Một tiếng chuông

Chương 27: Một tiếng chuông

– Đêm thứ sáu. – Ông Năm nói. – Con nhớ con hứa gì với ông.

Bảy giờ tối mười một tháng Hai. Ông đứng ở cửa buồng hoá trang, chống gậy, thở khò khè. Cô bác sĩ ở Mỹ Lương dặn ông không được đứng lâu, không được leo cầu thang, không được giận. Ông đứng đó từ lúc bà Tám bắt đầu mặc áo cho Thoa.

– Con nhớ ngoại. – Thoa nói.

Cô không nói "con giữ". Ông Năm cũng không hỏi. Ông nhìn cô một lúc, rồi quay đi ra cánh gà, ngồi xuống cái ghế đẩu sát bàn thờ Tổ, chỗ của ông.

Bà Tám cột sợi chỉ đỏ lại trên cổ tay trái Thoa. Sợi chỉ cũ đã sờn, đã bạc màu vì mồ hôi năm đêm hát, bà gỡ ra, cột sợi mới. Ba gút. Bà kéo thử, giựt thử, rồi mới kéo ống tay áo thụng xuống.

– Đêm thứ sáu cô Ba Lài mất tiếng. – Bà nói nhỏ, như nói với sợi chỉ. – Hồi đó bà chưa vô gánh. Mà mấy năm sau, cô Ba bán tạp hoá ở chợ Rạch Gáo, bà ra mua kim chỉ, cô kể bà nghe. Cô nói thì còn khàn khàn nói được, mà hát thì không bao giờ ra nữa. Cô kể, cô hát tới lớp hai, đang giữa câu, cái tiếng nó tắt. Như ai lấy tay đặt lên cổ. Cô đứng đó há miệng mà không ra tiếng gì hết.

– Bà Tám…

– Bà nói cho con biết thôi. – Bà Tám ngẩng lên. – Lỡ có vậy thì con đừng sợ. Con đứng yên. Ông Sáu đánh trống cho con.

Thoa gật đầu. Cô rờ giọt lệ vàng. Đường gồ sần sần. Rồi cô lật mặt nạ lại, nhìn vô mặt trong, nhìn vệt nâu sẫm thấm vô thớ gỗ sát mép mẻ. Cô nhìn lâu. Bà Tám không hỏi.

– Con xin cô. – Thoa nói.

Cô đội lên.

Bà con cù lao Tân Thạnh tới đông chưa từng thấy. Người ta nghe tin gánh Phước Xuân hát Ngọc Nữ đêm thứ sáu, đúng ở cái đình mà mười sáu năm trước cô đào Út Lệ té chết. Cũng cái đình mà ba mươi tám năm trước cô đào Chín Lựu chèo xuồng đi không về. Bây giờ cô Chín Lựu đó đang ngồi hàng đầu, đội cái nón lá thủng chóp, ai trên cù lao cũng biết là bà Mười bán chè. Người ta tới coi Ngọc Nữ, mà cũng tới coi bà. Có người chèo xuồng từ mấy cù lao bên cạnh qua, cột xuồng kín cả bến.

Ông Bảy Lũy làm lễ xây chầu. Ông chánh bái đình Tân Thạnh ngồi sau trống chầu. Trăng mười một đã gần tròn, lên cao trên rặng bần phía đông, rọi sân đình trắng xoá. Cái gác chuông đứng ở góc sân, sát mé sông, đen sẫm, in lên nền trời bàng bạc.

Màn mở.

Thoa hát lớp đầu. Giọng cô chắc, đi qua lớp gỗ, trầm và xa. Không có cái thang. Nhà võ ca Tân Thạnh mái tôn thấp, không dựng vọng lâu được. Cô đứng trên một cái rương gỗ phủ vải xanh làm bờ sông, đưa tay che mắt nhìn ra, và qua hai lỗ hạt đậu, cái cô thấy là cái gác chuông.

Cô sang lớp hai. Ngọc Nữ ôm ấn gieo mình xuống sông.

Cô hát tới giữa câu thứ ba thì thấy cổ mình khô lại.

Không phải đau. Không phải khàn. Như có một bàn tay mát lạnh đặt nhẹ lên cổ họng cô, không bóp, chỉ đặt lên. Câu hát đang đi giữa chừng tự nhiên mỏng đi, mỏng đi, rồi đứt. Cô há miệng. Không có tiếng nào ra.

Trống chiến của ông Sáu Kình khựng nửa nhịp. Rồi ông đánh tiếp, chậm lại, đều đặn, như người cầm đèn đứng chờ ở đầu con đường tối, giống hệt cái đêm cúp điện ở Phước Lý.

Thoa đứng yên. Cô nghe tim mình đập dội trong lớp gỗ. Cô nghe dưới sân có tiếng xì xào. Cô nghe bà Tám ở cánh gà kêu "Trời ơi" nho nhỏ. Đêm thứ sáu. Ba Lài.

Cô thử lần nữa. Không ra.

Rồi từ cánh gà bên trái, có một giọng hát cất lên. Giọng con gái, cao, mỏng, run run. Nó hát tiếp đúng câu Thoa bỏ dở, đúng chữ, đúng nhịp, chỉ có điều ở chỗ lên cao thì nó run tới mức muốn bể.

Ngò.

Con nhỏ đứng sau tấm phông cánh gà, tay còn ôm cái hộp ấn, hai mắt nhắm nghiền, hát. Nó hát hết câu thứ ba. Nó hát sang câu thứ tư. Bà con dưới sân tưởng là tuồng có lớp hồn Ngọc Nữ vọng lại từ dưới nước, im phăng phắc mà nghe.

Thoa nghe giọng Ngò. Nghe cái chỗ nó run, chỗ nó lấy hơi vụng, chỗ nó cố mà không tới. Cô nhớ hai chị em đứng sau chánh điện đình Phước Lý, quay mặt ra sông Vàm Cỏ, tập đi tập lại tới tối. Cô nhớ Ngò nói "Em sợ lỡ chị có chuyện gì thì không ai hát".

Cái bàn tay mát lạnh trên cổ họng cô nhấc lên.

Tới câu thứ năm, cô hát chung với Ngò. Hai giọng đi cùng nhau một đoạn, một giọng trầm đi qua lớp gỗ, một giọng cao mỏng sau cánh gà. Rồi giọng Ngò nhỏ dần, lùi lại, nhường cho giọng cô, như người dắt xe đạp cho đứa nhỏ tập chạy, chạy theo một quãng rồi buông tay.

Ông Sáu Kình dồn trống. Ông chánh bái đánh chầu "tùng" một tiếng thật lớn.

Thoa hát hết lớp hai. Hát lớp hồn về. Hát tới lớp áp chót, đứng ở mép sân khấu ôm hộp ấn, nhìn qua đầu bà con, nhìn qua sân đình trắng trăng, nhìn thẳng vô cái gác chuông.

– Đình ơi, mở cửa cho con về.

Chữ "về" của cô kéo xuống, sâu, rồi nhấc lên một chút. Ở hàng đầu, bà Mười Gừng đưa tay lên bụm miệng.

Đèn tắt. Màn kéo lại.

Trong buồng hoá trang, Thoa giật mặt nạ ra trước khi bà Tám kịp tháo quai. Cô chạy ra cánh gà, tìm Ngò. Con nhỏ đang ngồi bệt dưới sàn, hai tay ôm đầu gối, khóc nức nở, thằng Tồ ngồi bên cạnh vỗ lưng nó.

– Em xin lỗi chị. – Ngò nói, nấc lên. – Em không biết sao em hát. Em sợ quá. Em thấy chị đứng đó mà không ra tiếng…

Thoa ôm lấy nó. Cô ôm chặt, áo thụng trắng của cô còn ướt mồ hôi, phấn trên cổ cô lem lên tóc con nhỏ.

– Em hát đúng. – Cô nói vô tai nó. – Em hát đúng chữ, đúng nhịp. Em cứu chị.

Ông Năm đứng ở cửa buồng hoá trang, nhìn hai chị em. Ông không nói gì. Rồi ông đi vô, ngồi xuống cái ghế đẩu, cầm chiếc mặt nạ thật Thoa vừa đặt trên bàn lên, lau mồ hôi bên trong bằng vạt áo bà ba của ông. Lau chậm, kỹ. Lúc lau tới mép phải, tay ông khựng lại một chút. Rồi ông lau tiếp.

Đêm đó Thoa không ngủ trong đình.

Cô ôm cái mền mỏng ra bãi đất trống, mở cửa cabin xe tải, leo lên. Đờn đang nằm ở băng ghế, ngồi bật dậy.

– Bé Thoa?

– Anh cho em ngủ đây.

Đờn nhìn cô. Rồi anh không hỏi gì. Anh xách cái gối của mình, leo xuống, trải chiếu nằm dưới gầm thùng xe, ngay dưới chân cô.

Cái cabin vẫn vậy. Mùi dầu nhớt. Mùi thuốc lá. Cái ghế bọc nhựa đen đã nứt mấy đường. Mười sáu năm trước cô nằm co ở đúng chỗ này, mình mặc bộ đồ bộ in hình con thỏ, đầu gối lên cái túi xách của má. Đêm nay cô hai mươi sáu tuổi, chân duỗi không hết băng ghế, phải co lại.

Cô nhớ ra một chuyện mà cô tưởng đã quên. Đêm đó, hát xong, má đã ra cabin này một lần. Má đã thay áo Ngọc Nữ, mặc cái áo bà ba trắng, cổ còn dính phấn. Má leo lên ngồi cạnh cô, móc trong túi áo ra một trái quýt, lột vỏ, tách từng múi đút cho cô ăn. Quýt chua, cô nhăn mặt, má cười. Má thích quýt. Mùa nào gánh đi ngang miệt vườn, má cũng mua cả bịch, để trong xe ăn dần. Má nói "Con ngủ trước đi. Má ra bến một chút, rồi má về ngủ với con". Rồi má xuống xe, đóng cửa lại, gõ lên kính hai cái, như mọi đêm.

Vỏ quýt má bỏ trên bảng đồng hồ. Sáng hôm sau nó vẫn còn đó, khô queo.

Trăng ngả về tây, rọi xiên qua kính chắn gió, đổ một vệt sáng trắng lên bảng đồng hồ. Ngoài kia, bãi đất trống im lìm. Tiếng sông Hậu chảy. Tiếng côn trùng. Thỉnh thoảng một con cá quẫy ở mé nước.

Cô không ngủ. Cô nằm nhìn cái gác chuông qua ô kính bên phải. Nó đứng đó, đen sẫm, trăng sau lưng nó. Cô nằm như vậy không biết bao lâu. Cái đồng hồ trên điện thoại chỉ một giờ, rồi một giờ rưỡi. Mắt cô díp lại.

Boong.

Cô mở mắt ra.

Một tiếng. Trầm, dày, ngân dài, rung lên tới tận lớp kính cabin, rung lên tới tận xương sống cô. Rồi nó tắt dần, tắt dần, như sóng loang ra trên mặt nước, cho tới khi chỉ còn tiếng sông.

Cô nằm chờ tiếng thứ hai.

Nó không tới.

Đồng hồ trên điện thoại chỉ hai giờ không phút.

Thoa không còn là đứa nhỏ mười tuổi nằm co trong cabin chờ tiếng thứ hai rồi ngủ lại. Cô mở cửa xe, nhảy xuống. Chân trần chạm đất ướt sương. Đờn dưới gầm xe đã ngồi dậy, kêu "Thoa!", cô không quay lại. Cô chạy băng qua bãi đất trống, băng qua sân đình trắng trăng, chạy thẳng tới cái gác chuông.

Cái thang gỗ ở mặt sau, mặt quay ra sông. Cô leo lên tầng một. Ván kêu cót két dưới chân. Cô nhìn lên cái thang thứ hai, cái thang dốc gần như dựng đứng.

Cái ổ khoá rỉ sét không còn trên đó. Nó nằm trên sàn ván tầng một, ngay chân thang, mở toang, cái chìa đồng còn cắm trong lỗ.

Cô leo lên. Từng nấc một. Nửa bàn chân. Tay vịn. Gió sông thổi lạnh sau gáy.

Đầu cô nhô lên khỏi sàn ván tầng trên cùng.

Ánh trăng rọi xiên qua lan can, chiếu sáng một nửa cái sàn gỗ nhỏ. Quả chuông đồng treo giữa mái, còn khẽ đong đưa, sợi dây đay buông xuống, đầu dây còn lắc lư. Trong kẽ ván ở góc lan can quay vô sân đình, ba cây nhang đang cháy, ba đốm đỏ nhỏ xíu, khói bay lên thẳng rồi bị gió sông bẻ ngang. Cạnh chân nhang là một cái đĩa sứ nhỏ đựng ba trái quýt.

Ngồi tựa lưng vô cây cột góc, hai chân xếp bằng, hai bàn tay úp trên đầu gối, là chú Ba Trọng.

Chú không giật mình. Chú ngồi nhìn cô nhô lên từ cái lỗ cầu thang, như người ta nhìn người khách mình đã hẹn.

– Năm nay chú xin chìa khoá ông Bảy. – Chú nói. Giọng chú nhỏ nhẹ, bình thường, như ngồi ở bậc thềm nhà Tổ nói chuyện. – Mười lăm năm chú leo cột lên. Năm nay chú già rồi. Chú leo không nổi nữa.

Thoa leo lên hẳn, đứng trên sàn ván. Cô không lại gần chú.

– Chú đánh chuông.

– Chú đánh một tiếng. – Chú Ba nói. – Cho con lên.

Chú đưa tay chỉ cái chỗ cô đang đứng, ngay cạnh lan can quay vô sân đình, cái lan can mới bằng gỗ dầu, chỗ sợi dây chuông đong đưa ngang vai.

– Con ngồi xuống đi Thoa. – Chú nói. – Đêm đó, má con đứng đúng chỗ con đang đứng.

— Hết chương 27 —