Hai nồi thuốc

Chương 32: Hai nồi thuốc

– Người tù kia đọc đơn trước. – Giọng già sau tấm rèm châu nói. – Rồi mới mở tờ giấy của Khâu Tuấn Đức. Trẫm muốn nghe hai người có nói cùng một thứ không.

Đó là ý của Hàn Kỳ, nói nhỏ với Đại lý tự khanh, Đại lý tự khanh tâu lên. Ngải nghe mà nín thở. Nàng chưa nghĩ đến điều ấy.

Một viên quan bộ Lễ cầm giấy bút ngồi xuống cạnh cha nàng. Cha nàng nhắm mắt lại. Ông đọc chậm, từng vị một, cân lượng, cách sắc, như người đọc kinh. Mười bốn vị. Ông đọc không vấp một lần. Đến vị thứ mười bốn, ông mở mắt.

– Sắc với ba bát nước, còn tám phân. – Ông nói. – Lửa nhỏ. Thầy dặn lửa nhỏ, vì Thục phi sợ đắng, lửa to thì đắng gắt.

Viên quan bộ Lễ đặt bút xuống. Rồi người lính bộ Hình tháo gông cho Khâu, để ông rút trong ngực áo tù ra một mảnh giấy gấp tư. Không phải mảnh Uyển Nhi lấy từ trong sách. Mảnh này mới hơn, chữ cũng gầy và sắc như thế.

– Bản kia cháu thần đã đưa cho con bé nhìn đáy bát. – Khâu nói. – Bản này thần chép lại từ trí nhớ đêm qua, trong ngục. Ba bản. Hoàng thượng cứ so.

Ngải rút mảnh giấy ố vàng trong ngực áo ra, đưa lên. Ba tờ giấy đặt cạnh nhau trên cái án sơn then trước ngai. Đại lý tự khanh, Thượng thư bộ Hình, Khang vương lần lượt cúi xuống đọc. Thị lang Mạc cũng cúi xuống. Ông ta đọc lâu hơn ai hết.

– Mười bốn vị. – Đại lý tự khanh nói. – Cân lượng như nhau. Cách sắc như nhau.

Thị lang Mạc đứng thẳng lên, không nói gì.

– Sắc. – Giọng già nói.

Người ta khiêng hai cái lò đất nhỏ ra sân trước điện Minh Chính, đặt trên nền đá, cách bậc thềm mười bước, để các quan đứng trên hiên nhìn xuống được. Thủ kho Bùi Lâm của Ngự dược phòng được gọi đến, run lẩy bẩy. Ông ôm theo hai cái nồi đất mới, hai bó củi, và mấy chục gói thuốc lĩnh đúng theo đơn, gói nào cũng ghi tên vị bằng chữ của ông. Ông còn mang theo hai cái bát men ngọc mỏng, sen hai nét dưới chân đế, lấy từ giá của Ngự dược phòng, y hệt cái bát nàng đã cầm hồi tháng Ba.

Ngự y Lã Đức Thuần và Phó sứ Văn của phái Kinh phương được gọi ra đứng canh, để làm chứng cho Thái y viện rằng các vị thuốc là thật, cân là đúng. Ngự y Lã nhìn Ngải một cái rất lâu. Rồi ông gật đầu, cầm cái cân tiểu ly lên, tự tay cân lại từng gói.

– Hai nồi. – Ngải nói, quỳ dưới thềm. – Bẩm Hoàng thượng, nô tỳ xin sắc hai nồi. Nồi thứ nhất là thang của thầy Đồng. Nồi thứ hai là một thang thuốc ho của phái Kinh phương, mười một vị, thang Viện vẫn dùng cho các bà phi mùa đông. Hai thang cùng chữa ho, cùng màu nâu, ai uống cũng thấy đắng như nhau. Nhưng để khô thì cặn khác nhau. Nô tỳ muốn mọi người thấy, đổi một vị thôi là cặn khác ngay. Nếu không thấy được cái khác, thì nhìn cái giống cũng không có nghĩa gì.

Ngự y Lã nhíu mày, rồi gật đầu lần nữa. Ông đọc to đơn thang Kinh phương cho Bùi Lâm lĩnh thuốc.

– Ai sắc? – Thị lang Mạc hỏi. – Con gái tử tù sắc thuốc để chứng cho cha mình. Cô ta muốn cặn ra thế nào mà chẳng được.

– Tôi sắc.

Uyển Nhi bước ra từ cuối điện, quỳ xuống bên cạnh Ngải. Cô mặc áo nữ y sinh nâu nhạt, tóc vấn gọn, mặt trắng nhưng không run.

– Tôi là cháu nội Khâu Tuấn Đức. – Cô nói. – Ông tôi bị bộ Hình giam vì tội giết người. Thị lang bảo nữ y Nghiêm có lý do để làm sai. Tôi cũng có. Hai người có lý do khác nhau thì canh nhau được. Nồi của thầy Đồng, tôi sắc. Nồi Kinh phương, nữ y Nghiêm sắc. Ngự y Lã đứng xem cả hai.

Không ai cãi. Sau tấm rèm the ở góc điện, Ngải thấy bóng Hoàng hậu khẽ nghiêng đầu.

Lửa nhóm lên trong hai cái lò đất. Uyển Nhi cho thuốc vào nồi, đổ ba bát nước, đặt lên lò, quạt nhẹ. Ngải làm nồi bên kia. Hai người quỳ cạnh nhau trên nền đá sân điện, như hôm quỳ xếp sỏi ở sân Chính đường, như những đêm thay nhau ngồi bên Lụa ở gian kho sau đình Bến Vôi. Mùi thuốc bốc lên, đắng, thơm, quyện vào gió thu.

Lửa nhỏ. Thầy dặn lửa nhỏ.

Cha nàng quỳ giữa điện, quay mặt ra phía sân. Ông nhìn hai cái nồi. Ngải ngẩng lên, qua làn khói thuốc, thấy mắt ông đỏ.

Giữa lúc thuốc đang sôi lăn tăn, Khang vương nói, không to:

– Quyền Viện sứ Thái y viện đâu? Viện sắc thuốc trước điện mà người đứng đầu Viện không có mặt.

Một thái giám chạy đi.

Gần hai khắc sau, ông Tôn bước vào điện Minh Chính. Ông mặc áo quan nâu xám, tay áo xắn hai nếp, bước chậm. Ông gầy đi nhiều trong ba tuần. Má ông xệ xuống, mắt trũng. Ông quỳ lạy Hoàng thượng, rồi đứng sang hàng ghế của Thái y viện, cạnh Phó sứ Văn. Ông nhìn ra sân, nhìn hai cái lò đất, nhìn Ngải đang quỳ quạt lửa. Rồi ông nhìn cha nàng, đang quỳ giữa điện.

Cha nàng không quay lại nhìn ông.

Thuốc sắc mất gần một canh giờ. Khi nước trong nồi còn tám phân, Uyển Nhi nhấc nồi của thầy Đồng xuống, chắt ra cái bát men ngọc thứ nhất. Ngải chắt nồi Kinh phương ra cái bát thứ hai. Hai bát thuốc nâu đặt cạnh nhau trên một cái khay, bốc hơi. Uống thì giống nhau. Nhìn thì giống nhau.

– Bây giờ để khô. – Ngải nói. – Đổ bớt nước, để lại ít cặn với nước dưới đáy, đặt bên lò than ủ, quạt cho khô. Mười bảy năm trước, bát thuốc của nương nương uống xong còn chút cặn, để trên bàn cạnh giường đến tối. Rồi thầy Đồng bọc lại. Nó khô dần trong vải. Ở đây không có mười bảy năm. Có một buổi chiều với một lò than.

– Bao lâu? – Thượng thư bộ Hình hỏi, mắt vẫn lim dim.

– Bẩm, đến giờ Mùi.

– Thế thì trong lúc chờ, ta nghe người làm chứng. – Đại lý tự khanh nói.

Khâu Tuấn Đức được đưa lên giữa điện. Lính đã không đeo gông lại cho ông. Ông quỳ, rồi đứng thẳng, cao lừng lững cạnh cái người tù gầy gò chân xích. Ông không nhìn cha nàng. Ông nhìn lên tấm rèm châu.

Ông kể. Đúng như ông đã kể với Ngải trong thư phòng đêm mùng năm tháng Sáu, không thêm, không bớt. Cái nồi Liêu Thanh sắc còn trên bếp. Cặn đắng, đúng các vị trong đơn, thuốc sạch. Sáng hôm sau cái nồi đã bị rửa. Thái y viện kết luận thuốc có độc mà không có gì để xét. Ông im lặng.

– Thần biết thuốc sạch. – Ông nói. – Thần im. Năm sau thần lên Viện sứ. Tội ấy là tội của thần. Mười bảy năm thần chưa nói. Hôm nay thần nói.

Rồi ông kể chuyện cái áo số bảy trong tủ áo chung, mất sáng hai mươi, trở về sáng hai mươi mốt, hai ống tay áo hằn hai nếp gấp. Cái thẻ số bảy trong túi tay áo không về theo. Hàn Kỳ đặt lên án cái thẻ đồng xỉn đen lấy từ ống tay áo Phương Tứ. Bên cạnh là một tờ sổ Thái y viện có chữ ký của Khâu: thẻ số bảy, đã mất, mười chín tháng Mười năm Hoằng Khánh thứ năm.

– Viện sứ ký giấy báo mất. – Thị lang Mạc nói. – Rồi mười bảy năm sau, cái thẻ ấy nằm trên xác một người vừa ra khỏi nhà Viện sứ. Người ta có thể nói: Viện sứ báo mất thẻ của mình, rồi giữ lại dùng.

– Người ta có thể nói. – Khâu đáp, không nhìn ông ta. – Thẻ số bảy là thẻ của áo số bảy, không phải thẻ của thần. Phó sứ, Viện sứ không mặc áo trong tủ chung, không cần thẻ trong tay áo. Thẻ của thần khắc chữ Viện sứ, đeo ở thắt lưng, đang nằm ở bộ Hình từ hôm thần bị bắt. Thị lang biết điều ấy rõ hơn thần.

Thị lang Mạc ngồi xuống.

Ở ngoài sân, Ngải quạt đều tay bên lò than. Hai cái bát men ngọc đặt trên một tấm đá phẳng hơ bên lò, nước trong bát đã cạn dần, cặn bắt đầu se lại thành từng vệt nâu dưới đáy. Uyển Nhi quỳ bên cạnh nàng, nhìn bát của ông nội mình, môi mím chặt.

Rồi có tiếng xì xào ở cửa điện.

Ngải ngẩng lên.

Một người đàn bà già mặc áo nâu sẫm, tóc búi chặt, đang đi dọc lối đá giữa hai hàng lính áo đỏ. Bà đi chậm, lưng thẳng, hai tay chắp trước bụng, ống tay áo trái kéo xuống kín cổ tay. Lính gác cửa điện chặn lại. Bà đưa ra một tờ giấy gấp làm tư. Tờ giấy gọi làm chứng của Đại lý tự. Lính nhìn dấu đỏ, lùi ra.

Bà Quản Lương bước qua ngưỡng điện Minh Chính.

Ngải buông cái quạt xuống. Bà không nhìn nàng. Bà đi thẳng lên giữa điện, qua chỗ Khâu đứng, qua chỗ cha nàng quỳ, quỳ xuống cách ngai mười bước, trán chạm nền gạch.

– Nô tỳ là Lương Thị Ấm. – Bà nói. Giọng bà cộc, rõ, không run. – Quản sự Nữ y sở. Năm Hoằng Khánh thứ năm, nô tỳ ba mươi lăm tuổi, là cung nữ thân cận của Thục phi nương nương. Chiều mười chín tháng Mười năm ấy, người đứng hầu thuốc cho nương nương không phải Ngô Thị Lài. Là nô tỳ.

Cả điện lặng như tờ. Ngải nghe tiếng than nổ lách tách trong lò.

Bà kể. Bà kể y như đêm ở miếu sau lùm trúc, giọng đều đều như đã thuộc lòng từng chữ. Trưa mười chín, một y chính áo xanh lục đứng ở cuối hành lang tối, cúi mặt, mũ che. Đưa cái lọ sứ nắp quả quất. Thầy Đồng dặn, uống thuốc xong ngậm mứt này, là thuốc dẫn. Chiều, sau bát thuốc, nô tỳ mở lọ, đưa miếng mứt quất. Chưa đầy một canh giờ. Giờ Dậu. Cái lọ biến mất. Ba lạng bạc cho người giữ sổ Thượng cung cục. Tên của Lài.

– Nô tỳ đã dâng thứ có độc cho nương nương. – Bà nói. – Nô tỳ đã dối trá để sống. Nô tỳ đáng chết. Nô tỳ không xin sống.

Bà ngẩng đầu lên.

– Nô tỳ chỉ xin nói thêm một điều, điều mười bảy năm nay nô tỳ quên. Người y chính ấy đưa lọ bằng hai tay. Nô tỳ đỡ bằng hai tay. Nô tỳ không thấy mặt. Nô tỳ thấy tay. Tay không to, ngón ngắn, cổ tay rám như tay người làm ruộng. – Bà dừng lại. – Và hai ống tay áo xanh lục của người ấy, xắn gấp lên. Hai nếp.

Ở hàng ghế Thái y viện, Phó sứ Văn quay sang nhìn người đứng cạnh mình.

Ông Tôn đứng yên. Hai tay ông buông thõng bên mình. Hai ống tay áo nâu xám xắn hai nếp, gọn gàng, như mọi ngày trong bốn mươi năm.

Thị lang Mạc đứng bật dậy.

– Tay áo xắn lên! – Ông ta nói, gần như cười. – Bẩm Hoàng thượng, cả cái Thái y viện, ai sắc thuốc mà không xắn tay áo? Một bà cung nữ đã nhận mình dâng độc, đã nhận mình dối trá sửa sổ, mười bảy năm sau bỗng dưng nhớ ra tay áo của một người bà ta không thấy mặt…

– Bẩm.

Thủ kho Bùi Lâm, nãy giờ đứng run lẩy bẩy ở chân thềm, giơ một bàn tay lên như học trò xin nói.

– Bẩm các quan. – Ông lắp bắp. – Cặn… cặn đã khô.

— Hết chương 32 —