Thằng bé nhẹ bẫng. Tám tuổi mà nhẹ như một đứa năm tuổi. Cô ôm nó vào ngực, qua lớp chăn cô cảm thấy hơi nóng từ người nó tỏa ra, nóng như than, và cảm thấy cả cái ngực bé xíu phập phồng gấp gáp. Cô nói với nó, nói liên tục, nói những gì cô nghĩ ra được. Lềnh ơi, cô đây. Lềnh ơi, sắp đến rồi. Lềnh ơi, mai cô cho Lềnh làm đèn ông sao. Lềnh không mở mắt. Nhưng có một lúc, bàn tay nhỏ xíu của nó thò ra khỏi chăn, nắm lấy vạt áo cô.

Họ đi được chừng ba cây số thì thấy ánh đèn.

Một đốm sáng, nhảy nhót, lắc lư, đi ngược lên dốc. Rồi tiếng máy xe, rồi tiếng xích lạch cạch. Chiêng. Anh dừng xe ở chỗ đường hơi bằng, nhảy xuống, chạy lại. Anh không hỏi gì. Anh nhìn Lềnh, sờ trán, cúi tai nghe ngực, rồi quay sang anh Chu nói nhanh một tràng tiếng Mông.

– Xe máy không chở được ba người qua dốc Đá Trắng, – anh nói với Mơ. – Băng dày lắm, anh lên đã ngã hai lần. Anh Pấng đang chờ ở chân dốc với xe tải. Xe tải quấn xích, có cabin ấm. Mình đưa nó xuống đến chân dốc, rồi lên xe tải đi trạm.

– Còn mấy cây nữa?

– Bốn cây đến dốc. Một cây dốc.

Anh Chu ngồi sau xe Chiêng, ôm con. Chiêng dắt xe đi bộ bên cạnh, giữ cho xe khỏi trượt, không dám nổ máy chạy. Mơ và trưởng bản Sính đi theo sau, soi đèn. Bốn cây số ấy dài bằng bốn mươi cây số. Có những đoạn Chiêng phải dừng lại, kê đá dưới bánh xe, bẻ cành cây rải lên mặt đường cho bánh có chỗ bám. Có một đoạn dốc ngắn mà dốc quá, anh bảo anh Chu xuống, bế con đi bộ, còn anh một mình đẩy xe lên, chiếc xe trượt ngang, đổ kềnh, anh dựng lên, lại đẩy.

Đến dốc Đá Trắng thì không đi xe được nữa. Chiêng dựng xe vào vách núi, cởi áo khoác ngoài của mình, quấn thêm cho Lềnh. Rồi anh đỡ lấy thằng bé từ tay anh Chu.

– Để anh, – anh nói. – Anh Chu run tay rồi.

Dốc Đá Trắng, cái dốc mà ngày đầu tiên Mơ ngã ngồi trong bùn vàng như nghệ, bây giờ là một tấm băng dài hơn một cây số, dựng nghiêng. Chiêng đi trước, bế Lềnh, từng bước, từng bước, chân đạp vào những chỗ có rễ cây, có đá nhô lên, những chỗ mà chỉ người đã đi con dốc này hàng trăm lần mới biết. Mơ đi ngay sau anh, bước vào đúng những chỗ anh vừa bước, như ngày đầu. Chỗ nào anh không trượt, chỗ đó có đáy.

Có một lúc cô trượt. Chân cô hẫng đi, cả người đổ ngửa. Một bàn tay túm lấy cổ áo cô, giữ lại. Trưởng bản Sính. Ông không nói gì, chỉ đẩy cô đứng thẳng, rồi lại đi.

Dưới chân dốc, trong bóng tối, hai ngọn đèn pha của chiếc xe tải xanh lục bật sáng, rọi lên dốc như hai con mắt. Pấng đứng cạnh xe, tay cầm đèn pin, áo khoác da, mũ len trùm kín tai. Thấy họ, anh chạy lên mấy bước, đỡ lấy Lềnh từ tay Chiêng, bế vào cabin. Trong cabin máy sưởi đã bật, ấm sực. Anh Chu ngồi vào ghế phụ, ôm con. Mơ và Chiêng chen vào cái băng ghế hẹp phía sau. Trưởng bản Sính ở lại, bảo ông tự đi bộ về được, rồi quay lên dốc, bóng ông khuất dần trong đêm trắng.

Pấng lái xe xuống Nà Hừ trên con đường đất đóng băng, chậm, chắc, tay vững như tay người lái xe hai mươi năm. Anh không nói đùa câu nào. Anh chỉ nói một lần, lúc xe qua cái cầu tràn, nước đóng băng hai bên mép:

– Ngủ đi, thằng em. Anh lái được.

Chiêng không ngủ. Anh ngồi nghiêng người, nhìn Lềnh qua khe ghế.

Trạm y tế xã Nậm Lìn sáng đèn khi họ đến, lúc hai giờ kém mười. Bác sĩ Huệ đứng chờ ở cửa, chị là người Tày, ngoài ba mươi, tóc buộc gọn, áo blouse trắng khoác ngoài áo len. Chiêng đã gọi cho chị từ lúc mười một giờ rưỡi. Chị bế Lềnh vào phòng cấp cứu, đặt lên giường, đeo ống nghe, kẹp cái máy đo gì đó vào ngón tay thằng bé, nhìn con số, mặt không biến sắc nhưng tay nhanh hơn.

– Viêm phổi, – chị nói. – Nặng. Thở ô xy ngay. Tôi tiêm kháng sinh, khí dung cho cháu. Nhưng phải chuyển lên tỉnh. Tôi đã gọi xe cấp cứu của bệnh viện từ lúc anh Chiêng báo, đường đèo đóng băng, chắc phải sáng mới tới.

Họ ngồi ở hành lang trạm y tế, trên cái ghế băng dài bằng gỗ, dưới ngọn đèn huỳnh quang chập chờn. Anh Chu ngồi trong phòng cấp cứu, cạnh con. Pấng ngồi một lúc, uống hết cốc nước chè nóng chị Huệ pha, rồi đứng dậy, vươn vai.

– Anh về đây. Sáng mai anh còn chạy hàng sớm. – Anh vỗ vai Chiêng. – Thằng bé không sao đâu. Bác sĩ Huệ giỏi nhất cái tỉnh này.

– Cảm ơn anh Pấng, – Mơ nói. – Không có anh thì...

– Thì thằng Chiêng nó cõng thằng bé đi bộ mười bốn cây, chứ sao. Nó thế mà. – Pấng cười, cái cười mệt mỏi. Rồi anh nhìn cô một lúc, ánh mắt anh có cái gì đó lạ, như muốn nói thêm. Nhưng anh chỉ nói: – Cô giáo giữ sức khỏe.

Anh đi ra. Tiếng xe tải nổ máy ngoài sân, rồi xa dần.

Còn lại hai người.

Lúc năm giờ sáng, chị Huệ ra bảo: Lềnh đã thở đều hơn, môi đã hồng lại, sốt đã hạ một chút. Chưa qua nguy hiểm, nhưng tạm ổn. Xe cấp cứu đang trên đường. Chị bảo hai người đi rửa mặt, uống cái gì nóng.

Mơ đi ra sân trạm y tế. Trời vẫn tối, nhưng ở phía đông, sau dãy núi, có một vệt sáng xám. Mảnh trăng khuyết cuối tháng đã lên, gầy như cái liềm, treo lơ lửng trên đỉnh núi. Sương muối phủ trắng sân, phủ trắng mái trạm, phủ trắng cả những cây rau cải trong vườn thuốc nam của trạm. Cô đứng giữa sân, và lúc ấy mới thấy hết. Hai đầu gối cô đau nhói, một bên chảy máu thấm qua quần. Hai bàn tay cô cứng đơ, không gập được ngón. Cả người cô run, run đến mức răng va vào nhau lập cập.

Chiêng ra đứng cạnh cô. Anh không mặc áo khoác. Áo khoác của anh vẫn quấn trên người Lềnh.

– Anh không lạnh à?

– Lạnh.

Anh cầm lấy hai bàn tay cô. Tay anh cũng lạnh, nhưng ít lạnh hơn. Anh áp hai bàn tay cô vào giữa hai lòng bàn tay mình, rồi đưa lên, thở vào đó, hơi thở ấm, chậm, một lần, hai lần, ba lần. Như người ta thổi cho một đống lửa sắp tắt.

Mơ đứng im. Cô không run nữa. Hay là vẫn run, nhưng là run kiểu khác.

– Em đi đúng chỗ anh đi, – anh nói, không ngẩng lên, vẫn cúi xuống hai bàn tay cô. – Trên dốc. Anh nghe tiếng chân em sau lưng, bước nào cũng đúng chỗ anh vừa bước.

– Em học từ hôm đầu tiên. Chỗ nào anh lún thì chỗ đó có đáy.

Anh ngẩng lên. Trong cái ánh sáng xám xịt của bình minh tháng Mười hai, giữa sân một trạm y tế xã, mặt anh gần mặt cô đến mức cô thấy cả những hạt sương muối đọng trên lông mày anh.

– Mơ, – anh gọi. Lần đầu tiên anh gọi tên cô, không có chữ "cô" đằng trước.

– Dạ.

– Anh... – Anh dừng lại. Rồi anh cười, cái cười lệch, nhưng lần này lệch như người không biết giấu đi đâu. – Anh không biết nói gì. Anh chỉ biết là từ hôm em ngã ở dốc Đá Trắng, đi đâu anh cũng muốn quay về Lùng Phìn.

Mơ không trả lời. Cô rút một bàn tay ra khỏi tay anh, đặt nó lên má anh. Má anh lạnh. Cô để yên ở đó.

– Em cũng thế, – cô nói. – Đi đâu em cũng muốn có anh đi trước.

Xe cấp cứu đến lúc sáu giờ rưỡi. Lềnh được đưa lên tỉnh, anh Chu đi cùng. Chị Huệ bảo hai người về nghỉ, có tin chị gọi.

Gần trưa, Chiêng chở Mơ về Lùng Phìn. Băng đã tan một lớp trên mặt đường. Dốc Đá Trắng vẫn trơn, nhưng đi được. Anh để xe ở chân dốc, dìu cô đi bộ qua, rồi một người ở bản xuống đẩy xe hộ. Họ về đến điểm trường lúc mười hai giờ. Bọn trẻ đã ở đó, ngồi quanh bếp với Mai, chờ tin. Mơ kể ngắn: Lềnh không sao, đã lên bệnh viện tỉnh. Cả bọn thở phào, rồi nhao nhao hỏi.

Cô đi về phòng, định thay bộ quần áo dính máu ở đầu gối. Cô thò tay vào túi áo lấy chìa khóa Mai nhét vào đêm qua.

Cái khóa vẫn treo ở cửa. Nhưng cái khoen sắt bắt khóa trên khung cửa đã bị bẩy bật ra, những cái đinh cong queo, gỗ khung cửa toác một vệt trắng. Cánh cửa khép hờ.

Cô đứng im. Rồi cô đẩy cửa.

Căn phòng nhìn qua thì như cũ. Giường. Bàn. Chăn. Giáo án tuần sau vẫn nằm trên bàn, mở đúng trang cô đang viết dở. Cái ví của cô vẫn trên giá, tiền vẫn ở trong. Cái điện thoại dự phòng cũ vẫn trong ngăn kéo. Không ai lấy tiền. Không ai lấy đồ.

Nhưng cái hộp gỗ pơ mu đã bị xê dịch. Đêm qua nó nằm ở giữa giá, cạnh tấm thiệp của Chở. Bây giờ nó nằm lệch sang một đầu, nắp hộp mở hé, như có ai đã kéo ra xem rồi đẩy vào vội. Tấm thiệp của Chở rơi xuống sàn.

Và cái túi nhựa trong suốt cô vẫn để bên cạnh cái hộp. Cái túi đựng tất cả những bức tranh Dình đã vẽ cho cô từ đầu năm học: ba người đội đèn trong đêm, cái mũ màu cam, cây có thắt lưng đỏ, cô giáo đứng giữa rừng với những cái cây đeo thắt lưng. Cái túi ấy không còn nữa.

Chiêng đứng sau lưng cô, nhìn cái giá trống.

– Đêm qua, – anh nói, rất chậm, – những ai biết em không ở nhà?

— Hết chương 13 —