Máy quét laser và cái thang tre

Chương 3: Máy quét laser và cái thang tre

Cộc. Cộc. Cộc. Bộp.

– Con gõ cái gì mà gõ hoài như gõ mõ vậy?

Cô Út Nhị ngồi sau bàn máy may, miệng ngậm ba cây kim gút, nói mà kim không rớt cây nào. Tiệm may của cô ở căn số chín, gian trước treo đầy quần áo đã sửa xong, mỗi bộ ghim một mảnh giấy ghi tên khách bằng bút bi. Gian sau là chỗ cô ở, ngăn với gian trước bằng một bức tường quét vôi xanh nhạt, bong từng mảng như vỏ cây bạch đàn.

– Dạ, con nghe tường, cô.

– Tường mà cũng nghe được hả?

– Dạ, nghe được.

Miên cầm cái bay thợ hồ, cái bay cũ của ba cô, mũi đã mòn tròn, cán gỗ đen bóng mồ hôi tay. Sáng nay cô xin ba, ba đưa liền mà không hỏi để làm gì, chỉ dặn "gõ bằng cán, đừng gõ bằng mũi, mũi làm trầy tường người ta". Cô gõ từ góc trái bức tường xanh, mỗi nhịp cách nhau một gang tay, tai áp sát.

Cộc. Cộc. Đục, chắc. Vữa còn ăn.

Bộp. Lớp trát bong.

Rồi tới khoảng giữa bức tường, cách nền chừng tám tấc, cán bay gõ xuống phát ra một tiếng khác hẳn. Không đục, không bộp. Nó vang. Nó ngân một chút ở phía sau, như gõ lên một cái thùng phuy rỗng.

Miên gõ lại. Vẫn vang. Cô dịch lên một gang. Vang. Dịch sang phải. Đục. Dịch lên chéo phía bên trái. Vang.

Cô lùi ra sau, nhìn cả bức tường. Dưới lớp vôi xanh bong tróc có một đường nứt mảnh, chạy xéo từ gần chân tường lên tới sát trần, không thẳng mà gãy khúc từng nấc đều nhau, như răng cưa. Như bậc thang.

– Cô Út ơi, nhà mình lên lầu bằng đường nào?

– Cầu thang sắt xoắn ốc ở sau bếp. Con đi ra sau là thấy.

– Từ hồi nào tới giờ cũng vậy hả cô?

Cô Út Nhị nhả mấy cây kim gút ra lòng bàn tay, nghĩ một chút.

– Hồi bà nội cô còn sống, bả có kể nhà này hồi xưa có cầu thang gỗ, ngay giữa nhà. Rồi hồi bảy mấy, ba cô làm ăn, cần chỗ chất vải, kêu thợ xây bít lại, làm cầu thang sắt phía sau cho đỡ tốn chỗ. Hồi đó cô còn nhỏ xíu, đâu có nhớ nó nằm chỗ nào. Cô chỉ nhớ cái cầu thang sắt.

Miên quay lại bức tường. Cô móc cây thước năm khúc ra, đo bề dày tường ở khung cửa thông ra gian sau. Bốn mươi lăm phân. Cô ra ngoài đo bức tường ngăn giữa căn số tám và số chín, chỗ không có gì đặc biệt. Ba mươi phân.

Mười lăm phân dư ra. Đủ chỗ cho một dãy bậc thang gỗ dựa vào tường cũ, rồi người ta xây thêm một lớp gạch bên ngoài cho phẳng, trát vôi lên, quét xanh, hết.

– Tìm được gì rồi?

Miên không cần quay lại cũng biết là ai. Giọng đọc biên bản. Cô vẫn quay lại.

Kiều Duy Thạch đứng ở cửa tiệm may, áo sơ mi hôm nay màu xanh nhạt, tay áo vẫn xắn đúng hai nấc. Sau lưng anh ta là cậu đeo kính hôm thứ Hai, ôm cái máy quét laser trong tay như ôm con mèo.

– Cô Út Nhị, con chào cô. – Thạch cúi đầu. – Hôm thứ Hai cô đóng cửa, tụi con chưa quét được trong nhà. Cô cho tụi con xin hai mươi phút.

– Vô đi, vô đi. Hôm nay nhà cô đông vui quá. – Cô Út Nhị cười. – Có cô này đang nghe tường đó.

Thạch nhìn Miên. Nhìn cái bay trong tay cô.

– Nghe tường.

– Anh có máy quét laser. Tôi có cái bay. – Miên nói. – Mình xem ai thấy nhiều hơn.

Cậu đeo kính, tên Phi theo như bảng tên đeo trước ngực, dựng cái chân ba càng giữa gian tiệm, bấm nút. Cái máy xoay một vòng chậm, kêu tít. Cô Út Nhị nín thở như đang được chụp hình. Mười phút sau Phi xoay màn hình máy tính bảng về phía Thạch. Gian tiệm may hiện lên bằng hàng triệu chấm màu, từng bộ quần áo treo, từng mảnh giấy ghim, cả cô Út Nhị ngồi sau máy may cũng hiện lên, mờ mờ như một bóng ma hiền.

Bức tường xanh trên màn hình chỉ là một mặt phẳng. Phẳng lì.

Miên bước tới, chỉ vào màn hình.

– Anh cắt ngang bức tường đó cho tôi coi.

Phi nhìn Thạch. Thạch gật. Phi kéo một đường cắt. Trên mặt cắt, bức tường hiện ra dày bốn mươi lăm phân, chính xác tới li.

– Máy thấy nó dày. – Thạch nói chậm.

– Máy thấy nó dày. Máy không biết vì sao nó dày.

Miên kéo anh ta lại gần bức tường thật. Cô chỉ đường nứt răng cưa. Cô gõ cán bay cho anh ta nghe tiếng vang, rồi gõ chỗ bên cạnh cho nghe tiếng đục. Cô kể lại lời cô Út Nhị. Cô đo cho anh ta xem cái mười lăm phân dư.

Thạch nghe hết, không ngắt lời câu nào. Rồi anh ta làm một việc cô không ngờ. Anh ta xin cái bay. Cô đưa. Anh ta gõ, áp tai, gõ lại, dịch lên, gõ tiếp, đúng theo những nấc răng cưa trên đường nứt. Gõ tới nấc thứ sáu thì dừng.

– Mười bốn bậc. – Anh ta nói. – Nếu cao mỗi bậc chừng hai tấc thì lên tới sàn lầu vừa đúng. Cầu thang gỗ một vế, dựa tường, chiếu nghỉ không có.

– Anh đoán.

– Tôi đếm. – Anh ta trả cái bay. Rồi ngừng một chút. – Cô đúng.

– Anh nói lại đi, tôi chưa nghe rõ.

– Cô nghe rõ rồi.

Phi đứng bên cạnh, nhìn sếp mình như nhìn một người lạ. Cô Út Nhị vỗ tay.

– Trời ơi, vậy là nhà cô có cầu thang thiệt hả? Đập ra được không con? Cô muốn coi nó ra sao.

– Dạ, chưa đập được đâu cô. – Miên và Thạch nói cùng lúc, cùng một câu. Rồi cả hai im, nhìn nhau như hai người vừa đụng tay vào cùng một cái đĩa ở bàn tiệc.

Ba giờ chiều, trời Chợ Lớn sập tối trong vòng năm phút. Mây từ phía chợ Bình Tây kéo qua, đen như mực tàu, rồi gió nổi, cuốn bao ni lông bay ngang mặt đường. Phi ôm máy quét chạy ra xe. Tùng nhắn tin bảo đang trú ở quán cô Chín. Miên còn cần đo một chỗ cuối cùng: cây đà lớn đỡ sàn lầu căn số mười bốn, ở nửa nhà còn mái.

Cô chạy qua. Cửa chính căn mười bốn khép hờ, bản lề kêu đều như mọi khi. Cô vừa bước vô tầng trệt thì mưa đổ xuống như có ai lật ngửa cả cái hồ trên trời.

Nửa sau căn nhà không còn mái, sàn lầu phía đó thủng một mảng. Nước trút thẳng xuống, xối lên nền gạch bông, chảy thành dòng ra cửa sau. Nửa trước còn mái, còn sàn lầu, nhưng ngói xô lệch. Nước lọt qua mái rồi rỉ qua kẽ ván sàn, rơi xuống từng sợi. Chỉ có một góc khô, chừng hai mét vuông, ngay dưới cây đà ngang to nhất, sát tường mặt tiền.

Trong góc khô đó đã có người đứng sẵn.

– Cô theo tôi hả? – Thạch hỏi.

– Anh theo tôi thì có. Tôi nói với Tùng là tôi vô đây đo.

– Tôi cũng định vô đây đo.

– Vậy là cả hai đều đúng. – Miên chen vào góc khô, cách anh ta đúng một gang tay, vì góc khô chỉ rộng có vậy. – Chúc mừng anh.

Họ đứng đó. Mưa xối ầm ầm sau lưng. Một sợi nước rỉ qua kẽ ván trên đầu, nhỏ xuống ngay giữa hai người, đều như kim đồng hồ. Thạch cởi chiếc máy tính bảng khỏi bao đeo, nhét vào trong áo sơ mi, cài nút lại. Áo sơ mi anh ta phồng lên một khối vuông vức trước bụng.

Miên nhìn cái khối vuông đó. Cô cố nhịn. Cô không nhịn được.

– Anh trông giống người mang thai một cái bản vẽ.

– Nó đắt hơn cái xe của cô.

– Cái gì cũng đắt hơn cái xe của tôi. Đó không phải là lý lẽ.

Thạch nhìn ra phía sau, nơi nước đang xối qua chỗ mái sập.

– Cô muốn giữ cái này lại thật hả? Nguyên dãy?

– Anh không muốn?

– Tôi hỏi cô.

– Tôi muốn. – Miên nói. – Mười ba hộ đang ở. Cô Út Nhị may đồ ở căn số chín ba mươi năm. Cô Chín bán hủ tiếu, nồi nước lèo của cô nấu bằng xương trên cái bếp đặt ở đúng chỗ đó từ thời mẹ cô. Nhà cũ không phải để ngắm. Nhà cũ là để người ta tiếp tục sống.

– Nhà cũ đẹp với người không phải sống trong đó. – Thạch nói. Giọng anh ta không lên không xuống, nhưng câu này nói nhanh hơn những câu khác. – Ở quê tôi, ven sông Thu Bồn, năm nào nước cũng lên tới ngang ngực. Nhà gỗ ông nội để lại, cột lim, kèo chạm, khách du lịch đi ngang chụp hình quá trời. Mẹ tôi năm nào cũng phải bỏ đồ lên gác, kê bàn thờ lên giàn. Mẹ tôi chỉ muốn một cái nhà bê tông hai tầng để khỏi phải khuân.

– Rồi có xây không?

– Có. Năm hai nghìn mười sáu. – Anh ta ngừng. – Mẹ tôi khóc ba ngày lúc dỡ nhà gỗ. Rồi mẹ tôi ngủ ngon chín năm nay.

Miên không biết trả lời sao. Cô nhìn sợi nước rỉ xuống giữa hai người.

– Ba anh có khóc không?

– Ba tôi mất năm lũ chín chín. Tôi tám tuổi. – Anh ta nói như đọc một dòng chú thích, rồi quay mặt đi. – Cô vô đây đo cái gì?

Miên lấy điện thoại ra, bật đèn pin, rọi lên cây đà ngang trên đầu. Gỗ căm xe, to bằng bắp đùi người lớn, đen sẫm vì năm tháng. Cô muốn đo tiết diện để chị Phượng tính lại sức chịu. Ánh đèn quét ngang thân gỗ.

Và dừng lại.

Trên mặt bên của cây đà, chỗ khuất ánh sáng, có ai đó đã khắc mấy chữ bằng mũi dao. Nét khắc nông, đều tay, đã đen lại cùng màu gỗ nhưng vẫn đọc được:

"LH 95"

Bên dưới là một vạch mực tàu kẻ ngang, ghi "+3,20", và chín vạch khía nhỏ cách đều nhau bên cạnh, như ai đó đã dùng cây đà làm cây thước.

Miên đứng im. Ba mươi năm trước tao có sửa dãy đó một lần. Hết. Giọng thầy chiều thứ Hai vang lên trong đầu cô rõ như ông đang đứng ngay sau lưng.

– L là thầy tôi. – Cô nói, không hẳn với ai. – Năm chín lăm. Thầy tôi có sửa dãy này.

Cô quay sang, định hỏi Thạch có biết H là ai không.

Thạch không nhìn cô. Anh ta đang nhìn chữ H. Mặt anh ta vẫn không nhăn, nhưng cái khối vuông vức trong áo sơ mi trước bụng anh ta đang phồng lên xẹp xuống nhanh hơn lúc nãy. Một giọt nước rỉ qua kẽ ván, rơi đúng vai anh ta. Anh ta không lau.

– Anh biết chữ này? – Miên hỏi.

Một nhịp. Hai nhịp. Mưa vẫn xối sau lưng.

– Không. – Thạch nói.

Đó là câu đầu tiên trong bốn ngày quen nhau mà Miên biết chắc anh ta nói dối.

— Hết chương 3 —