Đêm hai mươi bảy tháng Giêng

Chương 16: Đêm hai mươi bảy tháng Giêng

Gấm không hỏi anh đi Lạng Sơn làm gì. Cô chỉ đứng ở cổng lúc bốn giờ rưỡi sáng, bế thằng Thóc còn ngủ, nhìn anh xỏ chân vào đôi giày vải, nhìn anh nhét vào túi áo cái đèn pin và một gói kẹo lạc.

– Anh đi thật à? – Cô hỏi.

– Ừ. Đi xem chỗ bán kẹo trên ấy.

Gấm nhìn anh. Cô biết anh nói dối. Anh biết cô biết.

– Mai mấy giờ anh về?

– Mai tối.

– Anh về nhé. – Cô nói. Không phải câu hỏi, cũng không phải lời dặn. Như người ta nói với ai đó một câu mà mình không biết tại sao mình lại nói.

Chiếc xe tải của ông Bằng có cái đầu tròn sơn xanh lá đã bạc, thùng sau phủ bạt xanh, buồng lái ba chỗ ngồi, cái ghế giữa thủng một lỗ lòi cả lò xo. Khảm ngồi sau vô lăng, thằng phụ xe tên Tũn mười chín tuổi ngồi phía cửa bên kia, Kiệm ngồi giữa, chân gác lên cái hộp dụng cụ. Ông Bằng đứng ở sân nhìn ba người, nhíu mày, nhưng không nói gì. Ông Kiệm làm kẹo đi theo cho vui thì ông cũng không cấm được.

Xe chạy lúc năm giờ sáng, qua Hà Nội lúc tám giờ, rồi rẽ lên đường số Một. Đường lên Lạng Sơn hẹp, nhựa vá chằng vá đụp, xe tải, xe khách, xe thồ, xe đạp chở hàng chen nhau, bụi đỏ bám vào kính xe thành một lớp như phấn. Càng lên cao càng nhiều đồi, đồi trọc lốm đốm sim mua, rồi đồi thông, rồi núi đá vôi dựng đứng hai bên đường như những con trâu khổng lồ nằm ngủ.

Gần trưa, xe đến bãi hàng gần cửa khẩu. Cả một cái bãi đất rộng chật kín xe tải, xe công nông, người khuân vác, người mặc cả, người đếm tiền. Tiếng người nói đủ giọng, tiếng còi xe, tiếng máy nổ, mùi dầu, mùi bụi, mùi thịt nướng ở mấy cái quán dựng bằng tôn.

Hàng của ông chủ Lạng Sơn chưa lên. Người ta bảo ba giờ chiều. Ba giờ chiều, người ta bảo năm giờ. Năm giờ, người ta bảo tối.

– Mày ngủ đi. – Kiệm nói với Khảm. – Đêm nay chạy xuyên đêm. Mày ngủ trong buồng lái đi, tao trông xe.

– Ngủ gì giờ này. – Khảm nói, mắt đã đỏ. – Đêm qua tao không ngủ được, giờ cũng không ngủ được.

– Sao đêm qua không ngủ?

Khảm nhún vai, hai vai nhô lên tận mang tai rồi rơi xuống.

– Thì nghĩ đến chuyến này. Nghĩ đến lúc cầm tiền thưởng ném vào mặt ông Tạo. – Nó cười. – Thao thức cả đêm như thằng sắp cưới vợ.

Rồi nó đi sang cái quán tôn bên cạnh, nơi có mấy ông lái xe khác đang ngồi quanh một cái chiếu, tiếng bài đập xuống chiếu đen đét. Kiệm đi theo, đứng ở cửa quán gọi nó ra hai lần. Lần thứ ba, Khảm quay lại, mặt đỏ gay.

– Mày đi theo tao để làm bố tao à? Tao đánh vài ván cho tỉnh ngủ. Không có tiền đâu, đánh lấy thuốc lá thôi.

Kiệm đứng ở cửa quán đến lúc trời tối. Khảm không ngủ phút nào.

Mười giờ đêm, hàng mới lên. Những bao tải to buộc dây dù, những thùng các-tông dán băng dính kín mít, giấy tờ đầy đủ, ông chủ hàng ký nhận từng bao. Bốc xong đã gần mười một giờ. Trời tối đen như mực. Gió từ núi thổi xuống lạnh buốt, rét căm căm như cắt vào má.

Khảm nổ máy. Xe chậm chạp rời bãi hàng, đèn pha vàng khè quét qua những tảng đá vôi ven đường.

Tiếng đồng hồ đầu tiên, Khảm lái tốt. Nó hát, nó kể chuyện, nó chửi những thằng lái xe khách vượt ẩu. Thằng Tũn ngủ gục vào cửa xe, ngáy khò khò. Kiệm ngồi giữa, mắt mở to nhìn đường, đếm từng cây số trên những cái cột mốc sơn trắng đỏ lướt qua trong ánh đèn.

Gần mười hai giờ, Khảm thôi hát. Nó móc dưới ghế ra một cái can nhựa nhỏ đựng rượu, mở nắp, tu một ngụm.

– Mày làm gì đấy?

– Cho ấm. – Khảm nói. – Rét bỏ bố.

– Đưa đây.

– Một ngụm thôi.

Kiệm giật cái can khỏi tay nó, vặn nắp, ném xuống sàn xe dưới chân mình. Khảm nhìn anh, cái nhìn của người vừa bị tát. Rồi nó quay lại nhìn đường, không nói gì.

Mười hai giờ rưỡi. Một giờ. Kiệm thấy đầu Khảm gục xuống một cái, rồi giật lên. Lần thứ hai, gục lâu hơn. Xe lạng sang bên trái, bánh xe chạm vào lề đất kêu lạo xạo. Khảm giật mình đánh lái trả lại, chửi thề.

Phía trước, bên vệ đường, có một đốm lửa vàng. Một cái quán nước dựng bằng tre, mái lá, treo cái đèn dầu, chắc là cho xe đêm.

– Dừng lại. – Kiệm nói.

– Dừng làm gì?

– Dừng lại.

– Không kịp. Sáu giờ phải đến Hà Nội. – Khảm nói. – Mày điên à?

Kiệm đưa tay ra, nắm lấy cổ tay Khảm trên vô lăng. Anh không giật. Anh chỉ nắm, rất chặt.

– Mày ngủ một tiếng. – Anh nói. – Một tiếng thôi. Bốn giờ chạy, sáu giờ vẫn đến. Nếu không kịp, tiền phạt tao trả. Ông Bằng chửi, tao đứng ra. Mày nghe tao một lần.

Khảm nhìn bàn tay anh trên cổ tay nó. Rồi nhìn anh. Trong buồng lái tối, Kiệm không nhìn rõ mặt nó, chỉ thấy hai con mắt đỏ ngầu dưới ánh đèn đồng hồ.

– Mày làm sao thế? – Khảm hỏi, giọng nhỏ hẳn đi.

– Tao xin mày.

Khảm phanh xe.

Bà cụ bán nước ngồi co ro sau cái ấm nhôm trên bếp than, đắp cái chăn chiên. Bà rót cho Kiệm một bát chè xanh nóng bỏng tay. Trong buồng lái, Khảm ngả người ra ghế, ngủ ngay lập tức, ngáy như kéo cưa. Thằng Tũn vẫn ngủ, không biết xe đã dừng.

Kiệm ngồi trên cái ghế tre trước quán, hai tay ôm bát chè. Trời trong, đầy sao. Trăng cuối tháng chưa lên. Gió rít qua rặng thông.

– Anh đi đâu mà đi đêm thế? – Bà cụ hỏi.

– Về Hà Nội ạ.

– Đường này đêm nguy lắm. – Bà cụ nói, giọng đều đều như kể chuyện thời tiết. – Ngay con dốc dưới kia, năm nào cũng có xe lật. Năm ngoái hai cái. Người ta bảo dốc có ma. Tôi thì bảo lái xe đêm buồn ngủ, ma gì.

Kiệm nhìn về phía con đường đổ xuống trong bóng tối.

– Dốc ấy có cây gạo ở đầu dốc phải không bà?

– Phải. Cây gạo to lắm. Anh đi qua rồi à?

– Một lần. – Anh nói.

Một lần. Kiếp trước, sau đám tang, anh đã đi nhờ xe lên đây, đứng ở đầu dốc dưới gốc cây gạo ấy, nhìn xuống chân dốc nơi người ta chưa kéo cái xe lên. Anh đứng đấy cả buổi chiều. Hồi ấy trên cây gạo có hoa đỏ.

Ba giờ mười lăm, Kiệm đánh thức Khảm dậy. Nó dụi mắt, ngồi thẳng lên, vươn vai, uống một hơi hết bát chè bà cụ đưa. Mắt nó đã trong lại.

Ba giờ rưỡi, xe đến đầu con dốc. Cây gạo hiện ra trong ánh đèn pha, thân sần sùi, cành trơ trụi chưa nở hoa. Khảm về số thấp. Xe bắt đầu đổ dốc. Sương mù từ thung lũng bò lên, dày dần, đèn pha chỉ chiếu được mười mấy mét.

– Đi chậm thôi. – Kiệm nói.

– Biết rồi.

Xe xuống được nửa dốc. Ở chỗ con đường cua sang trái, sương dày nhất, Kiệm thấy một cái gì đó. Một mảng tối đặc hơn bóng tối. Không có đèn. Không có gì phản chiếu lại ánh đèn pha.

– Phanh! – Anh hét.

Khảm đạp phanh. Bánh xe rít lên. Thằng Tũn tỉnh dậy, đập đầu vào kính. Chiếc xe tải trượt thêm mấy mét trên mặt đường ướt sương, rồi dừng lại.

Cách đầu xe chừng năm bước chân, một chiếc xe tải chở đá nằm chết máy giữa lòng đường, đuôi xe chềnh ềnh ngay chỗ cua. Không đèn hậu. Không cái cành cây báo hiệu nào. Thùng xe chất đầy đá hộc.

Ba người ngồi im trong buồng lái. Tiếng máy xe nổ đều đều. Sương bò qua ánh đèn pha như khói.

Kiệm nghe thấy tim mình đập trong tai. Năm bước chân. Nếu xe chạy nhanh hơn một chút, nếu người lái gục đầu xuống một giây, nếu không có ai ngồi bên cạnh hét lên một tiếng. Ở chỗ cua này, tránh sang trái là vực, tránh sang phải là vách núi. Người ta bảo nó tránh cái gì giữa đường. Anh đã nghe câu ấy ở đám tang, gần ba mươi năm trước theo cái đồng hồ của riêng anh, và đã không tin.

– Bỏ bố. – Khảm nói, rất khẽ. Hai bàn tay nó trên vô lăng run lên bần bật.

Người lái xe đá là một ông trung niên ngủ trong buồng lái. Xe chết máy từ lúc nửa đêm, ông bảo, ắc quy hết, không bật được đèn. Ông định chờ sáng có xe đi qua thì nhờ kéo. Ông không nghĩ ra cắm cành cây báo hiệu. Ông nói thế, mặt tái mét, khi Kiệm soi đèn pin vào mặt ông.

Kiệm và thằng Tũn bẻ cành cây ven đường, cắm một hàng ở phía trên dốc. Kiệm cầm đèn pin đi ngược lên dốc gần trăm mét, đứng ở giữa đường, vẫy đèn. Mười lăm phút sau, có một chiếc xe khách đổ dốc. Nó chạy nhanh. Kiệm đứng giữa đường, vẫy đèn pin, vẫy đến mức cánh tay mỏi rời. Chiếc xe khách bóp còi inh ỏi, phanh rít, dừng lại cách anh mười bước chân. Người lái xe khách thò đầu ra chửi, rồi nhìn thấy cái xe đá nằm dưới chỗ cua, thôi không chửi nữa.

Đến lúc trời hửng sáng, có ba chiếc xe dừng lại ở đầu dốc. Mấy ông lái xe xúm vào, lấy dây cáp kéo chiếc xe đá vào sát vách núi. Khảm là người móc cáp, người cuối cùng buông tay.

Sáu giờ sáng, xe của ông Bằng mới đi tiếp. Chín giờ, đến kho hàng ở Hà Nội. Muộn ba tiếng.

Người của ông chủ hàng đứng ở cửa kho, mặt đỏ tía, chửi một tràng không ngớt. Hàng phải ra từ sáu giờ. Ba xe đi tỉnh đã phải chờ. Ông ta trừ tiền thưởng, trừ thêm tiền phạt. Khảm đứng nghe, không cãi một câu.

Chiều tối về đến Vạn Lăng, ông Bằng đã nhận được điện thoại gọi về bưu điện. Ông đứng ở sân, chờ sẵn.

– Từ mai mày nghỉ. – Ông nói với Khảm. – Năm triệu tao ứng, mày trả lại trong tháng này.

– Anh Bằng, – Kiệm nói, – để em nói…

– Anh Kiệm im đi. – Ông Bằng nói. – Anh đi theo xe tôi, anh làm thằng lái xe của tôi dừng giữa đường ngủ, anh làm tôi mất mối. Anh về làm kẹo của anh.

Khảm đi ra cổng trước. Kiệm đuổi theo. Đến đầu phố Ga, dưới cột đèn đường, Khảm quay lại.

– Mày cứ như biết trước cái gì. – Nó nói. Không to. Không giận. Như người ta nói một điều vừa nhận ra. – Từ năm chín hai. Mày bảo tao đừng góp với ông Tòng. Mày bảo tao đừng đi đêm. Mày bắt tao dừng lại đúng cái quán ấy. Mày biết cái xe đá nằm ở đấy à?

– Không. – Kiệm nói. Đó là sự thật. Anh không biết.

Khảm nhìn anh rất lâu.

– Thế thì mày là cái thằng gì? – Nó hỏi.

Rồi nó quay đi, đi về phía nhà mình, cái lưng to bè trong cái áo bộ đội mới đã nhàu nát sau một đêm. Kiệm đứng dưới cột đèn. Nó còn sống. Nó đang đi về nhà bằng hai chân, chửi anh trong đầu. Và anh không biết mình vừa cứu nó hay vừa làm nó mất tất cả.

Mười giờ đêm, có tiếng gõ cổng rất khẽ.

Duyến đứng ngoài cổng sắt, mặc cái áo len cũ, tóc buộc vội. Cô không vào. Cô đứng ở đấy, hai tay nắm chặt hai song sắt.

– Chú Kiệm. – Cô nói, giọng run. – Em không nói thì không ai nói. Anh Khảm bảo chú là chuyến này cầm tiền thưởng về là trả xong ông Tạo. Không phải đâu chú ạ. Năm triệu ông Bằng ứng, anh ấy trả ông Tạo có được bao nhiêu, còn lại lại mang đi đánh bài để gỡ.

– Bao nhiêu?

Duyến cúi đầu.

– Chín triệu. – Cô nói. – Cả lãi. Ông Tạo bảo cuối tháng không trả thì ông ấy lấy cái nhà.

— Hết chương 16 —