Tháng Chín năm 2031

Chương 36: Tháng Chín năm 2031

– Kiến trúc sư Phan Thị Quyến, mời chị lên cắt băng giùm tụi em.

Cậu sinh viên đứng ở cửa bếp chung lầu hai dãy bắc nhà K cầm cây kéo, chìa ra. Cậu học năm ba Kiến trúc, trưởng ban tự quản cánh bắc, giọng Bình Định, mặt còn búng ra sữa. Sáng Chủ nhật, bảy tháng Chín năm hai nghìn ba mươi mốt. Sáu năm, tính đúng từng ngày, kể từ cái buổi chiều cô kéo cái bao tải phân bón đi qua đường gạch.

– Chị không cắt đâu. – Quyến nói. – Người cắt là ông Tư.

Ông Tư đứng sau lưng cô, bảy mươi ba tuổi, lưng đã còng, tóc bạc trắng hết, cái áo bảo vệ xanh đã thay bằng cái áo sơ mi ca rô Hy mua cho ông hồi Tết. Ông lắc đầu, đẩy cây kéo về phía cô.

– Tui không cắt. Tui chờ nồi cơm.

Cả hành lang cười.

Cái bếp chung lầu hai là giai đoạn cuối cùng. Nhà trường cải tạo cánh bắc theo từng đợt, đợt nào có tiền thì làm đợt đó. Năm hai bảy, đi lại điện, xây cái cầu thang thép xanh ngọc ở đầu hồi phía đông. Năm hai tám, bếp chung tầng trệt. Năm hai chín, lầu một. Rồi hai năm không có đồng nào. Rồi năm nay, có một khoản tài trợ, đủ cho lầu hai. Văn phòng thiết kế nơi Quyến làm từ khi ra trường nhận vẽ hồ sơ. Cô xin được làm cái bếp đó. Người ta cho cô làm.

Cái bếp nằm ở đầu hồi phía tây, hai căn phòng cuối dãy gộp lại. Bức tường phía tây xây kín, chừa một lỗ thông gió cao có mái hắt. Cửa sổ phía bắc mở rộng. Bốn cái bếp, hai cái bồn rửa, một cái bàn dài mười hai chỗ, một cái tủ lạnh chia ngăn theo số phòng. Một tấm chăn chống cháy treo ở cửa. Một cái cầu dao riêng. Tường sơn mã một năm hai tám, màu kem vàng, sơn của tiệm ông Hớn.

Cô cắt băng. Người ta vỗ tay. Cậu sinh viên Bình Định cắm cái nồi cơm điện đầu tiên vào cái ổ cắm mới, giữa ban ngày, trước mặt mọi người.

Rồi cô đi ra cầu thang bắc.

Bốn mươi bốn bậc vẫn còn đó. Người ta không thay một bậc nào. Bậc thứ bảy đoạn thứ ba vẫn mẻ góc. Tay vịn bê tông mài vẫn nhẵn bóng ở chỗ uốn cong. Ở chiếu nghỉ giữa lầu một và lầu hai, cái lỗ thông gió hình hoa thị bây giờ có một cái mái hắt nhỏ bằng bê tông phía ngoài. Mưa gió tây không còn hắt vào được nữa.

Bức tường chiếu nghỉ được giữ nguyên. Nửa dưới bức tường được che bằng một tấm kính trong, bắt vít vào bốn cái chân đồng nhỏ, cách mặt tường hai phân cho thoáng hơi.

Sau tấm kính, có mọi thứ.

Có hai dòng chữ bút bi cũ đã phai: "Thi qua môn Giải phẫu đi mà." "Qua rồi nè, cảm ơn cái tường." Có dòng thứ ba, nét chữ nhỏ thẳng hàng: "Qua rồi nè. Lần này là tui. – S.P." Có mấy chục dòng chữ khác người ta viết sau đó, những năm cánh bắc vẫn có người ở trong lúc cải tạo, viết lên lớp vôi trong mấy năm trước khi tấm kính được gắn. Một đứa thi rớt. Một đứa có người yêu. Một đứa nhớ má.

Và ở góc dưới, chỗ lớp vôi đã bong, trên lớp trắng ngà đầu tiên, có hai con én.

Một con nâu sẫm, mực tàu đã phai ở đầu nét. Một con đen nhánh, nét bút kim, nhỏ hơn một chút. Hai nét mỗi con. Cái đuôi lệch phải. Cách nhau một gang tay, cùng bay về một phía. Bên dưới con thứ nhất là dòng chữ "K207 · 12.8.2000". Bên dưới con thứ hai không có gì. Ba không ghi ngày. Hồi năm hai ngàn, ba đã nói với thầy Thạc: con én là tên rồi.

Quyến đứng nhìn hai con én qua tấm kính.

Ba không xuống được hôm nay. Lưng ba năm nay yếu hơn, đi xe đêm không nổi. Sáng sớm ba gọi, hỏi cái mái hắt đổ bê tông xong chưa, hỏi cái cửa sổ bếp mở về phía nào. Cô nói phía bắc. Ba nói ừ. Rồi ba nói thầy Thạc mới lên rẫy tuần trước, hai người đi coi cái nhà sàn của ông Y Sơn, cái nhà có toilet trong nhà mà cô vẽ hồi hè năm nhất. Ba với mấy ông thợ trong buôn dựng, giờ mái đã rêu. Thầy Thạc đứng đo lại cái nhà đó, ghi số vào sổ, nói có hai con số sai. Ba nói ba biết, ba sai cố ý, cho cái cầu thang thấp xuống một chút vì ông Y Sơn già rồi.

Trong cái rương gỗ ở nhà trên rẫy bây giờ có hai mươi bốn tờ lịch. Tờ thứ hai mươi bốn, tháng Ba năm nay, ba vẽ cái cầu thang bắc nhà K, bốn đoạn thang, hai chiếu nghỉ, có con số chiều cao nhỏ xíu ghi ở mỗi bậc. Ở góc tờ lịch, như mọi năm, một con én.

– Cái tường đó màu gì? – Hy hỏi, đứng sau lưng cô.

Cô không quay lại.

– Trắng ngà. Lớp dưới cùng. Mấy lớp trên là trắng, vàng nhạt, xanh lơ.

– Còn con én?

– Một con nâu. Một con đen.

– Cái đó tui thấy. – Hy nói. – Tui hỏi chơi.

Hy năm nay hai mươi bốn, như cô. Cậu ra trường cùng năm với cô, làm ở một văn phòng thiết kế ở Chợ Lớn, cách tiệm sơn của A Pá hai con đường. Ngoài giờ, cậu làm một việc cậu nói là việc thật của mình: soạn những bảng màu cho người mù màu. Mỗi ô màu có tên, có mã, có công thức pha, có một câu tả màu đó giống cái gì. "Đỏ gạch: màu mái ngói cũ sau cơn mưa." "Xanh lá non: màu lá vú sữa mặt trên." Tiệm sơn của ông Hớn in bảng màu đó, phát miễn phí cho khách nào xin. Ông Hớn đứng quầy pha màu, nhưng tuần nào cũng có một buổi, ông ngồi ở quầy tính tiền, để thằng con đứng pha.

Buổi trưa, cả bọn ăn cơm ở cái bếp mới. Không phải cả bọn, vì không còn ai ở chung một chỗ nữa. Nhưng gần đủ.

Chị Mỉn từ nhà máy bên kia thành phố tới, dắt theo đứa con gái ba tuổi, đứa nhỏ ngồi trên đùi ông Tư, giật giật cái tai của ông. Sô Phy làm điều dưỡng ở bệnh viện tỉnh gần nhà, xin nghỉ ba ngày lên đây, mang theo một bịch bánh in Mế làm. Mế vẫn chạy thận, mỗi tuần ba lần, Sô Phy đưa đi. H'Riêm đi hát cho một đoàn nghệ thuật, vừa về từ một chuyến lưu diễn, chiều nay chị sẽ hát ở sân cây sứ, đứng giữa sân, có đèn. Chị nói chị không cần nhắm mắt nữa.

Nghi với Toản từ Hải Phòng vào, mang theo hai ký cua đồng trong cái thùng xốp. Nghi làm kế toán cho một công ty vận tải ở cảng, nơi bố Nghi từng lái xe. Toản làm kỹ sư kết cấu, tháng nào cũng bay vào Sài Gòn công tác. Hai người cưới nhau năm hai chín. Quyến ra Hải Phòng ăn cưới, và ăn cái bát bánh đa cua ở cái quán đầu ngõ nhà Nghi, cái quán bố Nghi ăn mỗi sáng đi cảng. Nghi trả tiền. Quyến lấy cái tờ giấy nợ cũ ra, đưa Nghi gạch nốt dòng cuối.

Diễm Quỳnh ở nước ngoài, đang học thạc sĩ, gửi một tin nhắn dài kèm tấm hình cái mô hình nhà K có cây sứ năm mươi hai bông hoa, bạn ấy vẫn giữ ở phòng.

Cô Huyên tới lúc gần trưa, sáu mươi tám tuổi, đã về hưu ba năm. Bà mang theo cuốn sổ "Nhà K. Năm học 2025 – 2026". Cuốn sổ cuối cùng bà chép tay. Bà mở nó ra ở bàn ăn, cho cô coi trang có tên cô. Phan Thị Quyến. Kiến trúc Nam Lộc, khóa 2025. Đắk Lắk. Phòng K214. Hình thẻ dán ở góc, cô mười tám tuổi, tóc buộc, cái miệng mím lại như sợ cười thì hỏng hình.

Thầy Thạc tới cuối cùng. Thầy ngồi ở đầu bàn, cạnh ông Tư, không nói gì nhiều. Thầy năm mươi hai, tóc đã bạc gần hết. Quyến rót cho thầy một ly cà phê đen, cà phê ba gửi xuống, bỏ một hột muối. Rót cho ông Tư một ly y vậy.

Chiều xuống, H'Riêm hát ở sân. Chị đứng giữa sân, cạnh gốc cây sứ, một ngọn đèn rọi từ lan can lầu một xuống. Chị mở mắt. Cả hai dãy nhà, dãy bắc cũ và khối nhà tám tầng ở chỗ dãy nam ngày trước, ló đầu ra cửa sổ nghe. Không ai vỗ tay giữa bài.

Khi trời tối hẳn, sân vắng dần. Quyến đứng dưới gốc cây sứ.

Cái cây đã to hơn sáu năm trước. Cái thân xám sần phải hai người ôm mới giáp. Ngọn đã vượt lan can lầu hai, chạm mái. Trên cành cao nhất, cái cành vươn về phía cửa sổ phòng hai lẻ bảy, cái phòng giờ là phòng ở của tám đứa năm nhất, có một cái lồng đèn kéo quân khung tre lục giác. Ông Tư làm cái mới mỗi năm, đêm Trung thu treo lên, để ở đó tới Trung thu năm sau.

Hy đứng cạnh cô.

– Hoa sứ màu gì? – Cậu hỏi.

– Trắng. Nhụy vàng.

– Cái đó tui thấy.

– Ông hỏi chơi nữa hả?

– Không. – Hy nói. – Lần này tui hỏi thiệt. Tui muốn nghe bà nói.

Cô quay sang. Cậu đứng đó, cái kính gọng nhựa đen đã thay bằng cái kính gọng kim loại mảnh, cái tóc vẫn lòa xòa xuống trán. Cậu không cười cái nụ cười lệch một bên miệng. Cậu nhìn cô như sáu năm trước trên cây cầu, như đang cố nhìn cho ra một màu mà cậu chưa bao giờ thấy.

Cô đứng nhón chân lên. Dưới tán cây sứ, trong cái sân chữ U không còn là chữ U, ở chỗ tối nhất sân, chỗ ngày xưa H'Riêm hay đứng hát mà không cho ai thấy mặt, cô hôn cậu. Một lần. Ngắn. Hoa sứ rụng một bông xuống vai cậu.

Hy nhặt bông hoa trên vai mình, cầm trên tay, nhìn nó.

– Trắng. – Cậu nói. – Nhụy vàng.

Ở phía cổng, có tiếng sột soạt. Tiếng một cái bao bị kéo lê trên đường gạch.

Quyến quay lại. Một cô bé chừng mười tám tuổi, áo thun xanh bạc màu, tóc buộc, đang kéo một cái bao tải đi qua cổng sân nhà K. Cái bao đựng phân bón, phồng căng, kêu sột soạt trên nền gạch. Cô bé dừng lại giữa sân, nhìn lên cây sứ, há miệng ra một chút. Rồi cô bé nhìn quanh, thấy hai cái cầu thang ở hai đầu cánh bắc, không biết đi cái nào.

– Em ở phòng nào? – Quyến hỏi.

– Dạ… – Cô bé nhìn tờ giấy trên tay. – Hai lẻ bảy ạ.

– Cầu thang bên kia. – Quyến chỉ. – Lên tới chiếu nghỉ thứ hai thì nghỉ một chút. Có cái này cho em coi.

Cô bé gật đầu, kéo cái bao đi về phía cầu thang bắc. Cô bé khiêng nó lên từng bậc. Từ dưới gốc cây sứ, Quyến nghe tiếng cô bé đếm nhỏ, giọng miền Trung, từng bậc một.

– Một. Hai. Ba…

— Hết —