Thằng bé có nốt ruồi ở vành tai

Chương 13: Thằng bé có nốt ruồi ở vành tai

Việc đầu tiên chồng Gấm làm khi bế con trai lên tay là lật vành tai trái của nó ra xem.

Không phải đếm ngón tay. Không phải xem nó trai hay gái, bà y tá đã nói từ ngoài cửa. Không phải nhìn mặt nó xem giống ai. Anh đỡ cái đầu nhỏ xíu bằng lòng bàn tay, ngón cái nhẹ nhàng gập vành tai bên trái của thằng bé ra phía trước, cúi sát xuống nhìn. Ở chỗ sụn tai cong vào, có một chấm nâu nhỏ bằng hạt vừng.

Rồi anh khóc.

Gấm nằm trên cái giường sắt sơn trắng đã tróc ở phòng sau sinh bệnh viện thị xã, người rã rời như vừa gánh mười gánh nước. Cô đã thấy đàn ông khóc khi con ra đời. Bố cô khóc khi em Hưng ra đời, khóc vì mừng có con trai. Nhưng chồng cô không khóc như thế. Anh không có tiếng. Nước mắt chỉ chảy ra, chảy thẳng xuống cằm, nhỏ lên cái tã trắng của thằng bé. Anh vẫn cứ nhìn cái chấm nâu ở vành tai nó như nhìn một thứ gì đó anh đã đánh rơi xuống giếng từ lâu lắm rồi, giờ mới múc lên được.

– Anh làm sao thế? – Cô hỏi, giọng khàn.

Anh ngẩng lên. Anh nhìn cô như vừa nhớ ra là cô ở đó.

– Không sao. – Anh nói. – Nó khỏe không?

– Ba cân hai. Bà y tá bảo khỏe.

– Ba cân hai. – Anh nhắc lại, khẽ, như người ta nhắc lại một con số mình đã biết trước.

Ngoài hành lang, u đang nói chuyện với bà y tá. Ngoài cửa sổ, trời tháng Tư trong veo, có tiếng chim sẻ chí chóe trên cây bàng. Hôm ấy là thứ Tư, hai mươi tháng Tư năm 1994, mười tháng Ba âm lịch. Gấm nhớ ngày ấy suốt đời, không phải vì con trai cô ra đời, mà vì cái cách chồng cô lật vành tai nó.

Chiều hôm ấy, u vào. U bế thằng bé lên, ngắm nghía, rồi cười cái cười hiếm hoi của u.

– Tròn quá. – U nói. – Tròn như hạt thóc.

– Bảo. – Kiệm nói. – Tên nó là Bảo. Ở nhà gọi là Thóc.

U quay sang nhìn con trai.

– Ừ, Thóc. Tao vừa định bảo thế.

Gấm nằm im trên giường, nhìn hai mẹ con. Cô không nói gì. Nhưng cô thấy chồng mình nói chữ Thóc nhanh quá. U vừa dứt câu hạt thóc là anh nói luôn, không nghĩ, như anh chỉ chờ u nói câu ấy để nói tiếp câu của mình. Như một người đã xem vở chèo này rồi, biết câu sau là câu gì.

Cô không biết tại sao cô lại nghĩ như thế. Cô chỉ biết là cô nghĩ như thế, và cô cất ý nghĩ ấy đi, vào cùng một chỗ với những thứ khác.

Những thứ khác.

Đêm nằm trong bệnh viện, thằng Thóc ngủ trong cái nôi sắt bên cạnh giường, Gấm không ngủ được. Cô nằm đếm những thứ khác, như đếm những đồng bạc lẻ trong cái hộp sắt dưới gầm giường.

Cái buổi sáng tháng Chín năm 1992. Đêm trước anh còn đập bàn, giật đứt cúc áo, quát cô đàn bà biết gì. Sáng hôm sau anh dậy, đứng nhìn tờ lịch rất lâu, rồi ra sân, ngồi xổm trước mặt cô, đặt gói vàng vào tay cô. Anh nói: Em cất đi, anh không cần. Giọng anh hôm ấy cô vẫn nhớ. Không phải giọng của một người hai mươi lăm tuổi vừa nguôi giận. Là giọng của một người rất mệt, rất già, như ông cụ ngồi đầu ngõ nói chuyện với cháu.

Anh không cãi ai nữa. Từ hôm ấy đến giờ, gần hai năm, cô chưa thấy anh cãi ai một câu nào ra hồn.

Anh biết cái ngõ cạnh chợ Bắc Qua, biết bà Duệ, trong khi trước đó anh chưa lên Hà Nội quá ba lần trong đời. Anh bảo bác lái xe khách mách. Cô đã hỏi bác lái xe khách. Bác ấy không biết bà Duệ nào.

Anh biết nấu kẹo. Không phải biết như người học lỏm. Biết như người đã nấu mười năm, tay khuấy chảo mà mắt không cần nhìn. Anh bảo ông Lự thợ cả dạy. Ông Lự quê Thanh Hóa, cả đời chưa nhìn thấy cái chảo mạch nha.

Anh sợ sông. Cô biết điều đó từ cái hôm đi đò sang bãi trả tiền cho người ta. Anh ngồi trên mạn đò, hai tay bám chặt vào thành gỗ đến trắng bệch, mắt không bao giờ nhìn xuống nước. Kiệm của cô ngày trước, cái thằng Kiệm năm mười lăm tuổi, bơi qua sông Lăng thi với thằng Khảm, về đến bờ còn lộn một vòng xuống nước cho bọn con gái xem.

Và anh nhìn cái Hến. Có những lúc anh nhìn con gái như nhìn một người vừa đi xa về. Không phải xa vài ngày. Xa nhiều năm. Có một lần cái Hến ngã, khóc, anh chạy đến bế nó lên, rồi cứ ôm nó như thế rất lâu, dù nó đã nín, đã cựa quậy đòi xuống. Lúc ấy cô đứng ở cửa bếp, thấy mặt anh, và cô đã phải quay vào trong.

Cô không nghĩ anh có người khác. Một người có người khác không ở nhà từ bốn giờ sáng đến mười giờ đêm, không ngủ trong phòng sấy mộc ba tuần để giữ lửa cho mấy thùng kẹo. Cô không nghĩ anh cờ bạc. Cái hộp sắt dưới gầm giường tháng nào cũng đầy thêm, và anh chưa bao giờ hỏi cô nó còn bao nhiêu.

Cô chỉ nghĩ là anh đang mang một cái gì đó rất nặng. Một cái gì đó anh không đặt xuống được, cũng không đưa cho ai được.

Gấm về nhà từ đầu tháng Năm. Một đêm cuối tháng, cô thức dậy cho thằng Thóc bú, quờ tay sang bên cạnh thì chỗ của chồng trống trơn, chiếu đã nguội.

Cô cho con bú xong, đặt nó vào nôi cạnh u, rồi khoác cái áo len, đi ra cổng. Cổng sắt chỉ khép, không cài then. Ngõ tối om. Cô biết anh đi đâu. Cô đã biết từ cái đêm tháng Mười một năm ngoái, đêm cô báo tin có thai. Đêm ấy cô thức dậy không thấy anh đâu, gần sáng mới thấy anh về, dép dính bùn cát ở bến.

Cô đi theo con đường đất giữa hai hàng tre. Trăng gần tròn, trắng xanh. Tre xào xạc trên đầu. Ra đến bến, cô thấy anh đứng ở bậc đá, như cô đã đoán. Không phải bậc cuối cùng. Bậc thứ ba từ trên xuống, bậc cuối cùng nước chưa liếm tới. Anh đứng đấy, hai tay buông thõng, nhìn mặt sông lấp lánh ánh trăng.

Cô đi xuống, đứng cạnh anh. Anh không giật mình. Có lẽ anh nghe thấy tiếng chân cô từ đầu hàng tre.

– Anh ra đây làm gì? – Cô hỏi.

Anh im một lúc lâu.

– Anh mơ một giấc mơ. – Anh nói. – Một giấc dài lắm.

– Mơ gì?

– Trong giấc mơ ấy anh mất nhiều thứ.

– Mất gì?

Anh quay sang nhìn cô. Ánh trăng làm mặt anh trắng bệch, và cô thấy anh già đi. Không phải già như người ta mệt. Già như người ta đã sống quá lâu.

– Mất em. – Anh nói. – Mất con.

Gấm nhìn chồng. Cô muốn hỏi tiếp. Mất thế nào? Mất vì sao? Giấc mơ gì mà làm một người đàn ông ngày nào cũng ra đứng nhìn sông như nhìn kẻ thù? Nhưng cô thấy tay anh run. Hai bàn tay buông thõng hai bên người, run như người lên cơn sốt.

Cô nắm lấy một bàn tay ấy. Lạnh ngắt.

– Thì bây giờ anh tỉnh rồi. – Cô nói. – Về đi. Thằng Thóc dậy không thấy bố lại khóc.

Thằng Thóc mới hơn một tháng tuổi, dậy không thấy ai cũng không biết khóc vì ai. Nhưng anh gật đầu. Anh để cô dắt về, như người ta dắt một đứa trẻ đi lạc.

Cuối tháng Sáu, xí nghiệp sứ Vạn Lăng đóng cửa.

Không có lễ lạt gì. Một buổi sáng, ông Phấn tập hợp hai mươi ba người còn lại ở sân xí nghiệp, đọc một tờ quyết định, phát cho mỗi người một cái phong bì. Lò tuynen tắt từ tuần trước. Ống khói gạch đứng im, không còn sợi khói nào.

Gấm vào lấy đồ ở tổ vẽ. Cái bàn gỗ của cô ở gần cửa sổ, mặt bàn loang lổ những vệt men xanh coban cô làm đổ trong bảy năm. Trong ngăn kéo có mấy cái bút lông, một cái đĩa pha màu, và một cái bát mộc chưa vẽ mà cô để dành từ tháng trước, định vẽ cho cái Hến một bông sen.

Cô ngồi xuống, mở hộp màu ra. Còn một ít men. Cô vẽ bông sen lên cái bát mộc, cánh hoa mềm, cuống hoa cong như một nét chữ. Vẽ xong, cô biết cái bát sẽ không bao giờ được nung. Lò đã tắt. Nó sẽ mãi là một cái bát đất mộc có vẽ một bông sen màu xám, chưa thành màu xanh.

Cô vẫn mang nó về.

Tối ấy, cô đặt cái phong bì của xí nghiệp lên bàn gỗ, trước mặt chồng.

– Tiền nghỉ việc của em. – Cô nói. – Em góp vào xưởng.

Kiệm nhìn cái phong bì.

– Em cứ giữ.

– Em không giữ. Em góp. – Gấm nói. Cô đã nghĩ những câu này suốt cả buổi chiều, ngồi trong tổ vẽ, nhìn cái lò đã tắt. – Nhưng em nói trước. Từ nay tiền của xưởng em giữ. Tiền vào, tiền ra, em ghi sổ. Anh cần tiêu gì thì anh nói với em. Em không làm vợ ông chủ. Em làm người góp vốn. Người góp vốn thì có quyền hỏi.

Cô nói xong, nhìn anh, chờ. Cô chờ anh nhíu mày, chờ anh bảo đàn bà biết gì, chờ anh bảo tiền này là tiền anh làm ra. Kiệm của cô ngày trước sẽ nói như thế. Cô đã chuẩn bị cả câu đáp lại.

– Ừ. – Kiệm nói.

Gấm chớp mắt.

– Ừ là thế nào?

– Ừ là anh cũng định nói với em như thế. – Anh nói. – Em tính giỏi hơn anh. Em giữ tiền thì không mất đồng nào.

Cô ngồi im, cái câu đáp lại đã chuẩn bị vẫn nằm trong miệng, không biết để làm gì. Rồi cô thấy anh nhìn mình, và trong cái nhìn ấy có một cái gì đó cô chưa thấy bao giờ ở chồng mình. Không phải thương. Cô đã thấy anh thương cô, hồi mới cưới. Là một cái gì đó giống như biết ơn. Như một người được cho thêm một lần nữa một thứ mình đã đánh mất.

– Anh lạ lắm. – Cô nói, lần thứ bao nhiêu cô không nhớ.

– Ừ. – Anh nói. – Anh biết.

Ngày hôm sau Gấm ra chợ mua xôi cho cái Hến. Quán xôi của Duyến bây giờ dọn sang góc chợ, gần chỗ gian hàng khô dãy B vẫn đóng cửa. Duyến gói xôi xong, cầm tiền, rồi giữ tay Gấm lại.

– Chị Gấm. – Duyến nói nhỏ, mắt liếc ra sau lưng. – Chị bảo anh Kiệm hộ em một câu.

– Câu gì?

– Anh Khảm lại nợ ông Tạo. – Duyến nói, giọng run. – Chạy tuyến Lạng Sơn, dừng ở mấy cái quán dọc đường, người ta đánh bài thâu đêm. Anh ấy thua. Em không biết bao nhiêu. Anh ấy không nói. Hôm qua hai thằng bên ông Tạo đến tận nhà.

— Hết chương 13 —