Nửa đời sau

Chương 33: Nửa đời sau

– Ngoài ra, chúng tôi xin hội đồng lưu ý về năng lực của bên đề xuất phương án gia cố.

Luật sư của Khiêm là một người đàn ông chừng năm mươi, tóc muối tiêu, giọng trầm, nói chậm, câu nào cũng tròn như đã soạn sẵn trên giấy. Ông đứng dậy khỏi ghế, cầm một tập hồ sơ mỏng bìa vàng, giấy bên trong đã ố.

Chín giờ năm mươi sáng thứ Hai hai mươi tháng Tư. Phòng họp của phường có quạt trần bốn cánh, bản đồ phường dán tường, một cái bàn chữ U trải khăn xanh. Ở đáy chữ U, ba người của hội đồng: ông chủ tọa là kỹ sư của Sở, tóc bạc, đeo kính; một cán bộ phường; và ông Trịnh, người kiểm định độc lập. Ở một đầu bàn, được mời dự, ông kỹ sư trưởng của công trình khách sạn bên kia hẻm hậu. Hai cánh chữ U là hai bên. Một bên: Khiêm, luật sư của Khiêm. Một bên: bà Thoa, ông Quan, Miên, Thạch, chị Phượng, anh Vĩnh. Sau lưng họ, ở hàng ghế dự thính sát tường: thầy Lộc, ông Hoành, ba Sáu, cô Út Nhị. Ba ông già ngồi chung một hàng ghế, ba Sáu ở giữa.

Một tiếng đồng hồ đầu tiên là của số liệu. Luật sư của Khiêm đọc bản báo cáo kiểm định tháng Chín, chiếu ảnh vết nứt mới ở căn chín chụp hôm hai mươi ba tháng Hai. Chị Phượng đáp. Không nhiều lời. Chị đặt lên bàn hội đồng bốn tờ biểu đồ rung, lún, mực nước giếng, độ mở vết nứt, cùng một trục thời gian. Vết nứt nằm im năm tháng rồi gãy lên sau ngày bên kia đào, rung và lún vọt lên theo giờ máy đào. Từ đầu tháng Tư, khi bên kia đóng lại cừ xong, cả bốn đường cùng nằm yên. Ông kỹ sư trưởng công trình khách sạn xác nhận. Anh Vĩnh trình bày kết quả thử tải, độ võng bốn li sáu, giữ tải năm li mốt, phục hồi chín mươi phần trăm. Phi ngồi ở hàng dự thính, ôm cái máy tính bảng có hai đám mây điểm tháng Tám và tháng Mười Một chồng lên nhau màu tím, chờ ai hỏi thì đưa.

Ông chủ tọa hỏi nhiều, hỏi kỹ, hỏi những câu Miên biết là đúng chỗ. Cô trả lời những câu về căn mười bốn. Thạch trả lời những câu về căn chín. Họ không nhìn nhau khi trả lời. Họ không cần.

Rồi luật sư của Khiêm đứng dậy, cầm tập hồ sơ bìa vàng.

– Phương án gia cố này do một liên danh đề xuất, có hai cố vấn ký tên chịu trách nhiệm chung. – Ông nói. – Một trong hai vị là kiến trúc sư Nghiêm Bá Lộc. Năm một nghìn chín trăm chín mươi bảy, ông Lộc là người chủ trì thiết kế công trình cải tạo kho Hiệp Thành bên bờ kênh Tàu Hũ. Ngày mười bốn tháng Bảy năm đó, một mảng tường mặt tiền của công trình đổ sập trong lúc thi công. Hai công nhân bị thương, một người tổn thương vĩnh viễn ở chân. Kết luận khi đó xác định lỗi thuộc về người chủ trì. Ông Lộc bị đình chỉ quyền chủ trì thiết kế năm năm. – Ông đặt tập hồ sơ lên bàn hội đồng. – Đây là bản trích lục. Chúng tôi không đánh giá con người. Chúng tôi chỉ đề nghị hội đồng cân nhắc. Đây là phương án gia cố cho hai căn nhà đang có dấu hiệu nguy hiểm, mà người chịu trách nhiệm chung từng chủ trì một công trình sập có người bị thương.

Phòng họp im phăng phắc. Quạt trần quay bốn cánh, kêu cót két ở vòng thứ tư, y như cái quạt trong xưởng Gạch Thẻ.

Miên không quay lại. Cô không dám quay lại. Cô nghe sau lưng mình không có tiếng gì. Thầy Lộc không đứng dậy, không lên tiếng. Cô biết thầy sẽ không lên tiếng. Hai mươi tám năm, thầy chưa từng lên tiếng.

Bên cạnh cô, Thạch đặt tay lên mép bàn, các ngón tay ép xuống mặt khăn xanh.

Ông chủ tọa nhìn tập hồ sơ bìa vàng. Rồi nhìn về phía hàng ghế dự thính.

– Ông Nghiêm Bá Lộc có mặt không? Ông có muốn nói gì không?

Một nhịp im lặng.

– Không. – Giọng thầy Lộc khàn, rõ. – Tôi không có gì để nói.

Rồi có tiếng ghế nhựa kéo lùi trên sàn gạch.

Ông Hoành đứng dậy.

Miên quay lại. Ông đứng thẳng ở hàng ghế dự thính, áo sơ mi trắng cổ tàu, hai tay buông thõng. Cách ông một ghế, thầy Lộc ngẩng lên, và Miên thấy trên mặt thầy một thứ cô chưa từng thấy suốt bảy năm: sợ.

– Thưa hội đồng. – Ông Hoành nói. – Tôi là Văn Khắc Hoành, cố vấn thứ hai của liên danh. Năm chín bảy tôi là người hùn văn phòng với ông Lộc. Tôi xin nói về cái kho.

– Hoành. – Thầy Lộc nói. Không lớn. Như một lời gọi.

Ông Hoành không quay sang.

– Tuần đó ông Lộc về Mỹ Tho lo đám tang mẹ. – Ông nói, giọng đều, chậm, như đọc lại một biên bản đã thuộc lòng. – Ông dặn tôi không được tháo bất cứ cái gì trước khi ông về dựng chống mặt tiền. Chủ công trình không cho thêm ngày. Tôi tự đổi trình tự: tháo dầm sàn lửng trước, dựng chống sau, để bớt sáu ngày. Tôi đóng con dấu chung của văn phòng, ký nháy dưới tên ông Lộc. Sáng mười bốn tháng Bảy, tôi đứng dưới sân, tôi hô thợ tháo dầm. Bức tường đổ. Ông Lộc về ngày hôm sau, thấy tên mình trên bản vẽ, nhận thay tôi. Vì vợ tôi sắp sanh. Vì văn phòng đang nợ. Hai mươi tám năm ông giữ lời đó giùm tôi.

Không ai trong phòng họp động đậy. Cán bộ phường ngừng ghi. Luật sư của Khiêm đứng sững, tay còn đặt trên tập hồ sơ bìa vàng.

– Ông Lộc bắt tôi hứa hai điều. – Ông Hoành nói tiếp. – Một, lo cho người thợ bị thương tới hết đời. Hai, nửa đời sau phải sống cho đàng hoàng. Tôi đã giữ điều thứ nhất. Điều thứ hai, tôi tưởng sống đàng hoàng là đủ. Làm ăn tử tế, gửi tiền, làm từ thiện. – Ông ngừng. – Không đủ. Còn phải nói thật. Tôi nói trễ hai mươi tám năm. Xin lỗi hội đồng.

Ông vẫn đứng. Ông không ngồi xuống.

Ông chủ tọa tháo kính ra, lau bằng vạt áo, đeo lại. Ông nhìn ông Hoành một lúc lâu.

– Ông Hoành. Ông có bằng chứng gì cho lời khai này không?

Trước khi ông Hoành kịp trả lời, có tiếng ghế nhựa thứ hai kéo lùi.

Ba Sáu chống tay lên lưng ghế phía trước, đứng dậy. Chậm, cà nhắc, cái chân trái chạm đất sau một nhịp, như bước xuống một bậc thềm không có thật. Ông mặc cái áo sơ mi trắng đi đám cưới.

– Thưa mấy ông. – Ông nói. Giọng thợ, không lên không xuống. – Tui là Hà Văn Sáu. Tui là người thợ bị đè chân ở cái kho đó.

Miên nhắm mắt.

– Sáng đó tui đứng trên giàn, sát cái tường mặt tiền. Tui nghe ông Hoành hô tháo dầm. Tui hỏi xuống: "Anh Hai, chưa chống mà tháo hả anh?" Ổng nói tháo đi, chiều chống. – Ba Sáu nói, từng câu ngắn, như miết từng đường bay. – Ông Lộc không có ở Sài Gòn. Ổng đi đám má ổng. Tui nằm viện, tui biết hết. Tui không nói. Tui có lỗi phần tui. Giờ tui nói.

Ông ngừng một chút.

– Ông Lộc dạy con gái tui bảy năm. – Ông nói. – Con gái tui là người ngồi đó. Cái phương án mấy ông đang coi là của nó. Ông Lộc mà làm sập cái gì thì tui không để con tui đi theo ổng một ngày.

Ông ngồi xuống. Cô Út Nhị ngồi bên cạnh ông, lấy khăn tay chấm mắt.

Thầy Lộc không nhìn ông Hoành. Không nhìn ba Sáu. Ông nhìn thẳng ra trước, hai tay đặt trên đùi, cả hai tay cùng run, bàn tay phải run vì bệnh, bàn tay trái run vì cái gì đó khác.

Ông chủ tọa ngồi im một lúc. Rồi ông đặt tập hồ sơ bìa vàng sang một bên, cạnh mép bàn, xa khỏi bốn tờ biểu đồ.

– Hội đồng ghi nhận lời trình bày của ông Văn Khắc Hoành và ông Hà Văn Sáu. – Ông nói. – Việc đó, nếu cần, các cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét riêng. Nhưng hội đồng hôm nay xét cái nhà. Không xét người. – Ông quay sang. – Ông Trịnh.

Ông Trịnh đứng dậy, đẩy kính lên.

– Tôi là người lập báo cáo kiểm định tháng Chín năm ngoái, xếp căn chín và căn mười bốn vào loại nguy hiểm. – Ông nói, giọng Bắc rõ từng chữ. – Hôm đó tôi kiểm định theo cái tôi thấy hôm đó. Tôi đã ghi ở trang hai mươi lăm là cần theo dõi thêm. Bảy tháng nay hai đội thiết kế đã theo dõi. Tôi đã tự tay đọc mốc ở căn chín sáng thứ Sáu. Tôi đã đứng dưới cây đà căn mười bốn đọc đồng hồ so lúc thử tải. – Ông ngừng. – Hôm nay tôi thấy thêm. Căn chín: vết nứt mới có nguyên nhân bên ngoài, đã được xác định, đã được khắc phục, đã ổn định. Căn mười bốn: sau gia cố, kết cấu sàn và đà đủ khả năng chịu lực. Tôi đề nghị hội đồng không xếp hai căn nhà này vào diện phải phá dỡ. Tiếp tục gia cố theo phương án, tiếp tục quan trắc. Đó là cái tôi thấy.

Ông ngồi xuống.

Hội đồng hội ý mười lăm phút, sau một cánh cửa đóng. Mười lăm phút đó dài hơn cả buổi sáng thứ Bảy ngồi đợi đồng hồ so. Miên ngồi im, hai tay đặt trên bàn. Dưới bàn, Thạch đặt tay mình lên tay cô. Cô lật bàn tay lại, nắm lấy.

Cửa mở. Ông chủ tọa đọc kết luận. Căn số chín và căn số mười bốn dãy Mười Bốn Căn không thuộc diện nhà nguy hiểm phải di dời, phá dỡ. Chủ sở hữu tiếp tục thực hiện phương án gia cố đã trình. Duy trì quan trắc vết nứt, lún, trong suốt thời gian thi công công trình lân cận. Công trình lân cận duy trì tường chắn và quan trắc theo cam kết.

Bà Thoa gõ cây gậy xuống sàn gạch một cái. Chỉ một cái.

Khiêm đứng dậy. Luật sư của anh ta quay sang, định nói gì đó. Khiêm giơ tay chặn lại.

– Thưa hội đồng. – Khiêm nói. – Tôi xin rút đơn đề nghị. Tôi xin lỗi bà nội tôi. Tôi xin lỗi các hộ đang ở. – Anh ta ngừng, quay về phía hàng ghế dự thính, nhìn thầy Lộc. – Tôi xin lỗi ông Lộc. Tôi đọc tên ông trong một tờ báo cũ, tôi tưởng vậy là đủ.

Thầy Lộc không trả lời. Ông chống tay đứng dậy khỏi ghế.

Ông không nhìn ai. Không nhìn Khiêm, không nhìn bà Thoa, không nhìn ông Hoành đang đứng cách ông một ghế. Ông đi ra cửa phòng họp, chậm, nghỉ một nhịp mỗi bước. Chị Phượng đứng dậy định đi theo. Ba Sáu nắm tay áo chị, lắc đầu.

Ông Hoành đứng nhìn theo lưng thầy Lộc. Rồi ông đi theo. Không nhanh. Cách mười bước. Như hai người đi trên một cây thước dài, một người giữ đầu số không, một người giữ đầu kia.

Miên đứng dậy. Thạch đứng dậy cùng lúc.

Bà Thoa ngẩng lên nhìn hai người.

– Đi đi. – Bà nói. – Qua biết tụi nó đi đâu. Qua biết từ năm chín bảy.

Ra tới cổng phường, Miên thấy thầy Lộc vẫy một chiếc xe ôm. Ông Hoành đứng ở bậc thềm, nói với tài xế của mình một câu, rồi cũng vẫy một chiếc xe ôm khác. Hai chiếc xe chạy ra đường lớn, một trước một sau, cùng rẽ một hướng.

Hướng ra bờ kênh Tàu Hũ.

Miên nổ máy chiếc xe đỏ đô. Lần này nó nổ ngay lần đầu. Thạch leo lên ngồi sau, không mang theo xe đạp. Anh ôm eo cô, chặt, như qua dốc cầu.

— Hết chương 33 —