Video của thằng Tũn

Chương 22: Video của thằng Tũn

– Bà không biết.

Bà Mẫn trả lời trước khi Khuê nói hết câu. Cái ấm đất trong tay bà nghiêng đi một chút, rồi bà đặt nó xuống, rất cẩn thận, như đặt một quả trứng lên mặt bàn.

Sáng thứ Hai, mười hai tháng Một. Khuê ngồi ở hàng chè từ lúc sáu giờ bốn mươi, chờ bà bày xong ghế, nhóm xong bếp, rót xong chén đầu tiên. Rồi cô hỏi: tháng Mười Một năm tám mươi lăm, có một buổi chiều mưa phùn bà Mận ra khỏi nhà, bà có biết bà Mận đi đâu không.

Cô chưa nói hết chữ "đâu" thì bà Mẫn đã trả lời.

– Bà chưa hỏi xong mà bà.

– Thì bà không biết. Hỏi xong hay chưa xong thì bà cũng không biết.

Khuê nhìn bàn tay bà Mẫn. Bàn tay ấy đang xếp lại mấy cái chén hạt mít trên khay, xếp hàng ngang, rồi xếp hàng dọc, rồi lại xếp hàng ngang.

– Thằng Vĩ hỏi à? – Bà Mẫn nói, không ngẩng lên.

– Ông ấy dặn cháu đừng nói là ông ấy hỏi.

– Thế thì cháu vừa nói rồi đấy.

Khuê không cãi được câu ấy. Cô uống chén chè, trả tiền, bà Mẫn không lấy, cô để tiền dưới đáy chén như mọi sáng. Lúc cô đứng dậy, bà Mẫn gọi.

– Khuê.

Bà ít khi gọi tên cô. Bà hay gọi "cháu", "con bé", "cái con bé này".

– Cháu đừng hỏi bà nữa. – Bà nói. – Không phải bà không thương cháu. Bà thương ông cháu hơn.

Mười giờ, thằng Tũn đến, mặt đỏ như vừa chạy bộ từ nhà sang.

– Chị Khuê! Chị xem này! Chị xem này!

Nó chìa điện thoại qua song sắt, gần sát mặt cô. Trên màn hình là cái video nó đăng tối Chủ nhật. Cô biết cái video ấy. Tuần trước, nó năn nỉ ba ngày, cô mới cho quay, với ba điều kiện: không quay mặt khách, không đọc tên khách, không quay cái tủ gỗ trong kho. Nó quay cuốn sổ thu chi, lật từng trang, dừng ở những dòng có chữ "thôi" sau dấu gạch ngang. Nó quay dòng "cá cho Lãi: 30.000". Nó quay cận cảnh hai bàn tay cô lên dây cái đồng hồ của ông Viêm chiều Chủ nhật, chỉ hai bàn tay, và cái kim phút dịch lùi hai vạch. Nó quay con mèo Lãi nằm trên nóc két, mở một mắt nhìn ống kính. Nó lồng tiếng, giọng đọc chậm và nghiêm, khác hẳn giọng nó ngày thường: "Ông tôi làm nghề cầm đồ bốn mươi năm. Theo sổ sách, ông lỗ bốn mươi năm."

Dưới video là con số lượt xem. Khuê đọc hai lần cho chắc.

– Một triệu hai?

– Một triệu hai! Từ tối qua đến giờ! – Tũn nhảy lên. – Chị ơi, căng đét! Người ta chia sẻ khắp nơi! Có cả mấy trang tin lấy lại! Có người bảo khóc cả đêm!

– Khóc cái gì?

– Thì khóc cái dòng "thôi". – Tũn nói. – Với cái đồng hồ chậm hai phút. Em giải thích ở cuối video. Ai xem đến đấy cũng khóc.

Khuê đọc lướt phần bình luận. Hàng nghìn dòng. "Ước gì ông tôi còn sống." "Tiệm ở đâu vậy ạ, cho em xin địa chỉ." "Con mèo tên Lãi trời ơi." "Cầm đồ mà làm ăn thế này thì phá sản là đúng." "Ông cụ này nên được dựng tượng." Có một dòng chỉ ghi: "Ông Quyến từng cho bố tôi cầm cái xe đạp năm 1992, không lấy lãi. Bố tôi kể mãi."

Đến trưa thì người ta bắt đầu đến.

Không phải đến cầm đồ. Người ta đến đứng trước cửa tiệm, giơ điện thoại lên chụp cái biển, chụp cái quầy kính, chụp con mèo. Hai cô gái mặc áo dài đỏ đứng tạo dáng trước song sắt. Một nhóm khách du lịch hỏi Khuê có bán quà lưu niệm không. Một bà cụ đi xe xích lô đến, bảo bác xích lô dừng lại, ngồi trên xe nhìn vào tiệm, rồi bảo đi tiếp, không nói một câu.

Khuê viết một tờ giấy, dán lên cửa kính bên cạnh: "Tiệm nhỏ, đang làm việc. Xin đừng quay khách. Cảm ơn." Cô viết bằng bút dạ, chữ in hoa, ngay ngắn. Con mèo Lãi nhìn đám đông với vẻ mặt của một ngôi sao đã quá mệt mỏi với người hâm mộ, rồi chui vào kho nằm.

Ba giờ chiều, có một người đàn ông bốn mươi tuổi, áo khoác gió, giày dính đất đỏ, đứng ở ô cửa, chìa ra nửa tờ biên nhận.

– Chị ơi, em không biết cái này còn không.

Khuê nhìn nửa tờ giấy. Chữ ông, mực tím. "Nhẫn cưới nam, vàng tây. Anh Kha Văn Quý. Một triệu rưỡi. Hạn ba tháng." Ngày ghi tháng Ba năm hai mươi ba.

– Quá hạn gần ba năm ạ.

– Vâng. – Anh ta nói. – Em biết. Năm ấy em ly hôn. Em cầm cái nhẫn lấy tiền xe về quê, định là không chuộc nữa. Ông nhắn cho em hai lần, em không trả lời. Hôm qua em xem video, em thấy cái sổ, em thấy chữ ông. Em nghĩ ông không bán thì chắc còn.

Khuê mở bảng tính, tìm. Ngăn số bốn mươi hai. Cô mở két, lấy ra một cái túi giấy nhỏ, trong có cái nhẫn vàng tây trơn, ghim nửa tờ biên nhận. Cô đặt hai nửa lên mặt kính. Khớp.

– Lãi tính đến hết hạn thôi anh ạ. – Cô nói. – Ông em ghi thế.

Anh ta trả tiền, cầm cái nhẫn, lật đi lật lại.

– Em không đeo nữa đâu. – Anh ta nói. – Em cho con gái em. Nó học lớp chín. Nó bảo muốn có một cái gì của bố mẹ hồi còn ở với nhau.

Anh ta đi rồi, Khuê mở bảng tính, ở cột "Ghi chú", gõ: "Anh Quý chuộc nhẫn cho con gái. Xem video mới đến." Rồi cô ngồi nhìn dòng ấy một lúc. Ông nhắn hai lần, không ai trả lời. Thằng Tũn đăng một cái video, người ta đến.

Tối thứ Ba, cô ngồi khoá sổ tháng Mười Hai.

Đó là việc cô giỏi nhất. Cô cộng từng dòng, đối chiếu từng biên nhận, tính từng đồng lãi đã thu, từng khoản đã chi. Tiền điện, tiền nước, thuế khoán, tiền mua giấy pơ-luya, tiền chè trả bà Mẫn dưới đáy chén, tiền cá cho Lãi. Thằng Tũn ngồi bên cạnh, chống cằm nhìn, chốc chốc lại hỏi "xong chưa chị".

Mười giờ, cô gạch một đường ngang cuối trang.

– Tháng Mười Hai, tính từ hôm có giấy chứng nhận, tiệm thu lãi mười một triệu bốn. Chi sáu triệu ba. Dư năm triệu một.

– Có lãi! – Tũn đập tay xuống bàn. – Chị ơi, tiệm có lãi! Tháng đầu tiên có lãi!

– Năm triệu một.

– Thì lãi vẫn là lãi!

– Năm triệu một không đủ trả lương cho một người trông tiệm. – Khuê nói. – Chưa tính tiền thuê nhà, vì nhà là nhà mình. Chưa tính tiền chị ăn.

Tũn ngồi im một lúc, rồi rút điện thoại ra.

– Tháng Một sẽ khác. – Nó nói. – Chị đợi xem.

Cô gọi cho cô Hương, đọc con số. Cô Hương nghe xong, im lặng một lúc.

– Tự nuôi được cái tiệm. – Cô Hương nói. – Chưa nuôi được con.

– Vâng.

– Còn bảy tuần đến rằm. – Cô Hương nói. – Cô không đòi con nuôi được cả nhà. Cô chỉ muốn thấy nó không chết.

Thứ Tư, tiệm nhận chín món cầm, nhiều nhất từ hôm Khuê có giấy. Thứ Năm, mười một món. Phần lớn là người trẻ, cầm điện thoại, cầm máy tính, cầm xe máy, nói "em xem video", nói "em thấy tiệm chị đáng tin". Khuê làm từng hợp đồng, kiểm từng căn cước, hỏi từng người đồ này có phải của mình không. Có hai người không phải. Cô trả lại, không giải thích nhiều. Một cậu trai mười bảy tuổi mang cái điện thoại của mẹ đi cầm, cô bảo về mang mẹ sang. Cậu ta đỏ mặt, chạy mất, giống hệt thằng bé với con rô-bốt hôm nào.

Thứ Năm, mười lăm tháng Một, lúc Khuê đang viết biên nhận thì điện thoại rung liên tục. Thằng Tũn đứng trong kho, mặt tái.

– Chị Khuê ơi. Chị đọc cái này.

Nó đưa điện thoại. Trong hàng nghìn bình luận dưới video, có một bình luận được ghim lên đầu không phải bởi nó, mà vì có quá nhiều người bấm thích. Tài khoản không có ảnh đại diện, tên là một chuỗi chữ cái vô nghĩa.

"Tiệm của lão chỉ điểm năm tám lăm đây mà. Hỏi các cụ phố Hàng Phèn thì biết. Lão khai cả phố với công an, lão giữ đồ người ta không trả. Cái kính nứt kia là chứng cứ đấy."

Bốn trăm mười hai lượt thích. Gần trăm trả lời. Có người chửi người viết. Có người hỏi "thật không ạ". Có người bảo "thì ra là thế, chả ai tự nhiên làm từ thiện". Có người bảo "chuyện bốn mươi năm rồi, nói làm gì".

– Em xoá nhé chị. – Tũn nói. – Em là chủ video, em xoá được.

Khuê đọc lại cái bình luận. Cái kính nứt kia là chứng cứ. Người viết biết chuyện cái kính. Người viết biết chuyện "lão giữ đồ người ta không trả". Không phải ai ở phố cũng biết chuyện ấy.

– Để nguyên. – Cô nói.

– Chị ơi! Người ta đang chửi ông!

– Bốn mươi năm người ta chửi ông rồi. – Khuê nói. – Ông không cãi.

– Thì mình cãi thay ông!

– Bằng cái gì?

Tũn mở miệng, rồi đóng lại.

– Ông không khai ai. – Khuê nói. – Chị biết. Nhưng ông có nói dối một người. Chị cũng biết. Chị không biết vì sao. Chị chưa biết vì sao thì chị chưa cãi thay ông được. Mình xoá đi, người ta sẽ bảo nhà mình sợ.

Tũn đứng im, ngón tay cái lơ lửng trên màn hình. Rồi nó cất điện thoại vào túi, đi vào kho, ngồi xuống cái ghế nhựa, ôm con mèo Lãi vào lòng. Con mèo, lạ thay, để yên.

Năm giờ chiều, anh Thuận ghé qua. Anh ta không mặc quân phục, chỉ mặc áo khoác, tay cầm một túi hạt dẻ rang còn nóng.

– Tôi đi ngang. – Anh ta nói, đặt túi hạt dẻ lên quầy. – Hai việc.

– Anh nói đi.

– Việc thứ nhất. Cái cửa hàng "tài chính" ở góc phố, sáng nay đã bị niêm phong. Hồ sơ chuyển lên cơ quan điều tra rồi. Mấy người đến trình báo, trong đó có bác Nụ, anh Toàn, có thể sẽ được mời lên làm việc thêm. Chị báo giúp họ đừng lo, cứ nói đúng những gì đã nói.

Khuê nhìn ra phía góc phố. Từ chỗ cô ngồi không thấy được, nhưng cô hình dung ra cái biển đèn nháy đã tắt.

– Việc thứ hai?

– Việc thứ hai. – Anh Thuận nói, rồi ngập ngừng. – Chị đừng đọc bình luận.

Khuê bật cười.

– Anh cũng xem à?

– Cả đơn vị tôi xem. – Anh ta nói, mặt nghiêm. – Đồng chí phó trưởng công an phường bảo con mèo nhà chị nên được cấp giấy chứng nhận riêng.

– Thế anh bảo sao?

– Tôi bảo nó không đủ điều kiện. Nó nhận hối lộ.

Khuê cười to hơn. Con mèo Lãi, vẫn nằm trong lòng Tũn ở trong kho, ngóc đầu lên khi nghe giọng anh Thuận, rồi nhảy xuống, đi ra phía quầy. Anh Thuận lùi lại nửa bước. Chỉ nửa bước. Tiến bộ.

– Còn cái bình luận kia. – Anh Thuận nói, nhỏ hơn. – Tôi đọc rồi. Nếu chị thấy có dấu hiệu bịa đặt, xúc phạm người đã mất, gia đình chị có quyền đề nghị xem xét. Tôi nói để chị biết quyền. Còn làm hay không là chị.

– Em không làm.

– Tôi biết. – Anh ta gật đầu. – Tôi chỉ nói để chị biết.

Tối hôm ấy, bố cô gọi. Không phải gọi video.

– Gỡ cái video xuống. – Ông nói, không chào.

– Bố xem rồi à?

– Cả xưởng bố xem. Thằng kế toán xem, đưa bố xem. – Ông nói. – Gỡ xuống. Người ta đang chửi ông cụ.

– Người ta cũng đang khen ông.

– Bố không cần người ta khen. – Ông nói, giọng to lên. – Bố cần người ta đừng nhắc. Con không hiểu đâu. Con gỡ xuống đi.

– Video của thằng Tũn, không phải của con.

– Thì con bảo nó.

Khuê im lặng một lúc.

– Bố. Hai tỷ tiền cọc, bố tính được chưa?

Đầu dây bên kia im lặng. Rồi tiếng ông thở dài, nặng như tiếng một cái bao xi măng đặt xuống.

– Bố hỏi bốn ngân hàng. Không ai cho vay thêm. Bố hỏi bạn bè. Ai cũng đang kẹt. Cuối tháng Ba bố còn phải trả nửa gốc. Hai tỷ của người ta, bố không có cách nào trả lại. Bốn tỷ thì càng không.

– Vâng.

– Thứ Sáu tuần sau bố ra. – Ông nói. – Bố đi gặp bên mua.

– Bố gặp chị Diễm làm gì ạ?

– Bố xin người ta lùi hạn. Hoặc bố xin người ta thôi. – Ông nói. Rồi, sau một lúc, ông nói thêm, nhỏ đến mức cô phải áp sát điện thoại vào tai. – Hoặc bố hỏi người ta xem bố người ta muốn gì.

Ông cúp máy. Khuê ngồi trong tiệm, cầm điện thoại, nhìn cái video vẫn đang chạy lặp lại trên màn hình. Hai bàn tay cô kéo lùi cây kim phút đi hai vạch, lần này qua lần khác, như một người đang cố chỉnh một cái gì đó cho chậm lại.

— Hết chương 22 —