Sân sỏi trước Chính đường

Chương 14: Sân sỏi trước Chính đường

– Phong, hàn, thử, thấp, táo, hỏa. – Ngự y Lã Đức Thuần gõ ngón tay xuống mặt bàn theo từng chữ. – Sáu thứ tà khí, sách đã phân rõ từ ngàn năm. Dịch ở Bến Vôi phát vào đầu hè, trời nóng, đất thấp, gần kênh tù đọng. Thấp nhiệt uế trọc, rõ như ban ngày. Chữa thì phải thanh nhiệt hóa thấp, giải độc trừ uế. Phương thuốc Viện sứ đã cho phát là đúng phép.

Mấy ông y chính phái Kinh phương ngồi hai bên gật gù. Có người vuốt râu.

Chính đường Thái y viện sáng hai mươi lăm tháng Tư đông hơn Ngải từng thấy. Đó là một gian nhà lớn, năm gian thông nhau, cột lim to một người ôm, giữa có một cái sập gỗ chạm, sau sập treo một bức hoành phi sơn son thếp vàng mà Ngải không đọc được chữ. Hai bên kê hai dãy bàn ghế: bên trái là người phái Kinh phương, đông, áo xanh lục của các Ngự y, y chính, áo xám của y sĩ, ngồi kín hai hàng; bên phải là phái Nam dược, chỉ có Phó sứ Tôn và hai y sĩ già, ghế trống nhiều hơn ghế có người. Nữ y sở có bà Quản Lương, Uyển Nhi và Ngải, đứng ở góc phía sau, sát cửa.

Trên cái sập gỗ ở giữa, người ta trải một tấm nệm gấm. Khang vương ngồi đó, thay Hoàng thượng nghe Viện bàn việc. Ông mặc áo bào màu chàm nhạt, tay cầm cái quạt giấy, mặt vẫn trắng xanh như đêm lên cơn, nhưng mắt sáng, ngồi thẳng. Thỉnh thoảng ông ho một tiếng khẽ, che miệng bằng quạt.

Hàn Kỳ ngồi ở cái ghế đặt riêng bên cạnh sập, là quan coi phường, dự để trình tình hình. Từ lúc vào, anh không nhìn về phía góc phòng nơi Ngải đứng lần nào.

Ngự y Lã nói xong, đến lượt mấy y chính khác. Người dẫn sách này, người dẫn sách kia. Người bảo phải thêm vị này, người bảo phải bớt vị kia. Có người còn bảo nên mời thầy cúng làm lễ giải uế ở cống Lá, dân mới yên lòng. Khâu ngồi ở ghế đầu dãy bên trái, im lặng, hai tay chắp trong ống tay áo dài, mắt nhìn xuống đất.

Phó sứ Tôn đứng lên, nói chuyện nước lá. Ông nói chậm, ấm, rằng dân nghèo không mua nổi thang thuốc bắc, nồi nước lá ở đình mỗi ngày có hơn hai trăm người đến xin, rằng nước lá thì không thần tiên gì, nhưng là nước đã đun sôi, mà nước đun sôi thì sạch hơn nước giếng. Bên dãy Kinh phương có tiếng cười khẩy.

– Bẩm điện hạ. – Hàn Kỳ đứng lên. – Thần xin trình mấy con số.

Anh không cầm giấy. Anh đọc thuộc. Phường Bến Vôi bốn trăm mười hai nhà. Từ mùng sáu đến hai mươi bốn tháng Tư, ba trăm lẻ tám người mắc, bốn mươi chín người chết. Xóm quanh giếng Đá Ong chiếm hơn bốn phần năm số người mắc. Từ ngày mười hai đóng giếng Đá Ong, số người mới mắc ở xóm ấy giảm dần, từ ngày mười tám không còn ai. Từ ngày mười tám, xóm quanh giếng Cây Si bắt đầu có người mới mắc, đến hôm qua là mười một người.

Chính đường im phắc. Ngự y Lã nhíu mày.

– Thiếu khanh muốn nói gì? – Ông hỏi.

– Thần không nói gì. – Hàn Kỳ đáp. – Thần chỉ đọc số.

Khang vương gõ nhẹ cái quạt vào lòng bàn tay.

– Ai đếm những con số ấy?

– Bẩm điện hạ, phần lớn là quan phường đếm theo lệnh thần. – Hàn Kỳ nói. – Nhưng người đầu tiên đếm theo từng giếng, từng nhà, là một nữ y sinh của Thái y viện.

Mọi cái đầu trong Chính đường quay về phía góc phòng.

Ngải đứng im. Nàng cảm thấy bàn tay bà Quản Lương khẽ đặt lên lưng mình, chỉ một thoáng, rồi rút về.

– Nghiêm Thị Ngải. – Khang vương nói, và hình như có một nét cười rất nhẹ ở khóe miệng ông. – Lại là cô. Lên đây.

Ngải bước ra giữa Chính đường, quỳ xuống trước sập. Nàng nghe tiếng xì xào hai bên, nghe ai đó nói khẽ "lang vườn", nghe ai đó nói "nữ y sinh mà dám".

– Cô đếm thế nào? – Khang vương hỏi. – Nói cho mọi người nghe.

Ngải ngẩng lên. Nàng không biết nói thế nào cho những người này hiểu. Nói về những con số thì Hàn Kỳ đã nói rồi, mà con số đọc lên trong gian nhà sơn son thếp vàng này nghe cứ như chuyện của ai đâu xa lắm.

– Bẩm điện hạ, nô tỳ không giỏi nói. – Nàng nói. – Xin điện hạ cho nô tỳ bày ra sân.

Khang vương nhướng mày. Rồi ông gật.

Nửa canh giờ sau, cả Chính đường kéo ra hiên. Dưới cái sân gạch Bát Tràng đỏ thẫm, ngay dưới gốc cây thị, Ngải quỳ xếp lại cái sân sỏi của đình Bến Vôi. Thằng Cò không có ở đây. Nàng nhờ mấy thái giám đi nhặt sỏi ở bồn hoa, đá cuội trắng ở lối đi trong vườn, than vụn đen trong bếp Ngự dược phòng. Uyển Nhi quỳ xuống bên cạnh nàng, không cần ai bảo, cầm que vạch đường. Hai người làm không nói với nhau câu nào, mà không đặt sai một chỗ. Ba cái bát úp làm ba giếng. Một cái bát làm bể nước mưa. Hai trăm sáu mươi ba viên đá và than, cộng thêm những viên nhỏ đặt cho những ngày sau.

Khi viên cuối cùng được đặt xuống, nàng đứng dậy, lùi ra mép sân.

Không ai nói gì một lúc lâu. Người ta đứng trên hiên nhìn xuống, thấy cái vết đen đậm đặc quanh cái bát ở góc sân, thấy những viên trắng rải đều ở chỗ khác, thấy vệt đen mới nhú lên quanh cái bát thứ hai.

Khang vương đi xuống thềm. Ông đi chậm, có cung nữ đỡ tay. Ông đi một vòng quanh sân sỏi, như Hàn Kỳ đã đi một vòng quanh sân đình hôm nào, rồi dừng lại ở chỗ dãy đá trắng sát đường vạch cống Lá.

– Những nhà này sát kênh nhất. – Ông nói. – Không ai ốm?

– Bẩm, không ai. Những nhà ấy uống giếng Cây Si. – Ngải nói. – Đến tuần trước.

– Còn bây giờ?

– Bây giờ có hai nhà ốm.

Khang vương nhìn những viên đá trắng, rồi nhìn về phía hiên, nơi Ngự y Lã đang đứng.

– Ngự y Lã. Nếu là tà khí uế trọc từ kênh bốc lên, thì sao những nhà sát kênh nhất lại không ốm suốt nửa tháng đầu?

Ngự y Lã ấp úng. Ông bảo có thể khí của mỗi nhà khác nhau, có thể những nhà ấy thắp hương xua uế đều đặn, có thể…

– Bẩm điện hạ.

Viện sứ Khâu bước xuống thềm. Ông đi thẳng đến mép sân sỏi, đứng cao lừng lững bên cạnh Ngải, nhìn xuống những cái bát úp. Ông không nhìn nàng.

– Lão thần có một câu muốn hỏi cô bé này. – Ông nói.

Khang vương gật.

– Giếng Đá Ong đóng ngày mười hai. – Khâu nói. Giọng ông khô, gọn, nhưng không mỉa như mọi khi. – Giếng Cây Si có người ốm từ ngày mười tám. Có phải sau khi đóng giếng Đá Ong, dân xóm ấy kéo sang gánh trộm nước giếng Cây Si, hoặc người ốm ở xóm Đá Ong sang xóm Cây Si ở nhờ, ăn nhờ, rồi mang bệnh sang, làm bẩn giếng bên ấy không? Nếu thế, thì không phải giếng sinh bệnh, mà là người mang bệnh đi đến đâu, giếng ở đó bẩn đến đấy.

Ngải nhìn Khâu. Nàng không chờ câu hỏi ấy. Đó là một câu hỏi đúng, đúng hơn tất cả những gì nàng đã nghe trong Chính đường từ sáng đến giờ.

– Bẩm Viện sứ, nô tỳ không biết. – Nàng nói. – Có thể là thế. Có hai nhà ở xóm Cây Si mới ốm có họ hàng ở xóm Đá Ong sang ở nhờ từ hôm mười ba. Còn những nhà khác thì nô tỳ chưa kịp hỏi.

Khâu quay sang nhìn nàng. Lần đầu tiên từ ngày thi, ông nhìn thẳng vào mặt nàng.

– Không biết thì nói không biết. – Ông nói. – Ít ra lang vườn còn biết nói câu ấy. Nửa cái Chính đường kia thì không.

Bên hiên, mấy ông y chính phái Kinh phương cúi mặt.

Khâu quay lại phía Khang vương, chắp tay.

– Bẩm điện hạ, lão thần xin đóng thêm giếng Cây Si. Cả phường phải đun sôi nước trước khi ăn uống. Nhà có người ốm thì không cho người lạ đến ở nhờ, người ốm nằm riêng một chỗ, quần áo đồ dùng của người ốm phải đốt hoặc giặt nước sôi. Người chăm người ốm phải rửa tay. – Ông ngừng lại. – Còn thang thuốc, Viện vẫn phát, nhưng phát cho nhà có người ốm trước. Nhà không ốm thì cho nước lá của Phó sứ Tôn.

Cả Chính đường lặng đi. Phó sứ Tôn đứng trên hiên, há miệng, rồi bật cười, tiếng cười ấm như nước sôi lăn tăn.

Khang vương nhìn Khâu, cái quạt giấy dừng lại giữa chừng. Rồi ông gật đầu.

– Chuẩn tấu. – Ông nói. – Thiếu khanh Hàn, việc của phường giao ông lo. Viện cần gì thì báo ta.

Người ta tản ra. Các thái giám bắt đầu nhặt sỏi trên sân. Ngải đứng nhìn họ nhặt, thấy hai cái bát sành úp giếng Đá Ong và giếng Cây Si được lật lên, đặt vào giỏ. Uyển Nhi đứng bên cạnh nàng, khẽ huých vai nàng một cái.

– Ông tôi chưa nói câu ấy với ai bao giờ. – Uyển Nhi nói nhỏ. – Câu "không biết thì nói không biết" ấy. Ông hay nói với tôi thôi.

Khi Ngải đi ngang qua hiên Chính đường để về Nữ y sở, Hàn Kỳ đang đứng nói chuyện với một viên quan phường. Anh không quay lại. Nhưng nàng thấy bàn tay phải anh đặt bên hông, ngón cái đang miết lên ngón giữa.

Người ta mang trà ra mời các quan trên hiên. Một thái giám bưng khay đi ngang chỗ Ngải, thấy nàng đứng không thì đưa nàng một chén. Nàng uống hết. Rồi, như thói quen của bàn tay từ năm bảy tuổi, nàng nghiêng cái chén lên trước mắt, nhìn xuống đáy, nhìn mấy cánh chè vụn đọng lại, rồi mới đặt chén lên khay.

Khi nàng ngẩng lên, Khâu Tuấn Đức đang đứng ở đầu hiên, cách nàng chừng mười bước, nhìn nàng.

Ông nhìn cái chén trên khay. Rồi ông nhìn nàng. Cái nhìn của ông không giống cái nhìn lúc nãy ở sân sỏi. Nó giống cái nhìn của một người vừa thấy một con ma đi qua giữa ban ngày.

Ngải cúi chào, quay đi. Nàng đi dọc hành lang phía tây để về cửa ngách. Hành lang dài, vắng, những cột gỗ đổ bóng xuống nền gạch thành từng vạch. Nàng đi được nửa đường thì nghe tiếng giày sau lưng. Bước dài, chậm.

– Nghiêm Thị Ngải.

Nàng dừng lại. Khâu đứng ngay sau nàng, cao lừng lững, hai tay vẫn chắp trong ống tay áo dài. Hành lang không có ai khác.

– Bẩm Viện sứ.

Ông nhìn nàng. Gió hè lùa qua hành lang, làm vạt áo ông lay nhẹ.

– Cô nhìn đáy bát. – Ông nói, giọng thấp, không còn chút mỉa nào. – Giống một người ta từng biết.

Ngải đứng im. Nàng cảm thấy máu trong người mình chảy ngược.

– Người ấy chết rồi. – Khâu nói. – Chết lâu rồi. – Ông ngừng lại. – Cô muốn chết theo à?

Ông không chờ nàng trả lời. Ông quay người, đi ngược lại hành lang, bước dài, chậm, cái bóng cao gầy của ông cắt qua từng vạch nắng một.

— Hết chương 14 —