Khói than ở điện Cảnh Phúc

Chương 8: Khói than ở điện Cảnh Phúc

Tiếng gõ cửa vang lên lúc canh hai đêm mười hai tháng Ba, gấp và loạn, không theo nhịp nào.

– Nữ y sở! Nữ y sở có ai không! Khang vương lên cơn, không thở được!

Ngải tỉnh trước cả Lụa. Nàng ngồi bật dậy, nghe tiếng chân bà Quản Lương từ gian đầu hồi đã ra đến cửa. Tiếng then cài kéo ra. Một giọng thái giám, the thé, lắp bắp:

– Ngự y trực đêm nay sang điện Thọ Khang bắt mạch cho Thái phi chưa về. Bên ấy xa. Nô tài chạy sang đây gần nhất. Bà Quản…

– Vi Thị Lụa. – Bà Quản gọi to, không quay đầu. – Chạy sang Thái y viện, qua cửa ngách, đánh thức người trực, bảo cho người sang điện Thọ Khang gọi Ngự y về điện Cảnh Phúc. Nghiêm, xách tráp, theo ta.

Ngải vơ cái áo, cái tráp, chạy ra. Bà Quản đã đi trước, cái đèn lồng trên tay thái giám lắc lư như say rượu.

Điện Cảnh Phúc cách Nữ y sở ba lớp sân, một dãy hành lang dài. Đêm nhiều mây, trăng mười hai chỉ còn là một quầng mờ sau mây, chỉ có ánh đèn lồng hắt lên những cây cột sơn son đen thẫm. Gió tháng Ba ấm, mang mùi hoa xoan từ đâu đó bên ngoài tường cung. Ngải chạy sau bà Quản, nghe tiếng guốc mình lộp cộp vang dội trên nền gạch, nghe tiếng thở của chính mình.

Khang vương là con trai thứ ba của Hoàng thượng. Ở Nữ y sở người ta chỉ nhắc đến ông bằng mấy câu: mẹ mất sớm, người yếu, bệnh hen từ nhỏ, sống một mình ở điện Cảnh Phúc, không lập phủ riêng như các hoàng tử khác vì Hoàng thượng thương, muốn giữ gần. Ngải chưa từng thấy mặt ông.

Điện Cảnh Phúc đèn thắp sáng trưng. Mấy thái giám, mấy cung nữ đứng túm tụm ngoài cửa buồng ngủ, mặt cắt không còn hạt máu. Bên trong vọng ra một tiếng thở rít, kéo dài, khò khè, như tiếng gió lùa qua khe cửa hẹp, rồi ngắt, rồi lại rít lên.

Bà Quản bước vào trước. Ngải theo sau, và mùi khói xộc vào mũi nàng ngay ở ngưỡng cửa.

Buồng ngủ rộng, cửa đóng kín, rèm buông kín. Giữa buồng có một cái lò sưởi bằng đồng mới tinh, chạm rồng, than đang cháy đỏ rực, khói xanh mờ bay lên lơ lửng dưới trần. Trên án thờ góc buồng đốt một nén trầm lớn, khói trắng cuộn từng sợi. Trên giường, một người đàn ông trẻ ngồi co người, hai tay chống xuống nệm, vai so lên tận tai, cổ rướn ra, miệng há, ngực phập phồng mà không lấy được hơi. Mặt ông xám, môi tím tái. Mồ hôi đẫm trán. Một cung nữ già đang cố đỡ ông nằm xuống, kê thêm một cái gối lông ngỗng to tướng sau lưng ông.

– Đừng đặt nằm. – Ngải nói, trước khi kịp nghĩ.

Cả buồng quay lại nhìn nàng. Bà Quản cũng quay lại. Ngải thấy mặt mình nóng ran, nhưng nàng đã lỡ nói rồi.

– Bẩm bà Quản, người lên cơn hen thì phải ngồi dậy, cúi người về phía trước. Nằm xuống thì càng khó thở. – Nàng nói nhanh. – Mà buồng nhiều khói quá. Than mới, khói chưa hết. Trầm cũng khói. Người hen sợ khói nhất.

Bà Quản Lương chỉ nhìn nàng một thoáng. Rồi bà quay lại, giọng quát làm cả buồng giật mình.

– Mở hết cửa sổ ra! Khiêng cái lò ra ngoài hiên! Dập nén trầm! Bỏ cái gối ấy ra!

Mấy thái giám nhảy lên như bị roi quất. Cửa sổ mở toang, gió đêm ùa vào, mùi hoa xoan quét đi một phần mùi khói. Hai người khiêng cái lò đồng nóng rực ra hiên, vừa đi vừa xuýt xoa. Cung nữ già nhúng nén trầm vào chậu nước. Ngải bước tới giường.

– Bẩm điện hạ, nô tỳ đỡ điện hạ ngồi dậy.

Khang vương không trả lời được. Ông chỉ nhìn nàng bằng đôi mắt đỏ ngầu vì thiếu hơi. Ngải kê hai cái gối mỏng lên đầu gối ông, đỡ ông cúi người về phía trước, hai cánh tay tì lên gối, như người ngồi gục trên bàn. Rồi nàng ngồi xuống mép giường, đối diện ông, đặt bàn tay lên mặt chăn, ngay chỗ ông nhìn thấy được.

– Điện hạ nhìn tay nô tỳ. Nô tỳ gõ một cái thì điện hạ hít vào, từ từ thôi, bằng mũi. Gõ cái nữa thì thở ra, bằng miệng, chụm môi lại như thổi lửa, thở thật chậm, thật dài. Không cần hít nhiều. Chỉ cần thở ra cho hết.

Nàng gõ ngón tay xuống chăn. Một. Chờ. Hai. Chờ thật lâu.

Ban đầu ông không theo được. Hơi ông vẫn rít, đứt quãng, vai vẫn so. Ngải không vội. Nàng gõ đều, chậm, chậm hơn cả nhịp ông thở. Một. Hai. Ở Vũng Cói có bà cụ Tám bên xóm chài bị hen từ thời con gái, mỗi lần lên cơn cha nàng đều ngồi gõ nhịp thế này, rồi bắt Ngải ngồi gõ thay khi ông phải đi sắc thuốc. Nàng nhớ cái nhịp ấy bằng ngón tay hơn là bằng đầu.

Gió đêm lùa qua cửa sổ. Khói dần tan. Một lúc lâu, có lẽ bằng thời gian cháy hết nửa nén hương, tiếng rít trong ngực Khang vương nhỏ dần, nhỏ dần, còn lại tiếng thở khò khè nặng nhọc, nhưng đã thở được. Vai ông hạ xuống. Môi ông bớt tím. Ông nhắm mắt, gục đầu lên gối, mồ hôi chảy ròng ròng xuống cằm.

Ngải vẫn gõ.

Ngoài hành lang vang lên tiếng chân người chạy và tiếng nói giận dữ. Ngự y trực đêm, một ông già béo phái Kinh phương, hớt hải xông vào, theo sau là hai y sĩ và Lụa, mặt đỏ như gấc. Ông nhìn cửa sổ mở toang, nhìn cái lò ngoài hiên, nhìn hoàng tử đang ngồi gục, nhìn đứa nữ y sinh áo nâu ngồi bên giường.

– Ai cho mở cửa sổ? – Ông quát. – Đêm gió thế này, người bệnh nhiễm phong hàn thì ai chịu?

– Ta cho mở. – Bà Quản Lương nói, giọng không cao lên chút nào. – Ngự y có thuốc thì xin mời. Còn cửa sổ thì để đấy.

Ông Ngự y nhìn bà, rồi lầm bầm gì đó trong miệng, quay sang mở tráp thuốc của mình. Ông bắt mạch, xem lưỡi, kê đơn, sai y sĩ chạy về Ngự dược phòng sắc thuốc. Ông không nhìn Ngải lần nào. Ngải đứng dậy, lùi về góc buồng, đứng sau bà Quản.

Thuốc sắc mang tới gần canh ba. Lúc ấy Khang vương đã ngồi thẳng lên được, tựa lưng vào thành giường, thở chậm và sâu, chỉ còn khò khè rất nhẹ cuối mỗi hơi. Ông uống thuốc, rồi bảo mọi người lui ra cho ông nghỉ. Ngự y dặn dò mấy câu, cáo lui. Các thái giám, cung nữ lần lượt đi ra.

– Cô kia. – Khang vương nói khi Ngải vừa bước tới cửa. Giọng ông khàn, mỏng, như người vừa đi một quãng đường dài. – Cô ở lại một lát.

Bà Quản Lương dừng bước. Ngải quay lại. Khang vương nhìn bà Quản.

– Bà Quản đứng đây cũng được. Ta chỉ hỏi mấy câu.

Bà Quản gật đầu, đứng lại cạnh cửa, tay chắp trước bụng.

Lúc này Ngải mới nhìn rõ mặt Khang vương. Ông còn trẻ, chừng hai mươi, mặt dài và trắng xanh như người ít ra nắng, đôi mắt to, sâu, lông mày rậm hơi xếch. Trên môi ông vẫn còn vết tím nhạt. Ông nhìn nàng với cái vẻ hơi tò mò, hơi giễu cợt, như người đã bị bao nhiêu thầy thuốc vây quanh từ thuở bé mà vẫn chưa hết ngạc nhiên vì họ.

– Cô tên gì?

– Bẩm, nô tỳ là Nghiêm Thị Ngải, nữ y sinh Nữ y sở.

– Nữ y sinh. – Ông nói. – Học được mấy ngày rồi?

– Hai mươi ba ngày ạ.

Ông bật cười, một tiếng cười ngắn rồi phải dừng lại vì ho.

– Hai mươi ba ngày. Mười bảy năm nay ta có mười bảy ông Ngự y. Ông nào cũng bảo ta đóng cửa sổ, đắp chăn dày, sưởi lò cho ấm. Chưa ông nào bảo ta khiêng cái lò ra ngoài.

– Bẩm, cái lò ấy mới, than mới đốt, khói nhiều. Nếu lò cũ, than đã cháy đều thì có lẽ không sao. – Ngải nói. – Cả cái gối lông ngỗng cũng mới. Nô tỳ thấy lông còn bay ra ở góc gối. Có người hen sợ lông. Điện hạ thử bỏ cái gối ấy, xem đêm có dễ thở hơn không.

Khang vương nhìn cái gối lông ngỗng đang nằm chỏng chơ dưới chân giường. Rồi ông nhìn nàng.

– Lò với gối đều là quà mừng Hoàng thượng ban ba hôm trước. – Ông nói. – Ta mà khiêng ra thì người ta bảo ta phụ ơn vua cha.

– Thì điện hạ cất vào kho, để dành. – Ngải nói. – Quà thì vẫn là quà.

Ông nhìn nàng thêm một lúc nữa, rồi cười, lần này không ho.

– Cô quê ở đâu?

– Bẩm, phủ Phù Vân, phía nam.

– Phù Vân. – Ông lặp lại. Giọng ông thay đổi rất khẽ, như người vừa chạm tay vào một cái gì. – Cha cô làm nghề gì?

– Làm thuốc ạ.

– Ở phía nam có nhiều thầy thuốc giỏi không?

– Bẩm, cũng có ạ.

Khang vương im lặng. Ông nhìn ra cửa sổ, nơi gió vẫn lùa vào, đưa mùi hoa xoan và mùi than nguội. Khi ông nói tiếp, giọng ông nhỏ đi, như người nói một mình.

– Từ mùa thu năm ngoái, ta nhờ mấy người buôn thuốc hỏi giùm các thầy thuốc già ở các phủ phía nam. Ta muốn tìm một người biết chuyện cũ trong Thái y viện. Chuyện năm Hoằng Khánh thứ năm. – Ông ngừng lại. – Năm mẹ ta mất.

Ngải đứng im. Nàng không dám nhìn sang bà Quản. Nhưng ở khóe mắt, nàng thấy hai bàn tay bà Quản đang chắp trước bụng khẽ siết lại.

– Hỏi mấy tháng trời, chẳng ai biết gì. – Khang vương nói tiếp. – Có một người, ở một phủ phía nam, người buôn thuốc bảo đã trả lời, bảo biết chuyện, bảo có vật làm tin, xin gặp ta. Rồi im bặt. Người buôn thuốc đi lại hỏi thì bảo người ấy đổi ý, không muốn dính vào nữa. – Ông cười nhạt. – Ta đoán là sợ. Ai nghe đến chuyện trong cung mà chẳng sợ.

– Bẩm điện hạ. – Bà Quản Lương lên tiếng, giọng cộc như mọi khi, nhưng nhanh hơn mọi khi. – Điện hạ vừa qua cơn, nên nghỉ. Nữ y sinh còn phải về sắc thuốc giờ Dần.

Khang vương nhìn bà Quản. Rồi ông gật đầu, phẩy tay.

– Ừ. Về đi.

Ngải cúi chào, theo bà Quản ra cửa. Hai người vừa bước qua bậc thềm thì giọng Khang vương lại vọng ra từ trong buồng, khàn và mỏng, nhưng rõ từng chữ:

– Cô Nghiêm này.

Ngải dừng lại, quay đầu.

Khang vương vẫn ngồi tựa thành giường, mặt quay về phía cửa, ánh đèn hắt lên một bên má trắng xanh.

– Năm ấy, người bưng bát thuốc cho mẹ ta là một học trò họ Liêu. – Ông nói. – Người ta bảo hắn trốn về phương nam. Cô có biết thầy thuốc nào họ Liêu ở phía nam không?

Ngải đứng dưới hiên điện Cảnh Phúc. Gió đêm thổi qua, lạnh buốt hai bên thái dương.

– Bẩm, nô tỳ không biết ai họ Liêu cả. – Nàng nói. Và đó là sự thật.

Trên đường về, bà Quản Lương đi trước, cái đèn lồng trên tay bà không lay một chút nào. Bà không nói câu nào suốt ba lớp sân. Đến cửa Nữ y sở, bà dừng lại, quay sang nhìn Ngải dưới ánh đèn.

– Chuyện đêm nay, không kể với ai. – Bà nói. – Kể cả con bé Lụa.

– Dạ.

Bà Quản quay vào. Ngải đứng lại ngoài sân. Trên cao, mây đã tan bớt, trăng mười hai ngả về phía tây, sáng lạnh như một đồng bạc mòn. Nàng nghĩ đến cái người ở một phủ phía nam, người đã bảo có vật làm tin, rồi im bặt. Nàng nghĩ đến lời cha: nếu có ai hỏi về nó, thì đập vỡ nó ra.

Nàng chưa nối được hai điều ấy vào nhau. Nhưng nàng thấy chúng nằm cạnh nhau trong đầu mình, như hai mảnh của cùng một cái bát vỡ.

— Hết chương 8 —