Cây cung dây nhiệt

Chương 12: Cây cung dây nhiệt

Ổ khóa sắt trên cửa phòng hai lẻ bảy to bằng nắm tay, loại khóa người ta dùng cho cổng nhà xe. Ông Tư phải thử tới cái chìa thứ tư trong chùm chìa khóa mới mở được. Cái chìa xoay trong ổ kêu rít lên như răng nghiến.

– Thằng Thạc gọi cô Huyên hôm thứ Năm. – Ông nói, không nhìn Quyến. – Cô Huyên biểu tui mở cho con đo. Đo nhanh nghen. Bụi lắm.

Sáng thứ Bảy, mùng một tháng Mười Một, trời trong sau mấy ngày mưa dầm. Ánh nắng xiên vào hành lang lầu hai, chiếu lên cánh cửa gỗ sơn xanh, làm lộ ra những lớp sơn cũ dưới lớp sơn mới, chỗ bong tróc ở góc dưới. Quyến đứng cạnh ông Tư, ôm tấm bảng kẹp, cuộn thước thép, cây đèn pin đội đầu.

Cánh cửa mở ra. Một mùi ẩm mốc, mùi vải cũ, mùi long não ập vào mặt cô.

Phòng hai lẻ bảy rộng bằng phòng hai mười bốn, cũng hai bức tường dài, cũng một cửa sổ cuối phòng. Nhưng không có giường. Chăn, chiếu, gối, nệm chất cao tới gần trần, xếp thành từng chồng dọc hai bên tường, phủ nilon. Giữa phòng chừa một lối đi hẹp. Ánh sáng từ cửa sổ bám bụi lọt vào thành một vệt mờ đục.

Ông Tư đứng ở ngưỡng cửa. Ông không bước vào.

– Ông không vô hả ông?

– Bụi. Tui hen. – Ông nói. Quyến chưa từng nghe ông ho một tiếng nào.

Cô bắt đầu đo. Chiều dài phòng, chiều rộng phòng, chiều cao từ sàn tới trần. Cô đo như đã đo phòng hai mười bốn hôm trước để so sánh. Kích thước gần như trùng khớp, sai lệch vài phân, như những căn phòng xây cùng một bản vẽ.

Rồi cô bắt đầu thấy những chỗ không trùng.

Gạch lát sàn. Phòng hai mười bốn lát gạch bông xi măng cũ, hoa văn hình bông thị màu đỏ nâu, mòn vẹt. Ở phòng hai lẻ bảy, nửa phòng phía cửa ra vào cũng lát loại gạch đó. Nhưng nửa phòng phía cửa sổ thì khác. Gạch ceramic trơn màu kem, loại gạch người ta bán đầy ở các cửa hàng vật liệu, mới hơn, bóng hơn. Đường ranh giữa hai loại gạch chạy ngang phòng, không thẳng, như ai đó đã cạy lên những viên gạch cũ hư hỏng rồi thay bằng gạch mới đến đâu hay đến đó.

Cô ghi lên bảng kẹp: "Sàn: một nửa gạch bông cũ, một nửa gạch ceramic thay mới. Ranh giới không đều."

Khung cửa sổ. Phòng hai mười bốn có khung sắt cũ, song sắt tròn, sơn xanh đã bong. Phòng hai lẻ bảy cũng song sắt, nhưng là sắt vuông, mối hàn còn sắc, chưa bị mài tròn bởi ba chục năm mưa nắng.

"Khung cửa sổ: thay mới. Sắt vuông, khác các phòng khác."

Rồi cô ngước lên trần.

Trần phòng hai lẻ bảy được quét vôi trắng như mọi phòng. Nhưng ở góc gần cửa sổ, ngay phía trên chỗ những chồng nệm chất cao nhất, có một chỗ mà ánh sáng từ cửa sổ không rọi tới. Cô bật đèn pin đội đầu, chiếu lên.

Trên lớp bê tông trần, ở chỗ đó, có một vệt đen. Không lớn, chỉ cỡ một cái mâm, loang lổ, sẫm ở giữa và nhạt dần ra mép. Lớp vôi trắng quét xung quanh nó không phủ hết, như người quét vôi đứng dưới đất không với tới, hoặc lười, hoặc không muốn.

Quyến đứng nhìn cái vệt đen một lúc lâu.

Cô đã thấy loại vệt này. Trên trần cái bếp nhà ngoại ở quê, phía trên ông táo, nơi khói củi ám vào suốt bao nhiêu năm. Nhưng đây không phải là bếp. Đây là phòng ở của sinh viên.

– Ông Tư. – Cô gọi. – Cái vệt đen trên trần là gì vậy ông?

Ông Tư vẫn đứng ở ngưỡng cửa, nhìn ra hành lang, quay lưng lại với căn phòng.

– Hồi đó phòng này bị dột. – Ông nói.

– Dột thì vệt nó màu vàng chớ ông, đâu có đen.

– Dột lâu thì nó đen. – Ông nói. – Đo xong chưa con?

Cô đo thêm cái vệt đen. Bảy mươi lăm phân theo chiều dài phòng, sáu mươi theo chiều rộng. Cách tường đầu hồi một mét hai. Cô ghi lên bảng kẹp, ghi luôn câu trả lời của ông Tư: "Theo bảo vệ: dột." Rồi cô gạch dưới chữ "dột" bằng một nét bút chì, không biết vì sao.

Lúc khóa cửa lại, ông Tư làm rơi chùm chìa khóa hai lần.

Tối đó cô đi rửa chén.

Quán lẩu dê đông như mọi tối thứ Bảy. Quyến tới sớm mười lăm phút, xắn tay áo, đeo bao tay, đi ra sân sau. Chỗ thau nhôm của cô, có một người đang ngồi.

Một cô gái chừng mười tám, mười chín, da trắng, tóc dài buộc cao, đang ngồi xổm chà một cái nồi lẩu. Chị Liên ngồi bên cạnh, nhìn Quyến, mặt khó xử.

– Bảy Hường kêu em vô trong. – Chị Liên nói nhỏ.

Bà Bảy đang đứng ở quầy, đếm tiền lẻ, không ngẩng lên.

– Con nhỏ đó là cháu gái tao, ở Long An lên. Nó rớt đại học, lên đây làm phụ quán. – Bà nói. – Tao không cần hai đứa rửa chén. Tuần này tao trả mày đủ, cộng thêm tối nay coi như tao bồi. – Bà rút ra mấy tờ tiền, đặt lên quầy. – Ba trăm hai.

Quyến nhìn mấy tờ tiền.

– Dạ, con có làm sai gì không bà?

– Không. Mày làm được. Mày ít bể chén nhứt từ trước tới giờ. – Bà ngẩng lên, nhìn cô, và trong đôi mắt kẻ chì đậm của bà có cái gì đó giống áy náy. – Mà nó là cháu tao. Mày hiểu không?

Quyến hiểu. Cô cầm ba trăm hai chục ngàn, nói cảm ơn bà, cảm ơn chị Liên, rồi đi bộ về ký túc xá. Không phải chạy. Còn sớm. Mới sáu giờ tối.

Về tới phòng, cô lấy cái phong bì của má dưới nệm ra đếm. Cộng ba trăm hai chục ngàn, cô có bốn trăm bảy chục ngàn. Cái phong bì ghi chữ "Laptop" vẫn chỉ có tờ năm chục. Nghi chưa trả.

Cái đêm Chủ nhật tuần trước, trong nhà tắm, Quyến đã khóa vòi nước, ngồi xuống nền gạch ướt cạnh Nghi, không nói gì, chờ cho Nghi khóc xong. Nghi lau mặt bằng vạt áo, nói: "Tao không nạp nữa đâu. Tao thề. Tao chịu mất." Rồi Nghi xin cô một điều: đừng nói với chị Mỉn. Quyến đã gật đầu.

Nghi đã không trả vào thứ Hai như đã hứa. Cả tuần đó cũng không. Mỗi lần Quyến nhìn sang, Nghi lại cúi xuống điện thoại, hoặc đứng dậy đi ra ngoài. Có đêm, Quyến nghe Nghi nói chuyện điện thoại ngoài hành lang, giọng thì thầm, gấp gáp, toàn những câu "em sẽ nạp", "cho em thêm thời gian", "em xin anh". Cô không hỏi. Cô không biết hỏi cách nào.

Sáng thứ Hai, mùng ba tháng Mười Một, trên đường từ phòng studio ra trạm xe buýt, cô đi ngang bảng tin của khoa. Giữa những tờ thông báo học bổng, lịch thi, tuyển tình nguyện viên, có một tờ giấy A4 viết tay bằng bút lông xanh, chữ in hoa nguệch ngoạc:

"XƯỞNG MÔ HÌNH CẦN 01 PHỤ XƯỞNG. ƯU TIÊN SINH VIÊN NĂM NHẤT, HOÀN CẢNH KHÓ KHĂN, KHÉO TAY. 25.000Đ/GIỜ. LIÊN HỆ CHÚ LỢI, XƯỞNG TẦNG TRỆT DÃY C."

Cô đứng nhìn tờ giấy. Hai mươi lăm ngàn một giờ. Nhiều hơn quán lẩu ba ngàn. Ở ngay trong trường.

Cô đi thẳng xuống tầng trệt dãy C.

Xưởng mô hình của trường là một căn phòng dài, trần cao, có hai cái quạt công nghiệp gắn trên tường, mùi keo và mùi gỗ cưa thơm hắc. Dọc hai bên là những cái bàn gỗ dày, mặt bàn chi chít vết dao rọc giấy, vết keo khô, vết sơn. Trên tường treo đủ loại dụng cụ: cưa lọng, dao rọc, thước, kẹp, những cuộn dây điện, những tấm ván ép, những khối xốp trắng xếp thành chồng. Ở góc phòng có một cái máy cắt gỗ nhỏ, bên cạnh dán tấm biển: "Không đeo kính bảo hộ, không được đụng."

Chú Lợi ngoài năm mươi, người chắc nịch, tóc húi cua, đeo cặp kính lão trễ xuống mũi, đang ngồi bên cái bàn đầu, ráp một mô hình nhà phố bằng gỗ balsa. Chú nói giọng Bắc pha Nam, cái giọng của người ra đi từ nhỏ.

– Con là Phan Thị Quyến hả? – Chú hỏi ngay, trước khi cô kịp mở miệng.

– Dạ… sao chú biết tên con?

Chú Lợi khựng lại một nhịp. Rồi chú gõ gõ cây dao rọc lên mặt bàn.

– Thì… thì sáng nay có mấy đứa tới hỏi, chú ghi tên rồi. Con là đứa thứ ba. Mà hai đứa kia không khéo tay. – Chú cười, lộ cái răng khểnh. – Đưa tay chú coi.

Quyến chìa hai bàn tay ra. Da tay cô vẫn còn tróc ở các kẽ ngón từ hồi rửa chén, móng tay cắt ngắn, đầu ngón trỏ phải có một vết chai do cầm bút.

– Tay vầy là tay làm được. – Chú Lợi nói. – Mai bắt đầu. Ba giờ chiều tới tám giờ tối. Thứ Bảy cả ngày nếu con muốn. Lương trả hai tuần một lần.

Quyến không tin nổi. Cô đứng đó, hai tay vẫn chìa ra, như đứa nhỏ chờ được cho kẹo.

– Còn đứng đó làm gì? Ngồi xuống. Chú dạy con cắt xốp luôn.

Chú Lợi kéo ra một khối xốp trắng to bằng cái thùng mì gói, đặt lên bàn. Rồi chú lấy trên tường xuống một dụng cụ trông như cái cung bắn tên thu nhỏ. Đó là một cái khung kim loại hình chữ U, có tay cầm bằng gỗ. Giữa hai đầu khung căng một sợi dây kim loại mảnh như sợi chỉ. Từ tay cầm thòi ra một sợi dây điện đen, nối với một cái hộp nhỏ có núm vặn.

– Cái này là cung cắt xốp. Dây nhiệt. – Chú Lợi nói. – Cắm điện vô, sợi dây nóng lên. Đưa nó qua xốp, xốp chảy ra, đứt gọn như cắt bơ. Dân kiến trúc đứa nào cũng phải xài.

Chú cắm điện. Chú vặn cái núm. Một lúc sau, chú đưa sợi dây kim loại chạm vào khối xốp. Một sợi khói trắng mảnh bay lên, cùng một mùi nhựa khét nhè nhẹ. Sợi dây trượt qua khối xốp như không có gì cản. Một lát xốp mỏng, mặt cắt nhẵn bóng, tách ra, rơi xuống bàn.

– Con thử.

Quyến cầm cái cung. Tay cầm gỗ ấm. Cô đưa sợi dây vào khối xốp. Lúc đầu cô đưa nhanh quá, sợi dây bị kẹt, xốp bị xé chứ không cắt. Chú Lợi cầm tay cô, đẩy chậm lại. "Từ từ. Để cái nóng nó làm việc. Con đừng làm thay nó." Lần thứ hai, sợi dây trượt êm. Lát xốp tách ra, mặt cắt nhẵn như mặt kính.

– Được. Con có tay. – Chú Lợi nói. Rồi chú rút phích cắm ra khỏi ổ điện. Chú làm rất dứt khoát, như một thói quen đã thành phản xạ. Chú cầm cái cung lên, giơ sợi dây kim loại ra trước mặt cô.

– Giờ con nghe chú nói câu này. Câu này quan trọng hơn mọi thứ chú dạy con.

Giọng chú Lợi thay đổi. Không còn cái giọng đùa của người ráp mô hình nữa. Nó nghiêm, chậm, từng chữ.

– Rút điện trước khi đặt nó xuống. Lúc nào cũng vậy. Kể cả khi con chỉ đặt xuống một giây để gãi đầu. Sợi dây này lúc nóng thì đặt lên xốp, lên giấy, lên vải, ba phút là bốc cháy. Nó không kêu, không báo. Con đi ra ngoài nghe một cuộc điện thoại, về là thấy lửa. – Chú treo cái cung lên lại cái móc trên tường. – Chú tận mắt thấy cái này đốt cháy một phòng ký túc rồi đó con.

Quyến nhìn cái cung treo trên tường, sợi dây kim loại mảnh còn hơi ấm.

– Phòng nào vậy chú? – Cô hỏi.

Chú Lợi đang định nói. Cô thấy miệng chú mở ra. Rồi chú nhìn cô, nhìn gương mặt cô, nhìn bàn tay cô đang cầm cây bút chì theo thói quen, ngón út chống xuống mặt bàn. Và chú ngậm miệng lại.

Chú quay lưng, cầm cây dao rọc lên, cúi xuống cái mô hình nhà phố bằng gỗ balsa đang làm dở.

– Hỏi thầy Thạc. – Chú nói, không quay lại.

— Hết chương 12 —