Tết ở hai đầu

Chương 27: Tết ở hai đầu

– Con trai ăn thêm cái đùi gà. Ăn cho mập. Ra Quảng mạ con thấy con ốm, mạ con tưởng cô bỏ đói.

– Dạ, con ăn hai cái rồi cô.

– Hai cái là của năm cũ. Cái này của năm mới.

Má Liên gắp cái đùi gà thứ ba bỏ vào chén Thạch, rồi ngồi xuống, nhìn anh ăn với vẻ mặt của người vừa đặt viên gạch cuối lên một bức tường mình tự xây. Ba giờ chiều hai mươi chín Tết, năm nay không có ngày ba mươi, nên hai mươi chín là tất niên luôn, đêm nay là giao thừa. Mâm cơm cúng ông bà đã hạ xuống: gà luộc, canh khổ qua, thịt kho hột vịt, dưa giá, bánh tét lá cẩm má gói từ hôm hai mươi sáu. Thạch ngồi cái ghế nhựa, cái ghế từ tháng Mười Một tới giờ đã thành ghế của anh, tem giá dưới đáy đã bị Miên cạo đi.

Ba cô rót bia. Cụng ly với Thạch một cái, uống một ngụm.

– Mai mốt con ra ngoải, nói với mạ con là chú gửi lời thăm. – Ông nói.

Miên ngẩng lên. Ba cô đã gọi anh là "con". Không phải "cậu". Cô không biết từ hồi nào. Có thể từ hôm ký hợp đồng. Có thể từ mấy buổi sáng tháng Một, khi ba bắt đầu ủ mẻ vôi đầu tiên trong mười hai cái thùng phuy xếp hàng ở hẻm hậu sau căn mười bốn. Sáng nào Thạch cũng tới phụ ông khuấy vôi lúc sáu giờ sáng trước khi đi làm, không ai nhờ.

– Dạ. – Thạch nói. – Mạ con cũng gửi lời thăm chú. Mạ con nói… – Anh ngừng, liếc Miên. – Mạ con nói nhiều lắm. Con chọn câu dễ nghe.

Má Liên cười lớn, đập tay xuống bàn làm chén canh khổ qua sóng sánh.

Bảy tuần qua là bảy tuần đầu tiên của hợp đồng ba bên. Bản vẽ kỹ thuật cho đợt một: gia cố căn mười bốn và căn chín, thay mái, dựng hệ cây chống tạm. Giấy phép sửa chữa nộp lên phường, chờ. Hai đội dọn vào chung lầu căn số bảy, vạch băng keo xanh cuối cùng đã bị Tùng lột hẳn trong một buổi chiều, cuộn lại thành một cục tròn, đặt lên bàn bà Thoa như nộp chiến lợi phẩm. Bà Thoa nhét nó vào ngăn kéo tủ áo, cạnh cái nón phớt nỉ xám của ông nhà.

Miên đã gọi lại anh bằng "anh" và tự gọi mình bằng "em" từ đêm Giáng sinh. Không ai nói gì về chuyện đó. Họ chỉ làm việc chung, đi về chung tới gốc me, và tối thứ Năm vẫn ăn cơm với bà Thoa. Giờ bà không bắt ai lột tôm, gỡ xương cho ai nữa, chỉ ngồi nhìn hai đứa tự gắp cho nhau rồi gật gù như chấm bài.

Chỉ có một chuyện mới. Đầu tháng Hai, bên kia con hẻm hậu, sau lưng căn số chín và căn số mười, người ta dựng một hàng rào tôn cao ba mét. Bảng thông báo khởi công: một khách sạn mười hai tầng, hai tầng hầm. Chủ đầu tư là một công ty Miên chưa nghe tên. Chị Phượng đọc tấm bảng hai lần, rồi chụp lại, rồi đứng nhìn hàng rào tôn rất lâu.

– Hai tầng hầm. – Chị nói. – Cách tường sau căn chín năm mét.

– Họ có làm tường chắn không chị?

– Bảng không ghi. – Chị nói. – Chị sẽ hỏi.

Ngày mười tháng Hai, máy đào vào. Tiếng gầu múc đất vọng qua hẻm hậu từ bảy giờ sáng tới năm giờ chiều. Ngày mười bốn, công trường nghỉ Tết. Chị Phượng vẫn đọc mốc ba ngày một lần, như mọi khi. Ngày mười ba, hai mươi hai miếng thạch cao còn nguyên.

Giao thừa năm đó Miên đứng trên sân thượng nhà mình cùng ba má và Thạch, xem pháo hoa bắn ở phía bờ sông xa xa, những bông pháo nhỏ như hạt muối trên nền trời đen. Ba cô đứng cà nhắc bên lan can, một tay vịn vai má. Lúc pháo dứt, ông quay sang Thạch.

– Ra Quảng nhớ thưa gửi cho đàng hoàng. – Ông nói. – Đừng có ngồi im re như khúc gỗ.

Miên phun ngụm nước ngọt ra lan can. Thạch nhắm mắt, ngửa mặt lên trời. Má Liên hỏi ba nghe câu đó ở đâu. Ba nói con Miên đọc to giọng Quảng hôm tháng Mười Một, ba ở trong nhà nghe.

Sáng mùng ba, chuyến bay sớm nhất ra Đà Nẵng. Rồi một chuyến xe khách nhỏ chạy dọc quốc lộ, rồi một chiếc xe ôm chở hai người với hai cái ba lô qua một con đê đất. Hai bên là ruộng lúa mới cấy xanh non, xa xa là một dải cát trắng và dòng sông.

– Sông Thu Bồn. – Thạch nói sau lưng cô, trên yên xe ôm. – Mùa này hiền. Tháng Mười mới dữ.

Nhà bà Mến là một căn nhà bê tông hai tầng sơn màu vàng chanh, có lan can inox, có giàn bông giấy tím trước cửa. Bà Mến đứng ở cổng từ lúc chiếc xe ôm còn ở đầu đê. Bà sáu mươi ba tuổi, người nhỏ, đen, tóc bới cao, áo bà ba màu đỏ đô mới may cho Tết. Bà nhìn Miên từ đầu tới chân như người mua vải, rồi quay sang con trai.

– Răng mà con nhỏ ốm rứa? – Bà nói, giọng Quảng đặc như mắm cái. – Trong nớ người ta không cho ăn hả?

– Mạ…

– Mạ hỏi con nhỏ. Con im. – Bà quay lại Miên, cầm tay cô. Tay bà khô, chai, ấm. – Con là Miên hả. Mạ nghe thằng ni kể. Con gõ tường nghe được hả con?

– Dạ, con nghe được.

– Rứa thì gõ cái đầu thằng ni giùm mạ. – Bà nói. – Coi trong nớ có chi không mà ba mấy tuổi đầu còn ngồi im re như khúc gỗ.

Miên cười tới mức phải ngồi xuống bậc thềm. Thạch đứng giữa sân, hai tay xách hai ba lô, mặt không đổi, nhưng tai đỏ tới gáy.

Ba ngày ở nhà bà Mến là ba ngày Miên ăn nhiều hơn cả tháng ở Sài Gòn. Mì Quảng buổi sáng, cao lầu buổi trưa, bánh tráng cuốn thịt heo buổi tối, chấm mắm nêm. Bà Mến dắt cô ra chợ xã giới thiệu với mọi sạp bánh tráng, nói "dâu tương lai của tui, kiến trúc sư trong Sài Gòn, gõ tường nghe được". Miên chưa kịp đính chính chữ "dâu" thì bà đã sang sạp kế tiếp.

Chiều mùng bốn, bà Mến dắt cô ra sau vườn.

Ở góc vườn, dưới bóng một cây mít, có một cây cột gỗ đứng một mình. Cột lim, tròn, đen bóng, cao hơn đầu người, chân cột kê trên một hòn đá tảng. Không có mái, không có kèo. Chỉ một cây cột, như người ta trồng một cái cây.

– Nhà gỗ của ông nội thằng Thạch. – Bà Mến nói. – Năm mười sáu dỡ đi xây nhà ni, mạ bán hết, chừa lại một cây, để y chỗ cũ. Cây cột cái. – Bà vỗ tay lên thân gỗ, như vỗ vai người quen. – Con coi mấy cái vạch.

Trên thân cột, từ chân lên tới quá đầu người, có những vết khắc ngang bằng mũi dao, mỗi vết kèm một con số. 2022. 2017. 2013. 2009. 2007. Và cao nhất, cao hơn tất cả những vết kia một khoảng dài, gần chạm tới chỗ ngày xưa cây cột đỡ cái xà: 1999.

– Mỗi năm lũ, nước lên tới mô thì ba thằng Thạch khắc tới đó. – Bà Mến nói. – Năm chín chín ổng không khắc được. Mạ khắc.

Miên đứng nhìn vết khắc cao nhất. Nó nằm trên đầu cô.

Thạch đã đi ra vườn từ lúc nào, đứng sau lưng hai người. Anh không nói gì. Anh móc trong túi ra nửa cây thước của mình, xòe ra, nhìn Miên.

Cô móc nửa của cô. Họ không cần nói. Cô đặt đầu số không sát mặt đá tảng chân cột. Anh chồng đầu một trăm lên vạch một trăm của cô, kéo lên. Hai mét. Cô đánh dấu bằng móng tay. Lật. Anh chồng tiếp. Vết khắc năm chín chín nằm ở vạch hai trăm ba mươi tám.

– Hai mét ba mươi tám. – Thạch đọc.

– Hai mét bốn.

– Ba mươi tám, rưỡi.

Bà Mến nhìn hai người đứng hai bên cây cột, cầm hai nửa một cây thước, cãi nhau nửa phân. Bà không hỏi vì sao thước của mỗi đứa có một nửa. Bà chỉ quay vào nhà, vừa đi vừa nói vọng lại, giọng Quảng đặc:

– Rứa là được rồi. Mạ hết lo.

Tối mùng bốn, hai người ngồi trên bờ đê trước nhà, nhìn dòng sông đen bóng dưới trăng non. Gió từ cửa sông thổi lên mằn mặn.

– Năm chín chín anh ở trên gác nhà gỗ đó hả? – Miên hỏi.

– Ừ. Mười bảy người. Anh ngồi sát cây cột đó, ôm nó. Nước lên tới đâu anh thấy tới đó. – Thạch nhìn ra sông. – Ba anh chèo ghe đi chuyến thứ tư. Anh ôm cây cột chờ. Anh ôm hai ngày.

Miên không nói gì. Cô đặt tay lên tay anh, trên mặt đất đê lạnh.

– Hồi tháng Tám em nói nhà cũ là để người ta tiếp tục sống. – Anh nói. – Anh cãi em. Anh nói nhà cũ chỉ đẹp với người không phải sống trong đó.

– Em nhớ.

– Mạ anh giữ cây cột. – Anh nói. – Mạ anh khóc ba ngày lúc dỡ nhà gỗ, rồi mạ chừa lại một cây, để nó đứng y chỗ cũ, khắc tiếp mấy vạch lũ lên đó. Năm hai mươi hai nước lên, mạ cũng ra khắc. Anh tưởng mạ anh chọn nhà bê tông là bỏ nhà cũ. Mạ anh không bỏ. Mạ anh giữ cái phần cần giữ, rồi sống tiếp trong cái phần cần sống.

Miên nhìn anh. Trăng non mùng bốn đã xuống thấp phía tây, chỉ còn một mảnh mỏng như mép giấy can.

– Anh vừa tóm tắt phương án của em. – Cô nói.

– Ừ. – Anh nói. – Anh mất bảy tháng mới hiểu.

Cô tựa đầu vào vai anh. Dưới chân đê, dòng sông chảy không một tiếng động, hiền như anh nói.

Sáng mùng năm, bảy giờ, Miên đang ngồi ăn bát mì Quảng thứ hai bà Mến ép thì điện thoại rung trên mặt bàn. Chị Phượng.

Chị Phượng chưa bao giờ gọi điện trong mấy ngày Tết.

– Chị?

– Em. – Giọng chị Phượng vẫn như đọc bảng tính tải trọng, nhưng nói nhanh gấp đôi, như cái đêm thầy té cầu thang. – Sáng nay chị đi đọc mốc. Căn chín.

Miên đặt đũa xuống. Thạch ngồi đối diện, ngẩng lên.

– Sao chị?

– Hai miếng thạch cao trên bức tường xanh nhà cô Út, hai miếng sát phía sau nhà. – Chị Phượng ngừng một nhịp. – Nứt. Nứt ngang qua mặt. Còn bức tường sau, phía hẻm hậu, có một đường nứt mới. Chỗ hôm tháng Chín không có.

Ngoài sân, bà Mến đang cho gà ăn, gọi "bắp bắp bắp" bằng giọng Quảng the thé. Giàn bông giấy tím rung rinh trong gió sớm.

– Số chín nứt. – Chị Phượng nói. – Nứt mới.

— Hết chương 27 —