Hai mươi ba tháng Chạp

Chương 26: Hai mươi ba tháng Chạp

Ba con cá chép trong cái chậu nhôm bơi vòng tròn, đuôi quẫy lên làm nước bắn ra nền gạch. Con mèo Lãi ngồi bên miệng chậu, nhìn chúng bằng ánh mắt của một kiểm toán viên vừa thấy một khoản tài sản chưa được ghi sổ.

– Lãi. – Khuê nói. – Không.

Con mèo không quay lại. Nó thò một chân trước ra, chạm nhẹ vào mặt nước, rồi rụt về, lắc lắc cái chân ướt, vẻ mặt kinh tởm.

Sáng thứ Ba, mười tháng Hai. Hai mươi ba tháng Chạp. Mẹ Khuê đi chợ Hàng Bè từ lúc sáu giờ, mang về ba con cá chép đỏ, một bộ mũ áo vàng mã, một gói hương, một con gà luộc đã chặt sẵn và một túi quýt. Bà đứng trong kho, hai tay đút túi áo khoác, rụt cổ, kêu Hà Nội lạnh "dữ thần", rồi xắn tay áo bày mâm như người đã sống ở đây cả đời.

Bố mẹ Khuê bay ra từ tối hôm qua. Đây là Tết đầu tiên không có ông. Bố cô là con trai trưởng, việc cúng ông Công ông Táo ở nhà này năm nay là việc của bố.

Bố cô đứng trước bàn thờ trên tầng hai, mặc sơ mi trắng, áo len gi lê, thắp ba nén hương. Ông khấn nhỏ, môi mấp máy, không ai nghe được. Khuê đứng sau lưng ông, nhìn cái gáy ông, mái tóc đã muối tiêu ở thái dương. Từ hôm ông ngồi ở chiếu nghỉ đến giờ đã hai tuần. Hai tuần, ông gọi cho cô ba lần, lần nào cũng chỉ hỏi chuyện tiệm, chuyện tiền, chuyện ăn uống. Không lần nào nhắc đến cái chiếu nghỉ.

Cúng xong, ông bê cái chậu cá xuống nhà.

– Khuê. Đi thả cá với bố.

Hai bố con đi bộ ra hồ. Bố cô bê cái chậu, không cho cô bê. Dọc đường, phố đã vào Tết. Hàng Lược ngập hoa đào, hoa mai, quất cảnh. Người ta chở cành đào trên xe máy, cành đào to hơn cả người chở. Một bà cụ bán hoa thuỷ tiên ngồi bên vỉa hè, những củ thuỷ tiên đã gọt tỉa nằm trong bát nước, rễ trắng như râu ông già.

Đến bờ hồ, bố cô ngồi xổm xuống mép đá, nghiêng cái chậu cho nước chảy ra hồ. Ba con cá chép đỏ trôi ra, lượn một vòng gần bờ, rồi lặn xuống. Bố cô ngồi im nhìn mặt nước một lúc.

– Ông cụ năm nào cũng thả cá ở đúng chỗ này. – Ông nói. – Hồi bé bố đi theo. Ông cụ bảo thả ở đây thì cá về trời nhanh, vì gần đền.

– Bố.

– Ừ.

– Con tìm thấy ba lá thư.

Bố cô không quay lại.

– Thư gì?

– Ba lá thư ông viết cho ông Vĩ năm chín mươi, gửi sang Đức. Ông Vĩ không bóc, gửi trả về. Ông cất dưới đáy cái hộp biên nhận. Ghim một mẩu bìa: "Chưa về."

Bố cô đứng dậy, chậm, đầu gối kêu một tiếng. Ông nhìn ra hồ, nơi ba con cá đã mất hút dưới lớp nước xanh thẫm.

– Ông cụ viết thư cho nó. – Ông nói. Không phải câu hỏi.

– Vâng ạ.

– Nó không bóc.

– Không ạ.

Bố cô gật đầu. Ông cúi xuống nhặt cái chậu nhôm, vẩy cho ráo nước, kẹp vào nách.

– Ông cụ chưa bao giờ viết thư cho bố. – Ông nói. – Ba mươi năm bố ở trong Nam. Một lá cũng không.

Ông đi về. Khuê đi sau. Cô không nói với ông rằng bố cũng chưa bao giờ viết cho ông lá nào.

Tối, cả nhà ăn cơm ở tầng hai, cái bàn gỗ của ông kê giữa phòng, ngay dưới bàn thờ. Mẹ Khuê nấu canh măng, kho cá, luộc con gà cúng. Cô Hương mang sang một nồi nem rán và thằng Tũn. Năm người ngồi quanh bàn. Con mèo Lãi nằm trên bậu cửa sổ, nhìn đĩa gà.

Ban đầu mọi người nói chuyện Tết. Tũn khoe cái video đã được hai triệu rưỡi lượt xem. Mẹ Khuê khen nem cô Hương rán giòn. Cô Hương hỏi chị Hiền ở trong Nam Tết có lạnh không. Bố Khuê ăn, không nói.

Rồi Tũn hỏi một câu. Nó không có ý gì. Nó mười chín tuổi, nó hỏi như người ta hỏi giờ.

– Bác Hiển ơi, thế rốt cuộc mình có bán nhà không ạ?

Cái bàn im đi. Mẹ Khuê nhìn bố. Cô Hương nhìn Tũn, cái nhìn mà Khuê đoán Tũn sẽ phải trả giá khi về nhà.

– Bán hay không là việc của người lớn. – Bố Khuê nói.

– Cháu lớn rồi mà bác. Cháu đủ tuổi đi bầu rồi.

– Tũn. – Cô Hương nói.

– Không sao. – Bố Khuê đặt đũa xuống. Ông nhìn thằng cháu. – Bác nói cháu nghe. Bác không muốn bán. Bác phải bán. Bác nợ ngân hàng, bác nhận cọc của người ta, bác tiêu rồi. Cháu hiểu chưa?

– Dạ.

– Mà bác nói thật. – Bố Khuê nói, lần này không nhìn Tũn nữa, nhìn cái bàn thờ. – Ông cụ cả đời chưa giúp bác cái gì. Năm chín lăm bác xin thế chấp cái nhà, ông cụ không cho. Đến lúc chết, ông cụ để lại cho bác một cái nhà không bán được, một cái tủ không mở được, và một người đang chờ trong viện dưỡng lão để bác phải đi xin lỗi. Ông cụ…

– Anh im đi.

Cô Hương nói không to. Nhưng mẹ Khuê giật mình làm rơi cái thìa.

– Hương…

– Anh im đi. – Cô Hương nhắc lại. Cô đặt bát cơm xuống, đặt rất nhẹ, như sợ nếu đặt mạnh thì sẽ ném nó đi. – Ông cụ chưa giúp anh cái gì. Anh nói lại xem.

– Thì đúng thế còn gì.

– Năm hai nghìn lẻ chín. – Cô Hương nói. – Anh vỡ nợ lần thứ hai. Cái xưởng thứ nhất của anh. Anh nợ người ta sáu trăm triệu. Người ta đến tận nhà anh đòi. Chị Hiền gọi ra cho em, khóc. Em nhớ không sót một chữ.

Mẹ Khuê cúi xuống. Bàn tay bà bám vào mép bàn.

– Em cho anh vay sáu trăm triệu. – Cô Hương nói. – Anh trả em trong năm năm. Anh nhớ không?

– Nhớ. Anh trả đủ.

– Anh trả em đủ. – Cô Hương nói. – Em đưa lại cho bố hết. Từng đồng.

Bố Khuê ngẩng lên.

– Năm ấy em là giáo viên, lương em ba triệu một tháng. Chồng em mất được hai năm. Thằng Tũn ba tuổi. – Cô Hương nói, chậm, như đang đọc một bài chính tả cho học sinh chép. – Anh nghĩ em lấy đâu ra sáu trăm triệu?

Không ai trả lời. Ngoài cửa sổ, có tiếng pháo hoa nhỏ của nhà ai đó đốt sớm, nổ lép bép.

– Tiền của bố. – Cô Hương nói. – Bố rút hết sổ tiết kiệm. Ba mươi năm sửa đồng hồ, cầm đồ. Không đủ. Bố bán cái nhẫn cưới với cái dây chuyền của mẹ, mẹ mất được sáu năm. Không đủ. Bố sang vay bà Mẫn một trăm triệu. Bà Mẫn bán chè cả đời mới có một trăm triệu ấy, bà đưa bố không cần giấy. Bố trả bà Mẫn mất sáu năm, tháng nào cũng để tiền dưới đáy chén chè. Bố gói sáu trăm triệu vào một cái túi nilon đen, đưa em, bảo em: "Đừng nói là của tôi. Nó không nhận đâu."

Cô Hương nhìn anh trai.

– Mười sáu năm em giữ. – Cô Hương nói. – Vì bố dặn. Bố chết rồi em vẫn giữ. Nhưng em không ngồi nghe anh nói bố chưa giúp anh cái gì. Em không ngồi nghe được.

Bố Khuê ngồi im. Mặt ông không đỏ, không tái. Mặt ông trống, như một tờ giấy chưa ai viết.

Khuê nhìn bố. Rồi cô nhìn xuống bát cơm của mình. Năm hai nghìn lẻ chín. Năm ấy cô mười hai tuổi. Năm ấy ông bảo cô: "Bố mẹ con trong ấy ổn rồi, con về đi." Cô về. Cô khóc suốt chuyến tàu. Cô chưa bao giờ hỏi vì sao bố mẹ cô lại đột nhiên ổn.

Mẹ Khuê khóc. Không thành tiếng. Bà lấy mu bàn tay lau nước mắt, rồi lấy cả tay áo len.

– Trời ơi, ba… – Bà nói, giọng Biên Hoà vỡ ra. – Ba ơi… Sao ba không nói…

Bố Khuê đứng dậy. Ông không nói gì. Ông đi xuống cầu thang. Khuê nghe tiếng bước chân ông qua chiếu nghỉ, không dừng, rồi xuống nhà, rồi tiếng cửa kho.

Cả bàn ngồi lại. Không ai ăn. Tũn cúi gằm, mặt đỏ đến tận mang tai.

– Cô xin lỗi. – Cô Hương nói, với Khuê, với mẹ Khuê, với cả cái bàn. – Cô không định nói hôm nay.

– Em nói đúng mà. – Mẹ Khuê nói, vẫn lau nước mắt. – Em nói đúng.

Đêm ấy, mười hai giờ, Khuê không ngủ được. Cô nằm trên tầng ba, nghe dưới nhà có tiếng chai chạm vào cốc. Tiếng chai rót. Tiếng cốc đặt xuống. Rồi lại tiếng chai rót.

Cô đi xuống.

Đèn trong kho bật một bóng. Bố cô ngồi trên nền gạch hoa, lưng dựa vào cái tủ gỗ nhỏ, hai chân duỗi ra. Bên cạnh ông là một chai rượu nếp, loại chai nhựa không nhãn, khách quen của ông cụ biếu Tết hôm qua. Chai đã vơi hơn nửa. Một cái cốc thuỷ tinh nhỏ trong tay ông.

Ông chưa bao giờ ngồi gần cái tủ ấy. Từ hôm ông ra lần đầu, ông chỉ đứng ở cửa kho nhìn nó.

– Bố.

– Con đi ngủ đi.

Câu ấy ông nói với cô lần thứ hai trong hai tuần.

Khuê không đi. Cô ngồi xuống cái ghế nhựa cạnh bàn gấp, nhìn bố. Con mèo Lãi từ đâu đó đi ra, đi một vòng quanh chân ông, ngửi cái chai rượu, hắt xì một cái, rồi trèo lên đùi ông, nằm xuống.

Bố cô nhìn con mèo.

– Mày cũng biết à. – Ông nói với nó. Giọng ông lè nhè, chữ nọ dính chữ kia. – Cả cái nhà này biết. Mỗi tao không biết.

Ông uống nốt cốc rượu, đặt cái cốc xuống nền gạch, nghiêng đầu dựa vào cánh tủ gỗ. Cái chìa khoá đồng trên cổ Khuê cách ông chưa đến hai mét.

– Sáu trăm triệu. – Ông nói. – Ông cụ bán cả nhẫn cưới của bà. Đi vay cả bà Mẫn. Cho tao. Cho cái thằng…

Ông dừng lại. Mắt ông nhắm.

– Ông ấy biết. – Ông nói, rất nhỏ. – Ông ấy biết từ đầu. Biết hết. Biết mà vẫn…

Ông không nói hết câu.

– Biết cái gì hả bố? – Khuê hỏi.

Bố cô không trả lời. Đầu ông gục xuống vai, tựa vào cánh tủ. Hơi thở ông chậm dần, nặng dần, rồi thành tiếng ngáy. Con mèo Lãi vẫn nằm trên đùi ông, ngóc đầu lên nhìn Khuê, như hỏi bây giờ làm gì.

Khuê đi lên tầng hai, lấy cái chăn bông của ông, mang xuống, đắp lên người bố. Cô kéo chăn lên đến cằm ông. Con mèo chui vào trong chăn, chỉ thò cái đầu ra.

Cô cầm cái chai rượu, cái cốc, mang ra quầy. Rồi cô quay lại, đứng ở cửa kho nhìn bố.

Ông ngủ, lưng dựa vào cái tủ gỗ, như dựa vào một người. Trong cái tủ ấy, cách lưng ông một lớp gỗ mít dày hai đốt ngón tay, là cái máy ảnh của ông Vĩ và ba lá thư không ai bóc.

Đêm nay ông ngồi tựa lưng vào nó mà ngủ, và Khuê không biết đấy là vì ông say, hay vì đến bây giờ ông mới dám.

— Hết chương 26 —