Cái giếng không ai thấy

Chương 9: Cái giếng không ai thấy

– Thầy biết dưới sân số bảy có một cái bể nước?

Sáng thứ Bảy, tám giờ, xưởng Gạch Thẻ chưa ai tới ngoài hai thầy trò. Thầy Lộc ngồi ghế mây, tay trái bó bột treo trước ngực bằng cái khăn rằn, tay phải cầm ly trà. Miên đứng trước bàn ông, chưa ngồi, túi xách còn đeo trên vai. Cả đêm qua cô không ngủ được.

– Biết. – Thầy nói.

– Sao thầy không nói con?

– Tao hỏi mày đo cái sân chưa. – Ông đặt ly trà xuống. – Mày nói đo rồi.

Miên đứng im. Câu trả lời đơn giản tới mức cô thấy mặt mình nóng lên.

– Con đo kích thước. Con đo cao độ.

– Mày đo cái mày thấy. – Thầy Lộc nói. – Nhà có cái gì nằm dưới đất thì người đo phải hỏi người ở. Bà Thoa sống trong cái nhà đó tám mươi hai năm. Mày có hỏi bả một câu nào về cái sân không?

– Dạ không.

– Ông Diệp ở căn số ba từ trước năm bảy lăm. Mày có hỏi ổng mùa mưa nước ở sân rút đi đâu không?

– Dạ không.

Thầy Lộc cầm cây bút chì đỏ lên, xoay xoay giữa mấy ngón tay run.

– Gõ tường giỏi là tốt. Nhưng tường nó không nói hết được. Người nói.

Miên kéo ghế ngồi xuống. Cô biết thầy đúng, và cô ghét nhất là những lúc thầy đúng mà cô không cãi được.

– Bên Đa Tầng cũng biết cái bể. – Cô nói. – Họ in nó lên mô hình, màu xanh nước biển. Sao họ biết?

Thầy Lộc nhìn ra cửa sổ, nơi cây me đầu hẻm đang rụng lá xuống mái tôn nhà đối diện.

– Năm chín lăm, tao đo cái sân đó. – Ông nói chậm. – Thằng Hoành cầm đầu thước bên kia.

Miên hiểu. Ông Hoành nhớ. Ba mươi năm, ông Hoành vẫn nhớ cái bể nằm dưới sân nhà bà Thoa, và đã nói cho học trò mình biết. Cô thấy cái nhớ đó vừa đáng nể vừa đáng giận, và cô không biết phần nào nhiều hơn.

Tuần sau đó dài như một mùa mưa.

Thứ Ba là lễ Quốc khánh. Cả nhà cô đi xem pháo hoa trên bờ sông, ba cô đi cà nhắc giữa dòng người, má cô nắm tay áo ba cho khỏi lạc. Pháo nổ rực trời, người ta reo lên từng đợt. Miên đứng sau lưng ba má, nhìn ánh sáng hắt lên mặt nước, và nghĩ tới một khối nhựa màu xanh nước biển.

Thứ Bảy là rằm tháng Bảy. Má cô cúng một mâm cơm chay, đốt một xấp giấy tiền vàng bạc ở cái thùng thiếc trước cửa. Ba cô đứng trước bàn thờ rất lâu, lâu hơn mọi năm, ba cây nhang cháy gần hết trên tay mới cắm vào bát hương. Miên hỏi ba khấn gì mà lâu vậy. Ba nói khấn cho mấy người bạn cũ. Cô hỏi bạn nào. Ba nói bạn thợ.

Chín giờ sáng thứ Hai, tám tháng Chín, bà Thoa gọi đại diện bốn văn phòng tới sân căn số bảy.

Bà không nói dài. Bà cầm một tờ giấy, đọc tên hai văn phòng bị loại trước, cảm ơn họ, nói phần thưởng tham gia sẽ chuyển trong tuần. Hai đội đó chào ra về, một anh đeo kính còn quay lại chụp hình giàn bông giấy. Rồi bà gấp tờ giấy làm tư.

– Xưởng Gạch Thẻ. Kiến trúc Đa Tầng. Hai bên vô vòng hai.

Tùng nắm chặt tay Miên, bóp tới đau. Ở bên kia sân, Ly nắm tay áo Thạch, rồi nhớ ra luật, buông ra ngay. Thạch đứng yên, chỉ có một bên vai hơi hạ xuống, như người vừa đặt xuống một bao xi măng.

– Vòng hai qua nói luật vào thứ Bảy này. – Bà Thoa nói tiếp. – Bây giờ thì có cái này.

Bà ra hiệu. Cô Chín và cô Út Nhị bưng ra hai xấp giấy dày, đóng gáy lò xo. Cô Chín đặt một xấp trước mặt Miên. Cô Út Nhị đặt một xấp trước mặt Thạch.

Miên nhìn bìa xấp giấy. Logo Đa Tầng. "Dãy Mười Bốn Căn – Hồ sơ dự thi vòng một."

– Mỗi bên đọc hồ sơ của bên kia. – Bà Thoa nói. – Đọc cho kỹ. Vòng sau đỡ nói láo.

– Bà ơi… – Tùng mở miệng.

– Cậu muốn hỏi sao qua làm vậy hả? – Bà Thoa nhìn Tùng. – Vì qua tám mươi hai tuổi rồi, qua không còn thì giờ nghe hai bên tự khen mình. Đọc bài nhau rồi, tới vòng sau, đứa nào chê thì phải chê cho trúng. Đứa nào khen thì phải khen cho thật.

Con Thầu từ đâu nhảy lên bàn, đi qua đi lại giữa hai xấp hồ sơ, ngửi bên này, ngửi bên kia, rồi nằm xuống đúng khoảng trống ở giữa.

– Thấy chưa. – Bà Thoa nói. – Nó cũng chưa chọn.

Miên mang xấp hồ sơ của Đa Tầng vào quán cô Chín, ngồi ở cái bàn trong góc. Thạch ngồi ở cái bàn đối diện với xấp hồ sơ của Gạch Thẻ. Cái ổ cắm sáu lỗ vẫn nằm giữa hai bàn. Không ai cắm gì vào nó.

Hồ sơ của Đa Tầng tốt. Miên phải thừa nhận điều đó ngay từ trang thứ hai, và cô thừa nhận nó với một cảm giác như nuốt một viên thuốc đắng không có nước. Hình ảnh đẹp. Số liệu chặt. Phân tích kết cấu từng căn rõ ràng như một bảng chấm điểm. Ở trang năm, họ đưa vào cả cái cầu thang bị xây bít ở căn số chín. Họ ghi rõ: "Phát hiện qua khảo sát hiện trường ngày 14/8, bằng phương pháp gõ nghe của KTS Hà Thục Miên (Xưởng Gạch Thẻ), được Đa Tầng kiểm chứng lại bằng dữ liệu quét."

Miên đọc dòng đó hai lần. Anh ta ghi tên cô. Trong hồ sơ dự thi của chính anh ta.

Cô lật sang trang bảy. Phần thoát nước. Một bản vẽ mặt cắt sân căn số bảy, với cái hình chữ nhật nét đứt màu xanh nằm dưới lớp gạch tàu. Bên dưới bản vẽ có một dòng chú thích chữ nhỏ, in nghiêng:

"Tư liệu: Bản vẽ đo hiện trạng dãy Mười Bốn Căn năm 1995 của KTS Nghiêm Bá Lộc (văn phòng kiến trúc Lộc – Hoành). Đa Tầng sử dụng với lòng trân trọng đối với tác giả."

Cô đọc dòng đó một lần. Rồi cô đóng xấp hồ sơ lại, đặt hai tay lên bìa, như sợ nó bay mất.

Bản vẽ đo hiện trạng năm chín lăm. Của thầy cô. Trong tay Đa Tầng.

Cô đứng dậy, đi qua cái ổ cắm sáu lỗ, đứng trước bàn Thạch. Anh ta đang đọc tới trang mười hai hồ sơ của Gạch Thẻ, cái trang có sân số bảy, và ngẩng lên khi bóng cô đổ xuống trang giấy.

– Ông Hoành giữ bản vẽ của thầy tôi hai mươi tám năm. – Cô nói, giọng thấp, đều, lịch sự tới mức chính cô thấy lạnh. – Rồi đưa cho anh đi đánh thầy tôi.

Thạch đặt cây bút xuống.

– Tôi ghi tên tác giả đầy đủ. Không viết tắt.

– Anh ghi tên người bị cướp lên món đồ cướp được. Lịch sự lắm.

Cả quán im. Cô Chín đứng sau quầy, tay cầm cái vá. Tùng ở bàn bên kia cúi gằm mặt. Ly đã đứng dậy, rồi ngồi xuống.

Thạch nhìn cô rất lâu. Rồi anh ta nói, chậm, từng chữ như đặt gạch:

– Nó không phải chú Hoành đưa tôi.

– Vậy ai?

– Nó tới bằng bưu tá, chiều thứ Sáu mười lăm. Gửi tên tôi. Không có tên người gửi. – Anh ta ngừng. – Tôi mang lên hỏi chú Hoành có phải chú gửi không. Chú không trả lời. Chú chỉ bảo tôi dùng đi, và ghi tên tác giả cho đàng hoàng. Tôi tưởng vậy là chú nhận.

– Không có tên người gửi. – Miên lặp lại. – Vậy làm sao anh biết là ai?

– Trong cuộn bản vẽ có một mảnh giấy. – Thạch nói. – Xé từ cuốn lịch. Viết bằng bút chì. Bảy chữ.

– Chữ gì?

– "Đo lại cho đúng. Đừng tin tao."

Miên không thở trong một nhịp.

Đo lại đi. Đừng tin tao. Bảy năm nay, mỗi lần thầy Lộc chấm xong một bộ bản vẽ, thầy đều nói câu đó. Mỗi lần thầy đưa cho cô một con số, một kích thước, một cao độ thầy nhớ từ công trình nào đó ba mươi năm trước, thầy cũng nói câu đó. Cô nghe nó nhiều tới mức đã thôi nghe. Cả xưởng Gạch Thẻ đều biết câu đó. Chị Phượng từng in nó ra, dán lên cửa phòng vẽ, bị thầy xé.

Cô quay lưng, cầm túi xách, đi thẳng ra cửa.

– Miên. – Thạch gọi. Lần đầu tiên anh ta gọi tên cô, không có chữ "cô" phía trước.

Cô không quay lại.

Xưởng Gạch Thẻ lúc mười một giờ trưa nồng mùi keo sữa và mùi cơm hộp. Thầy Lộc vẫn ngồi trong ghế mây, đang dùng tay phải lật từng trang một cuốn tạp chí cũ. Miên đặt xấp hồ sơ của Đa Tầng xuống trước mặt ông, mở ra trang bảy, chỉ ngón tay vào dòng chú thích in nghiêng.

Thầy Lộc đọc nó. Ông không ngạc nhiên. Ông chỉ khẽ gật đầu, như người đọc một dòng tin mình đã đoán trước.

– Thầy gửi cho Đa Tầng.

– Tao gửi cho thằng nhỏ đó. – Thầy nói. – Không gửi cho Đa Tầng.

Cả xưởng ngừng làm. Tùng đi theo cô về từ quán cô Chín, đứng ở cửa. Chị Phượng từ từ tháo kính ra.

– Thầy biết xưởng nợ tiền nhà ba tháng. – Miên nói. Giọng cô run, lần đầu tiên trong buổi sáng. – Thầy biết mình cần cái hợp đồng này để còn có chỗ ngồi vẽ. Con đi đo hai tuần, con gõ từng bức tường. Rồi thầy lấy bản vẽ thầy giữ ba mươi năm, gửi cho người ta.

– Dãy nhà đó không phải của xưởng mình. – Thầy Lộc nói, không lớn tiếng. – Nó là của bà Thoa, của cô Chín, của ông Diệp, của con nhỏ vẽ nhà biết khóc. Ai sửa nó thì người đó phải có bản vẽ đúng. Tao không biết ai sẽ thắng. Tao chỉ biết hai bên đều phải biết dưới đất có cái gì.

– Vậy sao thầy không đưa con?

– Tao hỏi mày đo cái sân chưa.

– Thầy hỏi thôi! Thầy không nói!

– Vì tao muốn biết mày có tự đi hỏi người ta không. – Thầy Lộc đặt cây bút chì đỏ xuống bàn. – Thằng nhỏ đó có bản vẽ trong tay mà vẫn đi khoan một lỗ thăm dò nhỏ dưới góc sân để kiểm tra, có xin phép bà Thoa. Nó đo lại. Nó không tin tao. Đúng như tao dặn. Rồi nó ghi tên tao trong hồ sơ, đủ họ đủ tên. Nó ghi cả tên mày, ở trang năm.

Miên không biết thầy biết những chuyện đó từ đâu. Cô chỉ biết mình đang đứng giữa xưởng với hai bàn tay nắm chặt, và không còn gì để nói.

Thầy Lộc cầm ly trà lên, uống một ngụm, đặt xuống.

– Vòng sau con với nó đo chung. – Ông nói.

– Đo chung?

– Bà Thoa nói với tao rồi. Một bộ hồ sơ hiện trạng, hai bên ký chung. Ai cũng phải đo, ai cũng phải nhìn thấy cái người kia thấy.

Cả xưởng im lặng. Quạt trần quay cót két ở vòng thứ tư.

– Thầy với bà Thoa nói chuyện từ hồi nào? – Miên hỏi, chậm.

Thầy Lộc không trả lời. Ông mở ngăn kéo, lấy con dao rọc giấy ra, cầm cây bút chì đỏ lên, và bắt đầu gọt. Lưỡi dao trượt trên thân gỗ một lần, hai lần. Vụn gỗ đỏ rơi xuống mặt bàn, xuống trang bảy của hồ sơ Đa Tầng, xuống dòng chữ in nghiêng có tên ông.

— Hết chương 9 —