Lễ bế mạc

Chương 34: Lễ bế mạc

Thầy Thiệm bước qua cửa nhà thi đấu lúc tám giờ kém năm.

Thầy mặc cái áo sơ mi xanh bạc màu. Cái áo duy nhất thầy mang theo, cô Gấm biết. Tối qua cô bắt thầy cởi ra, mang về khách sạn giặt, phơi trước cái quạt cây cả đêm, sáng nay là bằng cái bàn là mượn của lễ tân. Áo phẳng, nhưng vẫn bạc như nước vo gạo. Túi ngực áo bên trái vẫn cộm lên một cục nhỏ.

Thầy đứng ở ngưỡng cửa một lúc. Nhìa đứng ở sảnh, nhìn thầy đứng. Thầy nhìn vào bên trong, như người đứng ở bờ suối nhìn những hòn đá. Bên trong là khu thi đấu đã dọn hết bàn cờ, kê ghế thành hàng cho lễ bế mạc. Trên bục treo tấm băng rôn đỏ chữ vàng. Trên cái bàn phủ khăn đỏ đặt cúp, huy chương, giấy khen.

Rồi thầy bước vào.

Người ta nhận ra thầy. Nhìa thấy người ta nhận ra. Mấy bà mẹ đứng ở lối đi quay sang nhau. Một ông bố cầm điện thoại giơ lên rồi hạ xuống. Có tiếng xì xào, như gió lùa qua nương ngô. Thầy không quay đi. Thầy đi chậm dọc lối đi giữa các hàng ghế, xuống tận hàng cuối cùng, ngồi xuống cái ghế sát tường. Thầy đặt cái mũ lưỡi trai xám lên đầu gối.

Lên đầu gối trái.

Nhìa thấy. Cô không biết thầy có biết là mình vừa đặt cái mũ lên đầu gối trái không.

– Thầy lên ngồi với bọn em đi. – Pín chạy xuống, kéo tay áo thầy.

– Thầy ngồi đây. – Thầy nói. – Ở đây thầy nhìn được cả các em.

Tám giờ. Bà Ngà bước lên bục. Bà mặc lại bộ vest xám hôm khai mạc, cặp kính trễ trên sống mũi. Bà không cầm tờ giấy nào. Bà nhìn khắp khu ghế, nhìn lâu, như nhìn một bàn cờ trước nước đầu tiên.

– Trước khi trao giải. – Bà nói. – Ban tổ chức nhận được đề nghị của một huấn luyện viên. Xin được nói một việc liên quan đến giải này, và một giải cách đây hai mươi sáu năm. Ban tổ chức đã đọc. Ban tổ chức đồng ý.

Bà lùi lại.

Thầy Hưng đi lên bục.

Ông ta mặc áo sơ mi trắng, nhưng hôm nay áo không là phẳng. Cổ áo nhàu, tay áo xắn lệch một bên. Tóc rẽ ngôi vẫn gọn, nhưng mắt ông ta đỏ, như người cả đêm không ngủ. Ông ta cầm trên tay mấy tờ giấy kẻ ô viết tay, mép giấy quăn lại vì bị nắm chặt quá lâu.

Ở hàng ghế đầu, đội Tân Kinh ngồi thành một dãy áo đỏ thẫm. Khang ngồi ở đầu dãy. Khang ngẩng lên nhìn bố nó. Nhìa thấy mặt Khang trắng ra, như người không biết bố mình sắp nói gì.

Thầy Hưng đứng trước micro. Ông ta không đọc ngay. Ông ta nhìn xuống hàng ghế cuối, xuống cái ghế sát tường. Ông ta nhìn một lúc lâu. Rồi ông ta cúi xuống tờ giấy.

– Tôi là Trần Vĩnh Hưng. – Ông ta đọc. Giọng ông ta run, rồi thôi run. – Huấn luyện viên câu lạc bộ cờ trường liên cấp Tân Kinh. Năm hai nghìn, tôi giành huy chương vàng giải vô địch cờ vua trẻ toàn quốc lứa tuổi mười tám, đoàn Nam Định.

Ông ta dừng lại.

– Huấn luyện viên đoàn Nam Định năm ấy là bố tôi, ông Trần Vĩnh Đàm.

Cả nhà thi đấu im phăng phắc. Nhìa nghe tiếng máy điều hoà thổi rì rì trên trần.

Thầy Hưng đọc. Đọc chậm, rõ, từng câu một, như bà Ngà đọc luật hôm khai mạc. Đêm trước vòng cuối. Cái mũ nỉ, cái chén trà, ba ngón tay. Hai đứa từ chối. Ba giờ mười phút chiều, ông Đàm đặt mũ lên đầu gối trái, nhìn về bàn hai. Bàn hai là bàn của tôi. Tôi đã tự thấy nước mã thắng trước đó hai phút. Thấy cái mũ, tôi không đi nữa. Người ngồi bàn một, bạn tôi, ngẩng lên nhìn bố tôi nhiều lần, để xin bố tôi dừng lại. Bạn tôi đi một nước mã của chính mình, và thua. Trọng tài bàn một ghi biên bản đúng những gì ông ấy thấy.

– Ở buổi làm việc chiều hôm ấy, bố tôi khai rằng bạn tôi xin ám hiệu. – Thầy Hưng đọc. – Điều ấy không đúng. Bạn tôi chỉ nói: Tôi có nhìn. Tôi biết ám hiệu từ đêm trước. Bạn tôi không nói tên tôi. Tôi ngồi ngoài hành lang. Tôi nghe hết. Tôi không đứng dậy.

Ông ta dừng lại. Tờ giấy trong tay ông ta run lên.

– Tôi im lặng hai mươi sáu năm. – Ông ta đọc. – Tháng Mười Hai năm ngoái, khi có người hỏi tôi có nên ngăn bạn tôi vào khu thi đấu giải này không, tôi trả lời là tôi không có ý kiến. Tuần này, có một bài đăng nói rằng một đội vùng cao có huấn luyện viên từng gian lận. Bài đăng ấy đúng một điều. Năm hai nghìn, có một người gian lận. Người ấy được nhận huy chương vàng. Người ấy là tôi. Vì tôi biết, mà tôi im.

Ở hàng ghế đầu, Khang cúi gằm mặt xuống.

– Tôi đã viết thư cho liên đoàn. Sau lễ này, tôi sẽ mang tấm huy chương năm ấy đến nộp lại. – Thầy Hưng đọc. – Tôi không biết người ta sẽ làm gì với nó. Tôi chỉ biết nó không phải của tôi. Tôi xin lỗi ban tổ chức giải năm hai nghìn. Tôi xin lỗi ông trọng tài bàn một. Tôi xin lỗi các em đội Ngàm Lũng, vì các em đã phải nghe những điều không đúng về thầy mình trong suốt giải này.

Ông ta gấp tờ giấy lại.

– Và tôi xin lỗi Doãn Văn Thiệm. – Ông ta nói. Không đọc nữa. Nói.

Rồi ông ta đứng đó, trên bục, hai tay buông thõng, như người bạn đứng bên phải ông ta trong tấm ảnh báo năm hai nghìn. Không ai vỗ tay. Không ai biết có nên vỗ tay không. Cả nhà thi đấu ngồi im, như cả trăm người đứng sau dây vải xanh chiều qua khi Nhìa cầm con mã trắng lên.

Thầy Hưng đi xuống bục. Ông ta không về chỗ đội Tân Kinh. Ông ta đi thẳng xuống lối đi giữa các hàng ghế, xuống tận hàng cuối. Ông ta dừng lại trước cái ghế sát tường.

Thầy Thiệm ngẩng lên.

Hai người đàn ông nhìn nhau. Không qua một con đường đầy xe máy. Không qua một lớp kính. Cách nhau một bước chân.

Bà Ngà, trên bục, cầm micro lên.

– Ban tổ chức xin bắt đầu lễ trao giải. – Bà nói. Giọng bà không lên không xuống. Nhưng Nhìa thấy bà tháo kính ra, lau vào tay áo vest, rồi mới đeo lại.

Giải ba. Giải nhì: Tân Kinh. Khang đi lên bục nhận giấy khen. Khang không nhìn ai. Khi xuống bục, Khang đi ngang qua đội Ngàm Lũng. Khang dừng lại trước Sềnh. Khang chìa tay ra. Sềnh đứng dậy, bắt. Không ai nói gì.

– Giải nhất. – Bà Ngà đọc. – Trường Phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở Ngàm Lũng.

Pín hét. Hơ vỗ tay. Năm đứa đứng dậy, đi lên bục, đứng thành một hàng. Nhìa ở giữa, bên trái là Mi, bên phải là Sềnh, như chiều Chủ nhật ở Nhà Thiếu nhi tỉnh. Cô nhìn xuống. Cả nhà thi đấu nhìn lên. Cô thấy cô Gấm khóc. Cô thấy ở cửa ra vào, sát khung cửa, một người đàn ông sơ mi trắng xắn tay đứng nhìn vào, không bước qua ngưỡng cửa. Ông Đạt.

Bà Ngà cầm tờ giấy khen của đội, đọc tiếp:

– Thành phần đội gồm: Giàng A Sềnh, Vũ Khánh Mi, Thào Thị Nhìa, Triệu Láo Pín, Sùng Thị Hơ. Trưởng đoàn: Đinh Thị Gấm. Giáo viên hướng dẫn...

Nhìa nín thở.

– Doãn Văn Thiệm. – Bà Ngà đọc. Không dừng. Không đẩy kính. Bà ngẩng lên, nhìn thẳng xuống hàng ghế cuối. – Mời thầy lên.

Thầy Thiệm ngồi im. Thầy Hưng vẫn đứng cạnh thầy. Thầy lắc đầu, khẽ.

Pín không đợi. Pín giật lấy cái cúp mạ vàng từ tay cô dẫn chương trình, ôm vào ngực, chạy xuống bục, chạy dọc lối đi, đôi giày thể thao mới kêu chin chít trên sàn đá. Nó chạy tới hàng ghế cuối, dừng lại, thở hổn hển, đặt cái cúp vào lòng thầy.

– Thầy không lên thì cúp xuống. – Pín nói.

Cả nhà thi đấu cười. Rồi có ai đó vỗ tay. Rồi nhiều người vỗ tay. Nhìa đứng trên bục, nghe tiếng vỗ tay dội vào mái vòm cao, như mưa rừng ập xuống mái lán sấy thảo quả.

Lễ bế mạc xong lúc chín giờ rưỡi.

Ở hành lang tầng một, Nhìa đi tìm thầy. Cô tìm thấy thầy đứng trước tấm tường kính phía tây, cuối hành lang, nơi buổi sáng không có nắng. Thầy Hưng đứng cạnh thầy. Hai người đứng cách nhau một sải tay, cùng nhìn ra hàng sấu bên kia đường, như hai người đứng đợi xe.

Nhìa dừng lại ở góc hành lang, cạnh một chậu cây cảnh to. Cô không định nghe. Cô chỉ không biết đi đâu.

– Anh về Ngàm Lũng thì... – Thầy Hưng nói.

– Mày không đi con mã. – Thầy Thiệm nói.

Thầy Hưng im. Nhìa thấy vai ông ta giật một cái, như người bị gọi đúng cái tên hồi nhỏ.

– Tao không đi. – Thầy Hưng nói.

– Sao mày không bảo tao?

– Tao sợ.

Thầy Thiệm im một lúc.

– Tao cũng sợ. – Thầy nói.

Hai người đứng im. Ngoài kia, một chiếc xe buýt đỗ lại ở bến đầu phố, rồi chạy đi.

– Bố tao bảo tao đi tìm mày. – Thầy Hưng nói. – Năm hai nghìn không trăm mười lăm. Trước khi bố tao mất.

– Ông ấy dạy tao chín năm không lấy tiền. – Thầy Thiệm nói.

– Tao biết.

– Ông ấy mất, ba tháng sau tao mới biết.

– Tao không báo mày.

Thầy Thiệm quay sang nhìn thầy Hưng. Nhìa thấy mặt thầy nghiêng, cặp kính dày lóe lên trong ánh sáng tường kính.

– Ba mươi triệu. – Thầy Thiệm nói. – Đội tao đi tàu. Ăn cơm hộp. Mua áo thể thao in chữ Ngàm Lũng.

– Mày bán xe máy.

– Xe cũ.

Thầy Hưng bật cười. Một tiếng cười khàn, ngắn, rồi thành ra cái gì đó không phải là cười. Ông ta đưa tay lên mặt.

Điện thoại trong túi quần thầy Thiệm rung. Thầy lấy ra, nhìn màn hình. Thầy đọc. Thầy đọc rất lâu. Rồi thầy quay lại, thấy Nhìa đứng ở góc hành lang. Thầy không ngạc nhiên. Thầy giơ điện thoại ra cho cô xem.

Tin nhắn từ một số máy dưới tỉnh.

Anh Thiệm. Tôi là Toản. Tối qua anh Hưng gọi cho tôi. Đơn gửi ban tổ chức hồi tháng Hai là của tôi. Tôi đã rút. Năm hai nghìn tôi ghi đúng những gì tôi thấy. Nhưng tôi không thấy hết. Tôi xin lỗi anh.

Nhìa đọc. Cô nhớ cái giọng khàn, rõ, từng chữ như đọc biên bản, vang lên trong hội trường Nhà Thiếu nhi tỉnh. Anh vẫn còn dám ngồi cạnh bàn cờ à.

Thầy cầm điện thoại về. Thầy bấm trả lời, chậm, từng chữ, bằng một ngón tay. Nhìa nhìn qua vai thầy.

Bác ghi đúng. Cảm ơn bác.

Thầy bấm gửi. Rồi thầy cho điện thoại vào túi quần. Thầy đưa tay lên túi ngực áo, cởi cúc, lấy con mã sứt tai ra. Thầy cầm nó trong lòng bàn tay, nhìn cái tai trái mẻ lởm chởm.

Thầy Hưng nhìn con mã. Ông ta nhận ra nó. Nhìa thấy ông ta nhận ra. Đôi môi ông ta mấp máy, không thành tiếng.

– Bố tao hỏi tao một câu. – Thầy Thiệm nói, không nhìn ai. – Năm ấy, về nhà. Con có làm không. Tao không trả lời được.

Thầy nắm con mã lại.

– Về tao trả lời bố tao. – Thầy nói.

— Hết chương 34 —