Nửa cây thước trên bàn thầy

Chương 20: Nửa cây thước trên bàn thầy

– Đơn này tao chưa đọc.

Thầy Lộc nói câu đó với cái bàn, không phải với chị Phượng. Bảy giờ rưỡi sáng thứ Ba, ông đứng trước bàn mình, áo sơ mi ca rô cài tới nút trên cùng, cổ tay trái đeo nẹp, nhìn xuống tờ giấy A4 viết tay và nửa cây thước nằm trên đó. Ông đứng như vậy gần hai phút. Chị Phượng đứng ở chân cầu thang, không dám bật máy in.

Rồi ông nhấc nửa cây thước lên bằng tay phải. Tay run, năm khúc gỗ va vào nhau lách cách. Ông gấp nó lại, chậm, từng khúc một, như gấp một tấm bản đồ cũ sợ rách nếp. Ông mở ngăn kéo thứ hai, cái ngăn chỉ để mấy cây bút chì đỏ đã gọt và con dao rọc, đặt nửa cây thước vào đó, đóng lại, rút chìa khóa nhỏ trong túi áo ra khóa luôn.

Tờ đơn thì ông đặt dưới đáy ly trà, gấp đôi, như một miếng lót ly.

– Thầy. – Chị Phượng nói. – Con Miên…

– Nó nghỉ phép. – Ông ngồi xuống ghế mây. – Ghi vô sổ chấm công là nghỉ phép. Bật máy in đi.

Chị Phượng bật máy in. Đá hai cái. Máy chạy. Chị không hỏi thêm câu nào, vì mười bảy năm làm với ông, chị biết khi ông lấy đáy ly trà đè lên một thứ gì thì thứ đó coi như chưa từng tới.

Mười giờ, Miên tới.

Cô không vào bằng cửa trước. Cô đi vòng hẻm sau, vào bằng cửa kho, leo thẳng lên lầu hai. Tùng thấy bóng cô lướt qua chiếu nghỉ, mở miệng định gọi, rồi chị Phượng lắc đầu, nó ngậm lại. Thầy Lộc ngồi dưới tầng trệt, lật báo, không ngẩng lên. Nhưng tờ báo trong tay ông không lật sang trang nào nữa trong suốt nửa tiếng sau đó.

Lầu hai là kho bản vẽ, mùi giấy can cũ và mùi băng phiến. Miên đã lên đây cả nghìn lần. Cô biết từng ngăn tủ, từng ống giấy. Cô lên để lấy bộ hồ sơ gốc của dãy Mười Bốn Căn, bàn giao cho chị Phượng như đã viết trong đơn. Cô định lấy xong rồi đi, không gặp ai.

Cô đứng ở đầu cầu thang, và không đi tiếp được.

Bức tường phía tây của kho, bức tường dài nhất, là chỗ thầy để bộ gạch bông. Bốn chục năm ông gom chúng, từ những căn nhà phố Pháp bị đập ở trung tâm, những tiệm thuốc bắc ở Chợ Lớn, những ngôi nhà rường ở miền Tây bị dỡ bán gỗ. Mỗi viên một mẫu, không viên nào trùng, xếp đứng trên năm tầng kệ gỗ dài từ đầu này tới đầu kia, mặt hoa quay ra ngoài. Hồi mới vào làm, Miên lên đây mỗi trưa, ngồi bệt dưới sàn, vẽ lại từng mẫu hoa vào sổ ký họa: hoa thị, hoa sen, bát giác lồng nhau, một con dơi ngậm đồng tiền. Thầy thấy, không khen, chỉ nói "viên đó của nhà ông Huỳnh ở Cái Bè, năm tám mươi tám người ta đập", rồi đi xuống.

Năm tầng kệ giờ trống trơn.

Trên mặt gỗ còn lại những ô vuông sạch bụi, đều tăm tắp, mỗi ô đúng hai tấc nhân hai tấc, như dấu chân của những viên gạch đã đi khỏi đó. Bốn chục năm bụi bám quanh chúng. Mấy ngày bụi chưa kịp lấp chỗ chúng nằm.

Có tiếng chân lên cầu thang. Chị Phượng.

– Chị không định cho em biết. – Chị nói, đứng ở bậc trên cùng. – Thầy dặn.

– Bán hồi nào chị?

– Thứ Năm tuần rồi. Một ông sưu tầm ở Đà Lạt. Ổng xuống bằng xe tải nhỏ, đóng thùng gỗ, mỗi viên gói một lớp giấy báo. Thầy ngồi trên cái ghế đẩu kia, coi người ta gói từ chín giờ sáng tới bốn giờ chiều. Không ăn trưa. – Chị Phượng đẩy kính lên. – Nợ tiền nhà mấy tháng ông Quách cho khất, trả hết. Lương tháng Mười Một cả xưởng. Còn dư một ít, thầy bảo để dành mua cái máy in không phải đá.

Miên nhìn những ô vuông sạch bụi. Cô nhớ thầy ăn cơm hộp hôm hai mươi bảy tháng Mười, đôi đũa không ngẩng lên. Tiền nhà thì tao lo. Không cần nó.

– Thầy không lấy tiền của ông Hoành. – Cô nói, không hẳn với chị Phượng.

– Ông Hoành nào? – Chị Phượng nhíu mày. Rồi chị lắc đầu, như gạt một con số không có trong bảng tính. – Thầy mà lấy tiền của Đa Tầng thì chị nghỉ trước em.

Chị bước lên, đứng cạnh Miên, cùng nhìn năm tầng kệ trống.

– Năm chị mới vào, hai nghìn lẻ tám, có ông thợ cả già làm với thầy từ hồi thầy còn văn phòng chung với người ta. – Chị nói. – Một bữa nhậu ổng kể, năm chín bảy, sau vụ cái kho sập, thầy bán căn nhà ở Mỹ Tho, nhà của má thầy, má thầy mới mất đúng tuần đó. Bán để góp tiền đền cho mấy người bị thương. Thầy không có vợ con, không có nhà, ở trọ tới năm hai nghìn lẻ ba mới mở được cái xưởng này. Chị nghe vậy thôi. Chị chưa bao giờ hỏi thầy. Chị nghĩ hỏi là không có lễ.

Miên không nói gì. Cô đứng nhìn những ô vuông bụi cho tới khi mắt cô cay, và cô đổ cho mùi băng phiến.

– Em lấy hồ sơ dãy nhà rồi em đi. – Cô nói.

– Chị không nhận bàn giao. – Chị Phượng nói, giọng như đọc kết luận một bản tính. – Chị là kỹ sư kết cấu. Chị không biết gõ tường. Em muốn nghỉ thì em đi mà nói với thầy. Chị không làm người đưa thư cho hai thầy trò.

Chị quay xuống cầu thang. Tới chiếu nghỉ, chị nói vọng lên, không quay lại:

– Với lại nửa cây thước của em, thầy khóa trong ngăn kéo rồi. Em muốn lấy lại thì cũng phải hỏi thầy.

Miên đứng một mình trên lầu hai. Cô không lấy bộ hồ sơ. Cô đi xuống bằng cầu thang sau, ra cửa kho, qua hẻm sau, không đi ngang qua bàn thầy. Thầy cũng không gọi.

Tầng hai mươi hai lúc bốn giờ chiều có nắng tây rọi xiên qua vách kính, phủ một lớp vàng lên mặt bàn gỗ me tây trống trơn.

Thạch đứng trước cái bàn đó. Anh không ngồi. Ông Hoành cũng không mời anh ngồi. Ông đang tưới chậu lan hồ điệp bằng một cái bình xịt nhỏ, xịt từng lá một, như người ta lau bụi cho một bức tượng.

– Sao chú gửi tiền cho ba Miên?

Ông Hoành xịt thêm một lá nữa. Rồi ông đặt cái bình xuống.

– Con thấy tờ giấy ở máy in hôm hai mươi bảy. – Ông nói. Không phải câu hỏi. – Chị Diễm nói tờ cuối nằm úp mặt trên khay. Chị Diễm chưa bao giờ để giấy úp mặt.

Thạch đứng im. Mười bốn năm, anh chưa từng giấu được ông chuyện gì. Anh chỉ tưởng là giấu được.

– Dạ.

– Sao con không hỏi chú hôm đó?

– Vì con sợ chú trả lời.

Ông Hoành nhìn anh một lúc lâu. Rồi ông ngồi xuống ghế, rót trà vào hai cái chén, đẩy một chén về phía mép bàn bên kia, phía Thạch. Thạch không cầm.

– Chú gửi vì chú nợ. – Ông nói.

– Nợ gì chú? Bác Lộc đứng tên chủ trì. Báo ghi lỗi của bác Lộc. Bác Lộc bán nhà đền bù. Chú thì mở Đa Tầng. Vậy chú nợ cái gì mà hai mươi tám năm chưa trả xong?

Câu đó dài hơn mọi câu Thạch từng nói trong căn phòng này. Anh nghe giọng mình bật ra chữ "răng" ở giữa, cái giọng Quảng anh đã mài suốt mười sáu năm, và anh không sửa.

Ông Hoành không trả lời ngay. Ông cầm chén trà lên, không uống, xoay xoay giữa mấy ngón tay. Tay ông không run. Thạch để ý điều đó như để ý một con số trên bản vẽ: tay ông Hoành chưa bao giờ run, cả ở bệnh viện hai giờ sáng, cả ở sân căn số bảy hôm ba mươi mốt.

– Sáng nay chú chuyển tiền cho anh Sáu như mọi tháng. – Ông nói. – Hai giờ chiều, ngân hàng gọi báo tiền bị trả về. Tài khoản người nhận từ chối. Hai mươi tám năm, lần đầu.

Ông đặt chén trà xuống, không uống.

– Con muốn biết chú nợ cái gì. – Ông nói tiếp, giọng vẫn nhẹ, nhưng chậm hơn, như người đi trên một sàn gỗ biết có tấm mục. – Con đi hỏi ông Lộc.

– Bác Lộc không nói với con.

– Thì càng phải hỏi.

– Chú. – Thạch nói. – Con hỏi chú.

Ông Hoành ngẩng lên. Lần đầu tiên trong mười bốn năm, Thạch thấy trên gương mặt chải chuốt đó một thứ anh không có tên gọi. Không phải giận. Không phải xấu hổ. Giống như mặt một người đứng dưới chân giàn giáo nhìn lên, biết có cái gì đó sắp rơi mà không biết là rơi lúc nào.

– Ông Lộc giữ lời giùm chú hai mươi tám năm. – Ông Hoành nói. – Chú không có quyền nói trước ổng.

Thạch đứng sững.

Câu đó không có chữ nào khó hiểu. Anh đọc lại nó trong đầu, như đọc lại một dòng ghi chú trên bản vẽ đo hiện trạng, chữ đứng thẳng, nét chắc. Ông Lộc giữ lời. Giùm chú. Người giữ lời là ông Lộc. Người được giữ giùm là chú Hoành.

Vậy lời đó là của ai?

– Chú. – Anh nói, và giọng anh khàn đi. – Cái hình trong ngăn kéo.

Ông Hoành nhìn xuống cái ngăn kéo bên tay phải. Ổ khóa nhỏ bằng đồng. Ông không mở nó.

– Con về đi Thạch. – Ông nói. – Con còn bộ phương án sơ bộ. Mười bốn tháng Mười Một nộp.

– Phó tổng sửa bộ sơ bộ của con rồi. – Thạch nói. – Hồi tuần trước. Giữ mặt tiền, đập ruột, dựng khung bê tông bên trong. Phó tổng nói chú duyệt.

– Chú duyệt.

– Con không ký cái đó.

Ông Hoành nhìn anh. Nắng tây đã dịch qua một bên, giờ rọi thẳng vào chậu lan hồ điệp, làm những cánh hoa trắng trong suốt như giấy can.

– Con giống một người chú biết. – Ông nói, lần thứ hai trong một tháng. – Người đó cũng không ký những cái người đó không tin.

– Người đó là bác Lộc.

Ông Hoành không trả lời. Ông cầm cái bình xịt lên, xịt tiếp chậu lan, từng lá một, lá nào cũng đã ướt rồi.

Thạch đi ra. Tới cửa, anh dừng lại, như mọi lần. Lần này ông Hoành không ngồi im với tay đặt trên túi áo ngực. Ông đang nhìn ra sông, lưng quay về phía anh, cái bình xịt vẫn cầm trong tay, không xịt nữa.

Trong thang máy, Thạch lấy điện thoại ra. Tin nhắn cuối cùng anh gửi Miên từ mười một giờ đêm qua: "Anh xin lỗi. Anh ở đây khi nào em muốn nói." Bên dưới có chữ "đã xem". Không có gì khác.

Anh gõ thêm một dòng. "Chú Hoành nói bác Lộc giữ lời giùm chú hai mươi tám năm." Anh nhìn nó. Rồi anh nhớ ra lần trước anh đã xóa một dòng chữ y như vậy trong chính cái thang máy này, và anh đã trả giá thế nào.

Anh bấm gửi.

Thang máy mở ra ở tầng hầm. Điện thoại không rung. Anh đứng nhìn màn hình cho tới khi cửa thang máy tự đóng lại, kéo anh lên tầng hai mươi hai lần nữa, rồi xuống. Lần thứ hai cửa mở, dưới dòng tin của anh đã có chữ "đã xem".

Vẫn không có gì khác.

— Hết chương 20 —