Má

Chương 33: Má

– Má mày té ngoài chợ. – Giọng bà Sáu Nở, the thé qua điện thoại. – Đang bán bánh thì té cái rầm. Người ta chở vô bệnh viện rồi. Mày về liền đi Lụa.

Thứ Tư, mười lăm tháng Sáu năm 2011, mười giờ sáng.

Lụa đặt ống nghe xuống. Chị đứng trong cái chái của ông Mười, nhìn cuốn lịch treo trên vách, nửa tờ giấy nợ tiền nhà năm 2008 vẫn còn kẹp ở đó. Chị đứng chừng ba giây. Rồi chị đi ra xưởng, nói với Mai Thơ: em coi xưởng, chị về Gò Công. Mai Thơ gật, không hỏi.

Chị gọi cho Gấm từ cái điện thoại di động chị mới mua hồi Tết. Gấm đang đứng quầy ở nhà sách. Nó nghe xong, im một giây, rồi nói: em ra bến xe Miền Tây liền.

Hai chị em gặp nhau ở bến xe lúc mười một giờ rưỡi. Gấm còn mặc nguyên cái áo đồng phục nhà sách màu xanh dương, đeo cái bảng tên. Nó không kịp thay. Hai đứa lên chuyến xe đò sớm nhất, ngồi chung một băng ghế, không ai nói câu nào suốt ba tiếng. Gấm cầm cái điện thoại, lâu lâu mở ra coi, rồi gập lại. Lụa nhìn ra cửa sổ. Ruộng hai bên quốc lộ mùa này đang trổ đòng, xanh thẫm.

Kiếp trước, má mất năm 2015.

Chị không về kịp. Năm đó chị đang lo dời xưởng về Dĩ An, đang đứng giữa miếng đất kho phân bón cũ coi thợ đổ nền. Gấm gọi điện, nói má yếu lắm. Chị nói chị về liền, xong vụ đổ nền chị về. Đổ nền xong là chiều. Chị đón xe đò chuyến tối. Tới Gò Công thì nhà đã dựng rạp.

Chị nhớ chị đứng ở cổng rào dâm bụt, nhìn cái hòm gỗ đặt giữa nhà. Chị nhớ chị không vô được. Chị nhớ Gấm đi ra, đứng trước mặt chị, nhìn chị, rồi đi vô lại, không nói một câu.

Kiếp này là năm 2011. Không phải năm 2015.

Chị không biết như vậy là sớm hay muộn. Chị chỉ biết lần này chị đang ngồi trên xe.

Bệnh viện ở Gò Công nói má bị tai biến, huyết áp lên cao, phải chuyển lên thành phố. Chiều đó má được chở bằng xe cứu thương lên một bệnh viện lớn ở Sài Gòn. Lụa ngồi băng ghế cạnh cái băng ca. Gấm ngồi phía chân. Má nằm nhắm mắt, nửa mặt bên trái xệ xuống, thở khò khè. Cái tay trái của má nằm im trên tấm khăn trải. Cái tay phải lâu lâu cử động, nắm lại, buông ra.

Đêm đầu tiên ở khoa thần kinh, hai chị em ngồi ở hành lang tới sáng. Hành lang giống cái hành lang khoa thận năm 2004, ghế nhựa xanh kê dọc tường, người nhà bệnh nhân nằm dưới đất trải chiếu, mùi thuốc sát trùng, mùi cơm hộp. Gấm ngồi bó gối trên ghế, như cái đêm ngồi trên bậc cửa phòng trọ năm 2003. Lụa đi mua hai ly cà phê sữa đá ở cái xe đẩy cổng bệnh viện, đưa em một ly. Gấm cầm, không uống.

– Chị Hai. – Nó nói lúc ba giờ sáng. – Má có sao không?

– Chị không biết.

Gấm gật đầu. Hai chị em ngồi tiếp.

Sáng hôm sau má tỉnh. Má nói được, mà nói khó, chữ ríu lại như người ngậm hột thị. Nửa người trái yếu, tay trái nhấc lên không tới ngực. Bác sĩ nói may, nhẹ, tập thì đỡ, phải kiêng mặn, kiêng giận, phải uống thuốc huyết áp đều đều, không được bỏ một ngày.

Má nhìn hai đứa con đứng ở đầu giường. Má nhìn lâu. Rồi má nói, chữ ríu mà đứa nào cũng nghe ra:

– Hai đứa bây… bỏ việc… lên đây làm chi.

– Má nằm yên đi má. – Lụa nói.

Má ở bệnh viện mười hai ngày.

Lụa với Gấm thay nhau ở. Ban ngày Lụa về xưởng, ban đêm lên. Gấm xin nhà sách nghỉ không lương, xin trường hoãn hai buổi thi, ở luôn với má. Nó học cách đút cháo cho người nói khó, muỗng nhỏ, chờ má nuốt hết mới đút tiếp. Nó học cách xoa bóp cánh tay trái cho má theo cách cô điều dưỡng chỉ. Nó học cách đỡ má ngồi dậy mà không làm đau vai. Lụa nhìn em làm mấy việc đó, tay nó nhanh, chắc, không run, như hai bàn tay cắt chỉ năm 2003.

Thợ trong xưởng thay phiên lên thăm. Dì Chín không đi được, gửi lên cà mên cháo cá lóc. Diễm biết cách nói chuyện với y tá, chỉ cho Gấm. Mai Thơ đem lên một cái gối nhỏ may bằng vải bông, nói gối cho bác kê tay. Ông Mười gửi một hộp sữa bột. Kha lên một lần, mang theo Bé Mơ. Con bé mười sáu tuổi, cao hơn Lụa nửa cái đầu, đứng ở cuối giường cúi đầu chào bà ngoại của ai đó mà nó chưa từng gặp. Má nhìn con bé, rồi nhìn Lụa, rồi nhìn Kha. Má không hỏi gì. Mà Lụa thấy khóe miệng bên phải của má nhích lên một chút.

Kha về rồi, má nằm nhìn trần nhà một lúc. Rồi má quay đầu qua, nhìn Lụa đang ngồi gọt trái lê.

– Thằng thợ máy… đó hả? – Má hỏi.

Gấm đang ngồi xoa tay cho má, khựng lại.

Lụa đặt con dao xuống.

– Hồi đó con Gấm nói… mày bỏ chồng vì thằng thợ máy. – Má nói, chữ ríu, nghỉ giữa chừng lấy hơi. – Cả xóm biết.

– Hồi đó không phải, má.

Má nhìn chị. Cái mắt bên phải của má, cái mắt không bị xệ, nheo lại một chút, như hồi má ngồi bán bánh ngoài chợ, nhìn khách trả giá.

– Còn bây giờ?

Lụa không trả lời. Chị cầm con dao lên, gọt tiếp trái lê. Vỏ lê cuộn thành một sợi dài, không đứt.

Gấm cúi mặt xuống tay má. Vai nó run run. Lụa tưởng nó khóc. Rồi chị nghe một tiếng khúc khích rất nhỏ, tiếng cười của đứa con gái mười hai tuổi ngồi sau sạp bánh ở chợ Gò Công, mà chị đã không nghe từ năm 1996.

Đêm thứ mười một, Lụa lên trễ vì xưởng có hàng gấp. Chị lên tới khoa lúc mười giờ, đi dọc hành lang, ôm cái giỏ đựng cháo với cái áo bà ba lụa nâu chị mới về Gò Công lấy lên, để mai má mặc ra viện.

Tới cửa phòng, chị nghe tiếng Gấm.

Phòng có sáu giường. Giường má ở trong cùng, sát cửa sổ. Năm giường kia người ta đã ngủ, tắt đèn. Chỉ có cây đèn nhỏ ở đầu giường má còn sáng. Gấm ngồi trên cái ghế đẩu, sát giường, hai tay nắm cái tay trái của má. Nó nói nhỏ. Lụa đứng ở cửa, không bước vô.

– Má. – Gấm nói. – Con nói má nghe chuyện này. Con giấu má tám năm.

Má nằm im, mắt mở, nhìn nó.

– Cái giấy mượn tiền hai chục triệu. – Gấm nói. – Hồi tháng Ba năm 2003. Cái chữ ký của chị Hai trên đó. Không phải chị Hai ký. Con ký. Anh Khiêm biểu, con ký. Lúc đó má ra sau hè rút tiền trong lu gạo.

Má không nhúc nhích.

– Chị Hai biết. – Gấm nói tiếp. Giọng nó không run. – Chị Hai biết từ hồi đó. Chị Hai không nói ra để con khỏi bị gì. Chị Hai trả má đủ hai chục triệu, tiền của chị Hai, trả hai năm mới đủ. Má giận chị Hai cả năm trời. Má nói chị Hai kiện má. Con biết mà con không nói. Con để má giận chị Hai.

Nó cúi xuống, trán chạm vô mép giường.

– Con xin lỗi má.

Lụa đứng ở cửa. Tay chị nắm quai cái giỏ, nắm tới mỏi. Chị không biết nên bước vô hay bước ra. Chị đứng yên.

Má nằm im một lúc lâu. Rồi cái tay phải của má, cái tay còn cử động được, nhấc lên khỏi tấm khăn trải. Nó đi chậm, run run, qua khỏi mép giường, đặt lên đầu Gấm. Má xoa xoa mái tóc con gái út, chậm, như xoa đầu một đứa nhỏ.

– Má biết rồi. – Má nói. Chữ ríu lại, mà rõ.

Gấm ngẩng lên.

– Má biết… từ hồi mày gửi tiền về. – Má nói, từng chữ một, nghỉ giữa các chữ để lấy hơi. – Phiếu chuyển tiền… có chữ mày ký… người gửi. Chữ L… có cái đuôi. Má học ít… mà má có mắt. Má lấy cái giấy mượn tiền ra… má so.

Lụa đứng ở cửa. Chị nhớ cái trưa tháng Bảy năm 2005, má ngồi lựa đậu xanh trên bộ ván, mặc cái áo bà ba lụa nâu. Má đi vô buồng, lấy tờ giấy mượn tiền ra, đặt lên bộ ván. Mày đốt đi. Hay mày cất. Tùy mày.

Chị đã tưởng má đưa tờ giấy đó vì món nợ đã trả xong. Chị đã cất nó vô bao thư, chung với mọi tờ giấy khác, sáu năm nay chưa mở ra lần nào.

Má đã biết. Má đưa nó cho chị, cho chị quyền đốt nó đi.

– Sao má không nói? – Gấm hỏi, giọng vỡ ra.

Má nhìn qua vai Gấm, nhìn ra cửa. Má thấy Lụa đứng đó.

– Tụi bây… không nói. – Má nói. – Má… để tụi bây tự nói.

Lụa bước vô. Chị đặt cái giỏ xuống chân giường, đặt cái áo bà ba lụa nâu lên tấm khăn trải, cạnh tay trái của má. Má đưa mắt nhìn cái áo. Má nhích được mấy ngón tay trái, chạm vô vạt áo, lần theo mép vải tới đường sườn, tới dưới nách. Ngón tay má dừng lại ở đó, trên ba hột chỉ vàng, rồi nằm yên.

Ba mẹ con không nói gì nữa. Ngoài cửa sổ, một chiếc xe cứu thương hú còi chạy vô cổng.

Ngày hai mươi bảy tháng Sáu, má ra viện. Má mặc cái áo bà ba lụa nâu, ngồi xe lăn ra tới cổng bệnh viện, rồi Lụa với Gấm dìu má lên chiếc xe thuê về Gò Công. Má không chịu ở lại Sài Gòn. Má nói má ở với cái ao.

Gấm xin nghỉ thêm hai tuần, ở lại Giồng Me với má. Lụa thuê bà con xóm trên, một bà góa tên Út Thơm, ban ngày qua nấu cơm, coi má uống thuốc. Chị nói tháng nào chị cũng về. Má nói về làm chi, tốn tiền xe. Chị nói con về đưa tay, như má dặn.

Buổi chiều cuối cùng trước khi về lại Sài Gòn, Lụa ra chái sau.

Cái máy may đạp chân của má vẫn ở đó, sát vách lá, dưới cửa sổ trổ ra hướng ao. Cái máy đầu đen, thân vẽ bông vàng tróc gần hết, mặt bàn gỗ đen bóng. Bảy năm trước chị ngồi đây may cái áo bà ba lụa nâu.

Chị lau mặt bàn máy bằng cái giẻ. Chị nhỏ mấy giọt dầu vô các khớp. Chị đạp thử. Bánh xe gang quay, dây da kéo, kim lên xuống, cành cạch mà đều.

Má ngồi trên cái ghế tre ở cửa chái, Gấm dìu ra. Má nhìn chị đạp máy.

– Cái máy đó… mày đem lên đi. – Má nói. – Má không đạp nổi nữa.

Lụa ngừng chân.

– Để ở đây… chuột nó cắn dây. – Má nói. – Đem lên… cho đứa nào trên đó mới học nghề… nó đạp.

— Hết chương 33 —