Lời nói ra giữa buổi chấm

Chương 19: Lời nói ra giữa buổi chấm

– Bà né tui hả?

Hy đứng chắn ở đầu cầu thang dãy C, tay cầm hai ổ bánh mì, một ổ đưa ra phía cô. Đó là trưa thứ Tư, mười bảy tháng Mười Hai, mười ngày sau buổi sáng Chủ nhật ở văn phòng cô Huyên.

– Né gì. Tui đi làm. – Quyến nhận ổ bánh mì, không nhìn cậu. – Ba giờ vô xưởng.

– Mới một giờ.

– Tui vô sớm.

Cô đi xuống. Hy không đi theo. Tới chân cầu thang, cô quay lại, thấy cậu vẫn đứng đó, cầm ổ bánh mì còn lại, nhìn xuống cô như người ta nhìn một con số đo sai mà không biết sai ở đâu.

Mười ngày nay cô né tất cả mọi người.

Không phải cố ý. Chỉ là sáng nào thức dậy, cô cũng thấy mình mang theo một thứ nặng hơn cái ống giấy A1 đeo sau lưng. Cái tấm hình thẻ trắng đen. Dòng chữ mực đỏ. Bàn tay của ông Tư lật lên trên bàn gỗ. Cô mang nó lên xe buýt, mang vào phòng studio, mang xuống xưởng. Mỗi lần ai đó hỏi cô "có sao không", cô sợ nếu mở miệng ra là nó rơi xuống, vỡ, ai cũng thấy.

Cô chưa kể cho Hy. Cô đã kể cho cậu về con én, về cái vệt đen, về câu ông Tư hỏi tuổi ba. Nhưng cái phần cuối cùng, cái phần có chữ "gây cháy", cô không kể được. Kể ra thì phải nói: ba tui đốt cái phòng cách phòng tui ba cánh cửa. Ông Tư bị bỏng là vì ba tui. Cái cây sứ ông thấy đẹp là của một người bị đuổi học.

Còn thầy Thạc thì cô né theo kiểu khác. Ở phòng studio, cô đổi chỗ ra bàn cuối, sát cửa sau, trả lời thầy bằng "dạ" và "dạ không", hết giờ là đi trước. Thầy không giữ cô lại lần nào.

Bây giờ cô biết thầy là ai. Một cậu con trai đeo kính gọng to, cười mỉm, nằm giường tầng kế giường ba. Người đêm đó đang ở văn phòng nhà K gọi điện về nhà. Người mà ba viết trong tờ tường trình: không có mặt và không liên quan.

Thầy đã biết cô là con ai từ lâu. Từ cái ngón út. Từ con én trên bảng kẹp. Vậy mà thầy không nói. Thầy để cô đi đo cái phòng hai lẻ bảy, ghi "theo bảo vệ là do dột", rồi hỏi trước cả lớp: em có tin không.

Cô không biết nên giận thầy hay nên sợ.

Ở xưởng, chú Lợi không hỏi gì. Mỗi lần đặt cây cung xuống, cô rút điện. Có lần cô rút xong, đứng nhìn sợi dây kim loại mảnh, đợi nó nguội, và nghĩ tới cái biên bản. Bếp điện. Ba ghi bếp điện. Ba, người đốt cỏ bờ rẫy cũng phải gọi má ra quẹt lửa. Rồi cô lắc đầu, cầm cây cung lên, cắm điện lại, làm tiếp.

Đầu tháng Mười Hai, Nghi trả đợt đầu. Hai trăm ngàn, đúng ngày mùng một, kẹp trong một tờ giấy ghi "Đợt 1/10". Nghi đã đi học lại, đi làm thêm ở một tiệm in gần trường, buổi tối ngồi gõ lại sổ sách cho tiệm. Quyến bỏ hai tờ một trăm vào phong bì "Laptop", nằm cạnh tờ năm chục với tờ giấy nợ. Đó là chuyện duy nhất trong tháng Mười Hai làm cô thấy nhẹ.

Sáng thứ Sáu, mười chín tháng Mười Hai, là buổi chấm cuối kỳ của studio Cơ sở kiến trúc.

Bài cuối kỳ thầy Thạc giao từ cuối tháng Mười Một: "Một căn phòng mười hai mét vuông cho một sinh viên. Mặt bằng, hai mặt cắt, một phối cảnh có màu. Người ở là có thật. Đi hỏi họ." Quyến làm căn phòng cho Sô Phy, sau ba buổi tối ngồi hỏi bạn ấy cần gì. Một cái kệ treo cao để phơi đồng phục điều dưỡng. Một ô cửa sổ nhỏ nhìn ra hướng đông, vì Sô Phy nói ở quê, mở cửa là thấy mặt trời lên sau mấy hàng cây dầu.

Lần này thầy không treo bài lên dây. Thầy cho cả lớp ngồi thành vòng tròn, bài dựng trên giá đặt giữa vòng. Mỗi người trình bày năm phút, rồi người ngồi bên trái nhận xét trước, thầy nói sau.

– Nhận xét thật. – Thầy nói. – Khen thì để dành cho người nhà.

Bài của Hy là căn phòng cho ông Tư. Quyến không biết điều đó cho tới khi cậu đặt tờ giấy lên giá. Cậu không làm phòng cho sinh viên. Cậu làm lại cái chòi tôn sáu mét vuông thành một căn phòng mười hai mét. Có cửa sổ nhìn ra cây sứ, có một cái kệ đặt radio ngang tầm tay người nằm, có một cái bồn rửa thấp vì ông Tư không cúi lâu được. Cậu đo cả chiều cao cái giường gỗ cũ của ông. Phối cảnh tô màu nước. Tường gạch đỏ, mái tôn xám, cây sứ xanh lá, nắng chiều vàng.

Quyến nhìn bức phối cảnh và thấy ngay. Mảng tường gạch đỏ với tán lá cây sứ, cậu pha gần cùng một độ sáng. Nhìn lướt, hai mảng đó nhập vào nhau thành một vệt nâu đục. Cậu đã tô một mình. Lại tô một mình.

– Em Hy chọn người ở là bảo vệ ký túc xá. – Thầy Thạc nói. – Đề bài là sinh viên.

– Dạ. – Hy nói. – Em nghĩ người ở nhà K lâu nhất cũng tính là sinh viên nhà K.

Có tiếng cười nhỏ trong vòng tròn. Thầy Thạc không cười, nhưng cũng không bắt bẻ. Thầy hất cằm về phía người ngồi bên trái Hy.

Người ngồi bên trái Hy là Diễm Quỳnh.

Diễm Quỳnh đứng dậy, cầm cái máy tính bảng, đi lại gần giá vẽ. Bạn ấy nhận xét mặt bằng trước, giọng lịch sự, rành mạch như mọi khi. Lối đi hẹp quá, xe lăn không quay được. Mặt cắt thiếu cao độ nền. Rồi bạn ấy chỉ cây bút cảm ứng vào bức phối cảnh.

– Phần màu. – Diễm Quỳnh nói. – Mảng tường đỏ với mảng cây xanh lá đang lẫn vào nhau. Hai mảng gần bằng độ sáng, nên nhìn từ xa không tách được. – Bạn ấy ngừng một chút, như cân nhắc, rồi nói tiếp, cũng bằng cái giọng đó, như đang góp một ý kỹ thuật: – Mình nghĩ Hy nên nhờ ai đó kiểm màu giùm. Vì Hy mù màu đỏ lục, nên phần này không phải lỗi của bạn ấy.

Vòng tròn im phắc.

Rồi cái im đó vỡ ra thành những tiếng xì xào, nhỏ thôi, như tiếng lá khô bị gió lùa dưới gầm bàn. Có đứa quay sang đứa bên cạnh. Có đứa nhìn xuống hộp màu nước của Hy để trên ghế, nhìn những mẩu băng keo giấy dán ở mép từng ô. Ở phía sau lưng Quyến, cô nghe rõ một giọng con trai thì thầm, không ác ý, chỉ ngạc nhiên:

– Mù màu mà học kiến trúc hả?

Hy đứng cạnh giá vẽ. Cậu không đỏ mặt. Mặt cậu trắng ra, trắng như tờ giấy chưa vẽ. Hai tay cậu buông thõng hai bên người, mấy ngón tay co lại.

Diễm Quỳnh nhìn quanh vòng tròn. Lần đầu tiên từ ngày Quyến biết bạn ấy, Quyến thấy Diễm Quỳnh lúng túng. Bạn ấy mở miệng định nói thêm gì đó, rồi ngậm lại.

– Em Quỳnh. – Thầy Thạc nói. Giọng thầy không lớn, nhưng cả vòng tròn im ngay. – Ở đây nhận xét bản vẽ. Không nhận xét người vẽ.

– Dạ. Em xin lỗi. Em không có ý…

– Ngồi xuống.

Diễm Quỳnh ngồi xuống. Thầy Thạc đứng dậy, đi lại gần bức phối cảnh, nhìn nó một lúc.

– Mảng màu lẫn, đúng. Sửa. – Thầy nói. – Mặt bằng tốt. Cái bồn rửa thấp tốt. Em đo cái giường của ông Tư, tốt. Người làm nghề này có người không thấy màu đỏ, có người không thấy màu xanh, có người không nghe được. Bản vẽ kỹ thuật in đen trắng. Ai muốn hỏi thêm chuyện đó thì hết giờ hỏi tôi. Tiếp.

Hy cầm tờ giấy xuống khỏi giá, đi về chỗ. Lúc đi ngang chỗ Quyến ngồi, cậu nhìn cô.

Chỉ một cái nhìn. Không lâu. Nhưng Quyến biết cái nhìn đó hỏi gì.

Phần còn lại của buổi chấm, cô nghe như nghe qua một lớp kính dày. Tới lượt cô trình bày căn phòng cho Sô Phy, cô nói đủ năm phút, nói những gì đã chuẩn bị. Thầy Thạc nói vài câu, cô không nhớ là khen hay chê. Cô chỉ nhớ lúc cô nói tới ô cửa sổ hướng đông, cô liếc qua chỗ Hy, và cái ghế của cậu trống. Cậu đã đi ra ngoài.

Hết giờ, cô chạy ra hành lang. Hy đứng ở đầu cầu thang, chỗ hồi trưa thứ Tư cậu đưa cô ổ bánh mì. Ba lô đã đeo lên vai.

– Hy.

Cậu quay lại. Mặt cậu đã hết trắng, nhưng không có cái nụ cười lệch nào.

– Tui chỉ nói với một người. – Cậu nói. Giọng đều đều, khô khô, cái giọng của cậu hồi tháng Chín, hồi hai đứa chưa biết nhau. – Ở quán anh Ngạn. Sau cái lu nước. Tui nói với một người, xin đúng một chuyện.

– Không phải tui.

– Vậy ai?

Quyến mở miệng. Cô định nói: Diễm Quỳnh tự nhìn ra, từ buổi trả bài vẽ ghi, tui thấy bạn ấy nhìn mấy mẩu băng keo trên hộp màu của ông. Nhưng câu đó vừa lên tới cổ thì cô nghe nó nghe như một lời bào chữa. Tui thấy mà tui không nói với ông. Tui thấy từ tháng Mười Một mà tui im.

Nó biết mà nó im. Chị Mỉn đã nói vậy về cô.

– Tui không biết. – Cô nói. Và cô biết ngay đó là câu tệ nhất cô có thể nói.

Hy gật đầu, chậm.

– Gần hai tuần nay bà không nói với tui câu nào ra hồn. – Cậu nói. – Tui nghĩ chắc bà có chuyện. Tui chờ. Tui không hỏi. – Cậu kéo quai ba lô lên vai. – Giờ thì tui hiểu rồi.

– Ông không hiểu đâu…

– Ừ. Tui không hiểu. – Hy nói. – Tui mù màu mà.

Cậu đi xuống cầu thang. Lần này cô không gọi.

Năm ngày sau đó, Hy không ngồi cạnh cô trên xe buýt, không nhắn tin. Cái laptop của cậu vẫn nằm trong túi vải dưới gối cô, cái tờ giấy kẻ ô li vẫn nằm trong hộp bút gỗ. Hai lần cô cầm điện thoại lên, gõ được mấy chữ "Diễm Quỳnh tự", rồi xóa. Cô không biết viết tiếp thế nào cho nó không nghe như lời người có lỗi chạy tội.

Tối hai mươi bốn tháng Mười Hai, nhà K vắng một nửa. Mấy đứa có người yêu đi chơi Noel ở nhà thờ trung tâm. Nghi với Toản và mấy đứa dãy nam rủ nhau đi coi đèn, Nghi kéo tay Quyến: "Đi đi mày, ở nhà làm gì." Cô lắc đầu. Trên bảng tin chân cầu thang bắc, cô Huyên dán một tờ giấy: "Đi chơi Noel thì về trước mười một giờ. Cô không mở cửa phụ."

Quyến đi ra chiếu nghỉ.

Cô ngồi bệt xuống sàn, lưng dựa vào tay vịn bê tông, đúng chỗ đêm mưa tháng Mười cô đã ngồi. Bóng đèn tuýp ở đầu cầu thang hắt xuống một vệt sáng vàng. Trước mặt cô là miếng nilon gấp đôi, băng keo giấy dán bốn cạnh đã ngả màu. Qua lớp nilon, con én vẫn ở đó. Hai nét. Cái đuôi lệch phải.

Từ dưới sân vọng lên tiếng một đứa nào đó ở dãy nam đang tập đàn, đàn đi đàn lại một đoạn nhạc Giáng sinh, đoạn nào cũng sai cùng một nốt. Trên trời phía tây, một mảnh trăng non mỏng như móng tay treo ngay trên mái dãy nam.

Cô nghĩ tới Hy. Rồi cô nghĩ tới ba.

Cô đã không gọi cho ba từ cái lần cúp máy hồi tháng Mười. Tối Chủ nhật nào cô gọi về cũng chỉ má với cu Bin nghe. Cô Huyên dặn: đợi Tết, hỏi mặt. Còn bảy tuần nữa.

Bảy tuần, cô sẽ ngồi trước mặt ba, ở cái hiên nhà ván, và cô sẽ nói gì? Con thấy hồ sơ rồi ba. Con thấy cái tờ ba viết. Con thấy con én ba vẽ cạnh chữ ký. Ba đốt phòng người ta, ba làm ông Tư bỏng, rồi ba về nói với con là kiến trúc là nghề nhà giàu?

Cô áp trán vào đầu gối.

Có tiếng dép tổ ong dưới chân cầu thang. Lẹp xẹp, chậm, mỗi bậc dừng một chút. Cô không ngẩng lên. Cô biết là ai.

Tiếng dép dừng lại cách cô vài bậc. Rồi cô nghe tiếng người ngồi xuống, tiếng khớp gối kêu khục một cái, tiếng thở ra của người già khi ngồi xuống một chỗ cứng.

Cô ngẩng lên. Ông Tư ngồi ở bậc thứ ba dưới chiếu nghỉ, quay lưng về phía cô, mặt nhìn xuống sân. Ông không hút thuốc. Hai tay ông đặt trên đầu gối. Tay trái úp xuống, nhưng không giấu vào túi.

Hai ông cháu ngồi như vậy rất lâu. Đứa dãy nam vẫn đàn sai cái nốt đó. Một lúc sau, nó bỏ cuộc, tiếng đàn tắt.

– Hồi năm đó. – Ông Tư nói, không quay lại. – Đêm Noel, thằng Thạc với ba con cũng ngồi ở đây. Cả nhà K đi chơi hết, hai đứa nó ở lại vẽ. Tui đi tuần, thấy hai cái đầu chụm vô cái đèn bàn. Tui kêu đi ngủ. Ba con nói: "Chú Tư, nhà K vắng vầy mới vẽ được."

Quyến không nói gì. Cổ họng cô nghẹn lại.

Ông Tư im một hồi. Rồi ông chống tay lên đầu gối, đứng dậy, khớp gối lại kêu khục một tiếng. Ông bước xuống một bậc. Rồi ông dừng, vẫn không quay lại.

– Ba con không phải người xấu. – Ông nói.

Rồi ông đi xuống. Tiếng dép tổ ong lẹp xẹp, chậm, mỗi bậc dừng một chút, xuống hết ba đoạn thang, rồi xa dần về phía cái chòi tôn.

Ông không nói thêm gì nữa.

— Hết chương 19 —