Mẹ của Thạc

Chương 26: Mẹ của Thạc

Người đàn bà đứng ở cổng tre mặc áo bông màu tím than, quàng khăn len nâu, tay xách một cái túi nilon to buộc quai, và Nhụy nhận ra bà trước cả khi bà kịp mở miệng.

Tám năm trước, bà là một trong những cụ bà vịn tay nhau xuống con dốc này, cười như đi hội. Bà đứng ở hàng đầu họ nhà trai, áo dài nhung đỏ, cầm cái tráp trầu. Bà là người đầu tiên đứng dưới gốc cây cưới mới trồng, sờ vào cái mắt ghép còn quấn dây nilon, hỏi ông thông gia "thế này mà nở được hai màu thật à ông". Bà là người Nhụy đã gọi bằng "mẹ" suốt bốn năm, đến hôm ra tòa.

Sáng Chủ nhật, chín giờ. Bà đứng ở cổng tre, nhìn cây cưới.

– Mẹ… – Nhụy nói, rồi dừng lại. – Bác.

Bà Lài quay sang nhìn cô. Sáu mươi hai tuổi, lưng đã còng hơn, nhưng đôi mắt thì vẫn y như đôi mắt Thạc, chỉ sắc hơn, như được mài thêm một lượt.

– Đừng gọi tôi là mẹ, – bà nói. – Con trai tôi đâu?

– Anh ấy lên xưởng từ sáng. Chiều mới xuống. Bác vào lều ngồi, con gọi anh ấy.

– Tôi không vào. – Bà đặt cái túi nilon xuống đất, cạnh chân cổng tre. – Tôi đi xe khách từ năm giờ sáng. Tôi đứng đây nói mấy câu rồi tôi về.

Nhụy đứng im. Cô đã nghĩ tới ngày này. Cô đã nghĩ bà sẽ gọi điện, sẽ nhắn tin, sẽ nhờ ai đó nói hộ. Cô chưa bao giờ nghĩ bà sẽ tự đi xe khách bốn tiếng đồng hồ, tự lần xuống con dốc, tự đứng ở cổng tre này.

– Bốn năm, – bà Lài nói. Giọng bà không to, nhưng là cái giọng của người bán hàng ở chợ, đứng cuối dãy cũng nghe thấy. – Bốn năm cô bỏ con tôi. Cô bảo nó có con với gái. Họ hàng dưới quê người ta biết. Đám giỗ nào tôi cũng phải nghe người ta hỏi thằng Thạc có con ở đâu rồi phải không. Tôi hỏi nó, nó bảo không. Tôi hỏi nó sao không cãi, nó bảo không cần cãi. Tôi đẻ ra một thằng không biết cãi.

Gió sông thổi qua bãi. Mấy cành đào trụi lá va vào nhau lách cách.

– Tháng trước, – bà nói tiếp, – thằng cháu họ tôi làm bảo vệ ở bệnh viện trên này nó gọi về. Nó bảo thấy thằng Thạc vào cấp cứu lúc ba giờ sáng, tay chảy máu, đi với vợ cũ. Tôi hỏi sao chảy máu. Nó bảo nghe đâu trộm cưa cây nhà vợ cũ, thằng Thạc lao vào đỡ. Rồi tôi gọi cho cái Dung. Cái Dung không giấu tôi được. Nó kể thằng Thạc bán xe, bán cả phần cái xưởng, đổ tiền vào cái vườn này. – Bà chỉ tay ra khắp bãi. – Cái vườn nhà một người đã bỏ nó.

– Bác…

– Tôi chưa nói xong. – Bà Lài nhìn thẳng vào cô. – Nhà cô ăn thịt con tôi chưa đủ à? Bốn năm trước lấy của nó cái tên. Bây giờ lấy cả tiền, lấy cả máu. Nhà cô còn muốn lấy gì nữa?

Nhụy không trả lời ngay. Cô đứng đấy, hai tay buông xuống, không đút túi, không khoanh trước ngực. Cô để những câu ấy rơi xuống người mình, từng câu một, như mưa đá rơi xuống một tấm lưới che.

Rồi cô nói.

– Con xin lỗi bác.

Bà Lài nhìn cô.

– Năm ấy con sai. Anh ấy không có con với ai. Anh ấy không có lỗi gì với con. Anh ấy nói với con là không phải con anh ấy, con không tin. Anh ấy mang giấy xét nghiệm về, con vẫn không tin. Con đứng đơn ly hôn. Con bỏ đi. Bốn năm con để cả họ nhà bác nghĩ anh ấy như thế, mà con không nói một câu nào. Con sai. Con xin lỗi bác.

Bà Lài đứng im. Cái miệng bà mím lại, nhăn nheo, như người vừa cắn phải một hạt sạn trong bát cơm.

– Cô nói câu ấy bốn năm trước, – bà nói, giọng đã khác, – thì tôi đã không phải…

Bà không nói hết câu.

Ở phía cụ Mộc, có tiếng chân chạy. Thằng Su chạy ra, áo phao vàng chanh mở phanh, tay cầm một cái nụ đào nó nhặt được dưới gốc.

– Chị Hai ơi! Con chó nhà ông Cả nó tha cái dép của anh Lụt đi rồi!

Nó chạy đến nơi thì dừng lại, nhìn người đàn bà lạ áo tím. Nó nhìn bà một lúc, cái nhìn thẳng thắn, không sợ người lạ.

– Con chào bà, – nó nói, khoanh tay, cúi đầu, đúng kiểu Thoa dạy. Rồi nó quay sang Nhụy. – Chị Hai, bà này là ai vậy?

Bà Lài nhìn thằng bé.

Nhụy thấy bà nhìn. Thấy bà nhìn giọng nói miền Tây, nhìn cái áo phao vàng, nhìn cái tuổi của thằng bé, bốn tuổi, đúng cái tuổi mà bốn năm nay cả họ nhà bà đã thì thầm. Rồi cô thấy bà nhìn sang cô. Rồi lại nhìn thằng bé.

– Cháu tên gì? – bà hỏi.

– Dạ con tên Su.

– Cháu là con nhà ai?

– Dạ con là con mẹ Thoa. Mẹ con đang ở đằng kia. – Nó chỉ về phía khu đào phai, nơi Thoa đang rải trấu, đã đứng thẳng dậy, nhìn về phía cổng.

– Thế cháu có biết chú Thạc không?

– Dạ biết. Chú Thạc đi lên xưởng rồi. Chú Thạc hứa chiều chú xuống. – Thằng Su ngước lên nhìn Nhụy. – Chị Hai ơi, con đi kiếm cái dép của anh Lụt nha.

Nó chạy đi. Bà Lài đứng nhìn theo nó, cho tới khi cái áo phao vàng khuất sau hàng rào dâm bụt.

– Chú Thạc, – bà nói, rất nhỏ. – Thằng bé gọi con tôi là chú.

Nhụy không nói gì.

– Còn cô thì nó gọi là chị.

Bà quay lại nhìn cô. Đôi mắt sắc như được mài của bà nhìn vào mặt cô rất lâu, nhìn xuống bàn tay cô, ngón út đang cong vào trong như một cái móc. Bà không biết gì về ngón út nhà họ Mạc. Bà không cần biết. Bà đã bán bánh gai ở chợ bốn mươi năm, đã nghe đủ chuyện của đủ nhà.

– Thế là bố cô, – bà nói.

Nhụy đứng im. Cô không gật. Cô không lắc. Đây không phải chuyện của cô để nói. Nhưng cô cũng không nói dối nữa. Cô đứng đấy và để im lặng của mình làm cái việc mà bốn năm trước im lặng của Thạc đã không được phép làm.

Bà Lài ngồi xuống. Không phải ngồi xuống ghế. Bà ngồi sụp xuống đúng chỗ đang đứng, trên nền đất bãi cạnh cổng tre, hai tay ôm lấy đầu gối. Cái khăn len nâu tuột xuống vai.

– Giời ơi, – bà nói, không to. – Giời ơi là giời. Con tôi giữ hộ nhà các người cái này bốn năm.

Nhụy quỳ xuống trước mặt bà. Cô nhặt cái khăn len lên, quàng lại cho bà. Bà không gạt tay cô ra.

– Bác, – Nhụy nói. – Bố con đang ốm. Bố con bị đột quỵ, nói chưa được. Mẹ con mổ tim, bác sĩ dặn tránh xúc động. Mẹ con chưa biết.

– Rồi lại xin tôi im, – bà Lài nói, ngẩng lên. Mắt bà đỏ hoe, nhưng giọng thì lại sắc. – Nhà này xin con tôi im bốn năm. Giờ đến lượt tôi.

– Không. – Nhụy nhìn thẳng vào bà. – Con không xin bác im. Con xin bác cho con nói với mẹ con trước. Con hứa với bác. Con không để anh ấy chịu thêm một tiếng nào nữa.

Bà Lài nhìn cô. Rất lâu.

– Ra Giêng, – bà nói. – Ra Giêng tôi lên. Ra Giêng mà nhà này chưa nói với thằng Thạc một câu tử tế, trước mặt họ hàng, thì tôi nói.

– Vâng.

Thạc xuống bãi lúc mười một giờ. Thoa đã gọi cho anh từ lúc thằng Su chạy đi tìm cái dép. Anh dựng xe ở cổng tre, thấy mẹ mình ngồi trên cái ghế đẩu trong lều, tay cầm một bát nước gừng Nhụy pha, thì đứng sững lại.

– Mẹ.

Bà Lài đặt bát xuống, đứng dậy. Bà đi tới, không nói một câu, nắm lấy cánh tay trái của anh, kéo tuột ống tay áo lên. Vết sẹo hồng chạy chéo trên cẳng tay, dài gần một gang.

Bà nhìn vết sẹo. Rồi bà vung tay đánh bốp một cái vào vai anh.

– Thằng ngu.

– Mẹ…

– Mày ngu như bố mày. – Bà lại đánh thêm một cái nữa, yếu hơn. – Bố mày cả đời gánh hộ người ta, chết cũng không ai biết. Mày cũng thế. Mày lành đến ngu.

Rồi bà ôm lấy đầu con trai, kéo xuống, áp vào vai mình. Thạc cao hơn mẹ cả cái đầu, phải còng lưng xuống. Anh đứng như thế, im lặng, hai tay buông thõng, như một đứa trẻ bị mẹ bắt đứng phạt.

Nhụy đi ra ngoài lều. Cô đứng ở gốc cây cưới, quay lưng lại. Cô nghe bà Lài nói gì đó, rất nhỏ, đứt quãng. Cô nghe Thạc nói "con biết", "con xin lỗi mẹ", "con không sao". Cô nghe tiếng sụt sịt.

Bà Lài không ở lại ăn trưa. Bà bảo chiều có chuyến xe về Nam Định lúc hai giờ, bà phải về, ở nhà còn mẻ bánh gai ngâm đậu chưa gói. Thạc bảo để anh chở mẹ ra bến xe. Bà gật.

Trước khi lên xe máy, bà quay lại, nhặt cái túi nilon to vẫn để ở chân cổng tre từ sáng. Bà dúi nó vào tay Nhụy.

– Bánh gai, – bà nói. – Ngày xưa cô thích.

Nhụy cầm cái túi. Nó nặng, chắc phải đến hai chục cái, gói lá chuối khô, buộc lạt giang. Mùi lá gai, mùi mật mía, mùi đỗ xanh bay ra qua miệng túi.

– Con vẫn thích ạ.

– Thích thì ăn. – Bà Lài quấn lại cái khăn len. – Đừng gọi tôi là mẹ vội. Gọi bác. Lúc nào tôi bảo gọi thì hẵng gọi.

Bà trèo lên yên sau xe máy. Thạc nổ máy. Chiếc xe chạy dọc con đường đất, lên dốc, khuất sau mặt đê.

Nhụy đứng ở cổng tre, ôm cái túi bánh gai. Cô quay vào.

Và cô thấy bà Cả.

Bà Cả đứng ở hàng rào dâm bụt, cách cổng tre chưa đến hai chục bước, tay cầm cái rổ rau như mọi lần. Bà đứng đấy từ lúc nào, Nhụy không biết. Nhưng nhìn cái rổ rau vẫn đầy nguyên, nhìn cái cách bà đứng im, cô biết bà đã đứng đấy đủ lâu.

Đủ lâu để nghe một người đàn bà áo tím ở Nam Định nói to giữa bãi rằng bốn năm trước có người bảo con trai bà có con với gái.

Đủ lâu để thấy một thằng bé bốn tuổi, giọng miền Tây, chạy ra từ trong vườn.

Bà Cả nhìn cô. Rồi bà quay đi, rổ rau vẫn đầy nguyên, đi thẳng ra phía con đường đất, về phía mặt đê, về phía quán chè bà Vui.

— Hết chương 26 —