Ghế Viện sứ

Chương 23: Ghế Viện sứ

– Cô đến nhà ông tôi đêm ấy. – Uyển Nhi nói. – Ông tôi kể với cô cái gì?

Cô đứng chặn ngang lối ra giếng, sáng mùng tám tháng Sáu, tay cầm cái xơ mướp, mắt đỏ quạch vì ba đêm không ngủ. Mấy nữ y sinh khác đang rửa bát ở gian bếp đều cúi gằm mặt xuống chậu.

– Ông kể chuyện cũ. – Ngải nói. – Chuyện từ trước khi cô ra đời.

– Chuyện cũ gì?

– Cô hỏi ông cô.

– Tôi không hỏi được. – Uyển Nhi nói, và giọng cô vỡ ra. – Bộ Hình không cho ai vào. Tôi đứng ở cổng ngục bộ Hình hai ngày, người ta không cho tôi đưa cả một bát cháo. Người ta bảo ông tôi thuê người giết lái thuốc. Ông tôi cả đời không giết một con gà. – Cô nhìn Ngải. – Ông lái thuốc ấy chết, rồi Đại lý tự đến nhà hỏi. Đại lý tự là Hàn Thiếu khanh. Hàn Thiếu khanh đi đâu cô đi theo đấy. Cô bảo cho tôi biết, có phải cô nói với ông ấy là ông tôi…

Cô không nói hết. Cái xơ mướp trong tay cô rơi xuống nền gạch.

Ngải cúi xuống nhặt lên, đặt lại vào tay cô.

– Tôi có thấy ông lái thuốc vào cổng sau nhà ông cô. – Nàng nói. – Tôi có kể với Thiếu khanh. Tôi kể cái tôi thấy. Còn ông cô có giết người không, thì tôi tin là không.

– Vì sao cô tin?

– Vì đêm ấy ông cô kể với tôi một chuyện mà người có tội thì không kể. – Ngải nói. – Ông cô bảo, ông sợ chết mà cái điều ông biết chết theo ông.

Uyển Nhi đứng lặng một lúc lâu. Rồi cô quay đi, ra giếng, ngồi xuống chà bát. Ngải ngồi xuống bên cạnh. Hai người chà bát không nói với nhau câu nào, như hôm quỳ xếp sỏi ở sân Chính đường. Đến cái bát thứ hai mươi thì vai Uyển Nhi run lên. Ngải không nói gì. Nàng chỉ ngồi sát lại hơn, cho vai hai người chạm nhau.

Chiều hôm ấy có chiếu chỉ. Viện sứ Khâu Tuấn Đức đang bị bộ Hình giam xét, việc Thái y viện tạm giao cho Phó sứ Tôn Bá Hựu quyền coi. Người đọc chiếu là một viên quan bộ Lại, đứng trên thềm Chính đường đọc to cho cả Viện nghe. Các Ngự y, y chính phái Kinh phương đứng hai hàng, mặt ai cũng xám. Phó sứ Văn, ông già phái Kinh phương ít khi ra khỏi phòng, chống gậy đứng ở cuối hàng, nghe xong thì quay vào, không nói câu nào.

Ông Tôn nhận chiếu, quỳ lạy, rồi đứng lên. Ông không vào ngồi ghế Viện sứ. Ông đứng ở thềm, nhìn xuống sân, nói với mọi người bằng cái giọng ấm, chậm của ông.

– Viện sứ Khâu với ta không ưa nhau ba mươi năm. Cả Viện biết. – Ông nói. – Nhưng ta không tin ông ấy giết người. Ta giữ cái ghế này đến khi ông ấy về. Việc của ai vẫn làm việc của người ấy. Phái nào vẫn bốc thuốc theo phái ấy. Ai có gì không phải thì đến nói với ta.

Bên hàng Kinh phương có mấy người ngẩng lên nhìn ông, ngạc nhiên. Ngự y Lã Đức Thuần gật đầu rất khẽ.

Tối hôm ấy, ông Tôn sai người sang Nữ y sở mang cho Uyển Nhi một hộp bánh với một lời nhắn: ông đã xin bộ Hình cho người nhà đưa cơm vào ngục, mai cô cứ đến.

Ba ngày sau, ông Tôn cho gọi Ngải.

Ông không ngồi ở phòng Viện sứ. Ông ngồi ở gian nhà tranh nhỏ trong vườn Nam dược, cái gian để dụng cụ với mấy chồng lọ sứ đựng hạt giống. Ông đang lựa hạt tía tô trên cái nia, tay áo xắn hai nếp.

– Con ngồi. – Ông nói. – Ta có hai việc.

Việc thứ nhất: Nữ y sở thiếu người từ mùa đông, mà gần bốn tháng nay Ngải làm việc của một nữ y chứ không phải nữ y sinh. Ông đã bàn với bà Quản Lương, cho Ngải lên nữ y, sớm hơn lệ ba tháng.

– Bà Quản bảo gì ạ?

– Bà ấy bảo được. – Ông cười. – Bà ấy nói đúng một chữ, được. Ta làm Phó sứ mười bảy năm chưa bao giờ nghe bà ấy nói chữ nào dài hơn.

Việc thứ hai: điện Khôn Ninh của Hoàng hậu xin Thái y viện một nữ y thường trực, vì nữ y cũ của điện về quê.

– Ta cử con. – Ông nói.

Ngải nhìn ông.

– Con… sang điện Hoàng hậu?

– Hoàng hậu là người khó tính, nhưng công bằng. – Ông Tôn nói. – Ở đấy con được ra vào nội cung. Ở đấy con xa cái Thái y viện đang rối như canh hẹ này. – Ông nhặt một hạt tía tô lép bỏ ra. – Mà ở đấy, người ta khó động đến con.

Nàng không hỏi người ta là ai. Ông Tôn cũng không nói.

Trước khi về, Ngải hỏi ông một chuyện mà nàng đã định hỏi từ đêm ở nhà Viện sứ.

– Sư bá. Đơn thuốc ho của thầy Đồng kê cho Thục phi năm ấy, Viện có còn lưu không?

Ông Tôn ngừng tay.

– Con hỏi làm gì?

– Cha con bảo, mọi đơn dâng cho phi tần, Viện đều lưu. Cha con bảo nếu có ai sắc lại đúng đơn ấy, để khô, thì cặn sẽ giống y như…

Nàng dừng lại. Nàng chưa bao giờ nói với ông Tôn về cái bát. Nàng đã suýt nói.

Ông Tôn nhìn nàng một lúc, rồi lại cúi xuống cái nia.

– Ta biết con muốn nói gì. – Ông nói nhẹ. – Con đừng nói. Ta đã dặn rồi, kể cả ta. – Ông thở dài. – Đơn năm Hoằng Khánh thứ năm, cả tập sổ đơn của năm ấy, bộ Hình thu đi làm tang vật từ tháng Mười. Viện xin lại mấy lần, bộ Hình bảo không tìm thấy. Mười bảy năm nay kho sổ của Viện thiếu đúng một tập ấy. Ta đã tìm. Ngày ta được giữ ghế này, việc đầu tiên ta làm là xuống kho sổ tìm. Không có.

Ngải cúi đầu.

– Con đừng buồn. – Ông nói. – Đơn của thầy, ta có nhớ được mấy vị. Nhưng nhớ thì không làm chứng được. Mà người cha con nhớ cả, thì lại đang ở trong ngục.

Ngày mười hai tháng Sáu, Ngải lên làm nữ y. Bà Quản Lương đưa cho nàng hai bộ áo nâu sẫm hơn áo nữ y sinh một màu, không nói gì thêm ngoài một câu: từ mai sang điện Khôn Ninh giờ Thìn.

Tối hôm ấy, Ngải ra cổng Đông để gửi cho lão Đàm một gói thuốc bôi chân cho cha. Hàn Kỳ đứng chờ ở gốc cây bàng ngoài cổng, như đã đứng đó từ lâu. Anh không mặc áo quan. Anh mặc áo dài xanh thẫm của người thường, đầu vấn khăn, trông trẻ hơn mọi khi.

– Ta có việc. – Anh nói. – Đi một quãng.

Hai người đi dọc tường Thái y viện, dưới hàng bàng, trời chạng vạng, đèn nhà phố đã thắp. Anh đi chậm, nàng đi chậm theo.

– Hôm nay ta đã nộp lên hội đồng thu thẩm một tờ. – Anh nói. – Rút ý kiến sơ bộ trong hồ sơ Nghiêm Cát. Xin hoãn kết luận đến ngày họp, vì có chứng mới chưa xét.

Ngải dừng bước.

– Thiếu khanh rút?

– Ý kiến sơ bộ là của ta. – Anh nói. – Ta ghi khi chưa có lời khai của Nhót, chưa có túi đường phèn, chưa biết người làm chứng gian bị giết. Bây giờ có rồi. Ta giữ nguyên chữ y án thì ta không còn là người xét án. – Anh ngừng lại, nhìn về phía trước. – Ta đọc lại hồ sơ đến lần thứ bảy mới viết được tờ ấy. Tôi…

Anh dừng lại. Ngải nghe rõ chữ ấy. Đó là lần đầu tiên nàng nghe anh không xưng ta.

Anh không sửa. Anh cũng không nói tiếp. Anh chỉ đi tiếp, chậm như cũ, ngón cái miết lên ngón giữa.

– Bộ Hình bắt Viện sứ Khâu. – Anh nói, sau một quãng. – Không phải do Đại lý tự trình. Ta chưa trình gì về Khâu. Ta chỉ hỏi đầy tớ nhà ông ấy giờ giấc người lái thuốc ra vào. Bộ Hình đến hỏi ông ấy về cái thẻ buổi trưa, tối đã bắt người, nhanh hơn mọi án ta từng thấy. Người thúc bộ Hình là quan Thượng thư bộ Hộ.

– Bộ Hộ thì liên quan gì đến án mạng?

– Không liên quan gì cả. – Anh nói. – Thượng thư bộ Hộ là quốc cữu Lâm Hữu Đạo. Anh ruột Hoàng hậu.

Ngải đứng im giữa đường. Gió chiều thổi qua hàng bàng, mấy chiếc lá già rơi xuống chân hai người.

Ngày mười lăm tháng Sáu, Khang vương lên cơn hen giữa ban ngày.

Không phải vì khói. Trời đầu hạ nóng, gió nam thổi suốt ba hôm, cuốn bụi với phấn hoa từ những hàng cây trong ngự uyển bay vào tận hiên điện. Ngải đến điện Cảnh Phúc đúng ngày mười ngày một lần, thì thấy cửa điện đóng kín, thái giám chạy ngược chạy xuôi. Lần này nàng không cần ai cho phép. Nàng đóng hết cửa sổ phía gió, mở cửa sổ phía hồ nước, sai người nhúng mấy tấm rèm vào nước rồi treo lên cho bụi bám vào, đỡ ông ngồi dậy, cúi người về phía trước, gõ nhịp.

Một. Chờ. Hai. Chờ thật lâu.

Gần một canh giờ ông mới thở lại được. Ông gục đầu trên chồng gối, mồ hôi chảy ròng ròng, tóc bết vào trán. Khi các thái giám lui ra hết, ông nói, mắt vẫn nhắm:

– Ta nghe chuyện Viện sứ Khâu.

– Vâng.

– Cô có tin ông ấy giết người không?

– Không.

– Ta cũng không. – Ông nói. – Mà ta không làm được gì. Ta là hoàng tử thứ ba, mẹ chết từ năm lên ba, không có nhà ngoại, không có quân, không có bộ nào trong triều đứng sau. Cái ta có là một cái điện, một trăm thái giám, và một bệnh hen. – Ông mở mắt. – Và một câu hỏi. Câu hỏi của ta đã làm chết một thằng bé mười bảy tuổi, đưa một ông thầy lang vào ngục, làm chết một người lái thuốc, và bây giờ đưa một ông Viện sứ già vào ngục bộ Hình.

– Bẩm điện hạ…

– Đừng nói câu hỏi không giết ai. – Ông nói. – Cô nói câu ấy rồi.

Ngải im lặng. Nàng lấy khăn lau mồ hôi trên trán ông, như lau cho con bé Sứa trên đò dọc.

– Bẩm điện hạ. – Nàng nói. – Nô tỳ không biết câu hỏi có giết ai không. Nô tỳ chỉ biết, nếu điện hạ không hỏi, thì cái bát cha nô tỳ giữ mười bảy năm sẽ nằm dưới gầm chạn thêm mười bảy năm nữa. Rồi cha nô tỳ chết. Rồi nó vỡ. Không ai biết đáy nó có gì.

Khang vương nhìn nàng rất lâu.

– Cô nói chuyện giống thầy thuốc. – Ông nói. – Không dỗ ai. Chỉ bảo cái gì đang ở đâu.

Ông ngồi dậy được, tựa lưng vào thành giường. Ông nhìn ra cửa sổ phía hồ, nơi mặt nước lấp lánh nắng.

– Cô sang điện Khôn Ninh rồi. – Ông nói. – Ông Tôn cử cô, phải không?

– Vâng.

Ông không nói gì về chuyện ấy. Ông chỉ gật đầu.

Năm ngày sau, ngày hai mươi tháng Sáu, Ngải đã sang điện Khôn Ninh đủ một tuần. Một tuần nàng chỉ chữa cho mấy cung nữ đau bụng, một bà vú nuôi đau lưng, một thái giám bị ong đốt, chưa lần nào thấy mặt Hoàng hậu. Chiều hôm ấy, khi nàng đang thu dọn tráp thuốc định về Nữ y sở, một nữ quan già mặc áo gấm tím bước ra từ điện chính, đứng ở đầu hiên, nhìn nàng.

– Nữ y Nghiêm. – Bà nói. – Nương nương cho gọi.

— Hết chương 23 —