Thử tải

Chương 32: Thử tải

– Cấp một. Năm mươi lít mỗi túi. Mở van.

Chị Phượng nói câu đó vào cái bộ đàm cầm tay, đứng ở tầng trệt căn số mười bốn, mắt không rời cái đồng hồ so. Trên lầu, anh Vĩnh mở van. Tiếng nước chảy vào hai mươi bốn cái túi bạt màu xanh dương trải kín sàn gỗ, nghe như tiếng mưa đầu mùa rơi trên mái tôn, rồi nhỏ dần, rồi tắt.

Tám giờ sáng thứ Bảy mười tám tháng Tư. Cả dãy Mười Bốn Căn đứng ở cửa căn mười bốn.

Không phải nói cho vui. Bà Năm bán vé số đứng ở bậc thềm, tay cầm xấp vé chưa bán. Ông giáo dạy văn căn tám đứng cạnh bà, cầm một cuốn sổ nhỏ, ghi gì đó. Chú Hai bánh bao mang qua một xửng bánh bao nóng, đặt trên cái ghế đẩu ở cửa, ai ăn thì lấy. Cặp vợ chồng trẻ căn bốn bế đứa con trai mới biết đi, thằng nhỏ cứ chỉ lên trần nhà kêu "nước, nước". Cô Út Nhị đã về lại căn chín được hai tuần, đứng sát khung cửa, tay vẫn ôm cái hộp bánh quy thiếc, nhưng nắp hộp đã mở. Cô Chín đóng quán nguyên buổi sáng, đứng đầu hàng, phát trà đá miễn phí cho cả xóm. Ông Diệp ngồi trên ghế đẩu ngay bên trong cửa, bình trà dưới chân, bàn cờ tướng bày sẵn trên đùi mà không đánh với ai.

Bé Na đứng sát chân Miên, nắm vạt áo cô.

– Cô ơi, nước nặng hả cô?

– Nặng con. Một lít nước là một ký.

– Vậy trên đó có bao nhiêu ký?

Miên nhìn lên trần nhà, nhìn cây đà gỗ căm xe to bằng bắp đùi người lớn chạy ngang ngay trên đầu. Cô nhìn chữ "LH 95" khắc nông trên mặt bên của nó, và cái vạch mực tàu "+3,20" bên dưới.

– Bây giờ là một tấn hai. – Cô nói. – Tới trưa là bốn tấn tám.

Bé Na há miệng, nhìn lên trần nhà, rồi lùi ra sau lưng Miên một bước.

Dưới cây đà, ngay chính giữa nhịp, cái đồng hồ so đứng trên một cây sào thép dựng từ sàn lên, mũi kim chạm vào mặt dưới gỗ. Mặt đồng hồ tròn, kim đen, vạch chia tới phần trăm li. Phi ngồi xổm cạnh nó, cầm máy tính bảng ghi lại từng con số. Chị Phượng đứng bên cạnh, khoanh tay. Thạch đứng phía bên kia cây sào.

– Cấp một. – Chị Phượng đọc. – Một li mốt.

– Một li mốt. – Thạch đọc lại. Anh ghi. Miên ghi. Hai cột, hai nét chữ.

Chị Phượng đã giải thích với cả xóm từ hôm thứ Năm. Bốn cấp tải. Mỗi cấp năm mươi lít một túi, đợi một tiếng cho gỗ ổn định, rồi đọc. Cây đà chính dài bốn mét hai. Theo tính toán, với cây gỗ căm xe này, ở tải trọng đầy đủ, độ võng cho phép không được vượt mười sáu li. Nếu ở cấp bốn mà nó võng dưới mức đó, giữ hai mươi bốn tiếng không tăng thêm đáng kể, dỡ tải ra nó trở về gần hết, thì cây đà còn tốt, sàn ở được, nhà ở được.

Nếu không thì không.

– Cấp hai. Mở van.

Tiếng nước lại chảy. Thằng nhỏ căn bốn vỗ tay. Ông Diệp nhấp trà.

Ở góc cửa, có ba người đứng hơi tách ra khỏi đám đông. Châu Thế Khiêm, áo thun tối màu, không sơ mi trắng, không đồng hồ to bản. Bên cạnh anh ta là ông Trịnh, ông kỹ sư kiểm định giọng Bắc đeo kính dày, người viết bản báo cáo bìa xanh có dấu đỏ. Hội đồng đã mời ông làm người kiểm định độc lập cho buổi họp thứ Hai, và chị Phượng đã gửi thư mời ông tới đây hôm nay. Ông tới lúc bảy giờ rưỡi, trước tất cả mọi người, đi một vòng kiểm tra cây sào đỡ đồng hồ so, kiểm tra chân đế, kiểm tra chỗ mũi kim chạm gỗ. Ông không nói gì. Ông chỉ gật đầu một cái với chị Phượng, rồi đứng ra góc.

Người thứ ba là thầy Lộc, ngồi trên ghế đẩu sát tường mặt tiền, đúng chỗ góc khô ngày mưa tháng Tám.

Ông Hoành không tới. Thạch nói tối qua ông gọi điện, chỉ hỏi mấy giờ bắt đầu, rồi nói "chú không tới, anh Lộc không muốn thấy chú". Thạch không biết đó là thật hay là cớ.

– Cấp hai. – Chị Phượng đọc. – Hai li ba.

– Hai li ba.

– Cấp ba. Mở van.

Lúc nước chảy vào cấp ba, có một chuyện mà không ai trong kế hoạch của chị Phượng lường trước. Con Thầu, từ đâu không rõ, có lẽ đi theo bà Thoa qua từ căn số bảy, đã leo cầu thang lên lầu căn mười bốn. Anh Vĩnh đứng ở đầu cầu thang trên lầu, kêu lên một tiếng. Rồi giọng anh qua bộ đàm, nửa hoảng nửa cười:

– Chị Phượng. Con mèo. Nó nằm lên túi nước số mười hai rồi. Ngay giữa nhịp.

Cả tầng trệt im một giây. Rồi cả xóm cười rộ lên. Cô Chín cười tới mức phải vịn vai cô Út Nhị.

Chị Phượng không cười. Chị cầm bộ đàm lên, nói bằng đúng cái giọng đọc thuyết minh tính toán:

– Con mèo nặng bốn ký. Bốn tấn tám chia hai mươi bốn túi là hai trăm ký mỗi túi. Bốn ký là hai phần trăm của một túi. Không đáng kể. Để nó nằm.

– Ghi vô biên bản. – Thạch nói, mặt không đổi. – Tải trọng bổ sung: một con mèo mướp, bốn ký, tự nguyện.

Bà Thoa, ngồi trên ghế mây Tùng mang qua đặt ở cửa, gõ cây gậy xuống gạch.

– Nó nằm lên chỗ nào thì chỗ đó có phước. – Bà nói. – Qua nói hoài.

– Cấp ba. – Chị Phượng đọc. – Ba li bốn.

Mười một giờ, cấp bốn. Hai mươi bốn túi nước, mỗi túi hai trăm lít. Bốn tấn tám trăm ký, cộng một con mèo, đè lên sàn gỗ lầu căn mười bốn, dồn lên hai cây đà mới và một cây đà cũ có khắc chữ.

Cả xóm im. Không ai ăn bánh bao nữa. Thằng nhỏ căn bốn ngủ trên vai mẹ.

Phi cúi sát mặt đồng hồ. Chị Phượng cúi sát. Thạch cúi sát. Miên đứng ở bên kia cây sào, nhìn cái kim đen nhích qua từng vạch chia nhỏ, chậm, như cây kim đồng hồ treo tường trong một căn phòng không có ai.

Rồi nó dừng.

– Bốn li sáu. – Chị Phượng đọc.

Không ai nói gì. Chị Phượng đứng thẳng dậy, quay sang ông Trịnh ở góc cửa.

– Anh Trịnh. Mời anh đọc.

Ông Trịnh bước tới. Ông cúi xuống, đẩy kính lên trán, nhìn mặt đồng hồ so ở khoảng cách một gang tay. Ông nhìn lâu. Rồi ông nhìn lên cây đà, nhìn chữ "LH 95", nhìn lại mặt đồng hồ.

– Bốn li sáu. – Ông đọc, giọng Bắc rõ từng chữ. – Đúng.

Cả xóm thở ra một lượt, như mười mấy cái lồng ngực cùng lúc buông một bao xi măng.

Rồi họ chờ hai mươi bốn tiếng.

Không ai về hết. Cô Chín mở quán lại lúc trưa, nấu thêm một nồi nước lèo, ai đi ngang căn mười bốn cũng ghé vô coi cái đồng hồ một cái rồi qua quán ăn hủ tiếu. Ông Diệp ngồi nguyên chỗ cũ tới chiều, có người ngồi xuống đánh với ông một ván, rồi người khác, rồi người khác. Phi và anh Vĩnh chia ca đọc đồng hồ mỗi giờ. Ông Trịnh về lúc bốn giờ chiều, hẹn tám giờ sáng mai tới đọc lúc dỡ tải.

Khiêm không về. Anh ta ngồi trên bậc thềm căn mười ba, cạnh căn mười bốn, một mình, cho tới khi trời tối.

Bảy giờ tối, bà Thoa gọi anh ta lên lầu căn số bảy.

Miên ở trên đó, đang ngồi chép lại số liệu với Thạch. Bà Thoa không bảo hai người ra ngoài. Bà chống gậy đi tới cái tủ áo cẩn xà cừ ở góc phòng, mở ngăn dưới. Cây đèn dầu thân thủy tinh vẫn nằm đó, cạnh cái nón phớt nỉ xám, cạnh cục băng keo xanh dương Tùng lột ra hồi tháng Một. Và xấp hóa đơn cũ buộc dây thun.

Bà rút xấp giấy ra, tháo dây thun, lật tìm. Rồi bà rút ra hai tờ, đưa cho Khiêm.

Tờ thứ nhất là một bản phụ lục hợp đồng, đánh máy, giấy đã vàng. Hợp đồng cải tạo kho Hiệp Thành, năm chín bảy. Một dòng được gạch dưới bằng mực đỏ: "Trễ tiến độ phạt hai phần trăm giá trị hợp đồng mỗi ngày." Chữ ký bên A: Châu Bỉnh.

Tờ thứ hai là một mảnh giấy xé từ cuốn sổ tay, viết bằng bút máy, chữ nghiêng, mực đã phai. Miên đứng cách đó hai mét vẫn đọc được:

"11/7. Thằng Hoành gọi, xin sáu ngày, nói thằng Lộc có tang. Không cho. Hợp đồng là hợp đồng."

Khiêm đọc hai tờ giấy. Anh ta đọc lại.

– Qua tìm thấy cái đó năm hai nghìn mười, sau đám ông nội mày. – Bà Thoa nói, ngồi xuống ghế. – Ông nội mày ghi cái gì cũng ghi. Mười sáu năm qua giữ nó trong tủ. Qua không biết nó nghĩa là gì cho tới tháng Mười năm ngoái, ngày thằng Lộc với thằng Hoành đứng đối diện nhau dưới sân nhà qua. Qua coi mặt hai thằng. Qua đoán. Qua không chắc.

– Nội…

– Ông nội mày không làm sập cái kho. – Bà Thoa nói. – Mà ông nội mày không cho người ta sáu ngày để làm cho đúng. Người ta xin. Người ta có tang. Ông nội mày nói hợp đồng là hợp đồng. – Bà nhìn đứa cháu nội. – Ba mươi năm nay mày lớn lên nghe kể cái kho của nhà mình sập trên tay hai thằng kiến trúc sư. Mày nghe đúng. Mà mày nghe thiếu.

Khiêm ngồi im. Hai tờ giấy trong tay anh ta run nhẹ.

– Ba mày để lại cho mày cái nợ. – Bà Thoa nói tiếp, giọng không gay gắt, chỉ chậm. – Qua biết. Qua biết mày muốn bán đất là để trả nợ cho ba mày, để cho nhà mình khỏi mang tiếng. Qua biết mày sợ nhà cũ thật, mày không giả bộ. Qua không trách. Qua chỉ muốn mày biết là nhà mình đã làm một cái nhà sập một lần, vì gấp. Đừng làm lần thứ hai.

Khiêm nhìn xuống mảnh giấy. "Hợp đồng là hợp đồng." Rồi anh ta ngẩng lên, nhìn ra cửa sổ lá sách, nơi cuối dãy, căn mười bốn còn sáng đèn, có bóng Phi ngồi cạnh cây sào đỡ đồng hồ so.

Tám giờ sáng Chủ nhật, ông Trịnh tới. Hai mươi bốn tiếng giữ tải. Đồng hồ so chỉ năm li mốt. Tăng năm phần mười li qua một đêm, như một người già ngồi lâu hơi khom lưng thêm một chút.

– Mở van xả. – Chị Phượng nói.

Nước chảy ra khỏi hai mươi bốn cái túi bạt, theo ống dẫn ra hẻm hậu, chảy thành dòng xuống cống, rồi xuống cái bể ngầm dưới sân căn số bảy. Con Thầu nhảy khỏi túi số mười hai lúc nó bắt đầu xẹp, chạy xuống cầu thang, ra cửa, mặt cau có như bị lừa.

Mười lăm phút sau khi túi cuối cùng xẹp hẳn, ông Trịnh cúi xuống đọc.

– Không phẩy năm. – Ông nói. – Phục hồi chín mươi phần trăm.

Ông đứng thẳng dậy, đẩy kính xuống, nhìn cây đà có khắc chữ một lúc lâu. Rồi ông quay sang Khiêm, đứng ở cửa.

– Anh Khiêm. Thứ Hai tôi nói với hội đồng cái tôi thấy hôm nay. Không phải cái tôi thấy hôm hai mươi sáu tháng Chín.

Khiêm gật đầu. Anh ta nhìn quanh tầng trệt căn mười bốn: những túi bạt xẹp lép trên lầu thòng xuống mép cầu thang, cây sào thép, cái đồng hồ so. Cả xóm đứng chen ở cửa, bé Na nắm vạt áo Miên, thầy Lộc ngồi trên ghế đẩu sát tường.

Anh ta dừng mắt ở thầy Lộc. Lần đầu tiên.

– Thứ Hai tôi vẫn đi họp. – Khiêm nói. Giọng anh ta vẫn nhẹ, nhưng không còn là giọng kể chuyện thời tiết. – Nhưng tôi sẽ nghe.

— Hết chương 32 —