Hai bộ mẫu trên bàn ông Thông

Chương 14: Hai bộ mẫu trên bàn ông Thông

Mùng năm Tết, Lụa đón chuyến xe đò sớm nhất về lại Sài Gòn. Má gói cho chị hai đòn bánh tét, một hũ mắm tôm chà, một bịch tôm khô. Má đứng ở cổng rào dâm bụt, mặc cái áo bà ba lụa nâu, nói đi đường cẩn thận. Gấm không ra.

Suốt ba tiếng trên xe, chị nghĩ một câu hỏi: bộ đồ đó từ đâu mà ra.

Lô hàng một ngàn hai trăm bộ đã lên xe tải, đã qua tay Sakurai, đã đóng công-te-nơ đi Nhật. Bộ mẫu duyệt có ba mũi chỉ vàng đang nằm trong cái bao ni lông có khóa kéo, trong túi vải của Sakurai, chắc giờ đã nằm ở văn phòng bên Nhật. Văn phòng Thông giữ một bộ mẫu đối chứng. Xưởng chị giữ sáu bộ hàng dư, phòng khi có bộ lỗi, xếp trong một thùng các-tông dưới gầm bàn cắt.

Về tới xưởng, chị mở thùng đó ra trước khi đặt cái giỏ đệm xuống.

Sáu bộ. Đủ.

Chị ngồi bệt xuống nền gạch, tay còn cầm nắp thùng.

Vậy là bộ đồ không đi ra từ đây. Có thể đi ra từ văn phòng Thông. Có thể đi ra từ cái kho của công ty thương mại. Có thể ai đó trong hai đứa thợ thời vụ lén bỏ một bộ vô túi xách, rồi xưởng làm dư một bộ mà chị đếm không ra. Có thể một trăm cách.

Chị ngồi đó một lúc, rồi đóng nắp thùng lại.

Chị không biết bộ đồ đi ra bằng cửa nào. Mà chị nghĩ ra một chuyện: một bộ đồ thì ai cũng mua được, ai cũng tháo ra được, ai cũng vẽ lại được cái rập. Cái không tháo ra được là bàn tay người may.

Thứ Ba, mười tháng Hai, chị lên văn phòng đường Lê Thánh Tôn.

Thông đã đặt sẵn hai bộ đồ ngủ trên cái bàn dài trải vải. Hai bộ giống nhau như hai giọt nước nếu đứng cách một sải tay. Cùng vải cotton dệt kim trắng in con thỏ cam, cùng cổ tròn viền thun, cùng quần lưng thun, cùng size một trăm. Bên cạnh là cái chậu nhựa, một cái bàn ủi, một cây thước sắt.

Sakurai ngồi ở đầu bàn, chỗ có ánh sáng cửa sổ.

Và ở ghế bên kia bàn, đối diện chỗ trống dành cho chị, là Khiêm.

Anh mặc sơ mi xanh nhạt, đeo cái thẻ nhựa có ghi tên xưởng ông Tài. Anh gật đầu chào chị, nhẹ nhàng, như chào một đối tác.

– Chào chị Lụa.

– Chào anh Khiêm.

Thông nhìn hai người, rồi nhìn xuống xấp giấy trên tay. Anh chưa biết hai người từng là vợ chồng. Hoặc anh biết mà làm như không biết. Chị không hỏi.

– Bên xưởng anh Khiêm chào giá tám ngàn một bộ. – Thông nói. – Rẻ hơn chị một ngàn rưỡi. Khách bên Nhật đang muốn đặt tiếp hai đơn trong năm nay. Sếp tôi nói rẻ hơn thì phải cân nhắc. Hôm nay chị Sakurai so hai bộ, rồi tụi tôi quyết.

– Dạ.

Khiêm đẩy bộ đồ phía anh về giữa bàn.

– Xưởng tôi sáu chục máy, có chuyền riêng. – Anh nói, giọng tròn, ngọt, như giọng đi chào hàng. – Một tháng ra được năm ngàn bộ. Bên chị Lụa thì… tôi nghe nói năm máy, nhà thuê trong hẻm.

– Tám máy. – Lụa nói.

Sakurai không nghe hai người nói. Chị ta lấy cây thước sắt, cái kính lúp, cây bút đỏ ra khỏi túi vải. Chị ta cầm bộ của Khiêm lên trước, lật ra mặt trái.

Lụa ngồi im. Chị không nói gì về bộ đồ kia. Chị đã định trên xe buýt: không nói một câu nào chê hàng người ta. Chị chỉ nhìn.

Sakurai đặt thước lên đường sườn, cúi xuống, đếm. Chị ta ngẩng lên, nói với Thông. Thông dịch, giọng đều:

– Chín mũi một inch.

Chị ta đếm bộ của Lụa. Mười hai.

Chị ta rút một sợi chỉ thừa ở đường vắt sổ bộ của Khiêm, cầm cái bật lửa của Thông, đốt đầu sợi chỉ. Sợi chỉ co lại thành một cục nhỏ cứng, có mùi nhựa khét. Chị ta đốt sợi chỉ bộ của Lụa. Sợi chỉ cháy thành tro xám, mùi giấy cháy.

– Chỉ pha polyester. – Thông nói. – Bên tôi yêu cầu chỉ cotton.

Khiêm cười.

– Lô thử thôi anh. Lô thật thì bên tôi dùng chỉ đúng chuẩn.

Sakurai lấy thước dây, đo bộ của Khiêm. Rộng ngực lệch một phân. Dài quần lệch một phân rưỡi. Chị ta đo bộ của Lụa. Không lệch.

Rồi chị ta kéo căng cổ áo bộ của Khiêm, buông ra. Viền cổ về lại, mà về chậm, và một chỗ gần vai bị gợn lên như sóng nhỏ. Chị ta kéo cổ bộ của Lụa. Viền về lại êm.

Chị ta nói gì đó với Thông, chỉ vô cái chậu.

Thông đổ nước ấm vô chậu, hòa bột giặt. Sakurai nhúng hai cái áo vô, vò, xả, vắt, rồi trải phẳng ra trên một tấm khăn, lấy bàn ủi hơi ủi khô. Mười lăm phút. Không ai nói câu nào. Máy lạnh kêu rì rì.

Cái cổ áo bộ của Khiêm sau một lần giặt đã nhăn lại như miệng túi rút dây. Đúng cái lỗi bộ mẫu đầu tiên của Lụa hồi tháng Mười Một.

Khiêm không cười nữa.

Sakurai không nói gì với Khiêm. Chị ta cầm bộ của Lụa lên, lật ra mặt trái, đưa ngón tay rà dọc đường sườn bên trái. Ngón tay chị ta dừng lại dưới nách. Không có gì ở đó. Bộ này là hàng sản xuất, không phải bộ mẫu.

Chị ta mỉm cười một chút, rất nhẹ, như cười một mình, rồi nói một câu tiếng Nhật với Thông.

– Chị ấy nói hàng sản xuất của chị giống hệt bộ mẫu duyệt. – Thông nói. – Chị ấy nói vậy là đủ.

Khiêm đứng dậy trước. Anh sửa lại cổ áo, cầm bộ đồ của mình bỏ vô bao.

– Cảm ơn anh Thông. – Anh nói. – Bên tôi sẽ làm lại mẫu.

Anh đi ra cửa. Tới cửa, anh quay lại nhìn Lụa.

– Coi chừng rập nghen bà chủ. – Anh nói, giọng nhẹ như nhắc ai đó trời sắp mưa. – Rập dễ mất lắm.

Rồi anh đi.

Thông ngồi xuống, tháo kính ra lau. Sakurai đã xếp đồ nghề vô túi vải, cúi chào, đi ra trước.

– Tôi nói thật với chị. – Thông nói. – Hàng chị hơn. Ai coi cũng thấy. Mà sếp tôi vẫn sẽ ép giá. Một ngàn rưỡi một bộ, hai đơn sắp tới mỗi đơn hai ngàn bộ, là sáu triệu. Sếp tôi không bỏ qua sáu triệu dễ đâu. Chị chịu hạ được bao nhiêu?

Lụa nhìn hai cái áo nằm trên tấm khăn. Một cái cổ nhăn, một cái cổ tròn.

Hạ một ngàn rưỡi thì chị phải hạ lương thợ. Mai Thơ, dì Chín, hai chị em Ngọc Nga. Kiếp trước chị đã từng hạ lương thợ một lần, năm 2008, cắt mười phần trăm, rồi nửa xưởng bỏ đi trong ba tháng. Những người còn ở lại thì không còn nhìn chị như trước.

– Em không hạ tiền công được anh. – Chị nói. – Hạ là em phải cắt lương thợ.

Thông thở dài.

– Mà em xin hỏi anh một chuyện. – Chị nói tiếp. – Vải bên anh cấp, một bộ hết bao nhiêu?

Thông lật hồ sơ.

– Định mức một mét hai mươi lăm một bộ, tính cả hao.

– Lô vừa rồi bên em xài hết bao nhiêu?

Thông lật tiếp, cau mày, rồi lấy máy tính bỏ túi bấm. Bên công ty cấp cho xưởng chị một ngàn năm trăm mét. Xưởng chị trả lại hai mươi bảy mét vải thừa còn nguyên khổ, cộng một bao vải vụn.

– Định mức của bên anh là theo sơ đồ cắt của xưởng cũ. – Lụa nói. – Em giác lại sơ đồ, xếp rập xen kẽ size lớn size nhỏ, xoay chiều mấy cái tay áo. Em tính ra mỗi bộ xài bớt gần năm phân. Nếu đơn tới bên anh cấp vải theo định mức mới, bớt bốn phần trăm, thì hai ngàn bộ bên anh đỡ được trăm mét vải. Một mét vải này bên anh mua bao nhiêu?

Thông nhìn chị. Anh bấm máy tính. Anh bấm lại.

– Hơn sáu triệu. – Anh nói chậm. – Một đơn.

– Em không hạ tiền công. – Lụa nói. – Em gửi anh cái sơ đồ cắt mới, anh đưa sếp anh coi. Vải là tiền của bên anh, em làm ra nó thì bên anh giữ.

Thông đeo kính lại. Anh nhìn chị lâu, như hôm đầu tiên ở xưởng.

– Chị học giác sơ đồ ở đâu vậy?

– Em ngồi giác hoài thì biết. – Chị nói.

Câu đó không sai. Chị chỉ không nói là ngồi giác hoài trong mười lăm năm.

Ba đêm liền sau đó, chị trải giấy kraft dài hai thước rưỡi lên bàn cắt, xếp rập lên, gỡ ra, xếp lại. Thân áo size một trăm hai mươi nằm đầu này, thân size chín mươi lọt vô khoảng trống bên cạnh như hai miếng ghép. Tay áo xoay ngược chiều, đuôi tay này chui vô nách tay kia. Chị lấy phấn vẽ viền, lấy thước dây đo chiều dài sơ đồ, ghi số ra mép giấy, rồi xóa, rồi vẽ lại. Mai Thơ ở lại coi một đêm, hỏi chị sao không xếp theo kiểu cũ cho lẹ. Chị nói kiểu cũ thì lẹ cho người cắt, mà chậm cho cây vải. Đêm thứ ba, sơ đồ ngắn hơn sơ đồ cũ đúng năm phân một bộ. Chị cuộn tờ giấy kraft lại, buộc dây thun, sáng ra đem lên đường Lê Thánh Tôn. Sếp của Thông chịu. Đơn tiếp theo hai ngàn bộ, giữ giá chín ngàn rưỡi, vải cấp theo sơ đồ mới của chị. Giao tháng Năm.

Tuần đó, Lụa xuống chợ đồ cũ Nhật Tảo mua một cái tủ sắt cũ có hai cánh, ổ khóa chìa. Chị kê nó trong góc xưởng, sát bàn cắt. Chị chuyển hết rập vô tủ. Mỗi tấm rập bìa cứng chị bấm thêm một cái khấc nhỏ ở mép, mỗi tấm một vị trí khác nhau, chỉ chị biết khấc nào là của bộ nào. Chị treo một tấm bìa trên vách, ai lấy rập ra cắt thì ghi tên, ghi giờ, cất vô thì ghi giờ. Chìa khóa tủ chị đeo trên cổ, buộc bằng sợi dây dù.

Mai Thơ nhìn chị làm, hỏi:

– Chị sợ mất rập hả chị?

– Ừ. – Lụa nói. – Có người nhắc chị.

Sau Tết, chị nhận thêm ba thợ chính. Hai đứa thời vụ cũ chị không giữ, chị trả đủ công, gửi thêm mỗi đứa một bộ đồ. Ba người mới là thợ có nghề: một chị ở Tân Hương, một em ở Bình Hưng Hòa, và một cô gái hai mươi hai tuổi tên Tạ Ngọc Diễm, quê Củ Chi. Diễm nói nhiều, cười nhiều, tay may nhanh, đường may đẹp. Diễm làm được ba tuần thì cả xưởng đã quen với tiếng cười của nó.

Chiều Thứ Sáu cuối tháng Hai, Mai Thơ ở lại sau giờ làm. Nó lau máy lâu hơn thường lệ. Rồi nó đi tới bàn cắt, đứng trước mặt chị, hai tay xoắn vô vạt áo.

– Chị Lụa. Em nói chị nghe chuyện này.

– Ừ.

– Hôm qua tan ca, anh Khiêm đứng chờ em ở đầu hẻm. – Nó nói nhỏ. – Ảnh nói muốn mượn cái rập bộ đồ ngủ một đêm, sáng ảnh trả. Ảnh đưa em hai trăm nghìn.

Lụa đặt cây phấn xuống.

– Em không lấy. – Mai Thơ nói nhanh. – Em nói rập chị khóa trong tủ, em không có chìa. Ảnh cười, ảnh nói không sao, ảnh đi.

– Ừ. Cảm ơn em.

Mai Thơ không đi. Nó cắn môi.

– Mà chị ơi. Lúc em đạp xe ra khỏi hẻm, em ngoái lại. Em thấy ảnh đứng nói chuyện với chị Diễm.

— Hết chương 14 —