Ngõ Vạn Chài

Chương 25: Ngõ Vạn Chài

Cái thúng khâu bị lật ngửa dưới gầm phản, chỉ trắng, chỉ đen, kim, mảnh vải vụn vương vãi khắp nền gạch như ruột một con gà bị mổ.

Ngải đứng ở ngưỡng gian ngủ, tay còn xách cái tráp thuốc từ điện Khôn Ninh về. Chiều hai mươi bốn tháng Sáu, nắng chiếu xiên qua ô cửa sổ, lên những cái phản gỗ trống không. Giờ này các nữ y sinh đang ở bếp, các nữ y cũ đang đi các cung. Gian ngủ không có ai.

Không chỉ cái thúng của nàng. Cái tay nải treo trên vách bị lôi xuống, hai bộ áo bị giũ tung, cái áo dài nâu cũ của cha nằm vắt trên mép phản, túi áo lộn trái. Cái hộp gỗ nhỏ đựng lược bị mở nắp. Chiếc chiếu trải phản bị cuộn lên một đầu, như có ai đã lật tìm dưới chiếu. Phản của Lụa ngay bên cạnh cũng bị lục, nhưng sơ sài hơn. Phản của Uyển Nhi thì không ai đụng.

Ngải đặt tráp thuốc xuống. Nàng quỳ xuống, nhặt từng cuộn chỉ bỏ lại vào thúng. Tay nàng không run. Nàng ngạc nhiên vì tay mình không run.

Cái bát không ở đây. Cái bát đã nằm trong rương gỗ lim ở công phòng Đại lý tự gần một tháng, chìa khóa đeo trong cổ áo một người. Người lục cái thúng này đã tìm đúng chỗ, chỉ là đến muộn.

– Ai làm thế này?

Bà Quản Lương đứng ở cửa. Bà nhìn đống áo, đống chỉ, rồi nhìn Ngải.

– Con không biết. – Ngải nói. – Con vừa về.

Bà Quản đi vào, chậm rãi đi một vòng quanh gian ngủ, nhìn từng cái phản. Bà dừng lại ở phản của Lụa, rồi ở phản của Ngải, cúi xuống nhặt cái áo nâu của cha nàng lên, lộn lại túi áo cho đúng, gấp lại, đặt lên phản.

– Giữa trưa nay. – Bà nói. – Ta ở phòng ta. Sen đi điện Thọ Khang. Bọn con gái ở bếp. Không ai qua sân sau. – Bà nhìn ra cửa sổ. – Người lạ vào được Nữ y sở mà không qua sân sau, thì phải đi cửa ngách bên Thái y viện. Cửa ngách ngày mở.

– Bà Quản có báo không ạ?

– Báo cái gì? – Bà nói. – Mất cái gì?

Ngải không trả lời.

Bà Quản nhìn nàng một lúc, rồi đi ra cửa. Đến ngưỡng cửa bà dừng lại, không quay đầu, như hôm ở miếu.

– Ta đã bảo cô đập vỡ nó đi.

– Con không đập.

– Ta biết. – Bà nói. – Nếu cô đập thì sáng nay ta không thấy cô đi đứng như người có chỗ dựa.

Bà đi ra. Ngải ngồi xuống mép phản, nhìn cái thúng khâu đã xếp lại gọn gàng. Lụa từ bếp chạy vào, kêu ầm lên, rồi cuống quýt kiểm lại đồ của mình. Lụa không mất gì. Ngải cũng không mất gì.

Sáng hôm sau, nàng xin bà Quản cho ra ngõ Vạn Chài.

Nhà trọ cũ vẫn thế: thấp lè tè, mái giọi, trước cửa phơi lưới với cá khô. Bà chủ trọ đang ngồi vá lưới ở bậc cửa, ngẩng lên thấy nàng thì nheo mắt.

– Ơ, con bé quê Phù Vân. Mặc áo gì mà sang thế?

– Cháu vào làm ở Thái y viện rồi, bà ạ.

– Thế à. – Bà chủ trọ đặt cái kim đan lưới xuống. – Thế thì hay quá. Mà này, cô có quen ai hỏi thăm cô không? Mấy hôm trước có một ông đến đây hỏi. Hỏi có con bé quê Phù Vân nào trọ hồi tháng Hai không. Hỏi con bé ấy để lại cái gì không. Ông ấy đòi xem cái phản cô nằm.

– Ông ấy thế nào hả bà?

– Ăn mặc tử tế. Như người nhà quan. – Bà chủ trọ nói. – Giày đế trắng. Đi vào ngõ này lấm hết cả giày, ta nhớ là vì thế.

Ngải đứng im ngoài nắng.

Từ ngõ Vạn Chài, nàng đi sang phố Hàng Rễ. Ông Lã Phúc đang ngồi tán thuốc trong hiệu Thọ Xuân. Thấy nàng, ông không ngẩng lên, chỉ nói:

– Hôm kia có người hỏi ta về cô.

– Ông ấy hỏi gì ạ?

– Hỏi cô làm cho ta bao lâu, ở đâu, có gửi ta cái gì không. – Ông Lã nói. – Ta bảo cô làm mười ngày, thái hoài sơn mỏng, không gửi gì cả. Ta bảo thế vì cô không gửi gì thật. – Ông dừng tay, nhìn nàng qua đôi mắt kèm nhèm. – Ông Phương chết rồi. Bây giờ người ta đi hỏi cô. Ta già rồi, ta chẳng biết gì. Nhưng ta biết một chuyện, cô ạ. Ở cái phố này, người ta đi hỏi ai thì người ấy sắp có chuyện.

Chiều hôm ấy, Ngải ra cổng Đại lý tự. Hàn Kỳ nghe nàng kể, mặt không đổi. Nàng kể chuyện cái thúng, chuyện nhà trọ, chuyện hiệu Thọ Xuân, chuyện đôi giày đế trắng. Nàng kể chuyện Hoàng hậu, chuyện người của nhà quốc cữu hỏi ông Bùi Lâm về cái bát men ngọc sứt miệng.

– Giày đế trắng. – Anh nói. – Thằng bé ở lò vôi cũng thấy giày đế trắng.

– Vâng.

– Nhà quốc cữu có hơn trăm người hầu. – Anh nói. – Nửa kinh thành này có người hầu đi giày đế trắng. Giày không làm chứng được.

– Con biết.

Anh im một lúc. Rồi anh sờ tay lên cổ áo, nơi sợi dây đeo chìa khóa.

– Cái rương vẫn ở đấy. – Anh nói. – Ta mở ra xem mỗi tối trước khi về. Từ mai ta cho thêm một lính canh.

Ngày hai mươi bảy tháng Sáu, ông Tôn đi qua cửa ngách lúc Ngải đang phơi lá ở sân sau.

Ông có vẻ mệt. Từ ngày giữ ghế Viện sứ, ông gầy đi trông thấy, má không còn hồng. Cái ho khan của ông không dứt dù đã sang hè. Ông đứng ở cửa ngách, nhìn nàng trải lá ngải trên nong, rồi gọi nàng ra chỗ cây ngâu.

– Ta nghe bà Quản nói chỗ con bị lục. – Ông nói nhỏ. – Ở nhà trọ cũ của con cũng có người hỏi.

– Sư bá biết?

– Ta có người quen ở Chợ Thuốc. – Ông nói. – Ông Lã Phúc kể với hiệu bên, hiệu bên kể với y sĩ của ta. Cái phố ấy không giữ được chuyện gì. – Ông nhìn quanh. – Con. Ta không hỏi con giữ cái gì. Ta đã bảo đừng nói với ta. Nhưng ta hỏi con một câu thôi: cái ấy để chỗ nào có chắc không? Người ta lục đến tận rương của con trong Nữ y sở, nghĩa là người ta có thể vào bất cứ đâu trong cái cung này.

Ngải nhìn ông. Mắt ông đỏ, mỏi, lo âu thật. Hai ống tay áo xắn hai nếp, cổ tay rám nắng gầy đi.

Đừng tin ai ở Thái y viện. Người tốt với con nhất, con càng phải coi chừng.

Nàng đã nghe câu ấy của cha tháng Ba. Bao nhiêu tháng nay nàng vẫn nghe nó. Nhưng người trước mặt nàng là người đã quỳ khóc bên cha nàng trong Ngục Bắc. Là người đẩy xe nồi đồng nấu nước lá cho dân Bến Vôi lúc nửa đêm. Là người đứng ra xin cho nàng vào ngục khi Viện sứ không cho, nói có gì ta chịu. Là người duy nhất ở cái kinh thành này gọi nàng là con.

– Sư bá đừng lo. – Nàng nói. – Không ở trong cung. Con để ở chỗ có lính canh suốt đêm.

Ông Tôn nhìn nàng một thoáng. Rồi ông thở ra, như người vừa đặt xuống một gánh.

– Thế thì tốt. – Ông nói. – Thế thì tốt.

Ông đặt tay lên vai nàng, bóp nhẹ, như hôm ở Ngục Bắc. Rồi ông đi về phía cửa ngách. Đến cửa, ông dừng lại, quay đầu.

– Tối mai Viện có việc, ta về muộn. – Ông nói. – Con có gì cần thì sang tìm y sĩ Thạch ở vườn.

Ngải gật đầu. Ông đi khuất.

Mấy ngày sau trôi qua yên. Không ai lục thêm cái gì. Ngải sang điện Khôn Ninh mỗi tối xem mạch cho Hoàng hậu. Bà ngủ khá hơn, ít nói, chỉ hỏi han vài câu về thuốc, chưa lần nào nhắc lại buổi chiều hôm ấy. Đĩa mứt không còn trên khay nữa. Mười ngày một lần nàng sang điện Cảnh Phúc. Khang vương đã khỏe lại, ngồi đọc sách ở hiên, rèm nhúng nước treo ba mặt.

Mùng một tháng Bảy, Nữ y sở lại đến lượt khám Ngục Bắc. Chị Sen đi, Ngải đi theo. Cha nàng đã ngồi dậy được lâu, chống một cây gậy tre vịn tường đi lại trong buồng. Lão Đàm cho hai cha con ngồi với nhau một nén hương. Cha không hỏi về cái bát. Nàng cũng không kể. Lão Đàm đứng ngoài cửa nhai trầu, nhìn trời.

Hai cha con ngồi trên ổ rơm, lưng dựa tường. Một lúc lâu, cha nàng hỏi về ông quan áo xanh thẫm.

– Người ấy đứng quay lưng ở đầu dãy nhà một nén hương, hồi tháng Ba. – Ông nói. – Người ấy gánh nước trong ngục, hồi tháng Năm. Người như thế không làm hai việc ấy mà không có lý do.

– Thiếu khanh bảo vì đúng luật.

– Luật thì có trăm điều. – Cha nàng nói. – Người ta chọn điều nào là tùy người ta. – Ông nhìn nàng. – Con tin người ấy?

Ngải không trả lời ngay. Nàng nhìn đôi bàn tay mình.

– Con tin. – Nàng nói.

Cha nàng gật đầu, không nói gì thêm. Rồi ông kể, không đầu không đuôi, chuyện xóm Bãi Dâu ngoài cửa Tây, nơi bà ngoại nàng có một vườn dâu nhỏ. Mẹ nàng hồi con gái hay ngồi dưới gốc dâu chải tóc. Ông gặp mẹ nàng lần đầu ở đó, khi ông theo thầy Đồng đi hái lá dâu làm thuốc. Ông trèo lên tận bờ tường để hái chùm lá cao nhất, rồi ngã lộn cổ xuống bụi dâu, mẹ nàng cười suốt một buổi. Ông bảo, thế mà mẹ con vẫn lấy cha. Ngải ngồi nghe, tay nắm vạt áo cha, như hồi bảy tuổi.

Tối mùng ba tháng Bảy, trăng non lặn sớm từ đầu giờ Tuất, trời tối như mực. Gió nam thổi khô khốc từ chiều. Ngải ở điện Khôn Ninh về muộn, vừa đặt lưng xuống phản thì nghe tiếng mõ cầm canh dồn dập, không theo nhịp nào, từ phía tây kinh thành vọng lại.

Rồi tiếng người hô hoán ngoài tường cung. Rồi tiếng chân chạy.

Lụa ngồi bật dậy.

– Cháy! Chị Ngải ơi, cháy ở đâu ấy!

Ngải chạy ra sân sau. Phía tây, trên những mái ngói đen thẫm của kinh thành, một quầng sáng đỏ đang bốc lên, đỏ rực, lan rộng, liếm vào nền trời đen như một miệng lò vôi vừa mở.

Phía tây kinh thành có hàng trăm mái nhà. Nhưng nàng chỉ nghĩ được đến một chỗ. Một bức tường gạch cao, một cái cổng sơn đen, một tấm biển chữ Hán thếp vàng đã mờ.

Phố Tây.

— Hết chương 25 —