Năm đơn hàng tràn

Chương 21: Năm đơn hàng tràn

– Hai chục ngàn bộ một quý. – Ông Lục nói. – Tôi cho chị mượn thêm hai chục máy, trừ dần vào tiền công. Chị chỉ cần tìm chỗ.

Ông ngồi trên cái ghế nhựa giữa xưởng, ngay chỗ anh Thông ngồi hồi năm 2003, tay cầm ly trà đá dì Chín mới rót. Mới qua Rằm tháng Giêng năm Đinh Hợi. Ngoài sân, cây mận ra trái non xanh lè, ông Mười ngồi ghế bố lựa từng trái lép bỏ xuống đất.

Lụa nghe chữ "trừ dần vào tiền công" mà thấy lạnh gáy.

– Dạ em cảm ơn anh. – Chị nói. – Em không nhận được.

Ông Lục đặt ly trà xuống.

– Chị Lụa. Tháng Một nước mình vô WTO. Bên tôi có khách châu Âu, khách Mỹ, khách Nhật, đơn đổ về như nước. Xưởng nào làm được là xưởng đó giàu. Cơ hội mười năm mới có một lần.

– Em biết. – Lụa nói.

– Chị biết mà chị không làm?

– Em làm. Em làm vừa sức em. – Chị chỉ ra mười tám cái máy đang chạy, mười chín người thợ cúi đầu. – Mười tám máy, một ca, tăng ca không quá hai tiếng một ngày. Một tháng em nhận được bốn ngàn bộ hàng đồ ngủ, hay sáu ngàn bộ hàng đơn giản. Hơn nữa là em phải gửi đi xưởng khác, mà em đã ký giấy với anh là em không gửi.

Ông Lục nhìn chị lâu. Ông không giận. Ông nhìn như người buôn nhìn một món hàng không chịu bán, coi nó đáng giá hay nó dại.

– Hai năm trước tôi nghĩ chị khôn. – Ông nói. – Năm nay tôi không biết.

Ông đi. Anh Thông đi theo sau, ra tới cửa thì quay lại, nhìn chị, gật đầu một cái rất nhẹ.

Kiếp trước, năm 2007, chị nhận hết. Khiêm nhận hết. Chị nhớ cái năm đó như nhớ một cơn sốt: xưởng ở Lũy Bán Bích chạy hai ca, thợ ngủ lại xưởng, hàng chất tới nóc. Khiêm thuê thêm một cái xưởng nhỏ ở Bình Trị Đông, rồi một cái nữa ở Hóc Môn, rồi gửi hàng xuống mấy hộ may gia đình mà chị không biết mặt. Chị ký phiếu xuất hàng tới mỏi tay. Tiền về nhiều, mà tiền đi cũng nhiều, và cuối năm đó ngồi tính lại, chị không biết lời được bao nhiêu, chỉ biết mình sụt bốn ký.

Cũng năm đó Khiêm lập công ty, đứng tên chủ. Chị được ghi là quản đốc.

Năm nay chị không nhận.

Thợ thì không hiểu.

– Chị ơi. – Diễm nói, một buổi trưa ăn cơm, bưng chén cơm ngồi xuống cạnh chị. – Xưởng bên Bình Trị Đông tăng ca tới mười giờ đêm, Chủ nhật cũng làm. Đứa bạn em làm bên đó lãnh gần gấp đôi em.

– Ừ.

– Mình cũng có hàng mà. Sao mình không làm?

– Đứa bạn em làm vậy được bao lâu? – Lụa hỏi.

Diễm nghĩ một chút.

– Nó nói tới Tết.

– Rồi sau Tết?

Diễm không trả lời. Nó gắp miếng cá kho bỏ vô chén.

– Chị không cấm ai đi. – Lụa nói. – Em muốn qua bên đó làm thì chị viết giấy cho em nghỉ đàng hoàng, chị trả đủ, sổ bảo hiểm của em chị chốt cho em mang theo. Mà ở đây, tháng nào chị cũng trả đúng ngày mùng năm. Năm nay, năm sau, năm sau nữa.

Diễm ăn hết chén cơm. Nó không đi.

Đầu tháng Ba, Lụa ra ngồi với ông Mười dưới gốc mận, cầm theo bản hợp đồng thuê nhà có dấu công chứng.

– Ông ơi, hợp đồng của con với ông hết hạn ngày mười lăm tháng Mười Hai năm nay. – Chị nói. – Con muốn xin ông gia hạn thêm. Ông muốn bao lâu cũng được, giá ông tính.

Ông Mười cầm tờ hợp đồng lên, đưa ra xa, nheo mắt đọc. Ông không đọc được, mà ông vẫn cầm.

– Gia hạn thì gia hạn. – Ông nói. – Đợi thằng Hiếu. Nó đứng ra ký lần trước, lần này cũng để nó.

Tháng Tư chị hỏi lại. Ông nói thằng Hiếu bận, nói để nó tính. Tháng Sáu chị nói chuyện với anh Hiếu qua điện thoại, giờ bên Mỹ là sáng sớm, giọng anh còn ngái ngủ. Anh nói chị đừng lo, cuối năm anh về, anh lo. Chị nói cảm ơn anh. Rồi chị đặt ống nghe xuống, đứng nhìn tờ lịch trên vách chái ông Mười, đếm ngón tay. Sáu tháng.

Chị không đợi.

Tháng Bảy, chị đi một vòng mấy con hẻm quanh Lũy Bán Bích, Tân Hương, Bình Hưng Hòa, hỏi thuê nhà xưởng. Chị không tìm chỗ lớn. Chị tìm chỗ đủ cho mười tám cái máy, có điện ba pha, cách đây không quá mười lăm phút đạp xe, để thợ của chị khỏi phải dọn trọ. Chị coi được ba chỗ. Chị không ký chỗ nào. Chị ghi tên chủ nhà, số điện thoại, giá, ghi luôn chỗ nào nền thấp mùa mưa ngập, chỗ nào chủ nhà khó.

Chị nói với Kha. Anh nghe, rồi hỏi:

– Mười tám máy dọn trong bao lâu?

– Hai ngày. Không được hơn.

Kha đi coi ba chỗ đó với chị, một buổi chiều Chủ nhật. Anh coi đường điện, coi cầu dao, coi nền, coi chỗ để đặt bàn cắt. Ở chỗ thứ hai, một cái nhà kho cũ trong hẻm đường Tân Hương, anh đứng nhìn lên mái tôn một lúc lâu.

– Chỗ này được. – Anh nói. – Mái mới thay. Điện phải kéo lại. Tôi kéo được.

Chị gật. Chị chưa ký. Chị chỉ để đó, như người ta để dành một cái áo mưa trong cốp xe.

Tháng Chín năm 2007, một buổi sáng Thứ Hai, có một người đàn ông Đài Loan đứng trước cửa xưởng.

Ông chừng năm mươi tuổi, thấp, đậm, mặc áo thun có cổ màu xám, đeo cái túi da trước bụng. Ông nói tiếng Việt lơ lớ, giọng kéo dài ở cuối câu, xưng tôi, gọi Lụa là bà. Đi theo ông là một cô phiên dịch trẻ và một anh khiêng hai cái thùng các-tông.

– Bà là giám đốc công ty may Lư Lụa? – Ông hỏi.

– Dạ phải.

Ông đưa danh thiếp. Ông họ Trần, quản lý chất lượng của một công ty thương mại Đài Loan có văn phòng ở khu chế xuất. Lụa chưa từng nghe tên công ty đó. Ông mở cái thùng các-tông đầu tiên, lôi ra một chồng áo thun trẻ em màu vàng chanh, in hình con vịt.

– Lô này bốn ngàn cái. – Ông Trần nói. – Khách bên Đức trả lại. Đường may bung, kích thước sai, và cái này.

Ông lấy từ trong túi da ra một cái túi ni lông nhỏ có khóa kéo. Bên trong có một mẩu kim máy may, dài chừng năm ly, đã cong.

– Khách bên Đức dò kim, tìm ra cái này trong một cái áo. – Ông nói. – Họ phạt bên tôi. Bên tôi phạt bên gia công.

– Bên gia công là ai ông?

– Công ty may mặc Gia Phước. – Ông Trần nói. – Giám đốc là bà Lư Thị Gấm. Ông Khiêm bên đó nói lô này họ không làm. Họ gửi gia công lại cho xưởng của chị gái giám đốc, là bà. Ông Khiêm nói hai xưởng là một nhà.

Cái câu đó. Ở tiệc cưới năm 2005, nó là câu chúc. Bây giờ nó là cái cớ.

Lụa nhìn chồng áo vàng chanh. Mấy người thợ gần cửa đã ngừng máy, ngó ra. Mai Thơ đứng dậy, đi tới đứng sau lưng chị.

– Ông cho tôi coi một cái áo. – Lụa nói.

Ông Trần đưa. Chị lật ra mặt trái. Đường vắt sổ sườn ba chỉ, chỉ trắng, chỗ nách bị ăn lẹm vô vải. Cổ áo viền bằng máy một kim, không phải máy viền. Cái nhãn size may lệch, một đầu lủng lẳng.

Chị đưa cái áo cho Mai Thơ.

– Em coi.

Mai Thơ lật, rà ngón tay, rồi ngẩng lên, nói với ông Trần, giọng nhỏ mà rõ:

– Dạ, áo này không phải của xưởng tụi con. Ở đây vai với sườn áo thun con nít tụi con vắt sổ năm chỉ, không vắt ba chỉ. Cổ tụi con viền bằng máy viền ba kim. Còn nhãn, chị Lụa dặn may chặn hai đầu.

Cô phiên dịch dịch cho ông Trần. Ông nghe, nhìn Mai Thơ, rồi nhìn Lụa.

– Ai cũng nói không phải của mình. – Ông nói.

– Dạ. – Lụa nói. – Nên tôi không nói. Tôi đưa ông coi.

Chị dẫn ông đi một vòng xưởng. Chị chỉ cho ông mười tám cái máy, không cái nào là máy một kim viền cổ. Chị mở cho ông coi cái bảng phát kim trên vách, tên từng thợ, số kim phát ra, số kim nộp về. Chị lấy trong tủ sắt ra xấp phiếu kim, mỗi tấm dán đủ mảnh, có ngày giờ, có chữ ký của chị, có dấu lăn tay của dì Chín. Bốn năm, không thiếu một tấm.

– Tháng Bảy, tháng Tám năm nay, xưởng tôi gãy mười một cây kim. – Chị nói. – Ông đếm. Mười một tấm phiếu. Mảnh nào cũng đủ.

Rồi chị đặt lên bàn cắt cái bìa hồ sơ nhựa trong, mở ra tờ cam kết chị viết từ năm 2005, có chữ ký của chị, có chữ ký nhận của ông Lục. Cơ sở may Lư Lụa không góp vốn, liên kết, hay gia công lại với bất cứ xưởng nào. Chị đặt cạnh nó tờ danh sách các đơn hàng năm 2007, từng khách, từng lô, từng ngày giao.

– Công ty Gia Phước chưa từng gửi hàng cho tôi. – Chị nói. – Ông muốn hỏi thợ nào ở đây cũng được. Ông muốn hỏi bên ông Thông, bên ông Lục, người ta kiểm xưởng tôi ba tháng một lần, cũng được.

Ông Trần đứng đọc tờ danh sách. Ông đọc chậm, ngón tay dò theo từng dòng. Ở góc xưởng, dì Chín đã ngừng tay, ngồi nhìn ông bằng con mắt của một bà già miền Tây nhìn người lạ tới nhà đòi nợ không đúng chỗ.

Ông Trần cầm mẩu kim gãy trong túi ni lông lên, ướm ngang tấm bảng phát kim, như muốn so. Rồi ông bỏ nó vô lại túi da.

– Bà làm giấy kỹ quá. – Ông nói.

– Dạ. Có lần tôi không có giấy. – Lụa nói.

Ông Trần cười, lần đầu tiên. Ông bắt tay chị, cái bắt tay khô và chắc. Ông nói ông sẽ làm việc lại với bên Gia Phước. Ông nói nếu sau này bà muốn nhận hàng của bên ông thì gọi số trên danh thiếp. Lụa cảm ơn, cất danh thiếp vô bao thư, không hứa gì.

Họ đi rồi, Mai Thơ mới ngồi phịch xuống ghế.

– Chị ơi. – Nó nói. – Lỡ ổng không tin thì sao chị?

– Thì mình đưa thêm giấy. – Lụa nói.

Tối đó chị nằm trên tấm nệm trong cái góc xưởng, nghĩ tới mẩu kim năm ly nằm trong một cái áo vàng chanh in con vịt. Cái áo đó đã nằm trên người một đứa con nít bên Đức mà chị không biết mặt. Chị nghĩ tới đứa nhỏ ba tuổi trong câu chuyện của anh Thông năm 2003. Chị nghĩ tới Gấm, đứng giữa cái sân bê tông ở Dĩ An, tên in trên mọi tờ hợp đồng, mọi tờ phiếu xuất hàng, mọi tờ hóa đơn của lô hàng đó.

Người ta không gõ cửa Khiêm. Người ta gõ cửa giám đốc.

Cuối tháng Mười, một đêm mười giờ, điện thoại trong chái ông Mười reo. Ông Mười đã ngủ. Lụa chạy vô nghe.

– Cô Lụa hả? – Giọng anh Hiếu, rè, xa. – Tôi đây. Tôi xin lỗi gọi khuya. Tôi có chuyện phải nói với cô trước khi nói với ba tôi.

– Dạ, anh nói đi.

– Có người hỏi mua căn nhà của ba tôi. Họ gọi qua tận bên này. Giá cao hơn hẳn mấy căn quanh đó, tôi có hỏi. – Đầu dây im một chút. – Ba tôi già rồi, ở một mình. Tôi muốn đón ba qua đây. Tôi chưa quyết. Tôi chỉ muốn cô biết, hợp đồng của cô hết hạn ngày mười lăm tháng Mười Hai.

– Dạ, tôi biết. – Lụa nói.

– Người mua nói họ cần nhà trống đúng ngày đó.

Lụa nắm ống nghe. Qua khe cửa chái, chị thấy ông Mười nằm nghiêng trên cái giường tre, cây quạt nan để trên ngực.

– Anh Hiếu. – Chị nói. – Người mua tên gì?

Đầu dây bên kia có tiếng giấy lật.

– Tôi không nhớ tên người. Họ nói họ mua cho một công ty. Công ty may mặc Gia Phước.

— Hết chương 21 —