Bốn mươi hai cái chăn

Chương 11: Bốn mươi hai cái chăn

Trong tấm ảnh, mười bảy đứa học trò của Mơ đứng thành hai hàng trước cổng trường, mỗi đứa ôm một cái chăn bông còn nguyên túi ni lông, cười toe. Sau lưng chúng, trên dãy núi bên kia thung, là cả khoảnh rừng Phìn Pó xanh sẫm, đẹp như bưu thiếp.

Mơ nhìn tấm ảnh trên màn hình điện thoại của Chiêng, và cô nhớ ra cái câu anh nói với cô ngay ngày khai giảng.

– Em không biết, – cô nói. – Hôm ấy em đứng trong lớp. Em không thấy ai chụp.

– Thằng lái xe chụp. – Giọng Chiêng phẳng lặng. – Nó đứng trên thùng xe mà chụp. Cả sân trường, ai cũng thấy.

Dưới tấm ảnh là một bài viết dài, đăng trên trang cá nhân của công ty Mây Xanh từ tối thứ Ba, đến sáng thứ Năm đã có mấy trăm lượt chia sẻ. Tiêu đề in đậm: "Hơi ấm giữa đại ngàn: Mây Xanh trao 42 chăn ấm cho học sinh vùng cao Lùng Phìn". Bài viết kể về ông giám đốc từng đi học chân đất. Kể về những đứa trẻ vùng cao mùa đông không có chăn. Kể về dự án trồng sâm "tạo sinh kế bền vững cho đồng bào", về những tháng ngày công ty gắn bó với bản. Đến đoạn cuối, giọng văn đổi đi, nhẹ nhàng mà sắc: "Thật đáng tiếc, khi tâm huyết của doanh nghiệp đang bị một số cá nhân xuyên tạc, quy chụp. Nhưng chúng tôi tin rằng, sự thật sẽ được làm sáng tỏ, và nụ cười của các em nhỏ là câu trả lời đẹp nhất."

Nụ cười của các em nhỏ. Mười bảy nụ cười của lớp cô.

– Hiên gửi cho anh tối qua, – Chiêng nói. – Bạn cùng lớp nó chia sẻ. Cả trường nó chia sẻ. Có người còn bình luận dưới ảnh: kiểm lâm ở đâu mà ghen ăn tức ở với doanh nghiệp tử tế.

Hôm ấy là thứ Năm, bốn tháng Mười hai. Chiêng lên Lùng Phìn từ sáng sớm, không báo trước, đỗ xe ở cổng trường, đợi đến giờ ra chơi. Anh không ngồi ở bậc cửa như mọi lần. Anh đứng ở gốc đào, tay cầm điện thoại, mặt như tấm ván.

Mơ đứng trước mặt anh, tay còn dính phấn.

– Em xin lỗi. Em không biết thật.

– Anh đã bảo em.

– Anh bảo em đừng để ai chụp ảnh bọn trẻ đứng trước cửa rừng. Anh không bảo vì sao. Anh có bao giờ bảo vì sao đâu.

– Thì giờ em biết vì sao rồi đấy.

Cô nghe ra trong giọng anh một thứ gì đó lạnh hơn sương sáng. Không phải giận. Như là thất vọng.

– Chăn thì sao? – Cô nói, giọng to hơn cô định. – Anh muốn em làm gì với bốn mươi hai cái chăn? Trả lại à? Bọn trẻ đang đắp. Tối hôm kia nhiệt độ xuống năm độ. Thằng Lềnh ho cả đêm. Con Mỷ không có áo ấm, đêm ngủ phải ôm anh nó. Nhà con Pà vách nứt toác một đường gió lùa vào. Em trả chăn lại thì lấy gì cho chúng nó đắp?

– Anh không bảo em trả.

– Thế anh bảo gì?

– Anh bảo em hiểu là cái chăn ấy không phải cho không.

– Em hiểu! Em hiểu là nó không phải cho không! – Cô thấy mắt mình nóng. – Nhưng anh muốn bọn trẻ chết rét để giữ tự trọng cho anh à?

Chiêng im. Anh nhìn cô rất lâu. Mấy đứa học trò đang chơi nhảy dây ở sân dừng lại, nhìn sang. Dình ngồi dưới mái hiên, cây bút chì dừng giữa tờ giấy.

– Em không ở đây đủ lâu để hiểu, – anh nói. Rất khẽ.

Rồi anh quay đi. Anh ra cổng, nổ máy, đi xuống. Không đi lên Phìn Pó. Đi xuống.

Mơ đứng giữa sân. Cô nghe câu ấy dội lại trong đầu mình, như tiếng trống da trâu ngày khai giảng dội xuống thung. Em không ở đây đủ lâu. Cô thứ tư. Ba năm là về. Cô quay vào lớp, gõ thước lên bàn gọi học trò vào, giảng tiếp bài toán chia, giọng to và đều, viết lên bảng những con số thẳng tắp, và không để đứa nào nhìn thấy mặt mình.

Đến giờ tan học, Pà là đứa ra sau cùng. Con bé đứng lại ở cửa, nhìn cô, rồi nói một câu tiếng Kinh, chắc nịch như mọi câu nó nói:

– Chú Chiêng không ghét cô đâu.

– Sao con biết?

– Chú ấy ghét thì chú ấy không đi xuống. Chú ấy đi lên.

Pà nói xong thì chạy mất, bím tóc buộc len đỏ đập lên lưng. Mơ đứng ở cửa lớp, cố hiểu câu ấy, và hiểu không nổi.

Chiều thứ Sáu, ông Lượng đến.

Lần này không có xe bán tải trắng, không có thùng hàng, không có hoa. Ông ta đi một chiếc xe máy, tự lái, áo khoác len màu xám, khăn quàng cổ. Ông ta dựng xe ngoài cổng, đứng đợi ở đó, không vào sân, cho đến khi Mơ nhìn thấy và đi ra.

– Anh không làm phiền cô giáo lâu, – ông ta nói, cười. – Anh lên đây để xin lỗi.

– Xin lỗi chuyện gì ạ?

– Chuyện cái ảnh. – Ông ta thở dài, nhìn về phía lớp học. – Thằng lái xe hôm ấy nó tự chụp, rồi bộ phận truyền thông của công ty lấy về đăng, không hỏi ý cô giáo. Anh biết thì đã muộn. Anh đã bảo gỡ xuống rồi. Sáng nay gỡ rồi. Đưa ảnh trẻ con lên mạng mà không xin phép thầy cô, bố mẹ, là sai. Anh xin lỗi cô.

Mơ đứng im. Cô không biết đáp thế nào. Cô đã chuẩn bị cho mọi thứ, trừ một lời xin lỗi.

– Còn chuyện cái bài viết, – ông Lượng nói tiếp, giọng chậm hơn, – thì anh không xin lỗi. Công ty bị nói là phá rừng, thì công ty phải lên tiếng. Ai ở vào vị trí anh cũng thế. Nhưng anh không muốn kéo trẻ con vào. Trẻ con không có lỗi gì.

Ông ta nhìn qua hàng rào, vào sân, nơi mấy đứa trẻ còn nán lại chơi. Tủa đang đuổi theo một con gà. Mỷ ngồi trên bậc thềm, khoác cái chăn bông như khoác áo choàng, đầu thò ra ngoài như con rùa.

– Cô giáo biết không, – ông ta nói, không nhìn cô, – hồi bé anh có một cái chăn. Một cái duy nhất. Chăn chiên, loại vải thô, bên trong độn rơm với bông vụn. Cả nhà năm người đắp chung. Mùa đông năm anh mười tuổi, bố anh ốm, mẹ anh đem cái chăn ấy đi đổi lấy thuốc. Cả mùa đông ấy anh với hai em ngủ trong ổ rơm. Em út anh viêm phổi. Không qua.

Ông ta nói câu cuối cùng rất nhẹ, như đặt một hòn sỏi xuống đất.

– Thế nên anh tặng chăn. Không phải vì ảnh. Vì anh không chịu được. – Ông ta quay sang cô, cười, cái cười mệt mỏi. – Còn ai tin hay không thì tùy.

Mơ không biết nói gì. Cô nghĩ đến Chiêng, đến ba mươi mốt vòng thắt lưng dưới lớp bùn, đến Sình lắc đầu trong lớp học, đến tờ giấy không dấu trên bàn giáo viên. Cô nghĩ đến người đàn ông này, đứng ngoài cổng trường giữa chiều đông, kể về đứa em chết rét. Hai thứ ấy không khớp vào nhau. Như hai mảnh gỗ khác vân.

– Anh Lượng, – cô nói. – Những cây pơ mu trên Phìn Pó...

– Anh biết cô định hỏi gì. – Ông ta giơ tay lên, nhẹ nhàng. – Cô giáo đi rừng với cậu Chiêng, cô giáo thấy. Anh cũng thấy. Anh lên tận nơi rồi. Ba mươi mốt cây. Anh xót. Cây ấy mấy trăm năm. Nhưng cô giáo nghĩ mà xem: công ty anh bỏ mấy tỷ vào lô sâm, đang làm ăn yên ổn, tự dưng đi khoanh vỏ cây ngay cạnh lô của mình, để cho kiểm lâm phát hiện, để bị đình chỉ, để mất trắng? Người làm ăn có ai ngu thế không?

Ông ta nói câu ấy hợp lý đến mức Mơ thấy lạnh gáy.

– Có người muốn hại anh, cô giáo ạ. Làm ăn ở đâu chẳng có người muốn hại. – Ông ta kéo khăn quàng lên cổ. – Thôi anh về. Rét rồi. Cô giữ sức khỏe.

Ông ta nổ máy, đi xuống. Chiếc xe máy khuất ở khúc quanh dốc. Mơ đứng ở cổng trường rất lâu, cho đến khi Mai ra gọi vào ăn cơm.

Tối thứ Sáu, mẹ gọi.

Mơ ra mỏm đá nghe máy. Gió đã chuyển hẳn sang gió mùa đông bắc, buốt như dao cạo. Cô quấn khăn kín mặt, chỉ chừa đôi mắt.

– Trên ấy rét chưa? Mẹ xem tivi thấy bảo Lai Châu xuống năm độ. Năm độ! Mày có đủ chăn không? Có áo phao không? Cái áo phao mẹ gửi đã đến chưa?

– Đến rồi mẹ ạ. Con đang mặc.

– Thế thì tốt. – Mẹ cô thở ra. Rồi đổi giọng, cái giọng mà Mơ biết là bắt đầu một bài dài. – Mơ này. Mẹ nói thật. Cô Hạnh nhà bên kia sông vừa về hưu, trường tiểu học bên ấy thiếu giáo viên. Mẹ hỏi rồi, nếu mày làm đơn xin chuyển thì người ta xem xét. Cách nhà có bảy cây số. Đi xe đạp cũng được. Mày lên đấy được ba tháng rồi, thế là đủ rồi. Ai cũng biết con gái mẹ giỏi, mẹ không cần mày chứng minh với ai.

– Mẹ ơi, con không chứng minh với ai.

– Thế thì mày ở đấy làm gì? Ở đấy năm độ, không có điện, không có sóng, ốm đau thì đi bộ mười mấy cây số. Mẹ đẻ mày ra để mày đi chịu khổ à?

Mơ không đáp. Gió thổi tung một góc khăn. Dưới thung, đèn điện ở Nà Hừ lấp lánh như một vũng sao rơi.

– Mà bố mày, – mẹ cô nói, giọng thấp xuống, – bố mày từ hôm mày đi, đêm nào cũng ngồi trong xưởng đến khuya. Không làm gì cả, ngồi thôi. Nhất là từ hôm mẹ kể mày đi rừng với anh kiểm lâm, xem cây pơ mu bị người ta phá. Mẹ kể cho vui thôi, thế mà ông ấy đặt cái đục xuống, đi ra sân đứng hút hết ba điếu thuốc lào. Mẹ hỏi thì bảo đang nghĩ mẫu tủ. Mẹ lấy ông ấy hai mươi sáu năm, mẹ biết ông ấy nghĩ mẫu tủ thì mặt nó thế nào. Không phải mặt ấy.

– Bố có làm sao không mẹ?

– Làm sao thì ông ấy có bao giờ nói. – Mẹ cô thở dài. – Từ hồi bỏ xe Tây Bắc về, ông ấy chẳng bao giờ nghe nhắc chữ Lai Châu. Ai nói đến Lai Châu, Điện Biên là ông ấy đứng dậy đi chỗ khác. Thế mà mày lại xin lên đúng Lai Châu.

Sóng mất. Cuộc gọi tắt. Mơ ngồi lại trên mỏm đá, ôm gối, không gọi lại.

Sáng thứ Bảy, sáu tháng Mười hai, lúc cô đang ngồi bên bếp đun nước cho bọn trẻ rửa mặt, cái điện thoại để trên bậc cửa sổ, chỗ thỉnh thoảng bắt được sóng chập chờn, đổ chuông.

Số của bố.

Mơ nhìn màn hình, không tin. Hai mươi ba năm nay, bố cô chưa bao giờ tự gọi điện cho cô. Lúc cô học đại học trên Hà Nội, bốn năm, bố chưa gọi lần nào. Có việc gì là mẹ gọi. Bố chỉ nói chen vào máy mẹ, vài câu, rồi đưa máy lại. Cô cầm điện thoại, chạy ra mỏm đá cho khỏi mất sóng, vừa chạy vừa bấm nghe.

– Bố ạ?

Đầu dây bên kia im một lúc. Có tiếng thở. Có tiếng gì đó như tiếng bào gỗ xa xa, chắc ông đang đứng trong xưởng.

– Mơ à.

– Vâng, con đây. Bố có làm sao không bố?

– Không. – Lại im. Rồi giọng ông, khàn, chậm, như người lâu không nói. – Con có lạnh không?

– Con không lạnh. Mẹ gửi áo phao rồi.

– Ừ.

Cô đợi. Bố cô không nói gì thêm. Cô nghe tiếng ông thở, nghe tiếng ông hắng giọng, nghe cả tiếng gió thổi qua cái cửa sổ xưởng mộc mà cô biết là luôn mở hé.

– Bố ơi?

– Đừng đi rừng, – bố cô nói. Giọng ông bỗng gấp. – Con nghe bố. Đừng đi rừng.

Rồi máy tắt. Không phải mất sóng. Cô nhìn màn hình, thấy rõ: cuộc gọi kết thúc. Bố cô đã tắt máy.

— Hết chương 11 —