Cô bé không chạm vào quân

Chương 3: Cô bé không chạm vào quân

Máu nhỏ xuống nền xi măng thành từng giọt tròn, đỏ thẫm, to bằng hạt ngô.

– Em không khóc. – Thằng Dủa nói, mặt trắng bệch. – Chị Nhìa xem này, em không khóc.

Nó giơ bàn tay trái lên. Đường cắt chạy chéo qua gò thịt dưới ngón cái, sâu, há miệng ra như miệng con cá. Nó vừa lấy con dao nhỏ của thằng bạn cùng lớp vót con quay bằng gỗ trong giờ ra chơi trưa, và con dao trượt.

Trưa thứ Ba, mười sáu tháng Chín. Trường tiểu học trung tâm xã nằm ngay bên kia hàng rào trường cấp hai. Cô giáo chủ nhiệm của Dủa chạy sang tìm Nhìa giữa giờ nghỉ trưa, đúng lúc Nhìa vừa nằm xuống giường tầng. Cô giáo bảo trạm y tế cách có một cây số, nhưng cô đang trông ba mươi đứa, không đi được, xe máy của thầy hiệu trưởng thì thầy đi họp dưới xã.

Nhìa buộc khăn mùi xoa của mình quanh tay em, chặt hết sức. Rồi cô cõng nó lên lưng.

– Em đi được. – Dủa nói.

– Mày im. – Nhìa nói. – Mày đi thì máu chảy nhanh hơn.

Con đường từ trường xuống trạm y tế là con dốc bê tông nhỏ chạy qua chợ. Giữa trưa chợ vắng, chỉ có mấy bà người Dao ngồi bán rau cải mèo, mấy con gà buộc chân nằm phơi nắng. Nắng tháng Chín trên núi trong như nước, gió thổi mát mà mồ hôi vẫn túa ra ướt đẫm lưng áo Nhìa. Dủa nặng hơn cô tưởng. Nó gục đầu lên vai cô, thở phì phò.

– Chị ơi, bố có đánh em không?

– Không. Bố chỉ chửi thôi.

– Thế thì được.

Trạm y tế xã là một dãy nhà cấp bốn mái tôn xanh, có cái sân trồng mấy cây hoa dã quỳ đang nở vàng. Trước đây trạm chỉ có một y sĩ và một nữ hộ sinh. Từ tháng Tám có thêm bà bác sĩ người Hà Nội, người mà cả xã đã nghe đồn: lên đây hai năm, mang theo con gái, chưa thấy chồng.

Bà bác sĩ mặc áo blouse trắng, tóc búi gọn, mắt có quầng thâm. Bà nhìn tay Dủa một giây rồi bảo Nhìa đặt nó lên cái giường sắt phủ ga xanh.

– Phải khâu, cháu ạ. Ba mũi. – Bà nói, giọng nhẹ như giọng con gái bà. – Em cháu bao nhiêu tuổi?

– Tám tuổi ạ.

– Cô gây tê cho em rồi mới khâu, em không đau đâu. – Bà quay sang Dủa. – Em có sợ kim không?

– Em không sợ. – Dủa nói, rồi nhắm tịt mắt lại.

Nhìa đứng ở góc phòng, không biết để tay vào đâu. Phòng khám có mùi thuốc sát trùng và mùi nắng phơi trên tôn. Cửa phòng bên trong để hé. Qua khe cửa, cô thấy một cái bàn gỗ kê sát cửa sổ, và một người ngồi ở đó, cúi đầu.

Là Mi. Hôm nay Mi nghỉ học buổi chiều, lớp 9A chiều thứ Ba chỉ có hai tiết Thể dục, cô ta có giấy miễn của mẹ. Cô ta ngồi trước một xấp giấy trắng, tay cầm bút chì, viết rất nhanh. Bên cạnh xấp giấy là một hộp cờ bằng nhựa màu nâu, loại có nắp gập làm bàn, đặt ngay ngắn ở mép bàn. Hộp cờ đóng kín.

Bà bác sĩ đang tiêm thuốc tê. Dủa nắm chặt vạt áo khoác của Nhìa. Nhìa vỗ vỗ lên tay nó, mắt vẫn nhìn qua khe cửa.

Mi viết một dòng ký hiệu, gạch đi, viết dòng khác. Cô ta đang giải thế cờ trên giấy, không cần quân. Những ô cờ được vẽ ra bằng bút chì, mỗi trang một thế. Cô ta vẽ một mũi tên, rồi ba mũi tên, rồi gạch chéo một quân, lật sang trang mới. Nhìa đếm. Trong lúc bà bác sĩ khâu mũi đầu tiên, Mi lật hai trang. Mũi thứ hai, thêm một trang.

Nhìa chưa bao giờ thấy ai nghĩ nhanh như thế. Như nước suối mùa lũ.

– Xong rồi. – Bà bác sĩ nói. – Em giỏi lắm.

Dủa mở mắt, nhìn bàn tay quấn băng trắng như quả bông, rồi nhìn chị nó, toét miệng cười.

– Em không khóc.

– Ừ. – Nhìa nói. – Mày giỏi.

– Cháu cho em nằm đây mười lăm phút, xem có chóng mặt không đã. – Bà bác sĩ nói. – Cháu ngồi đợi. Có nước ở bình kia.

Bà đi ra ngoài sân, gọi người y sĩ. Nhìa đứng lóng ngóng giữa phòng. Rồi cánh cửa phòng trong mở rộng ra.

Mi đứng đó, cái bút chì vẫn kẹp giữa ngón tay.

– Cậu là cái cậu đếm. – Mi nói.

Nhìa không biết nên trả lời thế nào. Cô gật.

– Vào đây. – Mi nói, rồi quay vào trước. – Nắng ngoài đấy nóng lắm.

Phòng trong là phòng ở của hai mẹ con. Một chiếc giường đôi, một cái tủ gỗ, một cái bếp ga nhỏ, một giá sách cao kín tường. Sách nhiều tới mức Nhìa chưa từng thấy ở đâu ngoài thư viện trường, mà thư viện trường cũng không nhiều đến thế. Gáy sách in hình quân cờ, chữ nước ngoài, chữ Việt. Trên bàn, cạnh xấp giấy, có một cốc trà gừng đã nguội.

Mi ngồi xuống. Nhìa ngồi lên mép ghế đối diện, hai tay đặt trên đùi.

– Cậu tên là gì? – Mi hỏi. – Tớ nghe cái bạn tai vểnh gọi là chị gì đấy.

– Nhìa. Thào Thị Nhìa.

– Tớ là Mi. Vũ Khánh Mi.

– Tao biết.

Mi nhướng mày một chút khi nghe chữ "tao", nhưng không nói gì.

– Cậu đánh chậm lắm. – Mi nói. – Hôm thứ Hai tớ đứng xem cậu đánh với đứa lớp 6. Hai mươi nước mà cậu nghĩ như hai trăm nước. Sao cậu đánh chậm thế?

– Đánh nhanh thì chết nhanh. – Nhìa nói.

Mi im một lúc, rồi bật cười. Đây là lần đầu tiên Nhìa thấy cô ta cười. Cười khẽ thôi, như mở nắp một cái hộp ra rồi đóng lại ngay.

– Câu ấy ai dạy cậu?

– Bà tao.

– Bà cậu đánh cờ à?

– Bà tao không biết cờ. – Nhìa nói. – Bà tao chỉ biết qua suối.

Mi nhìn cô như nhìn một thế cờ lạ. Rồi cô ta đẩy xấp giấy ra giữa bàn, quay mặt giấy về phía Nhìa.

– Thế cậu đếm cái này đi.

Trên giấy là một bàn cờ vẽ chì. Trắng có vua, hậu, hai xe, một mã. Đen có vua, hậu, một xe, ba tốt. Nhìa nhìn. Cô đọc những ký hiệu mà Mi ghi bên dưới, đọc chậm, vì cô chỉ biết ký hiệu nhờ mấy quyển sách cũ của thầy Thiệm. Trắng đi. Chiếu hết sau bốn nước.

Nhìa ấn ngón cái vào đùi ba lần. Rồi ba lần nữa. Rồi cô đưa ngón tay lên trang giấy, chỉ con mã.

– Mã nhảy vào đây. Chiếu. Vua đen phải ăn. Rồi xe...

Cô nói hết bốn nước. Mất gần ba phút.

Mi gật đầu. Không khen, không chê.

– Tớ giải bài này mất mười một giây. – Cô ta nói. Nói như đọc một con số, không có vẻ khoe. – Nhưng cậu nói đúng hết. Cả nước thứ ba, nhiều người sai nước thứ ba.

– Mày giỏi thế, sao không vào đội?

Mi không trả lời ngay. Cô ta kéo xấp giấy về phía mình, lật úp xuống.

– Tớ không thích đánh trên đá. – Cô ta nói. – Quân gỗ của thầy cậu thì thiếu một con. Phải lấy một con sứt tai trong túi áo ra mới đủ. Thế thì còn gì là thi đấu.

– Mày nói dối. – Nhìa nói.

Nhìa không định nói câu đó. Nó tự bật ra, như hòn đá lăn ra khỏi gùi.

Mi nhìn cô. Sau cặp kính gọng xanh, mắt cô ta mở to ra một chút, rồi nheo lại.

– Cậu bảo sao?

– Mày nói dối. – Nhìa lặp lại, lần này thì cô đã đếm. – Mày không thích đánh trên đá thì mày đánh trên cái này. – Cô chỉ vào hộp cờ nhựa màu nâu. – Mày có cờ. Nhưng mày không mở. Mày ngồi giải trên giấy.

Phòng im. Ngoài sân có tiếng bà bác sĩ nói chuyện với người y sĩ, tiếng gà cục tác. Mi cầm cốc trà gừng nguội lên, uống một ngụm, đặt xuống. Tay cô ta đặt cái cốc hơi mạnh, nước sóng sánh ra mép bàn.

– Cậu biết cái gì mà nói. – Mi nói, giọng vẫn nhẹ, nhưng nhẹ một cách khác. – Ở trên này các cậu đánh cờ cho vui. Đánh thắng thì được khen, đánh thua thì về nhà ăn cơm. Ở dưới kia không như thế.

– Dưới kia như thế nào?

Mi không trả lời. Cô ta đứng dậy, mở cửa phòng.

– Em cậu chắc đỡ rồi đấy. – Cô ta nói.

Nhìa đứng lên. Lúc đi qua cái giá sách, cô liếc thấy ở ngăn dưới cùng có một xấp huy chương. Dây đỏ, dây xanh, dây vàng quấn vào nhau thành một cục, nhét trong một cái túi nilon như người ta nhét đồ cũ định đem cho.

Dủa đã ngồi dậy, đung đưa hai chân trên mép giường sắt, mặt tỉnh như sáo. Bà bác sĩ kiểm tra băng, dặn năm ngày nữa quay lại cắt chỉ, không được nhúng tay vào nước, không được nghịch dao.

– Bao nhiêu tiền ạ? – Nhìa hỏi, tay sờ vào túi quần, nơi có tờ năm mươi nghìn mẹ gửi để mua dầu gió.

– Em có thẻ bảo hiểm y tế rồi. – Bà bác sĩ nói. – Không mất gì đâu.

Bà tiễn hai chị em ra tới sân. Dủa chạy trước, giơ bàn tay băng trắng lên trời như giơ một chiến lợi phẩm. Bà bác sĩ đi chậm lại bên cạnh Nhìa.

– Cháu là bạn cùng lớp với Mi phải không?

– Vâng ạ.

– Lúc nãy cô nghe hai đứa nói chuyện. – Bà nói, nhỏ, mắt nhìn theo Dủa. – Mi có nói gì làm cháu buồn thì cháu bỏ qua cho nó.

– Không ạ. Bạn ấy không nói gì.

Bà bác sĩ gật đầu. Rồi bà nói tiếp, nhỏ hơn nữa, như nói với chính mình:

– Hai năm nay nó không ngồi trước bàn cờ quá năm phút. Cô cũng không biết làm sao.

Nhìa quay sang nhìn bà. Bà đã quay đi, kéo lại vạt áo blouse, bước vào trong.

Năm phút. Nhìa nghĩ suốt con dốc trở về trường. Năm phút thì chưa hết được phần khai cuộc. Một đứa giải thế chiếu hết bốn nước trong mười một giây, mà không ngồi nổi năm phút trước một bàn cờ thật. Cô không hiểu. Nhưng cô nhớ lại ngón tay của Mi hôm thứ Hai, ngón tay vẽ ba đường trong không khí, và cái cốc trà gừng sóng sánh ra mép bàn.

Dủa đi bên cạnh, huyên thuyên về chuyện sẽ khoe bàn tay quấn băng với cả lớp. Rồi nó dừng lại, chỉ tay về phía con đường đất đỏ dẫn lên bản.

– Chị ơi, xe thầy Thiệm kìa.

Nhìa nhìn theo. Chiếc xe máy cũ màu đỏ đã bạc của thầy Thiệm đang bò lên con dốc đầu tiên của đường về Pả Chư, khói xanh phụt sau ống xả. Thầy ngồi trên xe, cái mũ bảo hiểm cũ đội lệch. Trên tay lái bên phải treo một túi nilon. Trong túi có một chai gì đó và một gói gì đó vuông vức như gói chè.

Con đường ấy không dẫn đi đâu khác. Từ đầu dốc lên tới bản Pả Chư chỉ có nhà người Mông. Và trong số nhà người Mông ở Pả Chư, chỉ có một nhà có đứa con gái được chọn vào đội cờ.

Nhìa đứng sững giữa đường, nhìn chiếc xe máy nhỏ dần rồi khuất sau khúc quanh đầu tiên. Cô nghĩ đến bố. Đến cái giọng như cắt dây lạt. Đến câu "cờ không ra hạt thóc".

Cô không chạy theo được. Sáu cây số đường dốc, chiều nay lớp còn hai tiết Thể dục, cô Gấm điểm danh từng đứa, và thằng Dủa còn phải được đưa về trường tiểu học. Cô chỉ đứng đó, ngón cái ấn vào ống quần, một, hai, ba, rồi lại một, hai, ba, như thể đếm thêm thì chiếc xe sẽ quay đầu lại.

– Thầy lên nhà mình à chị? – Dủa hỏi.

– Ừ. – Nhìa nói. – Chắc thế.

– Thầy có bị bố chửi không?

Nhìa không trả lời. Cô nắm lấy bàn tay không băng của em, kéo nó về phía trường. Sau lưng cô, tiếng xe máy của thầy vẫn còn vọng lại từ trên dốc, mỗi lúc một xa, ì ạch như người leo núi thở dốc, rồi tắt hẳn.

— Hết chương 3 —