Vữa vôi của ba

Chương 11: Vữa vôi của ba

– Xi măng.

– Vôi.

– Xi măng mác cao, có phụ gia, bơm keo vào vết nứt. Mười năm không phải đụng lại.

– Vôi. Mười năm sau tường còn thở. Xi măng mười năm sau gạch mục từ trong ra mà anh không biết.

Sáng thứ Ba, căn phòng trên lầu số bảy chia làm hai phe, và lần này vạch băng keo xanh không phải là thứ chia. Bên Đa Tầng có anh Vĩnh, kỹ sư kết cấu bốn mươi tuổi, mặt tròn, nói câu nào cũng kèm một con số. Bên Gạch Thẻ có chị Phượng, nói câu nào cũng kèm hai con số. Hai người đứng hai đầu cái bàn dài, ở giữa là một mảnh gạch thẻ cũ cạy ra từ chân tường căn số mười bốn, còn dính lớp vữa xám bở như bánh qui để lâu.

Tùng và Ly ngồi xem như xem đá banh.

– Anh Vĩnh nói đúng một chỗ. – Thạch nói, đứng ở giữa. – Vôi lâu khô, lâu đạt cường độ. Mình có một năm rưỡi thi công, không có mười năm.

– Chị Phượng cũng đúng một chỗ. – Miên nói, đứng ở đầu kia. – Xi măng cứng hơn gạch cũ. Hai thứ không cùng nở, cùng co. Tới mùa nắng gắt thì cái cứng giữ nguyên, cái mềm nứt.

– Vậy làm thử. – Thạch nói. – Hai mẫu, trên cùng một bức tường, cùng một hướng nắng. Theo dõi bốn tuần.

– Bốn tuần là giữa tháng Mười. Chờ khô hẳn thì sát hạn nộp bộ đo vẽ.

– Thì làm sớm.

Miên nhìn anh ta. Rồi cô rút điện thoại ra.

– Mẫu vôi bên tôi lo. Tôi có người trộn vôi giỏi nhất Sài Gòn.

– Ai?

– Ba tôi.

Trước khi gọi, cô kéo Thạch ra hành lang, đứng cạnh cửa sổ nhìn xuống sân giếng. Ba ngày nay cô chưa kịp kể hết với anh chuyện chiều thứ Bảy.

– Đêm thầy tôi té, thầy nắm trong tay một cái đinh tán bằng đồng. Cỡ đốt ngón tay. Nắm suốt đêm, y tá gỡ không ra. Sáng ra thầy mở tay nhìn nó, rồi nắm lại.

Thạch đứng im một lúc.

– Hai cái lỗ trống. Một cái đinh. – Anh ta nói. – Cô đang nghĩ cái tôi đang nghĩ không?

– Tôi nghĩ hai ông già từng xài chung một cây thước.

– Và có ai đó rút cái đinh ở giữa ra.

Họ đứng nhìn xuống sân. Con Thầu nằm phơi bụng trên nắp giếng trời.

– Chưa thử thì chưa biết. – Thạch nói. – Khi nào rảnh, mình ráp thử.

– Anh lúc nào cũng muốn thử.

– Đừng tin tao. – Anh ta nói, giọng nhại hơi khàn, giống thầy Lộc tới mức Miên phải quay mặt đi để khỏi cười.

Ba cô tới vào sáng thứ Tư, chạy chiếc xe số cũ đã độ cần số lên tay lái vì chân trái yếu. Ông dừng xe dưới gốc me, tắt máy, nhưng không xuống xe ngay. Ông ngồi trên yên, hai tay đặt trên tay lái, nhìn dọc dãy Mười Bốn Căn từ căn số một tới căn số mười bốn. Nhìn rất lâu. Lâu tới mức Miên đứng chờ trên vỉa hè phải gọi.

– Ba.

– Ừ. – Ông bước xuống, cà nhắc. – Nhà vẫn vậy.

– Ba nói vẫn vậy là sao?

– Là vẫn vậy. – Ông nói, rồi đi về phía căn số mười bốn, không cần ai chỉ đường.

Thạch đang đứng ở cửa căn số mười bốn. Thấy ông, anh ta bước xuống bậc thềm, cúi đầu thật thấp.

– Con chào chú. Con là Thạch, làm bên Đa Tầng.

Ba cô nhìn Thạch từ đầu tới chân, chậm, như nhìn một bức tường mới tô.

– Cậu là người đi xe đạp khóa xích xe con tui.

Thạch đứng sững. Miên nhắm mắt.

– Dạ. Con xin lỗi chú.

– Xích loại gì?

– Dạ?

– Sợi xích. Loại gì? Bao nhiêu li?

– Dạ, xích thép mười hai li, khóa số.

Ba cô gật đầu, như vừa nghe được thông tin quan trọng.

– Mười hai li là cắt không nổi. Chọn đúng. – Ông nói. – Đi. Coi bức tường.

Thùng vôi đã được chở tới từ hôm qua, theo lời ba dặn qua điện thoại. Vôi cục tôi sẵn, ngâm nước trong cái thùng phuy nhựa xanh ở hẻm hậu sau căn mười bốn, phủ một lớp nước trên mặt cho khỏi gặp gió. Ba cô xắn tay áo, lấy cây cuốc nhỏ khuấy, vớt lên một vá vôi nhuyễn trắng đục như sữa đặc.

– Vôi này ngâm mới hai ngày. Non. – Ông nói. – Làm mẫu thì tạm được. Làm thiệt thì phải ủ ít nhất ba tuần, lâu càng tốt. Hồi xưa có nhà ủ cả năm.

Ông trộn ngay trên tấm tôn lót dưới đất: hai phần cát sông đã sàng, một phần vôi nhuyễn. Rồi ông mở một can nhựa nhỏ, đổ ra một dòng nước màu nâu sẫm, sánh, thơm mùi đường cháy.

– Mật mía. – Ông nói với Thạch, như biết anh ta sắp hỏi. – Pha nước. Cho nó dẻo, chậm khô, bám gạch. Ít thôi. Nhiều thì kiến bu.

Thạch ngồi xổm cạnh tấm tôn, sổ tay mở trên đầu gối, ghi chép. Anh ta hỏi ba cô tỉ lệ nước pha mật. Hỏi sao phải tưới ẩm tường trước khi trát. Hỏi trát mấy lớp, mỗi lớp cách nhau bao lâu. Hỏi vì sao lớp ngoài cùng phải mịn hơn lớp trong.

Ba cô trả lời từng câu, ngắn gọn, không thừa một chữ. Tới câu thứ năm, ông dừng tay, nhìn Thạch.

– Cậu này hỏi đúng chỗ. – Ông nói với Miên.

Miên đứng khoanh tay bên cạnh, há miệng.

– Ba chưa bao giờ khen con hỏi đúng chỗ.

– Bây có hỏi đâu. Bây cãi.

Thạch cúi gằm mặt xuống cuốn sổ. Vai anh ta rung.

Họ làm hai mẫu trên bức tường sau căn số mười bốn, mỗi mẫu một mét vuông, cách nhau một sải tay, cùng hướng tây hứng nắng chiều. Bên trái, anh Vĩnh trát vữa xi măng có phụ gia, phẳng lì, xám xanh, gọn gàng như mặt bàn. Bên phải, ba cô trát vữa vôi, ba lớp. Ông cầm cái bay, cái bay cũ mũi đã mòn tròn mà Miên mượn gõ tường hôm trước, xúc vữa, hất lên tường một cái gọn, rồi miết. Tay ông không nhanh, nhưng không có động tác nào thừa. Lớp vữa bám vào tường như mọc ra từ đó.

Chị Phượng đứng nhìn, hiếm hoi bỏ cái máy tính xuống.

– Chú làm nghề bao lâu rồi chú?

– Mười sáu tuổi cầm bay. Ba mươi tuổi thì nghỉ. – Ông nói, không ngừng tay.

– Sao nghỉ sớm vậy chú?

– Cái chân. – Ông nói. Chỉ vậy.

Lúc nghỉ trưa, cả bọn ra quán cô Chín. Ba cô ăn hủ tiếu khô, hành nhiều, uống trà đá. Thạch ngồi cạnh ông, Miên ngồi đối diện. Cô Chín lén nháy mắt với Miên một cái, không rõ ý gì.

– Chú làm tường vôi ở đâu nhiều nhất hả chú? – Thạch hỏi.

– Chợ Lớn. Hồi đó Chợ Lớn nhà vôi nhiều. Giờ còn ít.

– Dãy này chú có làm không?

Đôi đũa trong tay ba cô ngừng một chút, rồi gắp tiếp.

– Có. Một lần. Hồi trẻ. Thay ngói, trét lại mấy bức tường.

Miên đặt muỗng xuống.

– Ba làm ở đây hả? Hôm bữa ba nói ba đi ngang.

– Đi ngang rồi làm luôn. – Ông nói tỉnh bơ. Cô Chín ở quầy phì cười.

– Hồi đó ai làm chủ hả ba?

– Hai ông kiến trúc sư trẻ.

– Thầy Lộc hả ba?

Ba cô gắp một cọng giá, chấm vào chén nước tương.

– Ba không nhớ tên. Ba là thợ. Ba nhớ tường, không nhớ người.

Miên nhìn ba. Ông ăn tiếp, đều đặn, không ngẩng lên. Cô định hỏi nữa. Rồi cô nhớ tới vết khắc "LH 95" trên cây đà căn mười bốn, nhớ ba đứng nhìn dãy nhà rất lâu lúc sáng, và cô không hỏi nữa. Cô không biết vì sao.

Tối thứ Năm là bữa cơm đầu tiên theo luật thứ năm của bà Thoa. Một mâm, ba người, dưới giàn bông giấy. Bà nấu tôm rim, canh bí đỏ, dĩa rau lang luộc. Ăn được nửa bữa, bà đẩy dĩa tôm rim vào giữa.

– Đứa này lột tôm cho đứa kia. – Bà nói. – Không được lột cho mình.

– Dạ, để làm gì bà? – Miên hỏi.

– Để qua coi.

Thạch lột tôm như mổ một mô hình: tách đầu, rút chỉ lưng, bóc vỏ một vòng không đứt, đặt từng con vào chén Miên, thẳng hàng như xếp gạch. Miên lột nhanh, vỏ văng tứ tung, con tôm đặt vào chén Thạch còn dính nửa cái đuôi. Bà Thoa nhìn hai cái chén một lúc lâu, gật gù như chấm bài.

– Thằng này cẩn thận mà chậm. Con này nhanh mà ẩu. – Bà nói. – Nhưng con này lột cho người ta nhiều hơn số tôm nó được ăn. Qua đếm.

Miên đỏ mặt. Thạch cúi xuống ăn con tôm còn dính đuôi, ăn luôn cái đuôi.

Chiều thứ Sáu, mẫu vữa đã se mặt. Ba cô quay lại lần thứ hai để trát lớp hoàn thiện, lớp mịn nhất, có pha bột cát thật nhuyễn. Thạch đứng bên cạnh cầm cái bàn xoa gỗ phụ ông. Hai người làm im lặng, nhịp nhàng, như đã làm chung từ lâu.

Điện thoại trong túi quần Thạch rung. Anh ta lau tay vào quần, rút ra, liếc màn hình, rồi bấm nghe. Tay còn dính vôi, ngón cái trượt, chạm vào nút loa ngoài.

Một giọng đàn ông vang lên giữa con hẻm hậu, ấm, chậm, nhẹ như tiếng người ngồi uống trà:

– Thạch hả con? Chiều nay chú ghé dãy nhà coi hai mẫu vữa được không? Chú muốn coi cái bên vôi.

Cái bay trong tay ba Miên rơi xuống.

Nó rơi trúng tấm tôn, kêu một tiếng choang chát chúa giữa con hẻm hẹp, nảy lên một lần rồi nằm im, mũi bay dính vữa vôi trắng úp xuống mặt tôn.

Thạch tắt loa, quay lưng đi mấy bước, nói nhỏ vào điện thoại: "Dạ chú, để khi nào mẫu khô hẳn rồi con mời chú. Dạ. Dạ." Rồi cúp máy.

Miên đã ngồi xuống nhặt cái bay lên. Ba cô đứng yên, tay phải còn giữ nguyên tư thế cầm bay, những ngón tay co lại quanh một cái cán không còn ở đó.

– Ba mỏi tay hả ba?

Ông nhìn bàn tay mình, như nhìn tay người khác.

– Ừ. – Ông nói. – Già rồi.

Ông cầm lại cái bay từ tay cô, miết nốt một đường cuối cùng ở góc mẫu vữa. Đường miết hơi run, lần đầu tiên trong cả buổi. Rồi ông cạo sạch mũi bay vào thành thùng, lau vào giẻ.

– Ba về. Ở sạp có khách hẹn đánh chìa.

– Mới bốn giờ mà ba.

– Khách hẹn.

Ông đi ra đầu hẻm, cà nhắc, không quay lại. Thạch nhìn theo ông, rồi nhìn Miên, cái nhìn của người vừa thấy một vết nứt mới trên một bức tường mình tưởng đã biết rõ.

– Ba cô có sao không?

– Ba tôi già rồi. – Miên nói, lặp lại lời ba, và cố tin vào nó.

Dưới gốc me, ba cô đạp máy ba lần mới nổ. Chiếc xe số cũ chạy ra khỏi đường Tạ Nguyên Lương, rẽ trái ở ngã tư, đi về phía ngược với hướng nhà.

— Hết chương 11 —