Lời đe doạ không lên giọng

Chương 21: Lời đe doạ không lên giọng

"Mẹ ơi. Con là Pà. Con viết thư cho mẹ bằng chữ của cô giáo dạy."

Pà viết dòng đầu tiên ấy ba lần, xóa hai lần, đến lần thứ ba mới chịu. Con bé ngồi ở cái bàn cạnh cửa sổ, chỗ có tấm nhựa mới thay, lưng thẳng, cầm bút như cầm một cái liềm, kéo về, đừng chặt. Mơ ngồi bên cạnh, không nói gì, chỉ đẩy tờ giấy cho thẳng mỗi khi nó bị lệch.

Hôm ấy là chiều thứ Năm, mười hai tháng Ba. Cả tuần trước, Pà hỏi cô một câu mà cô không ngờ: người ta gửi thư thế nào. Không phải gọi điện. Thư. Con bé đã thấy trong sách Tiếng Việt lớp Hai có bài về cái phong bì, về con tem, về bác đưa thư. Nó muốn mẹ nó có một cái gì đó cầm được trong tay, không phải chỉ là cái giọng qua loa điện thoại rè.

"Con học lớp Hai. Con được điểm mười môn Toán. Con biết hát hết bài mẹ hát. Đoạn con chim về tổ con hát cho bà nghe mỗi tối. Bà khỏe. Con mèo nhà mình đẻ ba con. Con đặt tên một con là Lia. Mẹ đừng giận. Tại nó giống mẹ, nó hay đi xa."

Mơ đọc đến dòng ấy, phải quay mặt ra cửa sổ một lúc.

"Mẹ ơi, bao giờ mẹ về. Con không chạy theo xe nữa đâu. Con lớn rồi. Con là Pà."

Viết xong, Pà gấp tờ giấy làm tư, cẩn thận, theo đúng nếp, như Chiêng vẫn gấp tranh của Dình. Mơ đưa cho nó cái phong bì. Pà viết địa chỉ chị Lia, chép từ mảnh giấy trưởng bản đưa, chép chậm, từng chữ một, tên khu công nghiệp, tên ký túc xá, tên phòng. Rồi con bé ngẩng lên.

– Con tem ở đâu hả cô?

– Chủ nhật cô xuống bưu điện xã mua. Cô gửi cho con.

– Con đi với cô.

– Đường xa lắm. Bà không cho đâu.

Pà nghĩ một lúc. Rồi nó đưa cái phong bì cho cô bằng hai tay, như người ta trao một vật rất quý.

– Cô dán tem thẳng nhé. Mẹ con thích thẳng.

Chủ nhật, mười lăm tháng Ba, Mơ xuống Nà Hừ từ sáu giờ sáng, đi nhờ xe máy của anh Tráng bố Chở xuống chợ bán thảo quả khô. Bưu điện xã mở cửa sáng Chủ nhật phiên chợ, một gian nhỏ cạnh trụ sở xã, chị nhân viên ngái ngủ, cái quầy gỗ đã mòn vẹt. Mơ mua tem. Cô dán tem thẳng, ngắm lại hai lần, rồi bỏ lá thư vào cái thùng thư sơn xanh.

Cô không định ghé gian xôi của bà Ỏn. Nhưng chợ phiên Nà Hừ chỉ có một lối đi chính, và gian xôi của bà Ỏn nằm ngay giữa lối đi ấy, đông nhất chợ.

– Con! – Bà Ỏn gọi từ xa, giơ tay vẫy. – Lại đây. Ăn xôi.

Mơ lại. Bà Ỏn nhìn cô từ đầu xuống chân, cái nhìn của người mẹ nhìn con gái đi xa về.

– Gầy đi, – bà nói. – Thằng Chiêng nó làm gì con mà con gầy thế?

– Anh ấy không làm gì ạ. Cháu bận.

– Nó đi tuần trên núi ba hôm rồi. – Bà bốc một nắm xôi, đặt vào tay cô. – Về nhà nó cũng không nói. Mẻ hỏi, nó bảo "không có gì". Hai đứa bây giờ cứ "không có gì" với mẻ.

Bà nói "mẻ", cái từ bà chỉ dùng với con mình. Mơ cầm nắm xôi nóng, không nuốt nổi.

– Bác ơi...

– Ăn đi. – Bà Ỏn quay sang bán cho khách. – Ăn đi rồi nói sau.

Mơ đứng ăn nắm xôi bên cạnh gian hàng, nhìn chợ. Người Mông dắt ngựa. Người Thái gánh măng. Mùi thắng cố, mùi ngô nướng, mùi phân ngựa. Ở gian thắng cố cuối chợ, chỗ mấy ông già uống rượu từ sáu giờ sáng, cô thấy một chiếc áo khoác len màu xám.

Ông Lượng ngồi trên cái ghế gỗ thấp, giữa mấy ông già người Mông, trước mặt là một bát thắng cố và một chén rượu ngô. Ông ta đang cười, nói gì đó, mấy ông già cũng cười. Ông ta ngẩng lên. Nhìn thẳng về phía gian xôi.

Rồi ông ta đứng dậy, trả tiền, và đi về phía cô.

– Cô giáo đi chợ sớm thế. – Ông ta chào bà Ỏn trước, gọi bà là chị, mua năm gói xôi, trả tiền chẵn không lấy lại. Bà Ỏn nhận tiền, gật đầu, mặt không đổi. – Cô giáo ăn sáng chưa? Đi uống với anh cốc nước. Anh có mấy chuyện về thư viện điểm trường muốn hỏi.

Mơ nhìn bà Ỏn. Bà Ỏn đang gói xôi cho khách khác, không nhìn lên.

Cô đi.

Quán nước ở rìa chợ, cạnh gốc cây gạo, mấy cái ghế nhựa đỏ, một ấm chè xanh. Ông Lượng chọn cái bàn xa nhất, quay lưng ra chợ. Ông ta rót chè cho cô trước, rồi cho mình. Ông ta không nói chuyện thư viện.

– Anh không nhầm người, – ông ta nói, giọng như tiếp nối một câu chuyện đang dở. – Hôm trước cô giáo bảo anh nhầm. Anh không nhầm. Cô giáo cũng biết là anh không nhầm.

Mơ ngồi im. Hai bàn tay cô đặt trên đùi, nắm lại dưới gầm bàn.

– Anh nói chuyện này một lần thôi, – ông Lượng nói. – Nói cho rõ, để sau này không ai hiểu nhầm ai. Cô giáo nghe xong rồi nghĩ.

Ông ta nhấp ngụm chè.

– Có một chuyện cũ. Mười bảy năm rồi. Một cái xe tải, một cái chốt, một đêm trời tối. Một người chết. Chuyện buồn. Anh không vui gì khi nhắc. – Ông ta đặt chén xuống. – Bây giờ, giả sử có ai đó khơi chuyện ấy ra. Người ta sẽ hỏi gì đầu tiên? Người ta hỏi: ai lái xe. Ai đạp ga. Xe của ai. Bằng lái của ai. Cô giáo biết câu trả lời rồi đấy.

– Anh ngồi bên cạnh.

Cô nói câu ấy trước khi kịp nghĩ. Ông Lượng nhìn cô, không ngạc nhiên, cũng không giận. Ông ta mỉm cười, cái cười mệt mỏi như hôm kể chuyện cái chăn chiên.

– Ai bảo thế? Ai nhìn thấy? Đêm hôm ấy trời tối như mực, cô giáo ạ. Cái anh kiểm lâm còn sống thì chỉ thấy cái thùng xe màu xanh. Không ai thấy trong cabin có mấy người. – Ông ta nói chậm, rõ, có chỗ ngừng. – Giả sử có người bảo trong cabin có anh. Thì anh là gì? Anh là khách đi nhờ xe. Anh có bằng lái xe tải đâu. Anh bảo dừng, người lái không dừng. Anh làm gì được? Chỉ có lời của người lái. Mà người lái thì muốn đổ cho ai chẳng được, cô giáo nhỉ. Người có tội thì ai chẳng muốn kéo thêm người.

Ngoài chợ, tiếng lợn con kêu eng éc trong rọ. Tiếng ai đó cãi nhau về giá con gà.

– Anh không đe doạ ai, – ông Lượng nói tiếp. – Anh chỉ nói cho cô giáo biết mọi chuyện sẽ đi về đâu. Anh hỏi thăm rồi. Bố cô giáo ngoài năm mươi, có cái xưởng mộc, có vợ bán hàng ở chợ, có thằng con trai đang học đại học. Hồi ấy ông ấy đã hút thuốc lào ho sù sụ, giờ chắc phổi yếu lắm. Ông ấy đã sống yên được mười bảy năm. Anh mong ông ấy sống yên thêm ba mươi năm nữa. Thật lòng.

– Còn anh thì sao?

– Anh à. – Ông ta cười. – Anh làm ăn. Anh trồng sâm. Anh ủng hộ xã. Anh tặng chăn cho học trò của cô. Anh không cần ai tin anh. Anh chỉ cần không ai khơi lại chuyện cũ.

Ông ta rót thêm chè vào chén cô, dù cô chưa uống ngụm nào.

– Cô giáo về xuôi đi. Trường bên kia sông người ta đang cần giáo viên, anh đưa số rồi đấy. Cô về thì bố cô yên. Cậu Chiêng cũng yên. Cậu ấy còn trẻ, còn đường làm ăn, đừng để cậu ấy cả đời ôm một cái chuyện không có lời giải. Còn mấy cái cây trên núi... – Ông ta nhìn lên phía Phìn Pó, khuất sau dãy núi. – Cây chết thì chết rồi, cô giáo ạ. Không ai làm cho nó sống lại được.

Mơ nhìn ông ta. Cô nhìn cái áo khoác len xám, cái khăn quàng, đôi mắt bình thản. Cô nghĩ đến bố cô ngồi gục trên bàn bào. Cô nghĩ đến chín triệu đồng buộc sợi chun cứng như thép. Rồi cô hỏi, giọng nhỏ, câu hỏi mà cô không biết vì sao lại là câu ấy:

– Đêm ấy anh có quay lại nhìn không?

Ông Lượng im. Lần đầu tiên từ khi cô gặp ông ta, ông ta im mà không phải vì đang chọn chữ. Rồi ông ta đứng dậy, đặt tiền chè lên bàn.

– Cô giáo hỏi câu ấy với người lái xe, – ông ta nói. – Người lái xe mới là người nhìn gương.

Ông ta đi. Chiếc áo khoác xám lẫn vào đám đông ở chợ, qua gian bán dao, qua gian bán lưỡi cày, rồi khuất.

Mơ ngồi lại rất lâu. Rồi cô đứng dậy, đi ra bờ suối Nậm Lìn sau chợ, chỗ không có ai, bấm số bố.

Ông nghe máy ở hồi chuông thứ hai. Có tiếng bào gỗ dừng lại. Ông đang ở xưởng.

– Bố ơi. – Cô nghe giọng mình run. – Ông Lượng biết rồi. Ông ấy biết con là con bố. Ông ấy vừa ngồi với con.

Đầu dây im. Rồi giọng bố, rất khẽ:

– Hắn nói gì?

Cô kể. Kể nhanh, lộn xộn, kể cái danh thiếp, cái mảnh giấy ghi tên trường bên kia sông, kể "người lái xe là người đạp ga", kể "khách đi nhờ", kể "bố cô ngoài năm mươi, phổi yếu". Bố cô nghe, không ngắt lời câu nào. Đến khi cô dừng lại để thở thì có một giọng khác. Không phải giọng bố.

– Biết cái gì?

Mẹ cô. Giọng mẹ cô ở ngay cạnh máy, chắc đứng ở cửa xưởng từ lúc nào, the thé, run.

– Hai bố con giấu tao cái gì? Lượng nào? Lái xe nào? Ông nói đi! Mơ, mày nói đi!

– Mẹ...

– Đưa máy đây! – Có tiếng giằng co, tiếng cái gì đó rơi xuống nền xi măng. Rồi mẹ cô cầm máy, thở hổn hển. – Mơ. Mẹ nghe hết rồi. Mẹ đứng đây từ lúc mày nói câu đầu tiên. Bố mày làm gì? Cái chuyện đêm Tết thằng Chiêng kể là chuyện gì? Bố mày làm sao?

Mơ đứng bên bờ suối. Nước suối Nậm Lìn trong vắt, chảy qua những hòn đá cuội, lăn tăn. Cô không nói được.

– Bà để tôi nói, – giọng bố cô, xa xa. – Bà đưa máy cho con. Để tôi nói với bà.

Máy tắt.

Cả buổi chiều hôm ấy, Mơ gọi về bốn lần, không ai nghe. Tùng nhắn cho cô lúc năm giờ: "Chị ơi nhà mình có chuyện gì thế. Mẹ khóc to lắm. Bố ngồi ngoài sân. Em về được không." Cô nhắn lại: "Em cứ ở trên trường. Chị gọi sau." Rồi cô đi bộ ra ngã ba, đợi xe anh Tráng chở về Lùng Phìn, ngồi sau xe giữa hai bao thảo quả khô thơm hăng hắc, và không nói câu nào suốt mười bốn cây số.

Sáng thứ Hai, mẹ cô gọi.

Mơ ra mỏm đá sau trường nghe máy, lúc trời còn sương. Mẹ cô không nói gì một lúc lâu. Cô nghe tiếng mẹ thở, nghe tiếng gà gáy dưới quê, nghe tiếng xe máy chạy qua ngõ.

– Bố mày kể hết rồi, – mẹ cô nói. Giọng mẹ khàn đặc, như đã khóc cả đêm. – Mười bảy năm. Hai mươi sáu năm làm vợ chồng, mười bảy năm ông ấy ôm cái chuyện ấy mà mẹ không biết. Mẹ tưởng ông ấy bỏ xe vì mệt. Mẹ còn mắng ông ấy là lười.

– Mẹ ơi...

– Đêm qua mẹ chửi ông ấy. Chửi to đến mức hàng xóm sang hỏi. Mẹ bảo ông ấy giết người. Mẹ bảo ông ấy lừa mẹ. Mẹ bảo ông ấy làm khổ con gái mẹ, để con gái mẹ đi yêu đúng con trai người ta. – Mẹ cô ngừng lại. Rồi giọng bà đổi đi, cứng lại, như người đã ngồi một mình đến sáng và quyết xong một việc. – Rồi mẹ ra xưởng xem cái tấm ván. Mẹ xem cái hộp tiền. Mẹ đọc cái mẩu báo. Mơ ạ, mẹ ngồi với bố mày đến bốn giờ sáng.

– Mẹ định thế nào?

– Có tội thì nhận. – Mẹ cô nói, rõ từng chữ, cái giọng bán hàng ở chợ, cái giọng không ai mặc cả được. – Nhà mình làm sai thì nhà mình nhận. Mẹ không dạy con mẹ đi giấu cái sai. Nhưng mà thằng kia. Cái thằng ngồi bên cạnh, cái thằng quát bố mày đạp ga, cái thằng bây giờ ngồi uống chè với con gái mẹ mà dọa nhà mẹ. Mẹ không để nó ngồi im.

Mơ đứng trên mỏm đá, nhìn sương tan dần khỏi những thửa ruộng bậc thang đã cày ải. Cô thấy nước mắt chảy xuống, lạnh, và cô không lau.

– Bố có ở đấy không mẹ?

– Có. – Tiếng mẹ quay đi, nói với ai đó, rồi tiếng máy chuyển tay.

– Mơ. – Giọng bố cô. Bình thản lạ thường. Như người đã đặt xuống được một gánh nặng, dù chỉ là đặt xuống một bên vai. – Con đừng sợ hắn. Con đừng về xuôi vì hắn.

– Bố...

– Bố sẽ lên.

— Hết chương 21 —