Xác ở cống Lá

Chương 21: Xác ở cống Lá

Người ta đã kéo Phương Tứ lên bờ, đặt nằm ngửa trên một tấm phản cửa tháo từ nhà ai đó, phủ một manh chiếu cói lên đến ngực. Đôi giày vải của ông chỉ còn một chiếc. Chiếc kia chắc đã trôi ra sông.

Ngải đứng sau dây thừng lính phường căng ngang bờ cống, giữa đám người Bến Vôi đứng xem từ sáng sớm. Nắng chưa lên hẳn mà mùi cống Lá đã bốc ngai ngái. Nước cống đen, lờ đờ, trôi những cọng rác và bọt trắng. Chỗ người ta vớt xác lên là một khúc cống hẹp ngay dưới chân cầu ván, cách cái lều của lão Ngạn chừng ba chục bước.

– Đêm qua say rượu ngã xuống chứ gì. – Một người đàn ông nói. – Người béo thế, ngã xuống cống là chìm.

– Say rượu mà đi tận xuống đây làm gì? – Bà Tư Hến chen vào, tay chống nạnh. – Nhà ông ấy ở phố Hàng Rễ, cả phường ai chẳng biết.

Hàn Kỳ đến lúc giờ Thìn, cùng một người khám nghiệm của Kinh triệu phủ, một ông già gầy gò mang cái tráp gỗ. Kinh triệu doãn đã khỏi bệnh từ tháng trước, việc phường đã trả lại cho Kinh triệu. Nhưng Hàn Kỳ đưa ra một tờ giấy có dấu đỏ của Đại lý tự, nói người chết là nhân chứng trong một án chết đang xét lại, việc khám nghiệm phải có người của Đại lý tự đứng xem. Quan Kinh triệu cử xuống nhìn tờ giấy, không cãi.

Anh nhìn thấy Ngải trong đám đông, gật đầu một cái rất khẽ. Rồi anh bảo lính cho nàng vào trong dây thừng.

– Cô là người của Thái y viện. – Anh nói to, cho mọi người nghe. – Ta cần một thầy thuốc đứng làm chứng.

Ông khám nghiệm lật chiếu ra. Ngải đứng cách một bước, nhìn.

Mặt Phương Tứ trắng bệch, phù lên, đôi môi tái. Khăn xếp không còn, tóc bết bùn. Áo the đen ướt sũng dính vào người. Ông khám nghiệm làm việc chậm, đọc to cho lại viên ghi: chết đuối, chết từ trong đêm, chưa quá sáu canh giờ. Ông xem hai bàn tay, móng tay không có bùn cát. Ông nâng đầu người chết lên, rẽ tóc ở gáy. Có một chỗ sưng bầm to bằng quả trứng gà.

– Ngã đập đầu vào thành cống? – Quan Kinh triệu hỏi.

– Thành cống ở khúc này đắp đất, không có đá. – Hàn Kỳ nói. – Cầu ván thì thấp, ngã từ đấy xuống không đập gáy được.

Ông khám nghiệm không nói gì, chỉ ghi thêm một dòng.

Rồi ông cởi thắt lưng người chết. Một cái túi tiền bằng vải lụa xanh, nặng trĩu. Ông đổ ra lòng bàn tay: tám lạng bạc vụn với một xâu tiền đồng.

– Không phải cướp. – Hàn Kỳ nói.

Cái túi thứ hai nhỏ hơn, bằng vải thô, buộc dây gai. Ông khám nghiệm mở ra. Bên trong là những cục đường phèn trắng đục, to bằng đầu ngón tay cái, đã chảy nước dính vào nhau vì ngâm nước cống.

Ngải nhìn những cục đường ấy. Nàng nghe đám đông sau lưng xì xào, có đứa trẻ nào đó nói to, cái ông hay cho đường phèn. Nàng không nghe gì nữa. Nàng nhìn cục đường phèn và thấy hàng kiến bò lên chân ghế đẩu trong buồng đông nhà lý trưởng. Nàng thấy vệt trong trong như nước đường đọng ở miệng bát men nâu, thấy đầu ngón tay mình kéo thành sợi mảnh.

Ông khám nghiệm lục thêm. Trong ống tay áo trái của người chết, cái túi nhỏ khâu ở mặt trong, có một vật cứng. Ông lấy ra. Một cái thẻ bằng đồng to bằng hai đốt ngón tay, đã xỉn đen, xâu sợi dây đỏ đã bạc. Một mặt khắc chữ, mặt kia khắc số.

Hàn Kỳ cầm lấy, lật lên dưới nắng.

– Kho phía bắc Ngự dược phòng. – Anh đọc. – Kinh phương. Số bảy.

– Bẩm, là thẻ ra vào kho thuốc của phái Kinh phương trong Thái y viện. – Ngải nói khẽ, chỉ đủ anh nghe. – Con thấy các y chính Kinh phương đưa ra ở cửa kho mỗi lần sang lĩnh thuốc. Mỗi người một cái, có số riêng.

Hàn Kỳ cầm cái thẻ, không nói gì. Ngón cái anh miết lên mặt đồng xỉn.

– Một người lái thuốc. – Anh nói, rất nhỏ. – Đeo thẻ kho của Thái y viện trong ống tay áo.

Gần trưa, khi người ta đã khiêng xác đi, Ngải đi tìm thằng Cò. Nàng tìm thấy nó ngồi co ro sau lò vôi ông Bảy, cái lò đã tắt lửa từ hồi dịch, chỗ nó vẫn ngủ đêm. Thằng bé không lanh lợi như mọi khi. Nó ôm gối, mắt láo liên.

– Đêm qua em ngủ ở đây à?

Nó gật.

– Em có thấy gì không?

Nó không trả lời. Ngải ngồi xuống cạnh nó, lấy trong giỏ ra một nắm xôi gói lá chuối, đặt vào tay nó. Nó cầm, không ăn.

– Chị không bắt em đi khai đâu. – Nàng nói. – Em kể cho chị nghe thôi.

Thằng Cò nhìn nắm xôi một lúc lâu.

– Canh ba. – Nó nói, cuối cùng. – Em dậy đi đái. Em thấy ba người đi dọc bờ cống. Hai người dìu một người ở giữa. Người ở giữa đi không vững, đầu gục xuống như say. Hai người kia đi nhanh lắm. Em tưởng dìu người say về nhà.

– Em có thấy mặt không?

– Tối. – Nó lắc đầu. – Trăng chưa có. Nhưng em thấy giày. Lúc họ đi qua cái đèn dầu trước lều lão Ngạn. Giày đế trắng, mới tinh, hai người như nhau. Ở phường này không ai đi giày đế trắng. Chỉ người nhà quan mới đi.

Nó cắn một miếng xôi, nuốt khan.

– Chị ơi. Họ có biết em thấy không?

– Không. – Ngải nói. – Không ai biết. Mà từ giờ đến khi chị bảo, em đừng kể với ai nữa. Kể cả bà Tư.

Thằng Cò gật đầu, rồi bỗng nó òa khóc, như đứa trẻ mười tuổi, xôi rơi vãi ra đất.

Mấy hôm sau, chiều mùng ba tháng Sáu, Nhót lên đến kinh.

Con bé đi đò dọc với hai người lính phủ Phù Vân, ngồi suốt năm ngày ở góc khoang, ôm khư khư cái tay nải, không dám ăn cơm của ai. Đò cập bến Thuận Kinh lúc chiều. Hàn Kỳ cho người ra đón, đưa thẳng xuống Bến Vôi, gửi ở nhà bà Tư Hến. Bà Tư nghe chuyện, chỉ hỏi đúng một câu: con bé ấy có phải người làm chứng cho ông thầy lang cha cô nữ y không. Rồi bà dọn gian buồng trong cho nó, nấu cho nó nồi cháo hến bằng nước sông đã đun sôi.

Sáng mùng bốn, Nhót được đưa lên Đại lý tự.

Hàn Kỳ cho Ngải ngồi ở góc công đường, sau một tấm bình phong thưa, theo lệ cho người sắc thuốc được đối chất nếu cần. Nhót quỳ giữa sân gạch. Con bé gầy hơn tháng Giêng, tóc tết hai bên, cái áo nâu vá vai. Nó run, nhưng không như hôm ở phủ Phù Vân. Ở phủ, nó run như cầy sấy. Hôm nay nó run như người đứng trước gió.

Hàn Kỳ không ngồi trên án. Anh đứng dưới thềm, cách con bé chừng ba bước.

– Ngươi tên Nhót, mười sáu tuổi, ở nhà lý trưởng Bạch Văn Thể làng Vũng Cói. – Anh nói. – Ngày hai mươi lăm tháng Giêng, ở công đường phủ Phù Vân, ngươi khai đêm rằm ngủ dưới bếp, không biết gì. Hôm nay ta hỏi lại.

Nhót cúi đầu.

– Ông khách Phương Tứ đã chết. – Anh nói. – Người ta vớt ông ấy ở cống Lá sáng hai mươi chín tháng trước.

Con bé ngẩng phắt lên. Ngải thấy mặt nó qua kẽ bình phong. Nó không sợ thêm. Nó như vừa được ai tháo một cái gì đó buộc chặt quanh cổ.

– Chết rồi ạ?

– Chết rồi.

Nhót nhìn Hàn Kỳ một lúc lâu. Rồi nó nói, giọng nhỏ, nhưng không đứt quãng.

– Bẩm quan. Đêm rằm, em không ngủ dưới bếp. Em ngồi canh nồi nước ở cửa buồng cậu, vì bà dặn nửa đêm cậu nóng thì lau. Giờ Hợi, ông khách vào buồng cậu. Ông bảo vào thăm. Tay ông cầm một cục gì trăng trắng. Em nghe ông bảo cậu, thuốc thầy Nghiêm đắng thế, ngậm cái này cho đỡ đắng, ngậm từ từ, đừng nhai. Cậu cười, cậu bảo thầy dặn không được ăn ngọt. Ông bảo thầy lang quê khó tính, ngậm một tí thì có làm sao.

Ngải nhắm mắt lại.

– Ông ra khỏi buồng, thấy em ngồi ở cửa. – Nhót nói tiếp. – Ông nhìn em. Ông không nói gì. Đến canh tư thì cậu đi.

– Sáng hôm sau, ai sai ngươi rửa bát?

– Ông khách. – Nhót nói. – Trời chưa sáng, ông xuống bếp, bảo em dọn hết đồ trong buồng cậu đi rửa, kẻo vong cậu vương. Ông bảo ai hỏi thì nói là bà sai. Rồi ông dúi cho em một xâu tiền. Ông bảo, thầy lang bỏ thuốc chết người thì đi tù, đứa rửa bát mà nói lung tung cũng đi tù. Em sợ. Em mười sáu tuổi, em không có cha mẹ. Em sợ.

Nó gục mặt xuống gạch, khóc. Không ai ngắt lời nó.

– Cô Ngải hỏi em ai cho cậu ăn ngọt. – Nó nói qua tiếng nấc. – Em định nói. Em không dám.

Hàn Kỳ đứng im rất lâu. Rồi anh quay về phía tấm bình phong.

– Người sắc thuốc. – Anh nói. – Tối mười lăm, thầy thuốc có dặn bệnh nhân không được ăn ngọt sau thuốc không?

Ngải đứng dậy, bước ra khỏi bình phong, quỳ xuống.

– Bẩm, có. Từ tối mười bốn. Thầy dặn uống xong đừng ăn ngọt.

– Lời khai của đứa ở, khớp với lời người sắc thuốc. – Hàn Kỳ nói cho lại viên ghi. – Khớp với hàng kiến trên miệng bát. Khớp với túi đường phèn trong thắt lưng người chết. – Anh dừng lại. – Ghi thêm: người khai gian ở phủ Phù Vân rằng thấy thầy thuốc bỏ rễ lạ vào ấm, là người đã vào buồng bệnh nhân giờ Hợi với một vật ngọt. Sau đó người ấy sai rửa bát, đưa tiền, dọa nhân chứng.

Lại viên ghi sột soạt.

Hàn Kỳ không nhìn Ngải. Nhưng trước khi anh quay đi, nàng thấy anh làm một việc nàng chưa từng thấy. Anh rút từ trong tay áo ra một tờ giấy gấp tư, đặt lên án thư, dùng cái chặn giấy bằng đồng đè lên. Tờ giấy có mấy dòng chữ, và nàng nhận ra nét chữ của anh, nét chữ trong hồ sơ cha nàng. Y án.

Anh để nó nằm đó, chưa xé.

Tối mùng năm tháng Sáu, Ngải đang rửa bát ở gian bếp Nữ y sở thì Uyển Nhi đứng ở cửa. Cô không mặc áo lụa hồng. Cô mặc áo nâu nhạt của nữ y sinh, tóc vấn vội, mặt trắng như tờ giấy.

– Cô Nghiêm. – Uyển Nhi nói. – Ông tôi muốn gặp cô. Tối nay. Ở nhà.

– Tối nay?

– Người của Đại lý tự đến nhà ông tôi từ hôm trước, hỏi về ông lái thuốc. – Uyển Nhi nói, giọng run mà vẫn rõ. – Hôm nay người của bộ Hình đến hỏi. Ông tôi ngồi trong thư phòng từ trưa không ra. Đến tối ông bảo tôi đi gọi cô. Ông bảo, đi gọi con bé nhìn đáy bát.

— Hết chương 21 —