Quả cân thật

Chương 26: Quả cân thật

Phòng bệnh ở tầng hai bệnh viện thị xã có sáu cái giường sắt sơn trắng, hai người một giường. U nằm ở giường cạnh cửa sổ, chung với một bà cụ ở xã Đồng Khê bị gãy chân, hai người nằm đối đầu, chân người này ở chỗ đầu người kia.

Bác sĩ bảo u bị tai biến nhẹ. Huyết áp lên quá cao, một mạch máu nhỏ trong đầu không chịu nổi. May mà nhẹ. Tay trái u yếu đi, cầm cái cốc không chặt, nói thì lúc đầu hơi ngọng, đến ngày thứ ba thì đỡ. Phải nằm viện ít nhất mười ngày. Không được xúc động. Không được lo nghĩ gì.

– Bác sĩ nói câu ấy như con y sĩ ở phường. – U nói, giọng còn hơi lè nhè. – Chúng nó học cùng một quyển sách à?

Kiệm ngồi trên cái ghế đẩu cạnh giường. Anh ở đây từ chiều hai mươi bảy. Gấm thay anh mỗi buổi sáng, mang cháo, mang nước, mang cái chăn bông ở nhà lên. Chị Lài trông xưởng. Thằng Lũng chở hàng Tết đi giao nốt những đơn cuối cùng.

Đêm ba mươi Tết, bệnh viện vắng. Những người bệnh nhẹ đã xin về ăn Tết. Phòng của u còn ba giường có người. Ngoài hành lang, cô y tá trực đặt một cái đài bán dẫn trên bàn, vặn nhỏ, chương trình chào năm mới vọng lại lùng bùng như tiếng người nói trong chum.

Mười một giờ, u mở mắt.

– Mấy giờ rồi?

– Mười một giờ, u ạ.

– Sắp giao thừa. – U nói. – Năm nay không ai lau cân.

Kiệm im. U nhìn lên trần nhà, cái trần vôi vàng có một vệt nước dột hình con cá, giống cái vệt ố trên tấm gương ở tủ nhà u.

– Con Hến đâu?

– Ở nhà với Gấm. Mai mùng một Gấm đưa hai đứa lên.

– Cái quả cân của bố mày đâu?

Kiệm thò tay vào túi áo trong. Cái khăn mùi xoa thêu chữ C, bọc tròn quả cân nhỏ. Cái Hến đã đưa cho anh ở bến xe chiều hai mươi bảy, và từ hôm ấy anh không bỏ nó ra khỏi túi áo.

– Đây ạ.

– Mở ra tao xem.

Anh mở khăn. Quả cân nằm trên lòng bàn tay anh, vàng sẫm dưới bóng đèn tuýp. Một bên bụng có một vết xước mới, nhỏ, sáng, chỗ nó lăn trên nền xi măng bến xe.

U đưa tay phải ra. Tay trái u vẫn nằm im trên chăn. Anh đặt quả cân vào lòng bàn tay u. U nắm lại, rồi miết ngón tay cái lên ba vết khía mòn. Miết chậm, như người ta vuốt một con mèo.

– Mày có biết vì sao bố mày viết lên tường kho không? – U hỏi.

Kiệm lắc đầu.

– Cái dòng chữ trong kho số ba. Bát mười, một nghìn hai trăm chồng. Năm bảy chín. – U nói. – Tao biết mày đứng đọc nó mãi. Ông Phấn kể với tao.

– Con không biết.

U nhìn quả cân trong tay.

– Năm bảy chín, xí nghiệp có một ông phó giám đốc. – U nói. – Không phải ông Phấn, ông Phấn về sau. Một ông khác. Ông ấy cần xuất một lô bát cho một cơ quan trên tỉnh, một nghìn ba trăm chồng. Trong kho chỉ có một nghìn hai trăm. Ông ấy bảo bố mày ký phiếu xuất một nghìn ba trăm, một trăm chồng thiếu thì ông ấy lo, để sang tháng bù. Bố mày không ký.

– Thế ông ấy làm gì?

– Ông ấy bảo bố mày thủ kho mà không biết điều. Ông ấy bảo sẽ cho người khác kiểm. – U nói. – Tối hôm ấy bố mày không về ăn cơm. Bố mày ở trong kho đếm lại từng chồng bát, đếm đến nửa đêm. Rồi bố mày lấy hộp sơn trắng, viết lên tường cái dòng ấy. Sáng hôm sau, bố mày về, tay dính sơn, bảo tao: Tôi viết lên tường rồi. Giờ ai muốn sửa số thì phải trát lại cả bức tường.

Kiệm nhớ những buổi chiều ngồi trong kho chờ bố, nhìn bố cầm cái bút lông nhúng vào hộp sơn. Anh nhớ dòng chữ ấy từ năm mười hai tuổi. Anh chưa bao giờ hỏi vì sao nó ở đấy.

– Ông phó giám đốc ấy về sau lên tỉnh. – U nói. – Bố mày ở lại làm thủ kho, mười tám năm, không lên được một bậc lương nào. Người ta chia nhà tập thể, nhà mình không có. Người ta chia phiếu mua xe đạp, nhà mình không có. Năm tám sáu bố mày ốm, cả xí nghiệp góp tiền cho người này người kia, đến lượt bố mày thì người ta bảo ông Chất cứng, ông Chất không cần ai.

U ngừng lại, thở. Kiệm thấy cái ngực gầy của u nhô lên hạ xuống dưới lớp chăn.

– Tao giận bố mày cả đời vì cái tính ấy. – U nói. – Bố mày đúng. Bố mày đúng cả đời. Mà đúng cả đời thì vợ con đi vay lãi mua thuốc cho bố mày.

– U đừng nói nữa. Bác sĩ dặn…

– Mày để tao nói. – U nói, giọng cứng lại một chút. – Tao không nói bây giờ thì bao giờ tao nói. Tao nằm đây ba ngày rồi, tao nghĩ ba ngày rồi.

Ngoài hành lang, cái đài bán dẫn đếm ngược. Mười. Chín. Tám. Không có tiếng pháo. Bốn cái Tết rồi không có tiếng pháo. Chỉ có tiếng cô y tá trực vỗ tay một mình, rồi tiếng cô cười ngượng.

– Bố mày cầm cái cân này hai mươi năm, chưa thiếu ai một lạng. – U nói. – Tao cầm cái quả kia bảy năm, thiếu cả cái bãi Bồ Xuyên. Mày đã thấy cả hai rồi.

U mở bàn tay ra. Quả cân nằm giữa lòng bàn tay nhăn nheo của u.

– Mày cầm lấy. – U nói. – Từ nay mày giữ. Đừng để trên bàn thờ nữa. Nó không phải cái để thờ.

Kiệm cầm quả cân. Nó ấm, vì u đã nắm nó lâu.

– Đừng thành bố mày. – U nói. – Mà cũng đừng thành tao.

Kiệm ngồi im, quả cân trong tay. Anh muốn hỏi u nghĩa là thế nào. Đừng thành bố, là đừng cứng đến mức để vợ con chịu thay mình? Đừng thành u, là đừng gian dù vì lý do gì? Thế thì người ta phải là cái gì, ở giữa hai cái ấy?

Anh không hỏi. U đã nhắm mắt.

– Năm mới rồi đấy. – U nói, mắt vẫn nhắm. – Mai vợ mày lên thì bảo nó tao chưa chết.

Mùng một Tết Mậu Dần, thứ Tư ngày hai mươi tám tháng Một, Gấm đưa hai đứa con lên bệnh viện. Cái Hến mặc cái áo bông đỏ mới, thằng Thóc gần bốn tuổi ôm một túi kẹo lạc, cái túi có bông sen nhỏ ở góc nhãn. Thằng bé leo lên giường bà, ngồi trên chăn, bóc kẹo, bẻ một miếng đút vào miệng bà.

– Bà ăn đi. Bà ăn cho khỏe.

U nhai miếng kẹo, chậm, bằng một bên hàm.

– Giòn. – U nói. – Mẻ này con Lài rang. Lạc non một tí.

Cái Hến đứng cạnh giường, nhìn cái túi áo trong của bố, chỗ cộm lên một cục tròn.

– Bố ơi, quả cân của ông đâu?

– Bà cho bố rồi. – Kiệm nói.

Con bé nhìn bố, rồi nhìn bà. Nó không hỏi gì nữa. Nhưng lúc cả nhà ngồi ăn bánh chưng trên cái ghế băng ngoài hành lang, nó ngồi sát cạnh bố, lần đầu tiên từ cái buổi chiều liên hoan mẫu giáo năm ngoái. Một tay nó đặt lên cái túi áo trong của bố, như để giữ hộ.

Gấm thấy. Cô không nói gì. Nhưng cô nhìn anh, cái nhìn lâu hơn mọi lần trong mấy tháng nay.

Chiều mùng hai, lúc u ngủ, hai vợ chồng ra đứng ở đầu hành lang, chỗ cái cửa sổ nhìn xuống sân bệnh viện. Dưới sân có mấy cây đào thế người nhà bệnh nhân mang vào, hoa đã nở bung, cánh rụng đầy trên ghế đá.

– Đêm ba mươi u nói gì với anh? – Gấm hỏi. – Sáng nay u bảo em: tao nói hết với thằng Kiệm rồi.

Kiệm kể. Dòng chữ trên tường kho. Một nghìn hai trăm chồng. Ông phó giám đốc. Mười tám năm không lên một bậc lương. Rồi câu cuối cùng.

Gấm nghe, mắt nhìn xuống mấy cây đào.

– Đừng thành bố, mà cũng đừng thành u. – Cô nhắc lại. – Thế thì thành cái gì?

– Anh không biết.

– Em cũng không biết. – Gấm nói. – Nhưng em nghĩ là ở giữa hai cái ấy thì phải có một người thứ hai. Bố cứng một mình. U gian một mình. Không ai hỏi ai.

Kiệm quay sang nhìn vợ. Gấm vẫn nhìn xuống sân.

– Anh hỏi em đi. – Cô nói. – Không phải hỏi để cho có. Hỏi để nghe.

– Ừ.

Gấm cười, một cái cười rất nhỏ, rất mệt.

– Anh lại ừ. – Cô nói.

Mùng sáu, u ra viện. Tay trái u vẫn yếu, đi phải chống gậy. U không ra bến xe được nữa. Chị Lài nhận ngồi gian hàng buổi sáng, Gấm ngồi buổi chiều. Cái cân đòn vẫn treo ở đấy, nhưng không có quả cân. Kiệm đúc một quả cân mới ở Thịnh Khê, ở chỗ ông thợ đồng mới mở lại lò đúc của người thợ cũ đã chết năm 1990, mang lên phòng đo lường kiểm, kẹp chì. Quả cân mới sáng choang, không có vết khía nào.

Quả cân của bố thì anh để trong túi áo trong, bọc khăn mùi xoa. Đi đâu anh cũng mang theo.

Mùng mười, Tấn trả một phần ba số tiền nợ từ tháng Mười một. Một phần ba thôi. Anh ta nói ra rằm sẽ trả tiếp.

Ngày mười sáu tháng Giêng, anh Nghĩa từ công ty thực phẩm tỉnh bên đến xưởng. Anh ta không đến một mình. Đi cùng là một người đàn ông trẻ hơn, áo vest xám, tóc chải gọn, đeo cặp kính gọng vàng, tay xách cái cặp da đen bóng.

– Đây là anh Quang. – Anh Nghĩa nói. – Trưởng phòng mua hàng của một trung tâm thương mại mới mở ở Hà Nội. Anh ấy ăn kẹo của anh ở Tết công ty tôi. Anh ấy muốn gặp anh.

Anh Quang bắt tay Kiệm. Bàn tay khô, chắc, bắt một cái rồi buông.

– Trung tâm của chúng tôi có quầy đặc sản các vùng. – Anh ta nói, giọng Hà Nội, rõ từng tiếng như đọc bản tin. – Chúng tôi cần một mặt hàng kẹo lạc ổn định, quanh năm, đóng gói đẹp, có nhãn hiệu. Mỗi tháng một tấn rưỡi đến hai tấn. Nhưng chúng tôi làm việc theo quy định chung của trung tâm: thanh toán sau chín mươi ngày.

Kiệm nhìn anh Quang. Hai tấn mỗi tháng. Chín mươi ngày.

Ở góc xưởng, chỗ cái bàn gỗ cạnh cân bàn, Gấm ngẩng lên khỏi cuốn sổ.

— Hết chương 26 —