Bài báo năm hai nghìn

Chương 9: Bài báo năm hai nghìn

Thầy Thiệm không trả lời. Thầy đứng thẳng lên khỏi khung cửa, cúi đầu chào ông tổng trọng tài, chào rất chậm, gập người xuống như người ta chào trước bàn thờ. Rồi thầy quay lưng, đi ra.

Cả hội trường xì xào. Tiếng xì xào lan từ hàng ghế cuối lên hàng ghế đầu, như gió lùa qua nương ngô. Có ai đó hỏi "chuyện gì thế", có ai đó bảo "suỵt". Ông tổng trọng tài đứng trên bục, micro vẫn cầm trong tay, mặt không đổi.

Một người đàn ông mặc áo sơ mi trắng, đeo thẻ của sở, bước vội lên bục, đỡ lấy micro.

– Xin mời đại diện đội Ngàm Lũng nhận cúp. – Người ấy nói, giọng vui vẻ quá mức.

Cô Gấm đứng ở hàng ghế thứ ba, sững người. Rồi cô đi lên. Cô nhận cái cúp mạ vàng, bộ cờ, cái đồng hồ trong hộp, đưa cho năm đứa mỗi đứa cầm một thứ. Ánh đèn máy ảnh lóe lên. Nhìa cầm cái hộp đồng hồ cờ, đứng giữa hàng, mắt nhìn ra cái khung cửa trống ở cuối hội trường.

Cô không cười được. Không đứa nào cười được, trừ Pín. Pín cười vì người chụp ảnh bảo cười. Nhưng ảnh chụp xong, nó cúi xuống, hỏi Nhìa rất khẽ:

– Ông ấy bảo thầy dám cái gì hả chị?

Nhìa không biết.

Lễ trao giải kết thúc lúc sáu giờ. Các đội kéo nhau xuống cầu thang. Đội Hồng Phong đi qua, Quân liếc nhìn đội Ngàm Lũng, định nói gì đó, rồi thôi. Cô Gấm bảo cả bọn đợi ở sảnh, cô đi tìm thầy. Rồi cô đi mất.

Mi đứng ở chân cầu thang, mắt nhìn lên tầng ba. Ở tầng ba có phòng ban tổ chức. Cửa phòng ấy để hé, ánh đèn hắt ra hành lang.

– Ông ấy lên đấy. – Mi nói. – Tớ thấy ông ấy đi lên với ông ở sở.

– Rồi sao? – Sềnh hỏi.

Mi không trả lời. Mi đi lên cầu thang. Sềnh đi theo. Rồi Nhìa. Rồi Pín, kéo theo Hơ.

Năm đứa đứng ở chỗ cầu thang ngoặt lên tầng ba, sát tường, dưới cái bóng của một chậu cây cảnh to. Từ đó nghe rõ tiếng trong phòng.

– Anh không biết thật à? – Giọng ông tổng trọng tài, khàn, rõ. – Danh sách gửi lên từ tháng Mười, tôi đã nhắc bên sở rồi. Tôi đã gọi cho chính anh ấy để hỏi lại năm sinh, quê quán. Đúng người.

– Bác ơi, chuyện hai mươi lăm năm rồi. – Giọng người đàn ông của sở. – Anh ấy là giáo viên biên chế, công tác vùng cao mười sáu năm. Hồ sơ không có gì.

– Hồ sơ giáo viên thì không có. Hồ sơ trọng tài thì có. – Ông tổng trọng tài nói. – Tháng Bảy năm hai nghìn, giải trẻ toàn quốc ở Hà Nội. Tôi là trọng tài bàn. Tôi tự tay ghi biên bản. Hồ sơ còn đấy, báo còn đấy. Kỳ thủ Doãn Văn Thiệm, đoàn Nam Định, vòng cuối, nhận ám hiệu từ người ngồi trên khán đài. Chính cậu ấy nhận là có nhìn. Bị cấm thi đấu ba năm. Mất suất tập trung đội tuyển trẻ.

Im lặng.

– Ba năm thì hết lâu rồi, bác ạ.

– Lệnh cấm thì hết. – Ông nói. – Nhưng một người từng gian lận ngay trong phòng thi, bây giờ đưa học trò đi thi đấu toàn quốc. Anh tính sao nếu báo chí biết? Anh tính sao nếu phụ huynh các đội khác biết? Đội nhỏ ấy thắng, tôi mừng cho chúng nó. Thật. Con bé bàn ba đánh tàn cuộc như người lớn. Nhưng tôi không thể để người ấy đứng tên trưởng đoàn.

Lại im lặng. Rồi tiếng ghế kéo. Tiếng người đàn ông của sở:

– Tôi sẽ gọi cho thầy hiệu trưởng ngay tối nay.

Năm đứa đứng dưới bóng chậu cây, không đứa nào thở mạnh. Nhìa cảm thấy tay mình lạnh ngắt trên vách tường. Cô nghe thấy những chữ ấy, rõ từng chữ, như nghe tiếng mõ trâu trong sương. Ám hiệu. Khán đài. Gian lận. Nhận là có nhìn.

Nhìn bàn cờ. Đừng nhìn người.

Sềnh quay người, đi xuống cầu thang trước. Bước chân nó nện xuống từng bậc, nặng như đá lở.

Cả bọn tìm thấy thầy ở nhà nghỉ. Thầy ngồi ở bậc cầu thang tầng hai, chỗ tối qua thầy ngồi hỏi từng đứa về ván cờ. Cô Gấm ngồi cạnh thầy, mắt đỏ. Thầy nhìn năm đứa đi lên. Nhìn mặt từng đứa. Thầy biết.

– Các em nghe rồi à. – Thầy nói. Không phải câu hỏi.

Không ai trả lời. Rồi Pín, đứng sau cùng, nói lí nhí:

– Ông ấy nói thật hả thầy?

Thầy nhìn Pín. Thầy nhìn rất lâu. Nhìa đợi. Cô đợi thầy nói không. Đợi thầy nói ông ấy nhầm, ông ấy nhớ sai, chuyện không phải thế. Cô đợi như đợi một con tốt bước lên đúng ô.

– Ông ấy không nói sai. – Thầy nói.

Rồi thầy đứng dậy, đi vào phòng, đóng cửa lại.

Đêm ấy, không đứa nào ngủ. Ba đứa con gái nằm ba giường, đèn tắt, máy lạnh rì rì. Cô Gấm đi gọi điện ngoài hành lang rất lâu, giọng lúc to lúc nhỏ, lẫn cả tiếng Mường. Hơ khóc, khóc khẽ, mặt úp vào gối. Nhìa nằm ngửa, nhìn trần nhà tối, xoay chiếc vòng bạc của bà trên cổ tay.

Ở giường bên kia, có một vầng sáng xanh nhỏ dưới chăn. Mi đang xem điện thoại.

Gần nửa đêm, vầng sáng ấy chui ra khỏi chăn. Mi ngồi dậy, rón rén sang giường Nhìa, ngồi xuống mép giường.

– Cậu chưa ngủ à? – Mi thì thầm.

– Chưa.

– Xem này.

Mi chìa điện thoại ra. Trên màn hình là một tấm ảnh chụp lại một trang báo cũ, giấy đã ố vàng, chữ in nhòe. Có người đã chụp nó và đăng lên một trang lưu trữ về lịch sử cờ vua. Tiêu đề in đậm, Nhìa đọc chậm từng chữ dưới ánh sáng xanh: Kỳ thủ trẻ Nam Định bị kỷ luật vì nhận ám hiệu từ khán đài.

Bên dưới có mấy đoạn chữ nhỏ. Mi lấy ngón tay phóng to ra cho Nhìa đọc. Ban tổ chức giải vô địch cờ vua trẻ toàn quốc đã quyết định... Kỳ thủ D.V.T, mười tám tuổi... Theo biên bản của trọng tài, trong vòng đấu cuối cùng, kỳ thủ này nhiều lần ngẩng nhìn về phía khán đài, nơi có người ra ám hiệu... Tại buổi làm việc, kỳ thủ thừa nhận có nhìn và có biết về ám hiệu... Hình thức kỷ luật: cấm thi đấu ba năm...

Bên dưới bài báo có một tấm ảnh đen trắng. Hai cậu trai đứng cạnh nhau trước một cái bàn cờ, mặc áo sơ mi trắng, quần sẫm, gầy, tóc cắt ngắn. Cậu bên trái cầm một tấm biển nhỏ ghi tên đoàn. Cậu bên phải không cầm gì, hai tay buông thõng, nhìn thẳng vào ống kính.

Nhìa nhìn cậu bên phải. Gầy. Kính cận. Đôi vai hơi gù. Cái cách hai tay buông thõng ấy, cô thấy nó mỗi chiều ở tảng đá Ngàm, khi thầy đứng quay mặt ra cổng trường.

– Ảnh này chụp hôm khai mạc. – Mi thì thầm. – Chú thích ghi thế. Hai người cùng đoàn.

Nhìa không nói gì. Cô đọc lại câu: Kỳ thủ thừa nhận có nhìn và có biết về ám hiệu.

– Tớ không tin. – Mi nói.

Nhìa quay sang nhìn cô ta. Trong ánh sáng xanh của điện thoại, mặt Mi trắng nhợt, cặp kính phản chiếu hai hình chữ nhật nhỏ.

– Mày không tin cái gì?

– Tớ không biết. – Mi nói. – Tớ chỉ không tin.

Rồi Mi tắt điện thoại, quay về giường. Nhìa nằm đó, nhìn vào bóng tối. Cô nghĩ đến con mã sứt tai. Đến vệt bụi gỗ đen trên mặt đá. Đến bàn tay thầy ấn lên túi ngực áo mỗi lần có ai nhắc tới thi đấu.

Sáng thứ Hai, hai mươi tư tháng Mười Một. Xe khách chiều Chủ nhật đã kín chỗ từ trước, nên cả đoàn phải ở lại thêm một đêm, đi chuyến hai giờ chiều nay. Bảy giờ sáng, điện thoại của cô Gấm reo. Cô nghe, đứng thẳng người lên như đứng nghiêm, nói vâng bảy tám lần. Rồi cô cúp máy, nhìn năm đứa học trò đang ngồi ăn bánh cuốn ở quán đầu ngõ.

– Thầy hiệu trưởng gọi. – Cô nói. Giọng cô Gấm, giọng hô học trò chạy bền mỗi sáng, giờ nhỏ hẳn đi. – Thầy bảo từ hôm nay, cô là trưởng đoàn của đội. Thầy Thiệm tạm thời không tham gia.

Pín buông đũa.

– Không tham gia là sao ạ? Thầy không dạy bọn em nữa à?

– Cô không biết. – Cô Gấm nói thật. – Thầy hiệu trưởng chỉ nói thế. Về rồi trường họp.

– Cô có biết đánh cờ không? – Pín hỏi.

– Không. – Cô Gấm nói. Rồi cô cười, một cái cười méo xệch. – Cô chỉ biết chạy.

Không ai cười theo.

Thầy Thiệm không ăn sáng. Thầy ngồi trong phòng cả buổi sáng, cửa đóng. Trưa, thầy ra trả phòng, xách cái cặp cũ, đội cái mũ lưỡi trai xám. Thầy đi trước, cách cả đoàn mười bước, ra bến xe.

Xe khách về Ngàm Lũng chiều hôm ấy vắng. Chỉ có đoàn Ngàm Lũng, mấy người buôn bán, một ông già chở theo hai con gà trong giỏ tre. Cái cúp mạ vàng được cô Gấm bọc trong cái áo khoác của cô, ôm trên đùi. Pín ngồi đằng trước, đã ngậm sẵn ô mai, không say. Hơ ngủ. Mi ngồi cạnh Nhìa, nhìn ra cửa sổ.

Thầy Thiệm ngồi ghế cuối.

Xe ra khỏi phố, bắt đầu leo dốc. Nắng chiều vàng vọt chiếu xiên qua cửa kính. Những ngôi nhà ba tầng thưa dần, nhường chỗ cho ruộng bậc thang đã gặt trơ gốc rạ, rồi đồi chè, rồi rừng. Không khí lạnh dần lên. Đến chân đèo Khau Cạ, kính xe bắt đầu mờ hơi sương.

Sềnh ngồi ghế bên kia lối đi, ngang hàng Nhìa. Suốt từ sáng, nó không nói một lời. Không ăn bánh cuốn. Không nhìn ai. Đến khúc quanh thứ ba của đèo, nó đứng dậy.

Xe đang lắc. Nó bám vào lưng ghế, đi ngược về phía cuối xe. Nhìa quay lại nhìn theo. Mi cũng quay lại.

Sềnh dừng lại trước ghế của thầy. Thầy ngẩng lên.

– Thầy dạy bọn em đừng nhìn người. – Sềnh nói. Giọng nó không to, nhưng cả xe nghe thấy, vì trên xe chỉ có tiếng máy và tiếng hai con gà kêu trong giỏ. – Bao nhiêu năm, thầy bắt bọn em thế. Ngẩng lên là thua. Em tưởng vì thầy muốn bọn em đánh cờ cho đúng.

Thầy nhìn nó. Thầy không nói.

– Hoá ra là vì thầy từng nhìn. – Sềnh nói.

Ông già với hai con gà quay lại nhìn. Mấy người buôn bán cũng quay lại. Cô Gấm định đứng dậy, rồi lại ngồi xuống, ôm chặt cái cúp bọc trong áo khoác.

Thầy Thiệm vẫn không nói gì. Thầy nhìn Sềnh. Mắt thầy sau cặp kính dày không giận, không xấu hổ. Nhìa không biết gọi cái nhìn ấy là gì. Nó giống như cái nhìn của bố cô vào đêm lò sấy suýt tắt, lúc bố quỳ xuống thổi lửa, mắt đỏ vì khói.

– Em không đánh nữa. – Sềnh nói. – Em không đi Hà Nội. Em không ở trong đội của thầy nữa.

Rồi nó quay lại, đi về chỗ ngồi. Nó ngồi xuống, quay mặt ra cửa sổ, kéo mũ áo khoác trùm lên đầu.

Thầy Thiệm nhìn theo nó một lúc, rồi cũng quay mặt ra cửa sổ.

Cả xe im lặng. Xe leo tiếp. Khúc quanh. Khúc quanh. Bên ngoài sương bắt đầu dày, đèn pha bật lên, hai cột sáng vàng rọi vào màn trắng đục. Pín đằng trước bắt đầu sụt sịt. Cô Gấm lấy tay vỗ vỗ lưng nó.

Nhìa ngồi im. Ngón cái của cô ấn vào đùi, nhưng không đếm được. Đếm tới hai thì lại quên, lại đếm từ một.

Mi chạm vào khuỷu tay cô. Mi chìa điện thoại ra, màn hình vẫn là tấm ảnh trong bài báo cũ. Hai cậu trai áo trắng. Mi lấy ngón tay phóng to cậu đứng bên trái, cậu cầm tấm biển tên đoàn. Mặt tròn, tóc rẽ ngôi, cười.

– Cậu biết người này không? – Mi hỏi khẽ.

Nhìa lắc đầu.

– Tớ biết. – Mi nói. Giọng cô ta run, run như ngón tay vẽ ba đường trong không khí hôm đầu tiên ở tảng đá. – Từ năm tám tuổi, tớ tập cờ với người này. Năm năm. Ông ấy là huấn luyện viên câu lạc bộ cờ ở trường cũ của tớ dưới Hà Nội.

Cô ta nhìn tấm ảnh, rồi nhìn Nhìa.

– Thầy cũ của tớ. Trần Vĩnh Hưng.

— Hết chương 9 —