Ba trăm cái sơ mi

Chương 3: Ba trăm cái sơ mi

Lụa đẩy tờ giấy vay trả về phía ông Tài, đẩy bằng hai đầu ngón tay, như đẩy một miếng vải dính dầu.

– Giấy này anh Khiêm ký. – Chị nói. – Anh cần đòi thì anh đòi anh Khiêm. Em lên đây xin nghỉ việc.

Ông Tài không cầm tờ giấy lại. Ông để nó nằm đó, trên mặt kính, giữa hai người.

– Nghỉ thì nghỉ. – Ông nói. – Mà em biết quy định xưởng rồi. Vô làm thì xưởng giữ một tháng lương. Nghỉ có báo trước ba chục ngày thì xưởng trả. Em nghỉ ngang cuối tuần này thì tháng lương đó coi như bồi thường cho xưởng. Đang mùa hàng, em đi thì chuyền ba hụt người.

Chín trăm nghìn. Đúng nửa cái máy. Kiếp trước chị cũng nghỉ ở đây, cuối tháng Tư, khi cơ sở của vợ chồng chị mở cửa. Ông Tài trả đủ, còn gửi thêm một giỏ trái cây mừng khai trương. Lúc đó chị còn nghĩ ông tử tế. Bây giờ chị hiểu lúc đó Khiêm đã nợ ông mười triệu, ông đâu cần giữ chân một con thợ.

– Lô ba trăm sơ mi đi Campuchia đang trễ hai ngày. – Lụa nói.

Ông Tài nhướng mày.

– Em làm cho xong lô đó. Tối mai em ở lại làm đêm. Sáng Thứ Bảy trước bảy giờ đóng thùng đủ ba trăm cái. Xong thì anh trả em đủ lương, cả tháng giữ lẫn mấy ngày công tháng này. Không xong thì em mất, em không nói một tiếng.

– Một mình em làm ba trăm cái trong một đêm?

– Em xin anh cho ai muốn ở lại thì ở, xưởng tính tăng ca như thường.

Ông Tài nhìn chị một lúc. Rồi ông cười, lần này cười thật, như người ta cười khi thấy con gà mình nuôi tự nhiên biết gáy.

– Được. Anh chịu. Mà em nhớ nghen, bảy giờ.

Chị đi xuống. Chị Hạnh đứng chờ ở chân cầu thang gác lửng, tay vẫn cầm cây kéo bấm chỉ.

– Ổng nói sao?

– Ổng cho em làm lô Campuchia tối mai. Chị cho em coi lô đó trễ ở đâu.

Lô sơ mi trễ ở cái bâu. Lụa biết ngay khi nhìn thùng hàng chờ dưới chân bàn ủi. Ba trăm thân áo đã ráp sườn, tra tay, mà chỉ có chừng sáu chục cái là có bâu. Mấy trăm cái bâu đã may xong chất trong rổ, nhưng nhiều cái bị lệch, đầu bâu bên này dài hơn bên kia gần nửa phân. Lệch như vậy tra lên cổ áo thì hai đầu nhọn không đối xứng, khách bên kia trả về.

– Bâu lệch từ khâu ủi định hình. – Lụa nói. – Rập ủi bâu của chuyền mình mòn một đầu rồi chị.

Chị Hạnh cầm cái rập ủi bằng bìa cứng lên soi. Đúng là một đầu đã quăn, sờn, ủi theo nó thì đầu bâu bên đó bè ra.

– Trời đất. – Chị Hạnh nói. – Vậy mà hai ngày nay tụi nó tháo ra may lại hoài.

Chiều Thứ Sáu, tan ca năm giờ, chuyền ba còn lại tám người chịu ở. Tăng ca đêm xưởng trả gấp rưỡi, có cơm hộp. Chị Hạnh ở lại. Một chị người Thanh Hóa may tay áo nhanh nhất chuyền ở lại. Hai đứa con gái mới vào ở lại vì cần tiền gửi về quê. Trong đó có một con nhỏ dáng ốm nhom, tóc kẹp cái kẹp nhựa hình con bướm màu hồng.

Lụa nhận ra nó. Trương Mai Thơ, quê Đức Hòa. Kiếp trước nó vào xưởng chị năm 2006, may được bốn năm thì lấy chồng về quê. Chị nhớ nó may cổ thun đẹp nhất xưởng, và chị nhớ nó không bao giờ dám lên tiếng khi bị la.

Lúc sáu giờ, con nhỏ đang bị la.

– Con nhỏ này! – Chị Lành tổ phó đứng sau lưng nó, cầm cái áo tra bâu xéo giơ lên. – Tháo! Tháo hết! Ba cái rồi đó!

Mai Thơ cúi đầu, cầm cây dao lam nhỏ rọc chỉ, mắt đỏ hoe, môi mím lại không cho mình khóc.

Lụa đi tới, cầm cái áo lên coi.

– Em tra bâu từ đầu bên trái qua phải hả?

– Dạ. – Con nhỏ nói nhỏ như muỗi.

– Vậy là tới cuối thì thừa hay thiếu đều dồn về một đầu. – Lụa kéo cái ghế ngồi xuống cạnh nó. – Em lấy phấn, gấp đôi cái bâu, bấm một cái dấu ở giữa. Gấp đôi cổ áo, bấm một cái dấu ở giữa đường sống lưng. Khớp hai dấu đó trước, ghim một cây kim. Rồi khớp hai đầu, ghim thêm hai cây. Em may từ giữa ra một bên, rồi lật lại may từ giữa ra bên kia. Có dư thì dư đều hai bên, em giãn tay một chút là nuốt hết.

Chị làm cho nó coi một cái. Cái bâu nằm êm trên cổ áo, hai đầu nhọn đối nhau như hai cánh bướm.

Mai Thơ nhìn chằm chằm. Rồi nó làm cái tiếp theo, chậm, tay run run. Đầu bâu bên phải dư chừng một ly. Cái thứ ba thì không dư ly nào.

Tới chín giờ tối, chị Hạnh đã cắt xong một cái rập ủi bâu mới bằng tấm bìa hộp giày. Lụa chia chuyền lại: hai người ủi bâu theo rập mới, hai người tra bâu theo kiểu khớp dấu giữa, chị Thanh Hóa may chân bâu, một người vắt sổ, Mai Thơ đóng nút. Lụa đi giữa các bàn, chỗ nào ùn thì chị ngồi xuống may phụ chỗ đó.

Mười giờ, xe cơm hộp tới. Cơm trắng, sườn ram, canh bí đỏ đựng trong bịch ni lông buộc thun. Chín người ngồi bệt dưới nền xi măng ăn, quạt hút gió vẫn quay ồ ồ, muỗi bay từ con kênh sau xưởng vào, vo ve quanh chân.

– Chị Lụa ơi. – Chị Thanh Hóa nói, miệng còn nhai. – Sao chị biết vụ rập mòn mà hai ngày nay chị Hạnh hổng thấy?

– Em may sơ mi lâu rồi. – Lụa nói.

Câu đó không sai. Chị đã may sơ mi lâu, chỉ là lâu hơn mọi người ở đây nghĩ chừng hai mươi năm.

Mười hai giờ đêm, chị Hạnh mua về chín ly cà phê đá ở cái xe đẩy đầu hẻm, ba nghìn một ly, chị tự bỏ tiền. Hai giờ sáng, hai đứa con gái mới ngủ gục trên bàn, Lụa để tụi nó ngủ mười lăm phút rồi kêu dậy. Ba giờ sáng, Mai Thơ đóng nút tới cái thứ hai trăm, ngón cái phồng một cái mụn nước. Lụa lấy miếng băng keo cá nhân trong túi xách dán cho nó.

– Chị có cái gì trong túi cũng có hết. – Nó nói.

– Thợ may phải có. Kim, chỉ, băng keo, dầu gió. – Lụa nói. – Má chị dạy.

Bốn giờ rưỡi, ba trăm cái áo đã có bâu, có nút. Năm giờ, bắt đầu ủi thành phẩm. Ủi một cái sơ mi cho đàng hoàng mất gần hai phút, ba trăm cái mà chỉ có hai bàn ủi hơi. Lụa đứng một bàn, chị Hạnh đứng một bàn, mấy đứa kia gấp áo, cài kẹp, bỏ bao ni lông.

Sáu giờ, trời ngoài khe tôn chuyển màu xám tro rồi hồng nhạt. Tiếng gà gáy đâu đó bên kia kênh. Sáu giờ bốn mươi, cái thùng các-tông cuối cùng được dán băng keo.

Bảy giờ kém năm, ông Tài đi xe hơi tới, bước xuống, nhìn mười hai cái thùng xếp ngay ngắn trên pa-lết gỗ. Ông xé một thùng ra, lấy hai cái áo, rút ra khỏi bao, lật cổ coi. Ông lật luôn mặt trong, coi đường vắt sổ. Rồi ông bỏ áo vô lại.

– Em lên văn phòng lấy lương. – Ông nói, không nhìn chị.

Phong bì có chín trăm nghìn tháng giữ, cộng sáu trăm hai chục nghìn ngày công tháng Ba, cộng tiền tăng ca. Lụa đếm trước mặt kế toán, ký nhận.

Lúc chị đi ra, ông Tài đang đứng ở cửa gác lửng nhìn xuống chuyền. Ông nói, không quay lại:

– Em làm vầy, anh tiếc. Mà thôi, rồi cũng là người một nhà. Khiêm nó lo cho em.

Lụa không trả lời. Chị đi xuống cầu thang, ngang qua chuyền ba, chào chị Hạnh. Chị Hạnh dúi vào tay chị một bịch bánh bò còn ấm, nói:

– Đi làm chủ thì nhớ tụi tao. Khi nào cần thợ thì kêu.

Ra tới cổng thì Mai Thơ chạy theo. Con nhỏ vẫn còn đeo cái kẹp con bướm, tóc rối, mắt thâm quầng.

– Chị Lụa… – Nó thở. – Chị ra làm riêng hả chị? Em… em theo chị được hông?

– Chị chưa có gì hết. – Lụa nói thật. – Chị có một cái máy. Chưa có hàng.

– Em làm ít cũng được. Ở đây em sợ chị Lành la quá.

Lụa nhìn con nhỏ. Mười tám tuổi. Kiếp trước nó tới với chị muộn ba năm, và đi sớm hơn chị muốn. Lần này nó đứng trước mặt chị lúc bảy giờ sáng, xin theo một người không có gì ngoài cái máy một triệu tám.

– Em ráng làm ở đây thêm ít bữa. – Chị nói. – Chừng nào chị có hàng, chị kêu em. Em ở đâu?

Mai Thơ đọc địa chỉ nhà trọ bên kia kênh. Lụa ghi vào mặt trong của nắp hộp bánh bò. Chị không có giấy.

Thứ Bảy và Chủ nhật, chị ở nhà ngủ bù và may sửa cho hàng xóm. Lai quần năm nghìn, sửa eo mười nghìn, nối áo dài cho con gái bà Tư Mập hai chục nghìn. Khiêm đi đâu cả ngày Chủ nhật, tối về nói đi đám giỗ bên bạn.

Anh không hỏi chị chuyện nghỉ việc. Anh biết rồi. Chị không hỏi anh biết từ ai.

Sáng Thứ Hai, hai mươi bốn tháng Ba, Lụa đi xe buýt xuống Chợ Lớn.

Chợ vải Soái Kình Lâm buổi sáng ồn như một cái tổ ong bị chọc. Sạp chen nhau sát rạt, cây vải dựng đứng thành từng bó cao quá đầu người, cây thì quấn trên lõi giấy, cây thì gấp xếp. Vải thun, vải kate, vải lanh, vải ka-ki, vải lụa giả. Mấy anh bốc vác cởi trần vác cây vải trên vai, chạy lúp xúp trong lối đi hẹp, miệng hô "né né né". Xe đẩy chất vải lăn lạch cạch trên nền gạch. Mùi hồ vải mới, mùi mồ hôi, mùi cà phê sữa của bà bán dạo bưng mâm đi giữa các sạp.

Lụa biết chỗ này như biết bàn tay mình. Hai chục năm kiếp trước, chị xuống đây mua vải tuần nào cũng có. Chị biết sạp nào bán thun cotton chuẩn, sạp nào pha sợi rồi nói láo là cotton một trăm phần trăm. Chị biết sạp nào cân đủ ký, sạp nào cân lõi giấy chung với vải.

Và chị biết sạp của chị Phụng.

Hứa Mỹ Phụng ngồi trên cái ghế đẩu cao ở góc sạp, trước mặt là cái máy tính bỏ túi và một cuốn sổ hóa đơn. Ba mươi tám tuổi, tóc uốn ngắn, đeo cặp kính gọng đồi mồi trễ xuống mũi. Sạp chị Phụng bán thun cotton, mà chị còn nhận may đồ bộ bỏ mối cho mấy chợ dưới tỉnh, Cần Thơ, Long Xuyên, Sóc Trăng. Kiếp trước, chị Phụng giao hàng cho xưởng Lụa từ năm 2004, mười mấy năm không trễ một đồng tiền công nào. Kiếp trước, chị Phụng là một trong mấy người hiếm hoi tới phòng trọ thăm chị năm 2025, mang theo một bịch cam.

– Em chào chị Phụng.

Chị Phụng nhìn lên qua cặp kính. Chị chưa từng gặp Lụa. Ở năm 2003 này, chưa.

– Mua vải hả em?

– Dạ không. Em là thợ may, em mới ra làm riêng. Em nghe nói chị có nhận may đồ bộ đi tỉnh, em xin chị cho em ít hàng gia công.

Chị Phụng gõ cây bút bi lên mặt cuốn sổ hóa đơn. Chị nhìn Lụa từ đầu xuống chân, chậm, như đo khổ vải.

– Em tên gì?

– Dạ, Lụa. Lư Thị Lụa.

Cây bút ngừng gõ.

– Lụa. Vợ thằng Khiêm hả?

Lụa gật đầu.

Chị Phụng tháo kính ra, lau lau vào vạt áo, đeo lại.

– Thôi em. – Chị nói, giọng không gắt, mà dứt. – Chị không giao được. Ông Tài dặn rồi.

— Hết chương 3 —