Đêm lũ ống

Chương 27: Đêm lũ ống

Tiếng ầm đến trước, rồi mới đến tiếng người.

Mơ nằm trong phòng, chưa ngủ hẳn, nghe mưa trên mái tôn đã mười tiếng đồng hồ liền, thì nghe thấy nó. Không phải tiếng mưa. Không phải tiếng sấm. Một tiếng rền, trầm, liên tục, từ đâu đó trên cao, phía bên kia thung, như có ai đang kéo một cái xe bò khổng lồ chở đá lăn xuống núi. Cái giường dưới lưng cô rung lên. Cái hộp gỗ trên giá rung lên.

Rồi tiếng người. Một người đàn ông hét bằng tiếng Mông, từ phía đầu bản trên, hét to đến mức vượt qua cả tiếng mưa. Rồi tiếng chó sủa, cả bản cùng sủa một lúc. Rồi tiếng đập cửa, rầm rầm, ngay cửa phòng cô.

– Mơ ơi! Dậy! Dậy!

Giọng bố cô.

Hôm ấy là đêm thứ Sáu, hai mươi sáu tháng Sáu. Bố cô đã ở Lùng Phìn được mười ngày.

Đấy là ý của thầy Đông. Sau ba ngày mưa đầu tháng, sau lần ông Bảo ra trạm y tế xã nằm truyền hai chai dịch vì sốt lại, thầy Đông đến nhà khách gặp ông. Không ai biết thầy nói gì. Mơ chỉ biết hôm sau thầy gọi cho cô: điểm trường Lùng Phìn có hai chục cái bàn ghế gãy chân chất ở gian ngoài nhà công vụ từ ba năm nay. Có sáu ô cửa sổ thay kính bằng tấm nhựa, có cái cửa phòng cô giáo khoen bị bẩy chưa ai sửa. Bố cô là thợ mộc. Anh Thuận bảo ông ấy ở trong xã là được. Ông ấy ngồi không ở nhà khách thì ốm thêm.

Bố cô lên bằng xe anh Tráng, mang theo một túi đồ nghề mua ở chợ Nà Hừ. Ông ngủ ở gian ngoài, trên một cái phản kê giữa đống bàn ghế gãy. Ngày nào ông cũng làm từ sáng đến tối. Đục, bào, ghép mộng. Đến ngày thứ năm thì hai chục cái bàn ghế đã đứng được, chân nào cũng chắc, mặt bàn nào cũng bào nhẵn. Dưới mỗi mặt bàn, ông đóng một con dấu nhỏ bằng mũi đục: chữ "Nghiêm".

Người Lùng Phìn biết chuyện của ông. Bản này cái gì chẳng biết. Lúc đầu có người đi qua sân trường, nhìn ông, rồi quay đi không chào. Có người đứng lại nhìn lâu. Rồi đến ngày thứ ba, bà Dế chống gậy đến, đặt lên bậc cửa gian ngoài một nắm lá thuốc, nói một câu tiếng Mông, rồi đi. Tủa dịch: bà con bảo lá này đun nước uống thì đỡ ho. Từ hôm ấy, Tủa ngày nào cũng đến ngồi xem ông Bảo làm. Đến ngày thứ năm thì Tủa được cầm cái bào. Đến ngày thứ bảy thì Tủa bào được một mặt ghế phẳng, ông Bảo sờ tay lên, gật đầu, và Tủa đi khoe với cả bản.

Chiêng ghé trường hai lần trong mười ngày ấy. Lô sâm của công ty Mây Xanh đã được cho hoạt động lại từ đầu tháng Sáu, và anh được Hạt giao theo dõi, ở lại cái lán kiểm lâm nhỏ ở đầu bản trên mấy đêm mỗi tuần. Anh chào bố cô. Chào lễ phép, đúng mực, như chào mọi người lớn trong bản. Hai người đàn ông đã có lần ngồi cạnh nhau ở bậc cửa gian ngoài, một người hút thuốc lào, một người ngậm cọng cỏ, không nói câu nào, nhìn mưa. Với Mơ, anh nói về lớp hè, về mái nhà, về đường đi. Không nói gì khác. Cô không dám hỏi.

Bây giờ bố cô đứng ở cửa phòng cô, tay cầm cái đèn pin, mưa tạt ướt cả người.

– Ở trên kia có tiếng ầm, – ông nói. – Người ta bảo lũ. Bố nghe tiếng người hét ở đầu bản.

Mơ khoác áo mưa, xỏ ủng, chạy ra. Mai đã ở ngoài sân, cầm đèn pin, áo mưa trùm đầu, mặt tái. Thầy Khua chạy từ nhà mình sang, tay cầm cái loa pin cũ của bản.

– Anh Vư gọi, – Mai hét qua tiếng mưa. – Anh ấy trực ở cổng lô sâm. Anh ấy bảo nước ở khe Tả Pờ đổ xuống như thác, kéo theo cả cây, cả đá. Nhánh suối chảy qua đầu bản trên. Nhà bà Dế, nhà anh Chu, nhà ông Chư, năm nhà ở gần suối.

Mơ nhìn lên phía đầu bản trên. Trong bóng tối, trong mưa, cô không nhìn thấy gì. Chỉ nghe tiếng ầm mỗi lúc một to.

Họ chạy.

Thầy Khua cầm loa hét bằng tiếng Mông, giọng thầy lần đầu tiên to đến thế. Trưởng bản Sính chạy từ nhà mình ra, cởi trần, quấn cái áo mưa ngang vai. Đàn ông các nhà dưới chạy lên. Mơ chạy theo Mai, dọc con đường đất đã thành suối, nước chảy ngập mắt cá chân. Bố cô chạy sau cô, thở hồng hộc, ho, nhưng không dừng.

Nhà bà Dế ở rìa bản phía trên, chỗ con đường đất bắt đầu rẽ lên lô sâm. Sau nhà là nhánh suối nhỏ, bình thường chỉ róc rách qua mấy hòn đá, mùa khô trẻ con lội qua được. Bây giờ thì Mơ không nhận ra nó nữa. Một dòng nước đen đặc, cuồn cuộn, dâng lên gần chạm mép sân nhà bà Dế, gầm lên như một con thú. Trong dòng nước có những thứ trôi. Cành cây. Đá. Những vật gì đó dài, sẫm màu, lăn lộn, đâm sầm vào bờ đá, nảy lên, rồi chìm xuống.

Tủa đứng ở cửa nhà, ôm cái túi vải, mặt trắng bệch. Trong nhà, bà Dế đang ngồi trên phản, cố xỏ chân vào đôi dép.

Bố cô vượt qua Mơ, chạy vào nhà. Ông không nói gì. Ông cúi xuống, quay lưng về phía bà Dế, nói một câu mà bà không hiểu nhưng hiểu: bà lên đây. Bà Dế nhìn ông một giây. Rồi bà vịn vào vai ông, trèo lên lưng. Bà nhẹ như một bó lúa. Ông đứng dậy, hai tay vòng ra sau đỡ lấy bà, đi ra cửa.

– Tủa, – ông nói, – cầm áo ông. Đi sát vào.

Tủa túm lấy vạt áo ông Bảo. Ba người đi ra sân, đi xuống con dốc về phía điểm trường, chỗ đất cao nhất bản.

Mơ chạy sang nhà anh Chu. Anh Chu đã bế Lềnh trên tay, vợ anh bế đứa nhỏ, hai người đang lội ra sân. Lềnh vẫy cô qua vai bố, như trong một trò chơi. Mơ chạy sang nhà ông Chư. Ông già bảy mươi tuổi không chịu đi, cứ đòi dắt con trâu ra trước. Trưởng bản Sính quát một câu, ông già mới chịu buông dây thừng, để mấy thanh niên dắt trâu, còn ông thì được hai người dìu đi.

Rồi cô nghe một tiếng răng rắc rất to. Như tiếng một cái cây cổ thụ gãy.

Cô quay lại. Dưới ánh đèn pin của ai đó, cô nhìn thấy cái cầu treo nhỏ bắc qua nhánh suối đang oằn xuống. Đó là cái cầu dẫn từ bản sang lối lên nương, cái cầu mà mùa khô bọn trẻ vẫn chạy qua chạy lại chơi đu. Một khúc gỗ dài, to như cột nhà, đã đâm vào chân cầu, mắc lại, rồi khúc thứ hai đâm vào khúc thứ nhất, rồi khúc thứ ba. Dây cáp căng lên, rít lên. Rồi đứt. Cả cây cầu bị kéo tuột vào dòng nước đen, biến mất.

Mơ đứng im, nhìn chỗ cây cầu vừa biến mất.

– Mơ! – Ai đó kéo tay cô. Chiêng. Anh chạy từ lán kiểm lâm sang, áo mưa rách một vạt, mặt đầy bùn. – Đi lên! Nước còn lên nữa!

Cô quay người chạy theo anh. Chân cô hẫng đi trên một hòn đá trơn, cả người đổ xuống. Một cái gì đó sắc cứa vào bắp chân, qua cả lớp ủng cao su, nhói lên. Chiêng túm lấy cổ áo cô, kéo cô dậy, như trưởng bản Sính đã túm cô trên dốc Đá Trắng đêm băng giá.

– Em đi được không?

– Được.

Anh nhìn cô một giây dưới ánh đèn pin. Rồi anh không hỏi nữa. Anh vòng tay qua lưng cô, dìu cô đi.

Đến hai giờ sáng thì tất cả năm nhà ở ven nhánh suối đã lên đến điểm trường. Hai mươi bảy người, cả trẻ con, cả người già, cộng ba con trâu, một con lợn nái, mấy chục con gà nhét trong lồng. Họ ngồi kín hai phòng học, kín cả phòng mẫu giáo của Mai, kín cả gian ngoài nhà công vụ nơi bố cô ngủ, trên những cái bàn ghế bố cô vừa sửa. Mai và thầy Khua nhóm lửa ở cả ba gian bếp. Vợ trưởng bản nấu cháo. Không ai ngủ.

Mơ ngồi ở bậc cửa lớp học, cái chân bị thương duỗi ra, ống quần xắn lên. Vết cứa dài chừng một gang, không sâu, đã thôi chảy máu. Mai rửa cho cô bằng nước muối, đắp một nắm lá bà Dế đưa, buộc bằng miếng vải sạch. Đau rát. Cô nghiến răng.

Bà Dế ngồi trên một cái ghế đã sửa ở gian ngoài, quấn chăn, nhìn ông Bảo. Ông ngồi trên sàn, dựa lưng vào vách, thở dốc, ho từng cơn. Tủa ngồi sát bên ông, vẫn túm vạt áo ông, không chịu buông. Bà Dế nói gì đó bằng tiếng Mông. Tủa dịch, giọng ngái ngủ:

– Bà con bảo: ông thợ mộc cõng bà, bà nhẹ như con gà. Bà con bảo: ông đừng ho nữa, mai bà đun thêm lá cho ông.

Ông Bảo cười. Lần đầu tiên từ khi lên đây, Mơ thấy bố cười.

Chiêng không ngồi. Anh đi lại giữa sân với Vư, với trưởng bản, với anh Chu, đếm người, đếm nhà, gọi điện thoại ở mỏm đá sau trường, chỗ duy nhất có một vạch sóng. Anh báo cho Hạt, báo cho anh Thuận, báo cho xã. Đường xuống Nà Hừ đã sạt ở ba chỗ, sáng mai mới có người lên được. Anh đi qua chỗ Mơ ngồi ba lần. Lần thứ ba anh dừng lại, cúi xuống nhìn cái chân quấn vải của cô.

– Đau không?

– Không.

– Nói dối.

– Đau.

Anh đứng im một lúc. Rồi anh cởi cái áo khoác bên trong áo mưa, cái áo kiểm lâm sờn khuỷu tay, khoác lên vai cô. Rồi anh đi tiếp.

Gần sáng thì mưa ngớt. Tiếng ầm trên khe nhỏ dần, rồi chỉ còn là tiếng nước chảy xiết, đục ngầu. Trời hửng một vệt xám ở phía đông.

Mơ chống cái gậy tre của bà Dế, đi theo mọi người ra đầu bản trên.

Nhánh suối đã rút xuống gần một nửa. Nhà bà Dế vẫn còn, nhưng cái sân đá đã bị cuốn mất một góc, cái chuồng lợn sau nhà biến mất. Nhà ông Chư bị nước tràn vào một gian. Cái cầu treo không còn, chỉ còn hai trụ bê tông hai bên bờ, mấy sợi cáp đứt rũ xuống nước. Ống nước tự chảy dẫn về điểm trường bị cuốn sạch một đoạn dài.

Và dưới lòng suối.

Mơ đứng trên bờ, nhìn xuống. Cả lòng suối, từ chỗ cây cầu cũ kéo xuống phía dưới, chỗ dòng nước tõe ra thành một bãi đá rộng, la liệt gỗ. Những khúc gỗ dài ba bốn mét, to bằng người ôm, nằm ngổn ngang, chồng lên nhau, kẹt giữa những tảng đá, mắc vào rễ cây ven bờ. Gỗ màu vàng nâu. Vỏ đã bị bóc sạch, hoặc bị nước lột sạch. Mùi pơ mu dậy lên trong không khí ẩm sau mưa, đặc, thơm, sực nức, như cả khu rừng Phìn Pó vừa được ai mở nắp.

Có người đếm. Hai mươi. Ba mươi. Ba mươi bảy khúc.

Chiêng đã xuống lòng suối từ trước. Anh lội qua dòng nước còn chảy xiết, đến bên khúc gỗ gần nhất. Anh cúi xuống. Anh lau lớp bùn trên đầu khúc gỗ bằng lòng bàn tay.

Từ trên bờ, Mơ không nhìn thấy anh nhìn thấy gì. Cô chỉ thấy anh đứng thẳng dậy. Thấy anh lội sang khúc thứ hai. Lau. Khúc thứ ba. Lau. Khúc thứ tư có một vệt sơn đỏ trên thân, đã bạc, một con số viết tay. Anh đứng im trước vệt sơn đỏ ấy rất lâu.

Rồi anh quay lại, nhìn lên bờ.

Không nhìn cô. Anh nhìn bố cô. Ông Bảo đứng cạnh cô trên bờ suối, chống tay vào gối, vẫn còn thở dốc, nhìn xuống bãi gỗ. Hai người đàn ông nhìn nhau qua lòng suối đục ngầu.

Chiêng cúi xuống, chỉ vào đầu khúc gỗ dưới chân mình. Mơ nheo mắt. Ánh sáng sớm đã đủ để cô nhìn thấy. Trên đầu khúc gỗ, nơi vết cưa còn mới, có một vết đốt sẫm đen.

Một hình tam giác. Bên trong là một mũi tên chĩa lên.

— Hết chương 27 —