Chín triệu của Tạo bi-a

Chương 17: Chín triệu của Tạo bi-a

– Gốc bao nhiêu? – Kiệm hỏi.

Ông Tạo ngẩng lên khỏi bát phở, nhìn anh, rồi nhìn Khảm đang đứng sau lưng anh như một thằng học trò bị gọi lên bảng. Chín giờ sáng thứ Ba, quán bi-a chưa có khách, ba cái bàn nỉ xanh phủ vải trắng, đèn tuýp tắt.

– Gốc với lãi gì. – Ông Tạo nói. – Anh Khảm nợ tôi chín triệu.

– Chín triệu là gốc với lãi. – Kiệm nói. – Tôi hỏi gốc.

Ông Tạo đặt đũa xuống. Ông lấy khăn lau miệng, chậm rãi, như người ta chuẩn bị đánh một cơ khó.

– Ông chủ kẹo hỏi làm gì?

– Vì từ hôm nay tôi trả lương cho nó. – Kiệm nói. – Nó lái xe cho tôi. Mỗi tháng tôi trích lương của nó trả thẳng cho ông, đến khi hết gốc. Lãi thì từ hôm nay dừng.

Ông Tạo cười, cái bụng tròn rung rung dưới cái áo sơ mi hoa.

– Anh lấy quyền gì mà bảo lãi dừng?

– Tôi không có quyền gì. – Kiệm nói. – Ông muốn lãi thì ông cầm cái giấy ông cho nó vay mười phần trăm một tháng ấy, ông lên tòa kiện nó. Tòa xử bao nhiêu thì nó trả bấy nhiêu. Tôi đứng ra làm chứng là nó có vay.

Ông Tạo không cười nữa. Ông nhìn Kiệm rất lâu, cái nhìn của người quen đọc mặt người ta xem còn vắt được bao nhiêu, và lần này không đọc ra.

– Sáu triệu. – Ông nói cuối cùng. – Gốc sáu triệu. Hai lần vay.

– Ông viết cho nó cái giấy. Sáu triệu, không lãi, trả mỗi tháng sáu trăm nghìn.

Ông Tạo xé một tờ lịch, viết vào mặt sau. Lần này ông viết chậm hơn lần trước, chữ rõ hơn. Ông ký, đưa cho Khảm, nhưng mắt vẫn nhìn Kiệm.

– Ông chủ kẹo giỏi. – Ông nói. – Giỏi thật. Thằng Khảm có bạn tốt.

Lúc hai người ra đến cửa, ông Tạo gọi với theo, không to.

– Anh Khảm. Rảnh thì sang đánh vài cơ. Anh em mình còn khối chuyện.

Khảm không quay lại. Nhưng Kiệm thấy vai nó cứng lên một chút, như người bị gió lạnh thổi vào gáy.

Năm triệu của ông Bằng thì Kiệm trả. Anh mang tiền đến tận nhà ông Bằng ở phố Ga, đếm ra bàn, xin ông viết giấy. Ông Bằng cầm tiền, nhìn anh, lắc đầu, nhưng không nói gì nữa.

Khảm biết. Nó không cảm ơn. Nó chỉ nói một câu, tối hôm ấy, lúc hai người ngồi ở bậc thềm nhà u:

– Giờ tao nợ mày năm triệu. – Nó nói. – Tao đã bảo rồi. Nợ ông Tạo thì tao còn chửi được ông ấy.

– Thì mày chửi tao.

Khảm cười, cái cười không ra tiếng.

– Chửi mày thì tao chửi ai.

Chiếc xe tải là việc Gấm không đồng ý.

– Ba mươi hai triệu. – Cô nói, ngón tay đặt trên cuốn sổ. – Cả xưởng có ba mươi mốt triệu, anh trả ông Bằng năm triệu rồi. Mua cái xe thì phải vay. Rồi tháng sau lương thợ lấy đâu?

Kiệm ngồi đối diện vợ ở cái bàn gỗ góc xưởng. Chiếc xe anh định mua là một chiếc xe tải Liên Xô cũ, hai tấn rưỡi, đầu vuông, sơn xanh nước biển đã bạc, của một hợp tác xã vận tải ở tỉnh bên vừa giải thể. Máy còn tốt. Lốp mới thay. Anh đã đi xem, đã nằm ngửa dưới gầm nhìn từng cái nhíp.

– Thuê xe mỗi tháng mất ba triệu. – Anh nói. – Mua xe thì một năm là hoàn vốn. Xe rảnh thì cho người ta thuê chở hàng.

– Và thằng Khảm lái.

– Ừ.

Gấm nhìn anh. Cô không nói gì về Khảm. Cô chưa bao giờ nói gì về Khảm, nhưng Kiệm biết cô nghĩ gì. Cô đã nghe Duyến khóc ở chợ. Cô đã thấy Khảm say ở cổng nhà u lúc nửa đêm.

– Em đồng ý. – Gấm nói cuối cùng. – Nhưng có ba điều. Một: vay của ai, lãi bao nhiêu, em là người đi vay. Hai: xe chạy chuyến nào, chở gì, đi đâu, về lúc nào, ông Phấn ghi phiếu, em giữ phiếu. Ba: mỗi chuyến về, thằng Khảm nộp tiền cho em, không nộp cho anh.

– Ừ.

– Anh lúc nào cũng ừ. – Gấm nói, mà không có vẻ gì là phàn nàn.

Tháng Tư năm 1995, chiếc xe tải đầu vuông xanh nước biển đỗ ở sân xưởng, trên cửa buồng lái Gấm cho kẻ một cái cân đòn nhỏ màu đỏ, giống cái cân trên nhãn kẹo. Khảm lái nó đi chuyến đầu tiên, chở một tấn rưỡi kẹo sang kho công ty thực phẩm tỉnh bên. Nó lái như người ta bế con, chậm, cẩn thận, tránh từng cái ổ gà.

Khảm thay đổi. Kiệm không biết nó thay đổi thật hay nó làm như thế cho anh xem. Nó không uống rượu khi lái. Nó về đúng giờ. Nó nộp tiền cho Gấm, đếm trước mặt cô, ký vào sổ. Có những chuyến đi Hà Nội, nó cho cu Bờm ngồi bên cạnh, thằng bé năm tuổi vênh mặt nhìn ra cửa kính như ông vua.

Chiếc xe mở ra những con đường mà xe khách không mở được. Hải Phòng. Rồi Quảng Ninh: Hòn Gai, Cẩm Phả, những thị xã mỏ than mà bụi than bám đen cả lá cây. Ở đấy những ông thợ mỏ mặt nhem nhuốc đi ca về ghé vào hàng tạp hóa mua một túi kẹo lạc, ăn với nước chè đặc. Một bà đại lý ở Hòn Gai lấy mỗi chuyến hai chục thùng. Bà quý Khảm, lần nào nó lên cũng giữ nó lại ăn cơm.

Tấn ở Hà Nội đòi Kiệm phải có một cái máy nhắn tin.

– Anh Kiệm ơi, tôi cần hàng thì tôi gọi ai? – Tấn nói, vỗ vỗ cái hộp đen ở thắt lưng mình. – Gọi về bưu điện thị xã anh à? Bưu điện thị xã nhắn đến nhà anh mất nửa ngày. Có cái này thì tôi nhắn, năm phút anh biết.

Kiệm đeo cái máy nhắn tin lần đầu tiên vào một buổi sáng tháng Năm. Nó nặng hơn anh tưởng, cái kẹp nhựa cứa vào thắt lưng quần. Kiếp trước, năm 1996, anh cũng có một cái như thế, đeo ở thắt lưng, đi đâu cũng cố tình vén vạt áo lên cho người ta thấy. Bây giờ anh kéo vạt áo xuống che nó đi.

Cái thói quen cân từng thùng hàng xuất kho là của ông Phấn, không phải của Kiệm.

Ông Phấn làm phó rồi giám đốc xí nghiệp sứ tám năm, trước đó làm kế toán ở một nhà máy khác mười lăm năm. Ông không biết rang lạc, không biết nấu nha. Nhưng ông biết giữ kho. Mỗi thùng kẹo đóng xong, hai mươi cân kẹo trong một thùng các-tông, ông bắt đặt lên cái cân bàn ở cửa kho, ghi số vào phiếu xuất. Hai mươi mốt cân, tính cả bì thùng. Thùng nào lệch quá nửa cân, ông bắt mở ra cân lại từng túi.

– Ông Chất ngày xưa giữ kho thế này. – Ông Phấn nói, lúc Kiệm hỏi. – Tôi về thì ông ấy ốm rồi, nhưng sổ kho của ông ấy còn. Tôi học trong sổ. Không phải vì không tin ai. Mà vì có cái số thì người ta khỏi phải tin.

Kiệm nhìn ông già đeo kính gọng đen cúi xuống đọc kim cân. Bố anh đã nói câu ấy, hồi anh còn ngồi chờ bố trong chính cái kho này. Hai mươi năm sau, anh nghe một người khác nhắc lại, gần như từng chữ.

Mỗi tối, Kiệm đọc lại phiếu xuất của ngày hôm ấy, ký vào cuối. Gấm cất phiếu vào một cái hộp các-tông, xếp theo tháng.

Tháng Tám, Duyến mua một cái ti vi màu.

Gấm kể với Kiệm lúc hai vợ chồng nằm trong màn, thằng Thóc ngủ giữa.

– Cái ti vi mười bốn in. – Cô nói. – Duyến bảo anh Khảm mua trả góp. Lương anh Khảm tháng nào em cũng trừ sáu trăm trả ông Tạo, trừ thêm hai trăm trả anh. Còn hai trăm.

– Thì trả góp.

– Ừ. – Gấm nói. Rồi cô im lặng rất lâu. – Ông Tạo bảo Duyến là anh Khảm trả nhanh lắm. Nhanh hơn em trừ.

Kiệm nằm nhìn lên đỉnh màn. Anh không nói gì. Anh nghe tiếng thằng Thóc thở đều đều bên cạnh.

Ngày hai mươi tháng Chín, một chuyến Hòn Gai.

Kho chất hai mươi thùng lên xe từ chiều hôm trước, ông Phấn cân, ghi phiếu, mỗi thùng hai mươi mốt cân. Tối, Kiệm quay lại xưởng lấy cái máy nhắn tin bỏ quên, thấy đèn trong kho còn sáng. Khảm đang đứng trên thùng xe, cầm cuộn băng dính dán lại mấy cái thùng.

– Băng dính lỏng. – Nó nói, không đợi anh hỏi. – Đi Hòn Gai đường xóc, bung ra là đổ hết.

Sáng hôm sau, lúc xe sắp chạy, Kiệm leo lên thùng xe, bê một cái thùng ở giữa xuống, thùng thứ mười bốn theo số ông Phấn viết bằng bút dạ trên nắp. Anh không biết vì sao mình lại chọn thùng ấy. Anh đặt nó lên cân bàn.

Hai mươi hai cân sáu.

Khảm đứng ở cửa buồng lái, nhìn anh. Rồi nó cười, nhảy xuống, vỗ vai anh.

– À, thùng ấy. – Nó nói. – Tao nhét thêm mấy cân lạc rang. Biếu bà đại lý Hòn Gai. Lần nào lên bà ấy cũng cho tao ăn cơm, cho thằng Bờm cái áo, tao phải biếu lại chứ. Lạc rang tao mua của mày, trừ vào lương tao đi.

Kiệm nhìn cái thùng các-tông trên cân bàn. Băng dính mới, dán chồng lên băng dính cũ. Anh có thể mở nó ra. Chỉ cần một con dao rọc giấy. Mở ra thì sẽ thấy mấy cân lạc rang. Hoặc không.

Mở ra là nói với Khảm: tao không tin mày. Sau tất cả những gì đã qua. Sau đêm hai mươi bảy tháng Giêng, khi nó đứng dưới cột đèn phố Ga hỏi anh là cái thằng gì.

Anh không mở. Anh cầm cái phiếu xuất kho của ông Phấn, lấy cây bút bi xanh trong túi áo, viết vào lề, cạnh dòng thùng mười bốn: 22,6 cân. Khảm cho thêm lạc rang biếu đại lý. Rồi anh ký.

Mười hai tháng Mười, lại một chuyến Hòn Gai. Lần này Kiệm cân lại ba thùng. Thùng thứ sáu, hai mươi hai cân tư. Thùng thứ chín, hai mươi hai cân tám.

– Lại biếu à? – Anh hỏi.

– Lại biếu. – Khảm nói, cười. – Bà ấy bảo lạc rang nhà mày thơm, bà ấy chia cho cả xóm. Mày keo thế, mấy cân lạc cũng tiếc.

Kiệm nhìn nó. Khảm vẫn cười, cái cười như mọi khi, hai vai nhô lên rồi rơi xuống. Trên thắt lưng Kiệm, cái máy nhắn tin kêu tít tít. Tấn nhắn: cần thêm ba mươi thùng trước thứ Sáu.

Anh tin. Anh ghi lên phiếu, cạnh hai dòng ấy, đúng câu Khảm vừa nói, bằng bút bi xanh.

— Hết chương 17 —