Tết chuộc đồ

Chương 28: Tết chuộc đồ

Hàng người bắt đầu từ cửa tiệm, chạy dọc vỉa hè, qua cửa nhà số chín, đến tận gốc cây hoa sữa đầu phố.

Khuê đếm được mười bốn người lúc sáu giờ bốn mươi sáng hai mươi chín Tết. Cô kéo cửa cuốn lên, và mười bốn người cùng nhìn vào trong tiệm, cùng một lúc, như một lớp học nhìn lên bảng.

– Cháu chào cả nhà ạ. – Cô nói, không biết nói gì khác. – Mọi người chờ cháu mấy phút, cháu bật đèn.

Năm nào cũng thế, ông bảo cô hồi nhỏ. Những ngày giáp Tết là những ngày tiệm đông nhất. Không phải người ta đến cầm. Người ta đến chuộc. Người ta cầm cái nhẫn hồi tháng Chín, cái xe máy hồi tháng Mười, rồi cả năm chạy vạy, đến tháng Chạp có tiền thưởng, tiền bán hàng Tết, thì chạy đến chuộc về. Không ai muốn để đồ của mình nằm trong két nhà người khác qua giao thừa.

Thằng Tũn đến lúc bảy giờ, mắt còn nhắm mắt mở, áo khoác mặc ngược. Khuê không cần nói gì. Nó ngồi vào cái bàn gấp, mở bảng tính, đọc tên, tìm ngăn, gọi to. Khuê ghép biên nhận, đếm tiền, trả đồ.

Một chị bán hàng chợ Đồng Xuân chuộc đôi bông tai vàng, đeo luôn vào tai trước khi đi. Một ông xe ôm chuộc cái điện thoại, mở máy ra xem ảnh cháu nội, cười khà khà. Một anh thợ xây chuộc cái xe máy, dắt ra cửa, nổ máy ba lần mới nổ, rồi quay lại cảm ơn Khuê bằng cả hai tay. Một cô giáo mầm non chuộc cái máy tính bảng, bảo phải có nó mới gọi video được cho con trai đi lao động ở nước ngoài.

Tám giờ, Ngân đến.

Lần này chị ta không địu con. Đứa bé, cái Mít, ngồi trên tay một người đàn ông gầy, da sạm, tóc cắt cua, mặc cái áo khoác gió mới cứng còn nguyên nếp gấp. Đứa bé đã hết ho, má phúng phính, đội cái mũ len tai gấu, vừa thấy con mèo Lãi trên nóc két đã ré lên, giơ hai tay về phía nó.

– Chồng em ạ. – Ngân nói. – Anh ấy về hôm qua.

Người đàn ông gật đầu chào Khuê, ngượng nghịu. Anh ta rút trong túi áo ra một cái phong bì, đặt lên quầy. Năm trăm nghìn tiền gốc, cộng lãi. Ngân đặt nửa tờ biên nhận.

Khuê lấy cái túi gấm đỏ ra. Ghép biên nhận. Khớp. Cô trao cái khánh bạc cho Ngân. Ngân không cầm. Chị ta đẩy nó sang cho chồng.

Người đàn ông cầm cái khánh, cúi xuống, đeo vào cổ con. Tay anh ta to, thô, ngón tay cái có vết sẹo dài, mà cái móc khoá nhỏ xíu ấy anh ta cài một lần là được. Cái Mít cúi xuống nhìn cái khánh trên ngực mình, cầm lên, cho vào miệng.

– Mít! – Ngân kêu.

– Kệ con. – Người chồng nói. – Bạc mà, có sao.

Anh ta ngẩng lên nhìn Khuê. Mắt anh ta đỏ.

– Vợ em kể chuyện cái thẻ bảo hiểm. – Anh ta nói. – Ở trong Nam em không biết gì. Vợ em gọi vào, bảo con nằm viện, em ở công trình không về được. Em cảm ơn chị.

– Không có gì đâu anh.

– Có. – Anh ta nói. – Em biết là có.

Mười giờ, ông Đoái đến. Lần này không phải một mình. Anh Toàn đi bên cạnh, mặc áo sơ mi trắng, tóc chải gọn. Ông Đoái mặc nguyên bộ quân phục, mũ cối mới quét lại sơn, ngực đeo một hàng huy chương nhỏ, chừa ra một khoảng trống bên trái.

– Cháu gái! – Ông nói to, như mọi khi. – Ông đến lấy cái huân chương. Mồng ba ông đi gặp mặt đồng đội. Năm nào cũng đeo, năm nay không đeo thì chúng nó tưởng ông chết.

– Ông có biên nhận không ạ?

– Có. – Ông Đoái quay sang con trai. – Đưa cho cô ấy.

Anh Toàn rút trong ví ra nửa tờ biên nhận, cái tờ "Giữ hộ" anh ta từng gí qua song sắt. Anh ta đặt nó lên mặt kính. Ông Đoái đứng cạnh con, một tay đặt lên vai con trai.

– Lần này con nó cầm biên nhận, bố nó đứng cạnh. – Ông Đoái nói. – Thế thì trả được chứ?

Khuê nhìn hai bố con.

– Ông là người gửi. – Cô nói. – Ông lấy thì cháu trả.

Cô mở két, lấy cái hộp nhung đỏ ra, ghép biên nhận, khớp. Cô mở nắp hộp. Ngôi sao năm cánh nằm trên lớp sa tanh ngả màu. Ông Đoái không cầm. Ông quay sang con trai.

– Đeo cho bố.

Anh Toàn cầm tấm huân chương lên. Tay anh ta run. Anh ta gài nó vào khoảng trống bên trái ngực áo bố, lần thứ nhất không được, lần thứ hai không được, lần thứ ba thì ông Đoái đặt tay lên tay con, giữ yên.

– Từ từ. – Ông nói. – Không ai đuổi.

Anh Toàn gài được. Tấm huân chương nằm ngay ngắn trên ngực áo quân phục. Ông Đoái đứng thẳng lên, vỗ tay lên vai con trai hai cái, rồi quay sang Khuê.

– Mười nghìn tiền chè lần trước. – Ông nói. – Ông lấy lại được không?

Khuê bật cười.

– Không ạ.

– Thế thì thôi. – Ông Đoái cười ồ ồ. – Ông biết mà.

Đến mười hai giờ trưa hai mươi chín Tết, Khuê kéo cửa cuốn xuống, ngồi thụp xuống cái ghế mây, đếm.

Hôm nay có ba mươi mốt người đến chuộc. Từ hôm cô mở tiệm đến giờ, tổng cộng có bốn mươi chín món trong số sáu mươi ba món của ông đã về với chủ. Còn mười bốn món. Mười bốn món chưa có ai đến, trong đó có những món quá hạn từ năm hai mươi ba, có những người Khuê đã gọi ba lần mà không ai nghe máy.

Cô ghi con số ấy vào cuối bảng tính. Rồi cô gõ thêm một dòng ở cột "Ghi chú", dòng tổng: "Bốn mươi chín người được về nhà ăn Tết với đồ của mình."

Thằng Tũn đọc trộm qua vai cô.

– Chị Khuê, chị viết văn thật rồi.

– Đi về đi. Mẹ em gọi ba lần rồi.

Chiều hai mươi chín, Lâm ghé qua. Đi cùng anh ta là một cô gái chừng mười chín tuổi, nhỏ nhắn, đeo kính, mặc áo khoác của một trường sư phạm.

– Em gái em ạ. – Lâm nói. – Em đưa nó về quê ăn Tết. Nó bảo muốn sang chào chị.

Cô gái cúi đầu chào Khuê, rất lễ phép, rồi đặt lên quầy một cái túi nilon.

– Em biếu chị ít chè ạ. Chè quê em.

– Cảm ơn em.

– Anh em kể về ông. – Cô gái nói. – Kể là hai năm, thứ Hai nào ông cũng cho anh em cầm đàn. Em đi học được là nhờ cái đàn ấy đi đi về về. Em muốn sang thắp cho ông nén hương.

Khuê dẫn hai anh em lên tầng hai. Cô gái thắp hương, đứng trước di ảnh ông, môi mấp máy. Lâm đứng sau em, tay chắp sau lưng, không thắp. Lúc xuống nhà, anh ta mới nói.

– Chị Diễm thưởng Tết cho em một tháng lương. – Anh ta nói. – Chị ấy bảo em năm nay hát hay nhất khách sạn. Mà em là người hát duy nhất.

Khuê cười.

– Ra Tết em vẫn hát ở đấy chứ?

– Dạ vẫn. – Lâm nói. Rồi anh ta ngập ngừng. – Chị ơi, bố chị Diễm ốm. Nằm viện từ hôm hai mươi lăm. Chị Diễm không nói với ai, nhưng em thấy chị ấy về khách sạn lúc nửa đêm, mắt đỏ.

Năm nay giao thừa rơi vào đêm hai mươi chín.

Mười một giờ, mẹ Khuê bày mâm cúng ngoài trời trên một cái bàn con kê trước cửa tiệm, một mâm cúng trong nhà trên tầng hai. Năm nay không có bánh chưng gói ở nhà, mẹ Khuê mua ở hàng quen của cô Hương. Không có đào, không có câu đối đỏ. Chỉ có bó cúc vàng anh Thuận trả tiền, đặt trên bàn thờ, cạnh di ảnh ông.

Bố cô thắp hương mâm ngoài trời. Ông khấn lâu, lâu hơn hôm hai mươi ba. Khuê đứng sau lưng ông, nhìn khói hương bay lên, gặp gió, tạt ngang, rồi tan vào những tràng pháo hoa từ phía hồ.

Cúng xong, mọi người lên tầng hai. Bố cô không lên. Khuê quay lại tìm thì thấy ông đứng trong tiệm, sau quầy, chỗ ông nội cô đứng bốn mươi năm. Đèn tiệm không bật. Chỉ có ánh pháo hoa hắt vào qua cửa cuốn mở, từng đợt đỏ, xanh, vàng.

Ông đặt bàn tay phải lên góc trái mặt kính. Lên đúng vết nứt chân chim, lên lớp băng dính màu mật ong. Ông không miết, không vuốt. Ông chỉ đặt tay lên đó, như người ta đặt tay lên trán một người đang sốt.

Khuê đứng ở chân cầu thang, không gọi. Cô đứng nhìn bố cho đến khi tràng pháo hoa cuối cùng tắt, và trong bóng tối, cô không còn nhìn thấy tay ông nữa.

Sáng mồng một, chưa đến bảy giờ, có tiếng gõ cửa cuốn. Khuê chạy xuống. Bà Mẫn đứng ngoài, mặc áo bông, quàng ba lớp khăn, tay ôm cái phích hoa mẫu đơn.

– Bà ơi! Bà mới ra viện được hai hôm!

– Thì sao. – Bà Mẫn nói. – Nhà cháu có tang, không ai dám xông đất. Bà xông. Bà không xông nhà, bà xông chè.

Bà bước vào, rót chè ra hai cái chén bà mang theo. Một chén đưa Khuê. Một chén bà đặt lên quầy, ở chỗ ông vẫn để chén nguội.

Mồng hai, Diễm đến.

Cô ta đến lúc mười giờ sáng, mặc áo dài nâu, đúng cái màu áo dài nhân viên khách sạn, tay cầm một hộp mứt sen bọc giấy đỏ. Lần đầu tiên Khuê thấy cô ta mặc áo dài. Trông cô ta khác hẳn, không còn giống một người đọc biên bản. Giống một người con gái Hà Nội đi chúc Tết, chỉ có điều không cười.

Cả nhà Khuê đang ở tầng hai. Bố cô đi xuống. Diễm đứng ở cửa tiệm, cúi đầu chào ông, chào mẹ Khuê, chào cô Hương, chúc Tết từng người bằng những câu đúng chuẩn, như học thuộc. Rồi cô ta đặt hộp mứt lên quầy.

– Tôi chúc Tết gia đình. – Diễm nói. – Và tôi có một việc.

Bố Khuê đứng im.

– Bố tôi nằm viện từ hai mươi lăm Tết. – Diễm nói. – Viêm phổi. Bây giờ đã ổn. Bác sĩ cho về viện dưỡng lão vào mồng năm. Nhưng tôi không chờ đến mười lăm tháng Ba nữa.

Cô ta nhìn bố Khuê, rồi nhìn Khuê.

– Tôi cần câu trả lời trước rằm tháng Giêng. Không phải vì hợp đồng. Vì tôi không biết bố tôi còn bao nhiêu cái rằm.

Không ai nói gì. Mẹ Khuê đặt tay lên lưng chồng.

– Còn một việc nữa. – Diễm nói, và lần này giọng cô ta nhỏ đi. – Đêm hai mươi tám, lúc sốt cao nhất, bố tôi hỏi tôi một câu. Tỉnh dậy ông không nhớ. Nhưng tôi nhớ.

Cô ta nhìn thẳng vào bố Khuê.

– Ông hỏi: "Thằng Hiển có đến không?"

Diễm cúi đầu chào một lần nữa, rồi đi. Tà áo dài nâu khuất ở cửa kính khách sạn Mái Ngói, cách hai nhà.

Bố Khuê đứng ở quầy, tay đặt lên hộp mứt. Rồi ông đi lên tầng hai, không nói câu nào.

Tối mồng ba, khi mẹ Khuê và cô Hương đã đi ngủ, bố cô gõ cửa phòng cô trên tầng ba. Ông đứng ở ngưỡng cửa, không bước vào, mặc áo len, lần này mặc đúng chiều.

– Mai bà Mẫn nói. – Ông nói.

– Vâng.

– Bà ấy nói gì thì nói. – Ông nói. – Nhưng trước khi bà ấy nói, bố nói. Bố nói trước.

Ông nhìn cô. Trong ánh đèn ngủ vàng nhạt, khuôn mặt ông già đi mười tuổi, nhưng không còn cái vẻ trống trơn như tờ giấy chưa ai viết nữa.

– Phần của bố thì bố phải tự nói. – Ông nói. – Không để ai nói hộ. Bốn mươi năm nay, người ta nói hộ bố đủ rồi.

— Hết chương 28 —