Đèo Pha Lìn, lần thứ hai

Chương 31: Đèo Pha Lìn, lần thứ hai

Từ chỗ Chiêng đứng, cái bệ bê tông chỉ cách ba bước chân, và lần đầu tiên trong mười bảy năm anh lên đèo Pha Lìn mà không ngồi xuống nó.

Anh đứng lệch về bên trái đường, sát mép vách núi, như ông Bảo dặn. Ông Khải đứng cạnh anh, cách nửa bước. Trước mặt hai người, ngang đường, là một cái thanh chắn bằng sắt sơn trắng đỏ, gác trên hai cái giá chữ A, và sau thanh chắn mười mét là chiếc xe công an đỗ chéo, chắn gần hết mặt đường, đèn tắt. Hai đầu đèo, trong bóng tối, có người. Anh không nhìn thấy họ, nhưng anh biết họ ở đấy. Bảy người công an tỉnh, ba người công an xã, bốn kiểm lâm. Anh Thuận ở đầu dưới. Người cán bộ tỉnh đeo kính ở trong xe.

Đêm thứ Bảy, mười một tháng Bảy, đã quá nửa đêm. Đêm hai mươi bảy âm lịch. Không có trăng. Mảnh trăng cuối tháng phải gần sáng mới lên. Trời đầy sao, như đêm hai mươi ba tháng Chạp anh ngồi đây với Mơ. Gió thổi hun hút qua khe núi. Cây sau sau bên cạnh bệ bê tông lao xao lá.

Ông Khải hút thuốc. Điếu thứ mười lăm từ chín giờ tối, Chiêng đếm. Ông giấu đốm lửa trong lòng bàn tay khum lại, như người lính.

– Năm ấy cũng đứng thế này, – ông Khải nói, rất khẽ. – Tao đứng trong lán, kia. Bố mày đứng ngoài. Bố mày bảo tao: mày vào trong mà uống nước, ngoài này để tao. Tao vào. Tao đang rót nước thì nghe tiếng xe.

Chiêng không nói gì.

– Tao rót nước mười bảy năm rồi, Chiêng ạ. Đêm nào tao cũng rót cái cốc nước ấy.

Bộ đàm trong tay ông Khải rè lên. Một giọng nói, rất nhỏ: xe đã qua cầu tràn Nà Hừ. Một xe tải thùng phủ bạt, phía sau cách năm trăm mét có một xe bán tải trắng đi theo. Dự kiến bốn mươi phút đến chốt.

Chiêng nhìn đồng hồ. Một giờ hai mươi tám phút.

Bốn mươi phút ấy dài hơn mười bảy năm.

Anh nghĩ đến Mơ đứng trên mỏm đá sau trường, nhìn vệt đèn gầm bò xuống sườn núi bên kia. Anh nghĩ đến ông Bảo, cái điếu cày run trong tay. Đêm ấy bố cậu đứng lệch phải. Anh nghĩ đến mẻ, giờ này đang ngồi bên bếp lửa, chưa ngủ, như đêm ấy, nhìn ra cửa. Anh đã nói với mẻ chiều nay. Mẻ không hỏi gì. Mẻ chỉ buộc vào cổ tay anh một sợi chỉ trắng, như người Thái buộc vía cho người đi xa.

Anh nghĩ đến Pấng.

Rồi anh nghe tiếng máy.

Nó đến từ phía trên đèo, vọng xuống, lúc to lúc nhỏ theo những khúc cua. Tiếng máy xe tải nặng, gầm gừ khi xuống dốc, tiếng phanh hơi xì xì ở mỗi khúc cua. Rồi ánh đèn. Hai luồng đèn pha quét qua vách núi bên kia, quét qua những ngọn tre bên taluy, quét lên bầu trời, rồi quét thẳng xuống con đường trước mặt anh.

– Đứng yên, – ông Khải nói.

Chiếc xe tải xanh lục hiện ra ở khúc cua cuối cùng, cách chốt chừng hai trăm mét. Đèn pha chói lòa. Chiêng không nhìn đèn. Anh nhìn xuống. Nhìn bánh xe.

Bánh xe đang lăn. Đều. Không chậm lại.

Một trăm năm mươi mét. Người cán bộ tỉnh trong xe công an bật đèn xoay. Ánh đỏ xanh nhấp nháy loang trên mặt đường, trên vách núi, trên thanh chắn trắng đỏ. Có người cầm loa hô: dừng xe, kiểm tra.

Bánh xe vẫn lăn. Không chậm lại.

Một trăm mét. Chiêng nghe tiếng máy xe gầm lên. Không phải tiếng xe đang phanh. Tiếng xe đang tăng ga. Có ai đó trong cabin đang đạp ga. Hoặc có ai đó đang bảo người lái đạp ga.

Ông Khải túm lấy cánh tay anh. Chiêng không lùi. Anh nhìn bánh xe. Bánh xe trước bên phải, to, đen, quay tít, bắn bùn lên.

Bảy mươi mét. Năm mươi mét.

Rồi tiếng rít.

Tiếng phanh. Tiếng lốp xe cào trên mặt đường. Một tiếng rít dài, xé gió, như tiếng một con thú bị thương. Bánh xe bên phải khựng lại, khói bốc lên. Cả chiếc xe tải chúi đầu về phía trước, thùng xe phía sau nảy lên, tấm bạt phồng lên như cánh buồm. Rồi chiếc xe lệch đi. Không phải lệch về phía trước. Lệch sang phải. Về phía taluy. Như có ai đó trong cabin đang giằng lấy vô lăng, bẻ đầu xe về phía khoảng trống hẹp giữa đuôi xe công an và mép taluy. Cái khoảng trống mà người lái xe nào nhìn từ trên cao xuống cũng tưởng là lọt. Chiêng biết khoảng trống ấy. Anh đã ngồi ở đấy mười bảy năm. Nó không đủ rộng cho một chiếc xe tải chở đầy gỗ.

Chiêng thấy đầu xe quay về phía bên phải đường. Phía cái bệ bê tông. Phía cây sau sau. Phía cái taluy đen sẫm nơi mười bảy năm trước bố anh ngã xuống.

Rồi đầu xe giật lại. Thẳng ra. Như có một bàn tay khác, mạnh hơn, giằng vô lăng về.

Chiếc xe trượt thêm vài mét, bánh khóa cứng, rồi dừng.

Cách thanh chắn sắt chưa đến một mét.

Đèn pha vẫn chiếu thẳng vào mặt Chiêng. Anh không nhìn được gì. Anh chỉ nhìn bánh xe. Bánh xe đã đứng yên. Bùn nhỏ giọt từ vè xe xuống mặt đường, tách, tách.

Cái cản xe bên phải, to, nhô ra, dừng lại ngay cạnh cái bệ bê tông. Ngay chỗ mà nếu Chiêng đứng lệch phải, anh đã đứng.

Rồi mọi thứ xảy ra cùng lúc. Người từ hai đầu đèo chạy lại. Đèn pin. Tiếng hô. Cửa xe công an bật mở. Hai người công an kéo cửa cabin bên phải ra. Hai người khác kéo cửa bên trái. Phía sau, cách năm trăm mét, có tiếng phanh, tiếng hô, tiếng xe bán tải bị chặn lại ở đầu trên.

Pấng bước xuống từ cửa bên trái. Anh không cần ai kéo. Anh đứng dưới đường, hai tay buông thõng, mặt trắng như tờ giấy, thở như vừa chạy. Hai tay anh run đến mức nhìn thấy dưới ánh đèn pin. Anh nhìn quanh, tìm, rồi thấy Chiêng. Anh nhìn em mình. Anh không nói gì. Anh gật đầu một cái, rất nhẹ.

Cửa bên phải.

Ông Lượng bước xuống. Chậm rãi. Áo khoác len xám, khăn quàng cổ, ủng cao su. Ông ta đứng thẳng, chỉnh lại cái khăn, nhìn quanh những người công an đang vây lấy mình, nhìn chiếc xe công an đèn xoay, nhìn cái thanh chắn sắt trắng đỏ. Ông ta không giơ tay. Không chạy. Không la.

– Tôi đi nhờ xe, – ông ta nói, giọng bình thản. – Tôi về tỉnh. Có chuyện gì thế các anh?

Người cán bộ tỉnh đeo kính đi đến. Anh ta đọc một tờ giấy dưới ánh đèn pin. Ông Lượng nghe, gật đầu như nghe báo cáo công việc. Một người công an trèo lên thùng xe, hất tung tấm bạt. Đèn pin chiếu vào. Bắp cải. Một lớp bắp cải xanh, xếp ngay ngắn. Người công an gạt bắp cải ra.

Gỗ. Những khúc gỗ pơ mu vàng nâu, xếp chặt, đầu khúc nào cũng có một vết đốt đen.

Chiêng đứng nhìn lớp bắp cải ấy. Mười bảy năm. Bắp cải. Vẫn bắp cải.

Pấng đi đến cạnh người cán bộ tỉnh. Anh thò tay vào túi áo ngực, rút ra một vật nhỏ màu đen, bằng nửa bao thuốc lá, đưa cho anh ta. Cái máy ghi âm người ta đưa cho anh từ chiều thứ Năm. Người cán bộ tỉnh cầm lấy, bấm một cái nút, nghe một đoạn, rồi tắt. Anh ta nhìn ông Lượng.

– Đoạn cuối cùng, – anh ta nói với ông Lượng, giọng đều. – Khoảng hai trăm mét trước chốt. Có một người nói "Đạp ga. Dừng là cả hai đi tù." Rồi có tiếng giằng vô lăng. Anh Pấng, người nói câu ấy ngồi ghế nào?

– Ghế bên phải, – Pấng nói.

Ông Lượng nhìn Pấng. Lần đầu tiên từ lúc bước xuống xe, mặt ông ta thay đổi. Không phải sợ. Không phải giận. Như người đang đánh cờ, nước nào cũng tính trước, bỗng thấy một quân cờ tự đi.

Người ta đưa ông Lượng ra xe công an. Lúc đi ngang qua cái bệ bê tông, ông ta chậm lại. Không phải vì ai bảo. Chiêng thấy ông ta nhìn cái bệ. Nhìn cây sau sau. Nhìn những chân hương cũ trên hòn đá phẳng dưới gốc.

Chiêng bước ra. Ông Khải không giữ anh lại.

– Ông Lượng.

Ông ta dừng lại. Hai người công an hai bên cũng dừng. Ông Lượng quay sang nhìn anh.

– Mười bảy năm trước, – Chiêng nói, – cũng đêm không trăng. Cũng ở chỗ này. Ông có quay lại nhìn không?

Ông Lượng nhìn anh rất lâu. Gió thổi qua đèo. Lá sau sau xào xạc.

– Cậu hỏi nhầm người, cậu kiểm lâm, – ông ta nói. Giọng vẫn nhẹ. Nhưng Chiêng thấy bàn tay ông ta, buông thõng bên hông, nắm lại.

Rồi ông ta quay đi, cúi đầu chui vào xe công an. Cửa đóng.

Chiêng đứng giữa đường. Anh không biết mình đã chờ câu trả lời gì. Anh chỉ biết rằng có một người đã nhìn gương mười bảy năm, và có một người không bao giờ nhìn. Và người không bao giờ nhìn ấy, đêm nay, đã ngồi đúng cái ghế ấy, nói đúng câu ấy, ở đúng con đèo ấy, và lần này người cầm lái đã đạp phanh.

Gần bốn giờ sáng, chốt đã dọn gần xong. Xe tải xanh lục được một người công an lái xuống tỉnh, kèm theo xe bán tải trắng. Trong xe bán tải, ông Trụ ngồi ở hàng ghế sau, cái mũ lưỡi trai màu cam nằm trên đùi, cạnh gã Hưng cao lêu nghêu. Pấng đi theo xe công an tỉnh, tự nguyện. Lúc lên xe, Pấng quay lại, nói với Chiêng một câu.

– Lúc nó giằng vô lăng, – Pấng nói, – anh nghĩ đến cái xoáy nước. Anh túm tóc mày lôi lên. Anh không buông được.

Rồi cửa xe đóng.

Chiêng ngồi xuống cái bệ bê tông. Bây giờ thì anh ngồi. Ông Khải ngồi xuống cạnh anh. Hai người đàn ông ngồi im. Chiêng rút trong túi áo ra ba nén hương, thắp lên, cắm xuống hòn đá dưới gốc sau sau. Ba đốm lửa đỏ trong bóng tối. Ông Khải chắp tay. Ông khấn, bằng tiếng Kinh, giọng khàn: anh Sẳng ơi, em không rót nước nữa.

Điện thoại Chiêng rung lên. Mơ.

"Anh ơi. Anh có sao không."

Anh nhắn lại: "Không ai bị làm sao. Anh Pấng đạp phanh. Anh đứng lệch trái. Bảo bác là anh nhìn bánh xe."

Anh vừa gửi đi thì người cán bộ tỉnh đeo kính đi đến, đứng trước mặt hai người. Anh ta cầm điện thoại, vừa nghe xong một cuộc gọi.

– Dưới tỉnh vừa báo lên, – anh ta nói. – Ông Trụ đòi gặp cán bộ điều tra ngay đêm nay. Ông ấy bảo ông ấy muốn khai trước, trước khi ông chủ kịp khai.

— Hết chương 31 —