Chậm hai phút

Chương 2: Chậm hai phút

Cái đồng hồ không nằm trong két.

Khuê lục hết sáu mươi ba ngăn lần thứ hai, đọc lại từng nửa tờ biên nhận, không có cái nào mang tên Phùng Khắc Viêm. Cô mở bảng tính, dò lại. Không có. Sáu mươi ba món, sáu mươi ba người, không có ông Viêm.

Tám giờ sáng thứ Bảy, cô đứng giữa tiệm, gãi đầu. Con mèo Lãi ngồi trên nóc két liếm chân, vẻ mặt của một nhân viên biết rõ đồ để đâu nhưng không ai hỏi mình.

Cô lên tầng hai.

Phòng ông vẫn y như hôm đưa ông đi. Cái giường gỗ trải chiếu cói, cái chăn bông gấp vuông. Trên bàn đầu giường là cái kính lúp một mắt của thợ đồng hồ, một hộp tua vít nhỏ như que tăm, một lọ dầu máy, và một cái hộp gỗ dài cỡ cái bút.

Trong hộp gỗ là một cái đồng hồ nam, mặt trắng, dây da nâu đã mềm như vải. Đồng hồ cơ, loại phải lên dây bằng tay. Kim dừng ở mười giờ hai mươi bảy phút. Ghim vào lớp nỉ lót hộp là nửa tờ biên nhận, và một mẩu giấy nhỏ hơn, chữ ông:

"Chủ nhật lên dây."

Khuê ngồi xuống mép giường, đếm ngược. Chủ nhật cuối cùng ông còn ở nhà là ngày ba mươi mốt tháng Tám. Hai hôm sau ông nhập viện. Cái đồng hồ chạy nốt chỗ dây cót ông lên hôm ấy, rồi dừng lúc mười giờ hai mươi bảy phút của một buổi sáng nào đó, trong căn phòng không có ai.

Cô cầm nó xuống nhà.

Bà Lụa đến lúc chín giờ, không xách làn. Bà mặc cái áo khoác dạ màu ghi, cài đủ cúc, như mặc đi ăn cỗ. Bà đặt lên mặt kính một cái túi nilon buộc chun.

– Cháu đếm đi.

Khuê cởi chun. Trong túi là tiền, đủ loại, gấp làm tư, làm tám, có tờ năm trăm nghìn mới cứng, có những tờ mười nghìn, hai mươi nghìn mềm oặt như lá dong, có cả một xấp tờ năm nghìn buộc dây thun. Cô đếm. Hai triệu năm trăm bốn mươi nghìn.

– Bà tính rồi. – Bà Lụa nói, chỉ vào xấp tiền. – Hai triệu tiền gốc. Lãi một rưỡi phần trăm, mười tám tháng, năm trăm bốn mươi nghìn. Đúng không cháu?

Khuê nhìn bà cụ. Bà tính đúng đến từng đồng.

Cô mở sổ thu chi của ông, dò ngược về những món quá hạn đã được chuộc trong hai năm qua. Có bảy món. Món nào ông cũng ghi một kiểu: lãi tính đến ngày hết hạn, rồi một dấu gạch ngang, rồi chữ "thôi".

Theo hợp đồng, quá hạn thì tiệm có quyền thanh lý. Theo thói quen làm kiểm toán, Khuê biết một cái tiệm mà làm ăn kiểu "thôi" thì đến năm thứ ba là đóng cửa. Ông cô làm ăn kiểu "thôi" bốn mươi năm.

– Hai triệu một trăm tám mươi nghìn ạ. – Khuê nói. – Lãi tính đến hết hạn thôi bà.

– Không được. Bà nợ thì bà trả.

– Ông cháu ghi thế, bà ạ. Cháu làm theo sổ của ông. – Cô đẩy lại phần thừa. – Bà không nhận, cháu lại phải ghi thêm một dòng, ông cháu ở trên kia đọc thấy lại mắng cháu chữ xấu.

Bà Lụa nhìn cô một lúc rồi bật cười, nhận lại xấp tiền năm nghìn buộc thun.

Khuê lấy nửa tờ biên nhận của bà, đặt cạnh nửa tờ ghim trong hộp gỗ. Hai cái mép răng cưa ăn khớp vào nhau như hai hàm răng. Cô làm động tác ấy mà không cần nghĩ, như người ta đi xe đạp lại sau mười năm.

– Bà cầm về ạ.

Bà Lụa nhận hộp gỗ, mở ra nhìn, rồi đóng lại.

– Nó đứng rồi.

– Cháu lên dây ngay đây ạ.

– Không. – Bà Lụa đẩy hộp lại phía cô. – Cháu mang sang nhà bà, cháu lên dây trước mặt ông ấy. Ông ấy phải nhìn thấy người ta lên dây cơ.

Nhà bà Lụa ở tầng hai một dãy tập thể bốn tầng cuối phố Hàng Vải, cầu thang tối và hẹp, mỗi chiếu nghỉ một cái xe đạp cũ dựng nghiêng. Căn hộ hai phòng, sạch đến mức nghe được tiếng mình thở. Trên tường là bằng khen giáo viên dạy giỏi, ảnh cưới đen trắng, và một tấm ảnh lớp học có ông thầy đứng giữa, gầy, kính trắng.

Ông thầy trong ảnh bây giờ ngồi bên cửa sổ, trên cái ghế tựa có đệm, chân đắp chăn mỏng. Ông Viêm bảy mươi sáu tuổi, vẫn gầy, vẫn kính trắng, nhưng đôi mắt sau cặp kính nhìn ra đâu đó cao hơn mái nhà đối diện. Trên bậu cửa có cái đài bán dẫn bọc da, dây ăng-ten kéo dài.

– Ông ơi, cháu ông Quyến sang đây này. – Bà Lụa nói to.

Ông Viêm quay lại. Ông nhìn Khuê, nhìn tay cô, nhìn cái hộp gỗ.

– Ông Quyến đâu?

– Ông Quyến bận. – Bà Lụa nói, nhanh như đã quen. – Cho cháu sang lên dây hộ.

Ông Viêm không nói gì. Ông chìa tay ra, lòng bàn tay ngửa lên, chờ.

Khuê mở hộp, đặt cái đồng hồ vào tay ông. Rồi cô nhớ ra, cầm lại, kéo núm vặn. Cô chưa bao giờ tự tay lên dây cho cái đồng hồ cơ nào. Nhưng cô đã nhìn ông làm hàng nghìn lần: kẹp đồng hồ giữa ngón cái và ngón trỏ tay trái, tay phải xoay núm đi tới, không xoay ngược, đếm thầm, đến khi núm hơi căng thì dừng, không cố.

Cô đếm đến ba mươi thì núm căng. Cô lấy điện thoại ra, chỉnh kim cho đúng mười giờ mười lăm phút, rồi ấn núm vào.

Cái đồng hồ bắt đầu chạy. Tiếng tích tắc nhỏ đến mức phải nín thở mới nghe.

Ông Viêm đón lấy nó, áp vào tai. Ông ngồi im như thế lâu lắm. Rồi ông với tay bật cái đài, vặn núm dò kênh. Tiếng rè rè, tiếng nhạc, tiếng một người đọc tin thời tiết. Ông ngồi chờ. Bà Lụa ra hiệu cho Khuê ngồi xuống cái đôn nhựa, rót cho cô một chén nước vối.

Bà Lụa kể chuyện chợ, chuyện giá rau, chuyện con gái bà lấy chồng ở Đà Nẵng. Ông Viêm không nghe. Ông ngồi nhìn cái đài. Mười một giờ, đài phát những tiếng tít báo giờ. Ông Viêm nhìn mặt đồng hồ, nhìn rất kỹ, môi mấp máy.

– Đúng giờ. – Ông nói.

Khuê thở ra.

– Đúng giờ. – Ông Viêm lặp lại, và lần này giọng ông khác đi. – Thế thì không phải ông Quyến lên dây.

Bà Lụa đặt cái ấm xuống.

– Ông Quyến bao giờ cũng để chậm hai phút. – Ông Viêm nói với cái đồng hồ, không nói với ai. – Để tôi chỉnh. Lần nào cũng chậm hai phút. Tôi bảo ông ấy, thợ đồng hồ gì mà để chậm. Ông ấy bảo tại tay ông ấy run.

Ông ngẩng lên, nhìn Khuê. Lần đầu tiên từ lúc cô bước vào, mắt ông nhìn đúng vào mặt cô.

– Ông Quyến chết rồi phải không cháu?

Khuê không biết trả lời thế nào. Cô nhìn bà Lụa. Bà cụ gật đầu, rất khẽ.

– Vâng ạ. Ông cháu mất từ tháng Chín.

Ông Viêm gật gù, như học trò nghe giảng một định luật mình đã biết từ lâu. Ông cởi cái đồng hồ đeo vào cổ tay, cài khoá, xoay cho mặt đồng hồ nằm đúng chính giữa. Rồi ông quay lại nhìn ra cửa sổ, nơi mái ngói nhà đối diện có một con chim sẻ đang nhảy.

– Tội. – Ông nói. – Tay ông ấy có run đâu.

Bà Lụa tiễn Khuê ra đến chiếu nghỉ.

– Ông cháu cố ý đấy. – Bà nói nhỏ. – Chủ nhật nào bà cũng dắt ông ấy sang tiệm. Ông cháu lên dây trước mặt ông ấy, rồi để chậm hai phút. Về nhà, ông ấy bật đài, so giờ, chỉnh lại, rồi vui cả buổi. Tự tay ông ấy chỉnh đúng được một cái gì đó, cháu hiểu không? Hai năm nay ông ấy không làm đúng được cái gì nữa.

Khuê đứng ở cầu thang, một tay vịn lên cái yên xe đạp của nhà ai.

– Thế sao năm ngoái bà lại phải cầm nó ạ?

– Tiền chụp cộng hưởng từ cho ông ấy. Lương hưu hai ông bà chả đủ. – Bà Lụa nói như kể chuyện người khác. – Bà bảo ông cháu cầm cái nhẫn cưới của bà. Ông cháu không cầm nhẫn, ông cháu bảo cầm cái đồng hồ. Bà hỏi sao, ông cháu bảo: "Cầm cái này thì Chủ nhật nào ông Viêm cũng phải sang tiệm tôi. Sang thì ông ấy phải đi bộ. Đi bộ thì tốt." Ông cháu tính cả đấy.

Lúc về, Khuê đi chậm. Phố Hàng Vải sáng thứ Bảy, người ta bày tre nứa ra tận lòng đường, mùi tre khô hăng hắc. Cô nghĩ về sổ thu chi của ông, những chữ "thôi" sau dấu gạch ngang. Cô làm kiểm toán sáu năm, đọc hàng trăm bộ báo cáo tài chính, chưa bao giờ thấy một dòng nào ghi được thứ ông vừa làm.

Bố cô ra vào trưa Chủ nhật, cùng một người đàn ông chừng bốn mươi tuổi, đầu vuốt keo, áo sơ mi trắng cài khuy cổ tay dù trời nắng.

– Đây là anh Lạc. – Bố cô nói. – Anh ấy làm môi giới, lo giấy tờ cho bên mua.

– Em chào chị Khuê. – Anh Lạc chìa hai tay ra bắt tay cô. – Em thưa anh Hiển là nhà mình đẹp quá, đúng chất phố cổ, kết cấu còn nguyên.

Bố cô năm mươi bảy tuổi, người đậm, da nâu nắng miền Nam, đứng giữa tiệm của ông như đứng giữa một cái kho hàng cần thanh lý. Ông nhìn quầy kính, nhìn két, nhìn con mèo.

– Con mèo này vẫn còn à?

– Nó tên Lãi. – Khuê nói.

– Bố biết nó tên gì.

Anh Lạc rút trong túi ra một cái máy đo khoảng cách bằng tia sáng đỏ, chiếu lên tường, lên trần, đọc số, ghi vào điện thoại. Lúc anh ta chiếu ngang qua nóc két, con mèo Lãi nhảy dựng lên, gầm gừ một tiếng như cái ấm sắp sôi, rồi phóng thẳng xuống, cào một vệt trên ống quần trắng của anh ta.

– Ấy chết. – Anh Lạc lùi lại, vẫn cười. – Em xin lỗi em xin lỗi, em không biết bé ở đấy.

– Nó không thích bị chiếu đèn vào mắt. – Khuê nói. Cô không nói rằng cô vừa thấy quý con mèo hơn hẳn.

Cô Hương đến lúc mười hai rưỡi, xách cặp lồng cơm. Ba người ăn trên cái bàn gấp kê giữa kho, anh Lạc đã xin phép về trước. Bố cô ăn nhanh, vừa ăn vừa nói.

– Bốn mươi sáu tỷ. Năm mươi hai mét vuông. Giá ấy là giá tốt, cô hỏi cả phố mà xem. Chia đôi, mỗi người hai mươi ba tỷ.

– Anh cần tiền gấp à? – Cô Hương hỏi.

– Ai mà chả cần tiền.

– Em hỏi anh có gấp không.

Bố cô gắp một miếng đậu, không trả lời.

– Cái tiệm này cả đời ông cụ có lãi đâu. – Ông quay sang Khuê. – Con làm kiểm toán, con tính thử bố xem. Cả năm được mấy chục triệu tiền lãi, trừ tiền điện còn bao nhiêu? Ông cụ làm từ thiện chứ làm ăn cái gì.

Khuê đặt đũa xuống.

– Con tính rồi. Bốn mươi triệu một năm.

– Đấy.

– Lỗ bốn mươi năm mà nhà vẫn còn đây, bố.

Bố cô nhìn cô. Cô Hương cúi xuống bát cơm, nhưng Khuê thấy khoé miệng cô hơi nhếch.

– Con đừng có mà giống ông.

Câu ấy bố cô nói không to, nhưng cái bàn gấp hơi rung, vì ông đặt khuỷu tay xuống mạnh quá. Rồi ông đứng dậy, ra phía trước tiệm, đứng ở cửa hút thuốc. Khói thuốc bay vào, lẫn với mùi hoa sữa.

Cô Hương dọn bát. Lúc đi ngang qua Khuê, cô nói khẽ:

– Bố con với ông giận nhau ba mươi năm. Đừng chen vào giữa.

– Giận nhau chuyện gì ạ?

– Chuyện năm chín lăm. Bố con muốn thế chấp cái nhà này để vay vốn mở xưởng, ông không cho. Bố con bỏ vào Nam, mười năm không về Tết. – Cô Hương xếp chồng bát lên nhau. – Đấy là chuyện cô biết. Còn chuyện cô không biết thì cô không biết.

Chiều, bố cô ra sân bay. Trước khi đi, ông vào kho, đứng ở cửa, không bước hẳn vào. Ông nhìn cái tủ gỗ nhỏ ở góc. Rồi ông nhìn sợi dây đỏ trên cổ Khuê.

Mặt ông thay đổi. Không phải giận. Khuê làm kiểm toán đủ lâu để biết mặt người ta lúc thấy một con số mình không muốn thấy.

– Ông đưa con cái đó à?

– Vâng.

Bố cô đứng im một lúc. Ngoài phố, có tiếng chiếc xe ôm công nghệ bấm còi gọi khách.

– Thế thì con cứ giữ. – Ông nói. – Bố không muốn biết trong đó có cái gì.

Rồi ông quay đi, kéo vali ra cửa, bánh xe vali lạch cạch trên nền gạch hoa, không ngoái lại. Khuê đứng trong kho, tay cầm cái chìa khoá đồng còn ấm, nghe tiếng bánh xe nhỏ dần về phía đầu phố. Cô tự hỏi một người không muốn biết trong tủ có gì thì làm sao biết được đó là thứ mình không muốn biết.

— Hết chương 2 —