Chuyến xe cuối cùng

Chương 30: Chuyến xe cuối cùng

– Anh có thể ghét bố em, – Mơ nói. – Đừng ghét em vì em sợ.

Cô nói câu ấy trên mỏm đá cuối bản, cái mỏm đá to nhìn được cả thung lũng, nơi tháng Mười một năm ngoái anh đã đưa tay lên định gạt một sợi tóc trên má cô thì Mai gọi. Bây giờ là tháng Bảy. Không có sương. Chiều muộn, trời trong sau mấy ngày mưa, cả sườn núi bậc thang xanh mướt lúa con gái, những thửa ruộng nước in bóng mây trắng chạy chầm chậm. Dưới thung, suối Nậm Lìn đã trong lại.

Chiêng đứng cạnh cô, cách một bước. Anh không trả lời ngay.

Hôm ấy là thứ Năm, mùng chín tháng Bảy. Ba ngày sau bãi đá Hin Phày. Ba ngày Chiêng gần như không ngủ.

Sáng thứ Ba, anh đưa Pấng đến công an xã. Pấng đã cạo râu, mặc cái áo sơ mi trắng hôm hội hoa ban, đi bộ cạnh anh từ nhà đến trụ sở, không nói câu nào. Anh Thuận ngồi nghe Pấng khai từ tám giờ sáng đến hai giờ chiều, không nghỉ ăn trưa. Đến trưa thì anh Thuận gọi điện lên tỉnh. Đến chiều thì hai cán bộ công an tỉnh hôm ở bờ suối xuống, cả người đàn ông gầy đeo kính, mang theo một cái máy ghi âm và một tập hồ sơ dày.

Pấng khai hết. Những đêm báo lịch tuần. Những đêm chở gỗ. Cái lán dưới khe, lối xuống bằng bậc đất và cọc tre. Cái hốc khe trên, cao hơn cái thác nước mà Chiêng đã không xuống được hồi tháng Tư, nơi ba mươi khúc gỗ còn lại đang nằm dưới lớp bạt và cành khô. Xưởng gỗ ở một tỉnh dưới xuôi nơi gỗ được chở đến, đổi chủ, cưa xẻ, đóng thành bàn ghế "gỗ pơ mu tận thu hợp pháp". Ông Trụ gọi điện, nhắn tin, trả tiền. Thằng lái xe bán tải cao lêu nghêu tên là Hưng, cháu họ ông Trụ.

Nhưng có một điều Pấng không khai được. Ông Lượng.

– Anh chưa bao giờ gặp riêng ông ấy, – Pấng nói với anh Thuận, và nói lại với Chiêng lúc ra về. – Anh chỉ nghe ông Trụ bảo "ông chủ". Tiền thì ông Trụ đưa. Lệnh thì ông Trụ ra. Ông Lượng chỉ xuất hiện ở khai giảng, ở hai mươi tháng Mười một, ở Tết. Phát quà. Bắt tay. Chụp ảnh.

– Ông ấy không bao giờ đứng gần gỗ, – người cán bộ tỉnh đeo kính nói, giọng như người đã gặp chuyện này nhiều lần. – Ông Trụ khai ra ông ấy thì ông ấy bảo ông Trụ tự làm, đổ cho chủ để giảm tội. Cái búa đóng dấu thì là của ông Trụ. Cái lán thì ông Trụ dựng. Người lái xe năm 2009 khai ông ấy ngồi bên cạnh thì ông ấy bảo người ấy có động cơ cá nhân.

– Thế thì làm gì được ông ấy? – Chiêng hỏi.

Người cán bộ tỉnh nhìn anh qua cặp kính.

– Chuyến cuối. Nếu ông Trụ không biết anh Pấng đã khai, thì chuyến cuối vẫn đi. Ba mươi khúc gỗ, giá trị lớn. Hàng của ai thì người ấy phải lo. Mình bắt ở chỗ người mua, hoặc bắt trên đường. Cả xe, cả gỗ, cả người. Rồi để những người bị bắt tự nói chuyện với nhau.

Họ bàn đến tối. Chiêng ngồi ở góc phòng, nghe. Người ta bàn đường xe sẽ đi: từ cuối đường lô sâm, xuống Lùng Phìn, xuống Nà Hừ, ra tỉnh lộ, qua đèo Pha Lìn, xuống tỉnh, rồi xuôi. Người ta bàn chỗ chặn. Không chặn ở Lùng Phìn, vì gần bản, vì có trẻ con, vì đường hẹp, vì xe có thể quay đầu. Không chặn ở Nà Hừ, vì đông nhà. Chặn ở đèo. Một chốt kiểm tra liên ngành, kiểm lâm và công an, đặt ở chỗ đường đèo hẹp nhất, có xe công an chắn ngang, có người hai đầu.

Còn Pấng thì phải lái. Không ai ép. Người cán bộ tỉnh hỏi Pấng ba lần, lần nào cũng nói rõ: anh có quyền từ chối, chúng tôi có cách khác. Lần nào Pấng cũng gật. Anh ngồi ngay trong phòng ấy, bấm điện thoại nhắn lại cho ông Trụ, từng chữ một, có người đứng sau lưng đọc: "Anh ốm hai hôm, sốt, tắt máy cho yên. Thứ Bảy anh đi." Mấy phút sau ông Trụ nhắn lại một chữ: "Ừ." Pấng đặt điện thoại xuống bàn, lau hai bàn tay ướt mồ hôi vào ống quần. Tối hôm ấy anh về nhà, ngồi ăn cơm với Nhung và thằng Tòng như mọi tối, ăn hết ba bát, rồi ra gầm sàn ngồi lau cái xe tải xanh lục đến khuya, lau từng cái đèn, từng cái gương.

Người ta không hỏi ý Chiêng về chỗ chặn. Nhưng khi người cán bộ tỉnh chỉ tay lên tấm bản đồ, đặt ngón tay đúng vào một khúc đường đèo, Chiêng đã biết chỗ ấy trước khi đọc được chữ. Chỗ có cái bệ bê tông. Chỗ có cây sau sau.

– Em xin đứng ở chốt ấy, – anh nói.

Ông Khải, ngồi bên cạnh, quay sang nhìn anh.

– Mày điên à.

– Em xin, anh Khải.

Ông Khải nhìn anh rất lâu. Rồi ông quay sang người cán bộ tỉnh, nói một câu ngắn: tôi đứng cạnh nó. Tôi trực chốt ấy một lần rồi. Lần này tôi đứng cạnh nó.

Bây giờ, trên mỏm đá cuối bản, Mơ đứng nhìn anh, chờ anh trả lời câu cô vừa nói.

Anh không kể cho cô nghe về cái chốt. Anh không được kể. Anh chỉ bảo cô thứ Bảy này anh có việc trên đèo, đêm. Cô nhìn anh, và anh biết cô đã hiểu. Cô không hỏi gì thêm. Rồi cô nói câu ấy. Anh có thể ghét bố em. Đừng ghét em vì em sợ.

– Anh không ghét bố em, – anh nói. – Anh đã định ghét. Mười bảy năm anh để dành để ghét người lái xe ấy. Đến lúc gặp thì anh không tìm thấy nó đâu cả. Anh thấy ông ấy quỳ trên đường đèo. Anh thấy ông ấy cõng bà Dế chạy lũ. Anh thấy ông ấy dạy thằng Tủa bào gỗ.

Anh nhìn xuống thung lũng.

– Anh cũng không ghét em. Hôm ấy anh đi, anh tưởng anh giận em. Anh ngồi trước bàn thờ bố anh cả đêm, anh tìm cái giận ấy. Anh chỉ thấy đau. Đau vì ba tháng em ngồi cạnh anh mà anh không biết em mang cái gì. Anh kể với em anh nghi người này người kia. Anh kể có khi là anh nói hớ. Em ngồi nghe, em không nói được. Anh không biết em sợ đến thế.

– Em sợ mất bố. Em sợ mất anh. Em không biết sợ cái nào hơn.

– Ừ.

– Em có lỗi với anh.

– Có. – Anh quay sang nhìn cô. – Em có lỗi là không tin anh đủ để mang cùng. Anh có lỗi là bỏ đi, không quay đầu, để em đứng ở cửa trong mưa. Mẻ anh hay bảo: cái gì nặng thì đừng mang một mình. Hai đứa mình thì đứa nào cũng mang một mình.

Mơ nhìn anh. Cô không khóc. Cô đưa tay ra, chậm, như sợ anh rụt lại. Anh không rụt lại. Anh nắm lấy tay cô. Tay anh vẫn khô và rát như vỏ cây.

Họ đứng như thế trên mỏm đá đến khi mặt trời khuất sau núi phía tây. Không nói gì thêm. Không cần.

Tối thứ Sáu, ông Bảo ngồi ở bậc cửa gian ngoài, hút thuốc lào bằng cái điếu cày Tủa mượn của trưởng bản cho ông. Chiêng đi ngang qua, chào. Ông gọi anh lại.

– Cậu ngồi đây một lúc.

Chiêng ngồi xuống. Ông Bảo rít một hơi điếu cày, tiếng nước ọc ọc trong ống tre, rồi thả khói ra rất chậm.

– Con Mơ không nói gì với tôi, – ông nói. – Nhưng tôi biết thứ Bảy này có chuyện. Cả bản này biết.

Chiêng không nói gì.

– Tôi không hỏi. – Ông đặt cái điếu xuống. – Tôi chỉ nói với cậu mấy câu của người lái xe. Cậu nghe thì nghe, không nghe thì thôi.

Ông nhìn ra sân, nơi cây đào già đã xanh lá.

– Xe tải cỡ ấy, đầu bên phải cản to hơn, nhô ra hơn. Người ta đứng chặn xe thì hay đứng giữa đường, hoặc lệch phải, vì bên phải là taluy, tưởng là chỗ an toàn. Không an toàn. Đứng lệch trái. – Ông nói chậm, từng câu. – Đèn pha chiếu vào mặt thì cậu không nhìn được gì đâu. Đừng nhìn vào đèn. Nhìn xuống bánh xe. Bánh xe còn lăn là xe chưa dừng. Người lái nói gì cũng mặc, tay người lái để đâu cũng mặc. Nhìn bánh xe.

Chiêng nhìn ông. Ông không nhìn anh.

– Đêm ấy, – ông Bảo nói, – bố cậu đứng lệch phải.

Chiêng ngồi im rất lâu. Rồi anh đứng dậy. Anh khoanh tay, cúi đầu, cúi sâu, như hôm anh bước qua cổng nhà ông dưới Hưng Yên.

– Cháu cảm ơn bác.

Ông Bảo cầm cái điếu cày lên, rít một hơi dài. Ông không nhìn anh. Nhưng Chiêng thấy tay ông cầm cái điếu run lên.

Thứ Bảy, mười một tháng Bảy.

Cả ngày Chiêng không ở Lùng Phìn. Mơ dạy lớp hè buổi sáng như thường lệ. Chín đứa trẻ năm tuổi đọc theo cô bảng chữ cái, a, ă, â, b, c. Chở ngồi bàn cuối. Dình ngồi dưới gốc đào vẽ. Tủa ngồi ở gian ngoài với ông Bảo, bào nốt tấm ván cuối cùng của cây cầu tạm. Mọi thứ đều thường lệ đến mức Mơ thấy sợ.

Chiều, cô ra mỏm đá sau trường, cầm điện thoại, đứng nhìn sang dãy núi bên kia thung. Phía trên lô sâm, chỗ có khe Tả Pờ, không có gì. Không xe. Không người. Chỉ có mây trắng bám lưng chừng núi.

Bố cô ra đứng cạnh cô. Hai bố con không nói gì. Trời tối dần.

Tám giờ tối, cô nhìn thấy ánh đèn. Không phải đèn pha. Một vệt sáng nhỏ, vàng, dưới gầm một cái gì đó, bò chậm trên con đường đất ở sườn núi bên kia, đi lên phía cuối đường lô sâm. Rồi tắt.

Chín giờ, rồi mười giờ. Không có gì. Bố cô ho, cô bảo bố vào nhà, ông lắc đầu.

Mười giờ hai mươi, điện thoại cô rung lên. Tin nhắn của Chiêng. Anh chưa bao giờ nhắn vào giờ này. Không có chữ nào của anh. Chỉ là một tin nhắn anh chuyển tiếp lại, của một người khác gửi cho anh lúc mười giờ mười lăm.

Tin nhắn của Pấng.

"Ông ấy lên xe rồi. Không phải ông Trụ. Ông Lượng. Ông ấy bảo lần này ông ấy đi cùng, ông ấy muốn tận mắt. Ông ấy ngồi ghế bên phải."

Mơ đưa điện thoại cho bố. Ông Bảo đọc, dưới ánh sáng xanh nhợt của màn hình. Đọc rất lâu.

Rồi ông ngẩng lên, nhìn sang dãy núi bên kia, nơi trong bóng tối đặc, một vệt sáng nhỏ dưới gầm xe vừa bắt đầu bò xuống.

– Ghế bên phải, – ông nói. Rất khẽ. Như người ta nói tên một chỗ ngồi mà mình đã ngồi cạnh, mười bảy năm trước.

— Hết chương 30 —