Hai nửa cây thước

Chương 12: Hai nửa cây thước

Tám giờ bốn mươi tối thứ Bảy, cả dãy Mười Bốn Căn tắt phụt như có ai thổi một hơi.

Quạt trần trên lầu số bảy quay chậm dần, rồi đứng. Màn hình hai cái máy tính vẫn sáng, nhưng ngoài hai ô sáng đó, căn phòng mười hai mét chìm vào một thứ bóng tối đặc quánh. Thứ bóng tối chỉ có ở những đêm cuối tháng âm lịch khi trên trời không còn mẩu trăng nào. Ngoài cửa sổ lá sách, đường Tạ Nguyên Lương cũng tối om. Đâu đó trong xóm có đứa nhỏ la lên "cúp điện rồi", giọng nghe vui hơn là sợ.

– Pin máy cô còn bao nhiêu? – Giọng Thạch từ bên kia vạch băng keo.

– Ba mươi phần trăm. Còn anh?

– Bốn mươi.

– Điện thoại tôi hết pin từ năm giờ.

Một vệt sáng trắng bật lên. Thạch cầm điện thoại, đèn pin chĩa xuống sàn, bóng anh ta đổ dài lên tường như một cây sào.

Dưới sân vọng lên tiếng gậy gõ.

– Hai đứa bây còn trên đó hả?

– Dạ, bà.

– Đèn dầu trong cái tủ áo ở góc phòng. Ngăn dưới. Hộp quẹt để kế bên. Đừng đốt nhà qua.

Họ mò tới cái tủ áo cẩn xà cừ, lột tấm vải trắng phủ ngoài. Mùi long não xộc ra. Ngăn dưới có một cây đèn dầu thân thủy tinh, bóng đèn còn ám khói, dầu trong bầu còn một phần ba. Bên cạnh là một hộp quẹt diêm, một cái nón phớt nỉ xám, một xấp hóa đơn cũ buộc dây thun.

Thạch quẹt diêm. Que đầu gãy. Que thứ hai cháy. Bấc đèn bắt lửa, ngọn lửa vàng run run rồi đứng lại, và căn phòng hiện ra trong một quầng sáng tròn ấm, những góc xa vẫn tối, như một bức ảnh cũ bị mờ viền.

Họ đặt cây đèn lên sàn, ngay trên vạch băng keo xanh. Không ai nói gì về chỗ đặt đó.

– Tôi đi về được không? – Miên hỏi, không thật lòng.

– Xe cô đậu dưới gốc me. Đường tối thui. – Thạch nói. – Đợi có điện.

Cô ngồi xuống sàn gỗ, dựa lưng vào chân bàn. Anh ta ngồi xuống bên kia ngọn đèn, cũng dựa lưng vào chân bàn mình. Giữa hai người là cây đèn dầu và vạch băng keo, và cái bóng của hai người đổ lên hai bức tường đối diện, to lớn, lắc lư theo ngọn lửa.

– Hôm thứ Sáu. – Thạch nói. – Lúc nghe giọng chú Hoành, ba cô làm rơi cái bay.

– Ba tôi mỏi tay.

– Ba cô trát vữa nguyên ngày thứ Tư với nguyên buổi chiều thứ Sáu, tay không run lần nào. Tôi đứng cạnh, tôi thấy.

– Anh quan sát ba tôi kỹ quá.

– Tôi quan sát cái bay.

Miên nhìn ngọn lửa. Cô nhớ ba đứng nhìn dãy nhà rất lâu từ trên yên xe. Nhớ ba nói "ba không nhớ tên". Nhớ chiếc xe số cũ rẽ trái ở ngã tư, ngược hướng về nhà. Tối hôm đó ba về lúc mười giờ, nói đi giao chìa cho khách ở xa. Má cũng không hỏi.

– Ba tôi biết giọng ông thần tài trên ti vi. – Cô nói. – Ba tôi biết giọng ông bán vé số đầu hẻm. Ba tôi biết giọng ai thì liên quan gì.

Thạch không cãi. Anh ta chỉ nhìn cô qua ngọn đèn một lúc, rồi gật đầu, như ghi nhận một con số mà chưa vội tính.

– Thôi. – Anh ta nói. – Mình làm cái việc hôm trước nói.

Anh ta rút cây thước năm khúc trong túi ra. Cô rút cây của mình. Họ xòe cả hai cây ra trên sàn gỗ, dưới ánh đèn dầu. Đầu số không của cô nằm về phía cô, đầu hai trăm của anh nằm về phía anh, hai đầu một trăm chụm lại ở giữa, ngay trên vạch băng keo.

– Cần một cái gì xuyên qua hai lỗ. – Thạch nói.

Miên nhìn quanh. Trên tấm bảng ghim bản vẽ dựa ở chân tường có mấy cái đinh ghim đầu nhựa đỏ. Cô với tay rút một cái. Cây kim thép dài chừng hai phân.

Cô đặt khúc một trăm của mình chồng lên khúc một trăm của anh, hai cái lỗ khoen đồng nằm khít lên nhau. Thạch giữ hai khúc gỗ bằng hai ngón tay. Cô xỏ cây kim đinh ghim qua hai lỗ.

Nó lọt vào nhẹ nhàng, không vướng, không lỏng.

Thạch buông tay. Miên buông tay. Cây thước nằm đó trên sàn gỗ, mười khúc, duỗi thẳng một đường dài hai mét, từ đầu gối cô tới đầu gối anh. Màu gỗ hai nửa giống hệt nhau, cùng một thứ vàng sậm đã ngả nâu. Vạch số chạy liền mạch: chín mươi, chín mươi lăm, một trăm, một trăm lẻ năm. Ở đầu số không, chữ "L" khắc mũi dao. Ở đầu hai trăm, chữ "H".

Không ai nói gì rất lâu. Ngọn đèn dầu kêu lách tách một tiếng nhỏ.

Thạch cúi xuống, gập nhẹ chỗ khớp nối mới bằng cây kim đinh ghim, mở ra một góc nhỏ để nhìn hai mặt gỗ vốn úp vào nhau ở chỗ khớp. Hai mặt gỗ đó, chỗ mà khi thước còn nguyên thì không ai nhìn thấy, mỗi bên có khắc mấy chữ li ti. Anh ta nghiêng nó về phía ngọn đèn.

Bên phía cô: "L. 1989."

Bên phía anh: "H. chợ Dân Sinh."

– Ba mươi sáu năm. – Thạch nói khẽ. – Mua ở chợ Dân Sinh năm tám chín. Một người khắc năm, một người khắc chỗ mua.

– Rồi họ xài chung một cây.

– Một người giữ đầu số không. Một người kéo tới hai trăm.

Miên chạm vào chữ "L" ở đầu thước, nét khắc đã mòn tới mức đầu ngón tay cô chỉ cảm thấy một vết lõm nông. Bảy năm, cô cầm cây thước này đi đo nhà thờ họ ở Gò Công, nhà rường ở Phong Điền, một trăm căn nhà cũ khắp miền Nam. Bảy năm, cô tưởng thầy cho cô cây thước cụt vì tính thầy kỳ, vì thầy keo kiệt không mua thước mới.

– Thầy tôi đưa nó cho tôi ngày tôi vào làm chính thức. – Cô nói. – Thầy nói "mày giữ nửa này". Tôi tưởng thầy nói đùa. Thầy có bao giờ nói đùa đâu.

– Chú Hoành đưa tôi ngày tôi tốt nghiệp. – Thạch nói. – Chú nói "nó hên". Tôi tin. Tôi đem nó đi mọi công trình. Lần nào cũng thấy nó hên thật.

– Hên thật hả?

– Không. – Anh ta nói. – Nhưng tôi tin thì tôi đo kỹ hơn.

Cô bật cười, một tiếng nhỏ, khàn. Anh ta cười theo. Ngọn đèn dầu run lên vì hơi thở hai người.

– Ai rút cái đinh ra? – Cô hỏi.

– Người đang giữ nó.

– Thầy tôi.

– Thì thầy cô.

– Rút ra lúc nào? Vì sao?

Thạch không trả lời. Anh ta nhìn cây thước hai mét trên sàn, nhìn nó như nhìn một bản vẽ mặt cắt mà một nửa đã bị ai xé mất.

– Năm chín lăm hai ông còn khắc chung "LH" lên cây đà căn mười bốn. – Anh ta nói. – Năm chín bảy cái kho sập. Năm chín chín chú Hoành mở Đa Tầng. Cây thước bị tách ra ở đâu đó giữa mấy năm đó.

– Anh có hỏi ông Hoành được không?

– Tôi sẽ hỏi chú cái hình trong ngăn kéo. – Anh ta nói. – Còn cô?

– Tôi hỏi thầy tôi chuyện gì thì thầy cũng gọt bút chì.

Họ ngồi im. Ngoài kia, cả xóm vẫn tối, chỉ có tiếng ai đó quạt than ở hẻm hậu, mùi khói củi lẫn mùi dầu hôi trong phòng.

Rồi Thạch đưa tay ra, đặt hai ngón tay lên chỗ khớp nối, chỗ cây kim đinh ghim đang thế chỗ cho cái đinh đồng. Miên cũng đặt tay lên đó, không biết vì sao. Ngón tay cô chạm vào ngón tay anh ta, chỉ một chút, ở mép khúc gỗ.

Cả hai không rút tay ra.

– Miên. – Anh ta nói.

Lần thứ hai anh ta gọi tên cô không kèm chữ "cô". Lần trước, cô đang bỏ đi, và không quay lại.

– Gì?

– Không có gì. – Anh ta nói. – Tôi muốn thử gọi.

– Thạch. – Cô nói.

– Gì?

– Tôi cũng muốn thử.

Cây đèn dầu kêu lách tách. Bóng hai người trên tường lắc lư, nghiêng về phía nhau, rồi chập vào nhau ở chỗ ngọn lửa hắt lên mạnh nhất.

Mười giờ bốn mươi, điện vẫn chưa có. Họ đã tháo cây kim đinh ghim ra, gập hai nửa thước lại, mỗi người cất một nửa vào túi, như hai người chia nhau giữ một tấm bản đồ. Miên đang định xuống sân hỏi bà Thoa có cần gì không thì cô nghe thấy tiếng động.

Nó vọng tới từ cuối dãy. Tiếng cửa gỗ kêu, đúng cái tiếng bản lề kêu đều mà cô đã nghe ngày đầu tiên, trên cái thang tre. Căn số mười bốn.

Rồi tiếng chân trên sàn gỗ. Rồi, qua khe cửa sổ lá sách phía bên phải, một vệt sáng trắng lướt qua mặt đường, một vệt nữa, như hai cây đèn pin đội đầu.

Thạch đã đứng dậy. Anh ta cầm cây đèn dầu, đi ra cửa sổ, nhìn qua khe lá sách.

– Có người trong căn mười bốn. – Anh ta nói.

– Ăn trộm hả?

– Ăn trộm không chụp hình.

Qua khe lá sách, Miên thấy ánh đèn chớp lên trong khung cửa sổ lầu căn mười bốn. Một cái, hai cái. Ánh đèn flash của máy ảnh.

Họ chạy xuống, qua sân, ra đường. Bà Thoa ngồi trên ghế mây dưới hiên, cây đèn cầy cắm trên cái dĩa sứ bên cạnh, con Thầu nằm trong lòng. Bà không đứng dậy. Bà chỉ nói, khi hai người chạy ngang:

– Thằng Khiêm. Nó có chìa căn đó.

Cửa căn số mười bốn mở toang. Bên trong, hai người đàn ông đội đèn pin trên trán, một người cầm máy ảnh chụp từng vết nứt trên tường, một người cầm thước dây và một cuốn sổ bìa cứng. Người cầm sổ quay ra. Châu Thế Khiêm. Không sơ mi trắng, không đồng hồ to bản, chỉ áo thun tối màu và quần kaki, đèn pin trên trán chĩa thẳng vào mắt hai người.

– Hai anh chị làm việc khuya quá. – Anh ta nói, giọng vẫn nhẹ nhàng như ở bữa cơm. Anh ta tắt đèn trên trán. – Tôi không làm phiền. Nhà của nhà tôi, ban đêm cúp điện, không ai qua lại, chụp cho rõ.

– Chụp để làm gì? – Thạch hỏi.

Người cầm máy ảnh lên tiếng, một ông chừng năm mươi, giọng Bắc, đeo kính dày.

– Chúng tôi là đơn vị kiểm định. Anh Khiêm thuê khảo sát sơ bộ hiện trạng nứt.

– Ban đêm?

– Vết nứt ban đêm cũng là vết nứt. – Ông ta nói, rồi quay lại chụp tiếp.

Khiêm bước ra bậc thềm, đứng ngang hàng với hai người. Trong bóng tối không trăng, chỉ có ngọn đèn dầu trên tay Thạch soi lên mặt ba người.

– Tuần sau. – Khiêm nói. – Tôi cho kiểm định chính thức căn mười bốn và căn chín, coi có phải nhà nguy hiểm không. Đầu tuần tôi gửi thông báo cho các hộ. Hai anh chị nên biết trước. Tôi không muốn ai bất ngờ.

Anh ta gật đầu chào, quay vào nhà. Ánh flash lại chớp lên, trắng xóa, soi rõ trong một tích tắc những vết nứt chạy ngoằn ngoèo trên tường căn số mười bốn như những con sông trên bản đồ, rồi tắt.

— Hết chương 12 —