Ghế bà Bảy

Chương 32: Ghế bà Bảy

– Cái ghế đó là ghế của đình. – Ông Hai Lịch nói. – Ghế ông nội tao ngồi cúng. Ổng làm ông cả trong đình. Bà Bảy mượn.

Giông vẫn chưa ngớt. Gần chín giờ tối mười lăm tháng Hai, chánh điện đình Mù U chật người. Người làng ngồi dựa vách, ngồi trên chiếu, ngồi trên mấy cái bao lúa. Con nít ngủ gục trong lòng má. Mấy ông già quây quần quanh ngọn đèn dầu lớn đặt giữa nền gạch, hút thuốc rê, uống trà nóng trong mấy cái ly sành. Người trong gánh ngồi lẫn với người làng. Ngoài kia gió vẫn quật vô vách ván từng hồi, mái ngói kêu lách cách như có ai đi trên đó, thỉnh thoảng một nhánh mù u gãy rơi xuống sân cái rầm.

Ông Năm đã chịu rời gian bên. Thoa đỡ ông ra, ông ngồi xuống chiếu cạnh ông Hai Lịch, hai ông già vai sát vai. Ông không nói gì từ lúc ngồi dưới chân cái ghế.

– Năm đó gánh đi xuồng vô. – Ông Hai Lịch kể, giọng run run mà rành rọt. – Cả làng ra bến đón. Bà Bảy bước lên bến, bà đẹp tới mức con nít nín khóc. Mà bà ốm. Ai nhìn cũng thấy bà ốm. Má tao nấu cháo cá kèo đem lên, bà ăn có mấy muỗng.

Bà Bảy Ngọc vô đình, đi một vòng, rồi dừng lại trước cái ghế dầu chạm sen đặt ở góc chánh điện. Ghế ông cả ngồi mỗi kỳ cúng. Bà hỏi ông nội của ông Hai Lịch cho bà mượn cái ghế đó, đặt lên sân khấu làm cái ghế Ngọc Nữ ngồi nghỉ trước lớp chót. Ông nội ông Hai Lịch ưng liền.

– Chiều đó bà ngồi trên cái ghế cả buổi. – Ông Hai Lịch nói. – Ngồi trên sân khấu, một mình, không đội mặt nạ, không hát. Ngồi ngó ra biển. Tao đi ngang, tao thấy môi bà mấp máy. Bà tập lớp chót mà không ra tiếng.

– Đêm đó ông đứng ở đâu ông? – Thoa hỏi.

– Đứng sau lưng thằng Năm. – Ông Hai Lịch chỉ ông Năm. – Nó ngồi hàng đầu, trên cái chiếu, ôm cái hộp ấn. Ông già tao, ba tao, ngồi sau trống chầu. Ổng là chánh bái năm đó.

Ông Hai Lịch kể lớp áp chót. Bà Bảy Ngọc đứng ở cổng đình, hát câu ra. Rồi bà bước tới cái ghế. Bà ngồi xuống. Ông bầu Tảo đánh trống chiến chờ. Ba ông Hai Lịch cầm dùi chầu trên tay, không đánh.

– Ổng nói với tao sau này. – Ông Hai Lịch nói. – Ổng nói ổng đợi bà đứng dậy, rồi ổng mới đánh tiếng "tùng" đầu tiên cho lớp chót. Ổng muốn tiếng tùng đầu tiên của lớp chót là của ổng. Ổng cầm dùi giơ lên, ổng đợi. Ổng đợi hoài.

Mặt nạ rớt xuống ván. Cốp.

Ông Năm nhắm mắt lại.

– Giông tới sau nửa đêm. – Ông Hai Lịch nói. – Ông bầu Tảo bồng bà vô cái gian bên đó, đặt bà nằm trên chiếc chiếu. Ổng ngồi cạnh bà suốt đêm. Mái ngói bay rầm rầm, ổng không nhúc nhích. Sáng ra ổng ngồi trám cái mặt nạ ngay trong gian đó. Trám một ngày. Thằng Năm ngồi coi ổng trám.

– Ông nội ông có lấy lại cái ghế không ông?

– Không. Ông nội tao nói từ giờ cái ghế đó là ghế bà Bảy. Không ai ngồi nữa.

Một bà già ngồi khuất sau cột, từ nãy giờ không nói gì, lúc này mới lên tiếng. Bà nhỏ thó, tóc bạc búi củ hành, miệng móm, đôi mắt một bên đục mờ.

– Ông Hai không thấy hết đâu. – Bà nói.

Cả đám quay lại. Ông Hai Lịch nhíu mày.

– Bà Út Chà. – Ông nói với Thoa. – Năm đó bả mười một tuổi.

– Tui leo lên cây mù u ngoài cổng đình mà coi. – Bà Út Chà nói. – Con nít leo đầy cây. Tui ngồi trên cái chạc ba, coi qua đầu người lớn. Tui thấy rõ hơn ông Hai.

– Bà thấy gì bà? – Thoa hỏi.

Bà Út Chà không trả lời liền. Bà nhìn ngọn đèn dầu lớn giữa nền gạch, như nhìn xuyên qua nó.

– Lúc bà Bảy ngồi xuống cái ghế, tui thấy hai cô Ngọc Nữ. – Bà nói. – Một cô ngồi trên ghế. Một cô đứng ở cổng đình. Cái cổng đình thiệt đó, ngoài kia, ngay dưới chân cây mù u tui ngồi. Cô đứng đó, mặc áo trắng, đội mặt nạ, ngó vô sân khấu.

Chánh điện im phăng phắc. Chỉ có tiếng giông gầm bên ngoài.

– Tui la lên. – Bà Út Chà nói. – Má tui ở dưới gốc cây, má tui bịt miệng tui. Tui ngó lại thì cô ở cổng không còn nữa. Rồi cái mặt nạ trên sân khấu rớt.

– Bà chắc không bà? – Một ông già trong làng hỏi. – Bà kể chuyện này lần đầu.

– Tui kể với má tui. Má tui nói tui nói bậy, đánh tui. – Bà Út Chà nói. – Sáu mươi chín năm tui không kể ai nữa.

Thụ ngồi ở góc chánh điện, cái ba lô đặt trên đùi. Thoa thấy anh mở ba lô, lấy ra cái bìa nhựa, rồi dừng lại. Anh không lấy tờ giấy photo ra. Anh nhìn Thoa. Cô lắc đầu nhẹ. Anh cất cái bìa nhựa lại vô ba lô.

Bà Út Chà mắt đục, không đọc được tấm ảnh cũ trong ánh đèn dầu. Và Thoa không muốn một bà già tám mươi tuổi phải coi lại cái mà bà đã bị đánh vì nói ra.

Ông Hai Lịch chống gậy đứng dậy. Ông đi vô gian bên, một lúc sau trở ra, hai tay ôm một cái hộp gỗ nhỏ vuông vức, bọc vải đỏ đã sờn bạc, góc vải có mấy chỗ rách. Ông đặt nó trước mặt ông Năm.

Ông Năm mở mắt ra. Ông nhìn cái hộp.

– Cái hộp ấn của mày. – Ông Hai Lịch nói. – Đêm đó mày làm rớt dưới chân sân khấu. Sáng ra tao lượm. Ông bầu Tảo đi rồi tao mới thấy. Tao giữ cho mày. Tao nghĩ thể nào mày cũng về.

Ông Năm đưa hai tay ra. Hai bàn tay già nua run lẩy bẩy. Ông chạm vô lớp vải đỏ, sờ dọc theo mấy đường rách, rồi ôm cái hộp vô ngực, như ôm một đứa nhỏ.

– Má ông biểu ông giữ ấn. – Ông nói, giọng như đứa con nít. – "Con giữ ấn cho má, đừng để ai lấy." Ông làm rớt.

Ông ngồi ôm cái hộp rất lâu. Rồi ông quay qua, đặt nó vô hai tay Thoa.

– Mai con ôm cái này. – Ông nói. – Không ôm cái hộp của gánh nữa. Cái này.

Thoa cầm cái hộp. Nó nhẹ hơn cái hộp gánh vẫn dùng. Gỗ bên trong khô, nhẹ như bấc. Cô không mở ra. Cô không cần mở.

Bà Mười Gừng ngồi ở góc chánh điện, cạnh ông Sáu Kình. Ông Sáu ngủ gục, đầu ngả lên vai bà, miệng còn ngậm miếng trầu. Bà ngồi im cho ông dựa. Thoa bưng cái hộp ấn tới ngồi xuống bên kia bà.

– Bà Mười. Năm Mậu Thìn, đêm thứ sáu bà đi. Bà có sợ đêm thứ bảy không bà?

Bà Mười nhìn ngọn đèn dầu.

– Có. – Bà nói. – Ai đội cái đó mà không sợ. Mà tui đi không phải vì tui sợ đêm thứ bảy. Tui đi vì tui sợ cái đám cưới. – Bà ngừng một chút. – Nói vậy cho đẹp. Thiệt ra tui sợ cả hai. Tui trốn được một cái thì tui trốn luôn cái kia. Tui chưa bao giờ hát tới đêm thứ bảy.

Bà quay qua nhìn Thoa, đôi mắt đuôi xếch dưới hai mí mắt chảy xệ.

– Ba mươi tám năm tui trốn. Trốn ông Sáu, trốn thằng Đờn, trốn cái tên tui. Trốn được hết. – Bà nói. – Mà trốn rồi thì cái đêm thứ bảy nó vẫn nằm đó, con. Nó không đi đâu. Nó đợi.

– Mai con hát. – Thoa nói.

– Ừ. – Bà Mười nói. – Con hát giùm tui một đêm.

Ông Sáu Kình cựa mình, lầm bầm cái gì đó trong giấc ngủ. Bà Mười đưa tay lên, lấy miếng trầu trong miệng ông ra, gói vô một miếng lá, bỏ vô túi áo, như người ta vẫn làm cho chồng mình mấy chục năm.

Gần nửa đêm, giông bắt đầu dịu. Người làng ai về nhà nấy, chỉ còn mấy nhà ở xa ngủ lại trong chánh điện. Gánh trải chiếu ngủ trong gian bên phải. Ông Năm ngủ trên một chiếc ghế bố kê ở hành lang, gần cửa gian bên trái.

Thoa xin ông Hai Lịch cho cô ngủ trong gian có cái ghế.

Ông Hai Lịch nhìn cô một lúc lâu. Rồi ông gật đầu, đưa cô một cái chiếu, một cái mền, một cây đèn dầu nhỏ.

Cô trải chiếu dưới chân cái bục, đúng chỗ ông Năm ngồi hồi tối. Cô nằm xuống, kéo mền lên tới cằm. Ngọn đèn dầu đặt ở góc gian, ánh sáng vàng nhạt hắt lên chiếc ghế dầu chạm sen, lên tấm vải điều bạc màu. Từ chỗ cô nằm, ngước lên, chiếc ghế cao hơn cô, như một cái sân khấu.

Cô nằm nghe mưa ngớt dần. Nghe tiếng sóng ngoài cửa biển. Nghe tiếng giọt nước từ mái ngói rơi xuống mái hiên, tách, tách. Cô nghĩ cô sẽ không ngủ được.

Cô ngủ.

Cô mơ.

Trong mơ, cô mười tuổi. Cô ngồi trên một cái chiếu, hai tay ôm hai đầu gối, ngửa cổ lên. Trước mặt cô là một sân khấu cao, cao lắm, mấy cây đèn măng-xông kêu xèo xèo, có con thiêu thân bay vô. Trên sân khấu có một cái ghế. Trên ghế có một người đàn bà mặc áo trắng, đội mặt nạ.

Người đàn bà ngó xuống cô. Hai cái lỗ mắt hạt đậu đen thăm thẳm ngó xuống cô.

Rồi người đàn bà nghiêng người tới trước, chậm rãi, đưa một bàn tay ra, lòng bàn tay úp xuống phía cô, các ngón xoè ra, như người ta áp tay lên một tấm kính để nhìn vô bên trong.

Thoa mười tuổi giơ bàn tay nhỏ xíu của mình lên. Cô áp nó vô khoảng không, ngay dưới bàn tay người đàn bà. Giữa hai bàn tay có một cái gì đó, trong suốt, lạnh, phẳng. Cô thấy lòng bàn tay mình mát lạnh.

Người đàn bà mấp máy môi sau lớp gỗ. Cô không nghe được tiếng.

Thoa giật mình thức dậy.

Gian bên tối mờ. Ngọn đèn dầu ở góc đã tắt, chỉ còn một sợi khói mảnh bay lên. Ngoài kia trời đã hửng sáng, giông đã đi qua, một thứ ánh sáng xám xanh lọt qua khe vách. Chiếc ghế dầu vẫn đứng trên cái bục, tấm vải điều vẫn phủ trên mặt ghế.

Cô nhìn bàn tay phải của mình. Bàn tay bình thường. Không có gì dính trên đó.

Cô ngồi dậy, ra hành lang.

Chiếc ghế bố của ông Năm trống trơn. Cái mền gấp gọn đặt ở đầu ghế, cây gậy dựa vô vách. Ông đi mà không mang gậy.

Bên kia sân, trong nhà võ ca còn chưa dựng sân khấu, có ánh đèn. Một ngọn đèn dầu nhỏ, sáng vàng, sau tấm bạt mà hồi tối bà Tám đã căng tạm làm buồng hoá trang. Và trong chánh điện, cạnh bàn thờ, cái rương sơn đen mở toang nắp.

— Hết chương 32 —