Én thì ai vẽ chẳng giống

Chương 10: Én thì ai vẽ chẳng giống

Sáng thứ Bảy, việc đầu tiên Quyến làm là che con én lại.

Cô cắt một miếng nilon trong từ cái bao đựng mền của má, gấp đôi cho dày, dán lên tường bằng băng keo giấy mượn của Hy, dán kín bốn cạnh, chừa một khoảng không chạm vào lớp vôi. Nhìn từ xa, nó chỉ như một miếng vá ai đó dán lên chỗ tường bong. Nhìn gần, qua lớp nilon, con én vẫn ở đó, hai nét mực nâu sẫm, cái đuôi lệch phải.

Cô chụp hình nó mười bảy tấm. Có đèn flash và không có đèn flash. Gần và xa. Có cái hộp bút đặt bên cạnh và không có. Tấm nào cũng chụp kèm cuộn thước thép kéo ra nằm ngang, để sau này biết con én dài mười một phân, dòng chữ dài chín phân rưỡi.

Đêm qua cô không ngủ. Cô nằm trên giường tầng, nhìn qua cửa sổ xuống cây sứ, nghe mưa tạnh dần lúc ba giờ, nghe gà ở xóm trọ bên kia hàng rào gáy lúc bốn giờ rưỡi. Cô nghĩ tới cái ánh đèn pin dưới gốc cây sứ. Nó rọi lên cô đúng ba giây rồi tắt. Không ai đi lên cầu thang. Không ai gọi.

Sáng nay, cái chòi tôn của ông Tư đóng cửa. Cái vòi nước ở chân cầu thang cuộn gọn, khô. Lần đầu tiên từ ngày cô dọn tới, cây sứ không được tưới.

Cả ngày thứ Bảy cô làm như người mộng du. Buổi sáng lên thư viện trường, ngồi trước một cuốn sách về kiến trúc nhà ở mà không đọc được chữ nào. Buổi tối rửa chén ở quán lẩu, làm bể một cái chén, bà Bảy trừ năm ngàn, chửi một câu rồi quên. Mười giờ rưỡi về, cô đi ngang chiếu nghỉ, dừng lại nhìn miếng nilon. Vẫn còn.

Sáng Chủ nhật, cô gửi tấm hình rõ nhất vào số điện thoại của ba.

Ba dùng một cái điện thoại cũ màn hình nhỏ, cu Bin cài cho ứng dụng nhắn tin từ năm ngoái để ba coi hình con gái thi năng khiếu. Ba không bao giờ nhắn lại bằng chữ. Ba chỉ thả một cái biểu tượng ngón tay cái, hoặc không thả gì.

Cô không viết gì kèm tấm hình. Cô chỉ gửi. Rồi cô ngồi nhìn hai dấu tích nhỏ ở góc tin nhắn chuyển từ màu xám sang màu xanh. Ba đã xem.

Một phút. Ba phút. Năm phút. Không có ngón tay cái nào.

Cô bấm gọi.

Chuông đổ sáu hồi. Cô tưởng ba không nghe. Rồi đầu dây bên kia có tiếng sột soạt, tiếng gió, tiếng gà, và giọng ba.

– Gì?

– Ba. – Quyến nói. – Ba coi hình con gửi chưa?

– Coi rồi.

– Đó là con én của ba phải không?

Đầu dây im lặng. Quyến nghe tiếng gió rít qua cái loa điện thoại. Ba đang ở ngoài rẫy. Cô hình dung ba đứng giữa hàng cà phê, cái lưng còng, cái nón lá rách vành, điện thoại áp vào tai.

– Én thì ai vẽ chẳng giống. – Ba nói.

– Không giống đâu ba. Cái đuôi lệch qua phải. Con vẽ cả trăm lần, chưa bao giờ con vẽ được cái đuôi lệch đó. Ở dưới còn có chữ, ba. K207. Mười hai tháng Tám năm hai ngàn. Đó là phòng ở ký túc xá chỗ con đang ở.

– Tau không biết.

– Ba. Ông bảo vệ ở đây nói cây sứ giữa sân là một người sinh viên ở lầu hai trồng hồi năm hai ngàn…

– Tau nói tau không biết. – Giọng ba lớn lên, rồi hạ xuống ngay, như người ta giật mình vì tiếng mình. – Mầy học thì lo học. Đừng có đi cạo tường nhà người ta.

– Con không cạo. Mưa làm bong…

– Tau đang phun thuốc. Tắt đi.

Tiếng tút tút.

Quyến ngồi trên giường, điện thoại trên tay, màn hình tối dần rồi tắt. Dưới giường, H'Riêm đang chải tóc, ngước lên nhìn cô, không hỏi gì.

Mười phút sau, má nhắn. Má gõ có dấu, sai chính tả, gõ nhanh.

"Con đừng hỏi ba nữa nghe chưa. Ba con ra rẫy từ sáng, không ăn cơm. Có chuyện gì về má nói."

Cô gõ lại: "Má, ba có từng học đại học không má?"

Hai dấu tích chuyển xanh. Rồi một lúc lâu, không có gì. Rồi má gõ: "Con lo học đi." Rồi thêm một dòng nữa: "Má đi chợ."

Gần trưa, cu Bin nhắn. Thằng nhỏ mười ba tuổi, gõ không dấu, viết tắt lung tung.

"Bà quyen gui gi cho ba ma ba ra hien ngoi hut thuoc. Ba bo thuoc hon 1 nam roi ma. Me khoc trong bep."

Quyến đọc tin nhắn đó ba lần. Rồi cô úp điện thoại xuống nệm.

Ba bỏ thuốc từ cái lần té giàn giáo. Bác sĩ ở bệnh viện tỉnh nói phổi ba yếu, lưng ba hỏng, hút nữa thì đi luôn. Ba vứt nửa gói thuốc vào bếp lửa ngay tối hôm đó, trước mặt cả nhà, và chưa từng hút lại một điếu nào. Ít nhất là cô chưa từng thấy.

Cô cố hình dung ba ngồi ngoài hiên, châm thuốc. Và cô nhận ra mình không hình dung nổi cái cảnh ba bật quẹt. Ba không bao giờ nhóm bếp. Tết nào cũng là má đốt nhang, đốt vàng mã. Mùa khô cần đốt cỏ ở bờ rẫy, ba cào cỏ thành đống rồi đứng thật xa, kêu cu Bin chạy về gọi má ra quẹt lửa. Hồi nhỏ cô tưởng ba lười. Lớn lên thì cô quen, không nghĩ tới nữa.

Chiều Chủ nhật, cô xuống cái chòi tôn. Cửa chòi vẫn đóng. Cô gõ.

– Ông Tư ơi.

Không ai trả lời. Cô gõ lần nữa. Có tiếng dép lẹp xẹp bên trong, rồi cánh cửa hé ra một khe nhỏ. Ông Tư đứng đó, áo ba lỗ, mắt đỏ như người thức trắng.

– Ông ơi, cái hình trên tường chiếu nghỉ…

– Tui không biết gì hết. – Ông nói ngay, như đã chuẩn bị câu đó từ tối hôm qua. – Tường nhà K ba chục năm, sinh viên nó vẽ bậy đầy ra. Tui làm sao biết đứa nào vẽ cái gì.

– Mà ông dặn con đừng cạo vôi chỗ chiếu nghỉ.

– Thì tường cũ, cạo bể. Tui nói rồi.

– Ông có biết ai ở phòng hai lẻ bảy năm hai ngàn không ông?

Ông Tư nhìn cô một lúc. Đôi mắt đỏ của ông không nhìn vào mắt cô, mà nhìn xuống cái hộp bút gỗ cô đang cầm trong tay. Cô đã cầm nó theo, không nghĩ gì, như người ta cầm theo một tấm giấy tờ tùy thân.

– Con che nó lại rồi hả? – Ông hỏi.

– Dạ?

– Cái hình. Con dán nilon lên rồi hả?

– Dạ. Con sợ mưa nữa nó trôi.

Ông Tư gật đầu, rất chậm. Rồi ông nói:

– Vậy là được rồi. – Và ông đóng cửa lại.

Quyến đứng trước cánh cửa tôn. Bên trong có tiếng radio bật lên. Cải lương, một giọng kép già ca vọng cổ. Ông vặn to hết cỡ.

Sáng thứ Hai, hai mươi tháng Mười, phòng studio có hoa. Đám con trai của lớp góp tiền mua một bó hồng, chia cho mỗi đứa con gái một cành. Diễm Quỳnh được hai cành, cành thứ hai của một bạn lớp khác ghé qua tặng riêng. Hy đặt lên bàn Quyến một hộp bút chì màu loại rẻ, mười hai cây, cây nào cũng đã dán sẵn một mẩu băng keo giấy ghi tên màu bằng nét chữ in.

– Tui ghi sẵn. – Cậu nói. – Bà kiểm tra coi tui ghi đúng không. Nếu đúng hết thì nó là quà hai mươi tháng Mười. Nếu sai thì nó là bài tập về nhà của tui.

Quyến mở hộp. Cô cầm từng cây lên. Cây thứ năm, ghi "lục", là màu nâu. Cây thứ chín, ghi "nâu", là màu xanh lục.

– Sai hai cây. – Cô nói.

– Biết ngay. – Hy cười. – Ông chủ tiệm văn phòng phẩm đọc tên cho tui mà ổng nhìn qua kính lão.

Cô bật cười, lần đầu tiên từ tối thứ Sáu. Cô gỡ hai mẩu băng keo, dán đổi chỗ cho nhau.

Buổi học hôm đó, thầy Thạc đi kiểm tra tiến độ bài vẽ ghi. Thầy đi từng bàn, xem bản phác, xem sơ đồ đo, nói vài câu. Diễm Quỳnh chọn cái nhà thờ cũ gần nhà, đã có bản phác mặt đứng rất đẹp. Thầy nói: "Còn thiếu mặt cắt. Lên tháp chuông đo đi." Hy chọn cái cổng sắt con công. Thầy nói: "Tốt. Mấy cái mối hàn em vẽ chi tiết vào."

Tới bàn Quyến, thầy cầm tấm bảng kẹp của cô lên.

Đó là sơ đồ cái cầu thang bắc, bốn đoạn thang và hai chiếu nghỉ, vẽ tay, chi chít con số, chữ viết tắt "m", "v", "s" cạnh từng bậc. Ở góc dưới, cô đã vẽ mặt đứng bức tường chiếu nghỉ, có cái lỗ thông gió hình hoa thị, có mũi tên chỉ hướng nước chảy, có ghi chú về bốn lớp vôi và bề dày của từng lớp. Và ở chỗ góc dưới bức tường, nơi mảng vôi bong, cô đã chép lại hình con én, đúng tỉ lệ, đúng vị trí, kèm dòng ghi chú bằng bút chì:

"Hiện trạng: hình vẽ mực tàu trên lớp vôi thứ tư (lớp đầu tiên). Dài 11 cm. Kèm chữ: K207 · 12.8.2000. Lộ ra do mưa ngày 17/10/2025. Đã che nilon."

Thầy Thạc đứng nhìn tấm bảng kẹp rất lâu.

Quyến ngồi chờ thầy nói câu gì đó, như với mọi bàn khác. Thầy không nói. Thầy đặt ngón tay cái lên hình con én cô chép lại, cái cử chỉ y hệt cái lần cô thấy thầy cầm tờ giấy bị gạch đỏ ở cạnh thùng rác. Ngón tay thầy miết theo nét cong của cánh, chậm, từ trái qua phải.

– Em ở phòng nào?

– Dạ, hai mười bốn ạ.

– Lầu hai dãy bắc. – Thầy nói. Không phải câu hỏi. – Quê em ở đâu?

– Dạ, Đắk Lắk.

– Đắk Lắk. – Thầy lặp lại. Rồi thầy hỏi, giọng nhỏ hơn: – Ba em làm gì?

Quyến nhìn cái hộp bút gỗ trên bàn. Nó nằm úp, cái nắp có con én quay xuống mặt bàn. Sáng nay cô đã cố tình đặt nó như vậy.

– Dạ, ba em làm rẫy. – Cô nói. – Ba em không biết vẽ.

Câu nói dối thứ hai trong ba tuần. Lần này cô biết rõ mình nói dối để làm gì. Cô không muốn người đàn ông đứng trước mặt cô biết thêm một điều gì nữa về ba, khi chính cô còn chưa biết. Ba đã cúp máy. Ba đã ngồi hút thuốc ngoài hiên. Má đã khóc trong bếp. Dù con én này là gì, nó là chuyện của nhà cô.

Thầy Thạc nhìn cô. Cô thấy trong mắt thầy một cái gì đó cô không gọi tên được. Không phải giận. Không phải nghi ngờ. Nó giống cái nhìn của ông Tư hôm qua, qua khe cửa chòi, khi ông hỏi: "Con che nó lại rồi hả?"

Rồi thầy đặt tấm bảng kẹp xuống bàn cô, nhẹ như đặt một cái gì dễ vỡ.

– Bài em tốt. – Thầy nói, đủ to cho mấy bàn xung quanh nghe. Rồi thầy cúi xuống, chống hai tay lên mép bàn cô, và nói tiếp, nhỏ tới mức chỉ mình cô nghe được:

– Phòng hai lẻ bảy. Em đo luôn cái phòng đó cho tôi.

— Hết chương 10 —