Bốn ổ điện cho tám người

Chương 25: Bốn ổ điện cho tám người

– Dạ còn. – Quyến nói. – Ba con vẽ lên đất bằng que củi. Vẽ xong ba lấy dép xóa.

Ông Tư gật đầu. Ông không hỏi thêm. Ông ngồi uống hết ly cà phê, từng ngụm nhỏ, rồi ôm gói giấy báo vào chòi, đặt lên cái kệ trên đầu giường, cạnh cái radio. Lúc Quyến đi ra, cô thấy ông đứng trước cái kệ, một tay đặt lên gói cà phê, như người ta đặt tay lên đầu một đứa nhỏ.

Hai tuần sau đó, đội "Nhà K có bếp" đi đếm.

Toản nói: muốn nói nhà K nguy thì phải biết nó nguy bao nhiêu. Muốn nói cho nấu thì phải biết bây giờ người ta nấu bao nhiêu. Không ai tin một câu "ai cũng nấu lén". Người ta tin con số. Diễm Quỳnh nói thêm: con số phải đếm được lại, ai không tin thì tự đi đếm, ra y vậy.

Quyến nghe câu đó thì nghĩ tới thầy Thạc. Vẽ đẹp mà không đo là nói dối.

Cô Huyên cho phép đội đi từng phòng, với điều kiện có giấy xác nhận của Đoàn trường và không mở tủ, mở thùng của ai. Bà ký vào tờ giấy, rồi nói thêm, không ngẩng lên:

– Đếm ổ điện thì đếm. Mà thấy nồi cơm thì đừng ghi tên phòng. Cô không muốn mai mốt người ta cầm cái danh sách của bây đi bắt.

– Dạ. Tụi con ghi số thôi cô.

– Ừ. Ghi số. – Cô Huyên nói. – Số thì không ai bị đuổi.

Toản với Quyến đi đếm ổ điện. Toản đi ca đêm về lúc sáu giờ sáng, ngủ tới trưa, rồi đi đếm với cô từ hai giờ tới ba giờ, trước khi cô đi xưởng. Họ đi hết ba mươi tám phòng ở của nhà K, hai dãy, ba tầng. Mỗi phòng, Toản cầm cái bút thử điện, Quyến cầm tấm bảng kẹp. Ổ nào còn chạy, ổ nào hư, ổ nào có vết cháy sém, ổ nào nóng khi đặt tay vào, ổ nào đang cắm ổ chia, ổ chia đang cắm bao nhiêu thứ.

Ba mươi tám phòng, một trăm năm mươi hai ổ điện. Hai mươi bảy ổ hư hẳn. Ba mươi bốn ổ có vết cháy sém, trong đó mười một ổ còn đang dùng hằng ngày. Một trăm mười ổ chia, cái ít nhất cắm hai thứ, cái nhiều nhất cắm chín. Mười chín phòng có dây điện kéo từ ổ trong phòng ra hành lang để cắm quạt, cắm đèn bàn, chạy dọc chân tường, dán băng keo, có chỗ đã bong.

Ở phòng một mười lăm dãy nam, cái ổ dưới cửa sổ nóng tới mức Toản rút tay lại, chửi một tiếng Nghệ An mà Quyến không hiểu nghĩa. Cậu bắt cả phòng rút hết mọi thứ ra, rồi gọi ông Tư lên coi. Ông Tư nhìn cái ổ, nhìn cái dây điện chạy ngầm trong tường đã có chỗ phồng lên dưới lớp vôi, không nói gì, xuống chòi lấy cái hộp đồ nghề. Tối đó phòng một mười lăm có một cái ổ mới.

– Dây trong tường đi từ năm chín sáu. – Ông nói, lúc rửa tay ở cái vòi chân cầu thang. – Hồi đó mỗi phòng có cái bóng đèn với cái quạt trần. Ai mà biết ba chục năm sau mỗi đứa có hai cái điện thoại, một cái máy tính.

Diễm Quỳnh đi phỏng vấn. Bạn ấy soạn một tờ câu hỏi in ra, mười hai câu, ngắn, không hỏi tên. Bạn có nấu ăn trong phòng không. Bằng gì. Mấy lần một tuần. Nếu có một cái bếp chung ở tầng mình, bạn có dùng không. Bạn sẵn sàng trả thêm bao nhiêu một tháng cho chỗ ở có bếp. Bạn ấy ngồi ở cái bàn đá dưới chân cầu thang nam suốt ba buổi chiều, ai đi ngang cũng mời. Có đứa ngồi trả lời mười phút rồi kể thêm nửa tiếng chuyện quê. Có đứa nghe tới chữ "nấu ăn trong phòng" là đứng dậy đi.

Sáu mươi tờ. Bốn mươi mốt đứa trả lời là có nấu. Nồi cơm điện mười chín, ấm siêu tốc nấu mì hai mươi sáu, bếp điện từ loại nhỏ bảy, bàn ủi nướng khô ba. Có đứa ghi hai ba thứ cùng lúc. Năm mươi tư đứa nói sẽ dùng bếp chung. Mức trả thêm trung bình: năm mươi ngàn một tháng.

– Năm chục ngàn. – Diễm Quỳnh đọc con số, đặt cây bút xuống. – Mình tưởng họ sẽ nói không trả thêm đồng nào. Một đứa còn ghi: "Cho nấu đàng hoàng thì trả một trăm cũng được, khỏi phải giấu như giấu ma túy."

Toản cười sặc.

Hy làm phần dựng hình. Cậu ngồi ở phòng một mười tám mỗi tối, dựng lại nhà K trên máy, từ những con số Quyến đo cầu thang hồi tháng Mười, những con số cậu đo cổng nhà xe, những con số đội vừa đếm. Cậu dựng từng phòng, từng hành lang, từng cái cầu thang. Rồi cậu thêm vào những thứ chưa có. Ở đầu hồi phía tây mỗi tầng, chỗ hai phòng cuối dãy, cậu gộp lại làm một cái bếp chung, có cửa sổ lớn, có bồn rửa, có một bức tường chống cháy ngăn với phòng ở. Ở đầu dãy nam, cậu đặt một cái cầu thang thép bên ngoài nhà, từ lầu hai xuống sân, làm lối thoát hiểm thứ hai. Cậu vẽ lại toàn bộ đường điện: một trục điện mới chạy nổi trong máng, mỗi phòng một cầu dao, mỗi bếp một đường riêng.

Còn lại, cậu giữ. Cái sân chữ U. Cây sứ. Cái cầu thang bắc với bốn mươi bốn bậc không bậc nào giống bậc nào.

Quyến làm mô hình.

Thể lệ vòng một chỉ đòi bản vẽ và thuyết minh, nhưng Diễm Quỳnh nói hội đồng là người, người thì nhìn mô hình dễ hơn nhìn bản vẽ. Mô hình tỉ lệ một phần một trăm, cả khu nhà K, đặt trên một tấm ván ép năm tấc nhân bảy tấc. Xốp trắng cho tường, gỗ balsa cho sàn, mica cho cửa sổ. Một cây sứ nhỏ bằng dây kẽm quấn giấy.

Vấn đề là cái xưởng.

Giữa tháng Ba, chú Lợi đi mổ mắt. Cườm khô, chú nói, mổ xong nghỉ hai tuần. Xưởng khóa cửa. Chú đưa cho Quyến một cây cung cắt xốp cũ của xưởng, cái cán gỗ đã đen bóng, cái hộp chỉnh nhiệt bằng nhựa nứt một góc được quấn băng keo đen.

– Con mang về làm. – Chú nói. – Mà nghe chú. Làm ở chỗ có người. Làm ngoài hành lang, đừng làm trong phòng. Đặt xuống là rút điện. Chú nói rồi, chú không nói lần thứ hai.

– Dạ.

Cô làm ngoài hành lang lầu hai, ngay trước cửa phòng hai mười bốn. Cô kéo cái dây điện từ ổ trong phòng ra, qua khe cửa. Cô biết đó chính là cái thứ cô vừa đếm, mười chín phòng có dây kéo ra hành lang, và giờ cô là phòng thứ hai mươi. Cô ghi nó vào bảng kẹp. Toản đọc, cười: "Mi tự khai rứa là thật thà hay là ngu?"

Cô cắt xốp từ chín giờ tối tới một giờ sáng, đêm nào cũng vậy, sau ca rửa ly ở một quán nước gần trường mà cô xin làm tạm trong hai tuần xưởng đóng cửa. Tường dãy bắc. Tường dãy nam. Từng ô cửa sổ khoét bằng dao rọc. Từng bậc thang, cô cắt bằng cung, mỗi bậc một miếng xốp mỏng hai ly, xếp chồng lên nhau, bốn mươi bốn miếng. Lần nào đặt cây cung xuống, cô cũng rút điện. Lần nào cũng vậy. Có lúc cô rút cả chục lần trong một tiếng.

Nghi đi ngang, ngồi xổm xuống nhìn.

– Mày cắt cái cầu thang từng bậc à? Điên à?

– Mỗi bậc cao khác nhau. – Quyến nói. – Tui có số đo.

– Ở tỉ lệ một trăm thì bậc mòn nhất với bậc ít mòn nhất chênh nhau chưa tới hai phần mười ly.

– Hai phần mười ly. – Quyến nói. – Vẫn là khác nhau.

Nghi lắc đầu, đứng dậy. Nhưng lát sau Nghi quay ra, mang theo một ly trà đá, đặt cạnh tấm ván ép, không nói gì.

Tối thứ Tư, hai mươi lăm tháng Ba, gió nổi lên. Cái gió đầu mùa, nóng, khô, thổi từ bãi đất trống phía sau nhà K qua hành lang, lùa những mạt xốp trắng bay tứ tung như tuyết. Một miếng tường dãy nam vừa cắt bị gió hất xuống sân. Quyến chạy xuống nhặt. Lên lại, cô thấy thêm hai miếng bậc thang đã bay đâu mất.

Cô đứng nhìn cái hành lang đầy mạt xốp, nhìn tấm ván ép, nhìn cánh cửa phòng hai mười bốn hé mở. Bên trong, cái bóng đèn tuýp sáng, cái quạt trần quay chậm. Cái bàn học nhỏ của chị Mỉn kê sát cửa sổ, chị Mỉn đi thực tập về muộn, cái bàn trống.

Cô cúi xuống, nhấc tấm ván ép lên.

– Con.

Cô giật mình. Ông Tư đứng ở đầu cầu thang, tay cầm cái thang nhôm gấp và một cái bóng đèn tuýp mới. Bóng đèn hành lang đầu cầu thang bắc chập chờn từ tối qua. Ông đi lên để thay.

Ông đứng đó, nhìn cô.

Không phải nhìn cô. Ông nhìn cây cung cắt xốp nằm trên tấm ván ép trong tay cô. Cái khung kim loại hình chữ U, sợi dây mảnh căng giữa, cái cán gỗ đen bóng, sợi dây điện đen thòng xuống, đầu phích cắm đã rút ra, lủng lẳng trong gió.

Mặt ông Tư tái đi. Cái màu sạm nắng trên mặt ông, cái màu Quyến tưởng không có gì làm phai được, rút đi trong một giây, để lại một màu xám như tro. Cái bóng đèn tuýp trên tay ông chao đi. Ông phải dựa cái thang nhôm vào tường để giữ.

– Ông. Ông sao vậy?

Ông không trả lời. Ông đặt cái thang nhôm xuống, đặt cái bóng đèn tựa vào thang, rồi đi lại gần cô. Ông đi chậm, từng bước, như người ta đi lại gần một con chó lạ đang gầm gừ.

Ông nhìn cây cung. Rồi ông nhìn cánh cửa phòng hai mười bốn hé mở, nhìn cái bàn học sát cửa sổ bên trong. Rồi ông nhìn cô.

– Con định mang vô phòng làm hả? – Ông hỏi.

– Dạ… gió quá ông. Mấy miếng xốp bay hết. Con làm một chút thôi, con rút điện liền…

– Đừng làm cái đó trong phòng.

Giọng ông không lớn. Nhưng nó làm cô đứng im, hai tay vẫn ôm tấm ván ép, như cái giọng ông hồi tháng Mười đứng trên cầu thang dặn: đừng cạo vôi chỗ chiếu nghỉ.

Ông đưa tay ra, bàn tay trái, bàn tay có vết sẹo. Ông chạm vào sợi dây kim loại của cây cung, đã nguội. Ông chạm rất nhẹ, bằng một đầu ngón tay, rồi rụt lại.

– Năm đó. – Ông nói. – Cũng là một cây như vầy.

Rồi ông im.

Quyến đứng giữa hành lang, gió thổi mạt xốp bay quanh chân. Cô nhìn ông. Cô đợi.

Ông không nói thêm một chữ nào nữa. Ông cầm lại cái thang nhôm, cái bóng đèn tuýp, đi lại đầu cầu thang, dựng thang lên, leo lên, tháo cái bóng cũ, lắp cái bóng mới. Hai bàn tay ông run tới mức phải thử ba lần mới vặn được cái đuôi bóng vào chân đèn.

— Hết chương 25 —