Phần của má

Chương 31: Phần của má

Ông Lê Quang Toản sáu mươi tám tuổi, nghỉ hưu đã sáu năm, và câu đầu tiên ông nói khi bước vô phòng khách nhà Hùng Vương là:

– Tôi nhớ bà. Năm mười sáu, bà ký mà tay run, tôi phải hỏi lại lần nữa.

Bà Bảy cúi đầu chào ông. Bà mời ông ngồi cái ghế bành, cái ghế bà ngồi suốt mấy ngày đám. Ông không ngồi. Ông đẩy cái ghế lại cho bà, rồi kéo một cái ghế gỗ bình thường, ngồi xuống cạnh cái bàn nước.

Chín giờ sáng thứ Sáu. Phòng khách đủ mặt. Bà Bảy trên ghế bành. Anh Hai ngồi sát cửa sổ, cạo râu rồi, nhưng cái mặt vẫn hốc hác. Chị Trinh ngồi cạnh anh, hai tay đan trên đùi. Chị Ba ngồi cạnh bàn thờ, laptop mở. Anh Tư ngồi trên bậc cầu thang, như hồi nhỏ. Luật sư Thư ngồi với Lam ở cái ghế dài sát tường.

Lam là người cuối cùng tới. Chị Ba gọi cô từ tối thứ Ba: "Má mời cô. Má nói cô phải có mặt."

Sáng thứ Tư, mười giờ kém năm, lương tháng Năm đã về đủ tài khoản từng người. Chị Ba với Lam ra ngân hàng từ tám giờ, ngồi chờ người giao dịch viên đếm, ký, đóng dấu. Cuốn sổ tiết kiệm bìa xanh lá bị bấm thủng một góc, đóng thêm con dấu đỏ "đã tất toán". Chị Ba cầm nó lật đi lật lại, rồi đưa trả cho Lam: "Cô giữ. Mai mốt đưa con cô coi." Trưa đó, anh Đạt mang ra xưởng Út Lam một nải chuối mật, đặt lên cái bàn nguội, không nói câu nào, rồi đi.

– Tôi nói trước. – Ông Toản nói. – Tôi nghỉ rồi, tôi không công chứng gì hết, không làm giấy gì hết. Bà Hồng mời tôi tới để nói cho cả nhà nghe luật nó như thế nào, nói cho dễ hiểu. Cái gì tôi chắc thì tôi nói. Cái gì tôi không chắc thì tôi nói không chắc. Mấy anh chị có luật sư thì nhờ luật sư đọc lại.

Ông rút trong cái túi vải ra một cặp kính lão, đeo lên. Chị Ba đã chuẩn bị sẵn trên bàn: giấy chứng nhận đăng ký kết hôn của ông bà, cũ tới mức mép giấy đã mủn, ghi năm bảy mươi sáu. Điều lệ công ty năm hai nghìn lẻ ba. Danh sách thành viên góp vốn. Bản di chúc.

Ông Toản đọc. Ông đọc chậm, lấy ngón tay dò theo từng dòng, như ba tháng trước chị Ba đã dò. Rồi ông đặt giấy xuống.

– Ông Cự với bà Hồng cưới năm bảy mươi sáu. – Ông nói. – Năm hai nghìn lẻ ba lập công ty, ông Cự góp bảy mươi phần trăm, bà Hồng ba mươi. Tiền ông Cự góp vốn là tiền làm ra trong lúc hai người là vợ chồng. Không ai có giấy tờ gì nói đó là tiền riêng của ông. Vậy thì bảy mươi phần trăm đó, đứng tên ông, nhưng là tài sản chung của hai vợ chồng.

Anh Hai ngẩng lên.

– Tài sản chung vợ chồng, một người mất thì chia đôi. – Ông Toản nói tiếp. – Một nửa là của người còn sống, đương nhiên là của người đó, không phải thừa kế gì hết. Nửa còn lại mới là di sản của người mất. Nghĩa là trong bảy mươi phần trăm đó, ba mươi lăm phần trăm vốn đã là của bà Hồng. Chỉ có ba mươi lăm phần trăm là di sản của ông Cự.

– Nhưng ba ghi trong di chúc… – Anh Hai nói.

– Ông Cự ghi chia bảy mươi phần trăm. – Ông Toản gật đầu. – Ông ghi vậy, mà ông chỉ có quyền định đoạt phần của ông. Phần của bà Hồng thì ông không có quyền đem cho ai, kể cả cho con ông. Chỗ nào di chúc định đoạt vô phần của người khác thì chỗ đó không có hiệu lực. Còn phần của ông thì di chúc vẫn nguyên giá trị.

Phòng khách im. Chị Ba gõ mấy cái lên bàn phím.

– Vậy chia sao chú? – Chị hỏi.

– Cái này tôi nói cho mấy anh chị hình dung, chứ tôi không phải tòa. – Ông Toản nói. – Nếu theo đúng cái tỷ lệ ông Cự muốn, con trai cả một nửa, hai đứa kia mỗi đứa một phần tư, thì chia ba mươi lăm phần trăm di sản như vầy. Anh Hưng được mười bảy phần trăm rưỡi. Chị Châu với anh Phát mỗi người tám phần trăm bảy lăm. Còn chia khác đi thì mấy anh chị thỏa thuận với nhau, hoặc tòa phân xử. Nhưng chia kiểu nào đi nữa, có một con số không đổi.

Ông quay sang bà Bảy.

– Bà Hồng có ba mươi phần trăm của bà từ đầu. Cộng ba mươi lăm phần trăm là phần của bà trong tài sản chung. Sáu mươi lăm phần trăm. Bà là người nắm nhiều vốn nhất trong công ty.

Không ai nói gì. Lam thấy anh Tư ngồi trên bậc cầu thang ôm đầu gối, nhìn anh Hai. Thấy chị Trinh quay sang nhìn chồng. Thấy anh Hai ngồi im, hai tay đặt trên đùi, cái nhẫn đá đỏ xoay chậm một vòng.

– Thằng Tư ký cho anh Hai phần của nó. – Chị Ba nói, giọng đều. – Ký phần nó được nhận theo di chúc. Vậy là tám phẩy bảy lăm, không phải mười bảy rưỡi.

– Cái giấy đó thì tôi chưa coi. – Ông Toản nói. – Nhưng người ta chỉ chuyển được cái mà người ta có.

Bà Bảy lên tiếng lần đầu.

– Cám ơn chú Toản. – Bà nói. – Tui hiểu rồi.

Bà đặt hai tay lên tay ghế bành, ngồi thẳng lên. Bà nhìn quanh phòng khách một vòng, nhìn từng đứa con, nhìn con dâu, nhìn cái bàn thờ có tấm ảnh chồng bà mặc vest nâu. Rồi bà nhìn Lam.

– Má không bán. – Bà nói. – Một phần trăm cũng không bán cho Đại Phong. Phần của má, má giữ. Tới chừng nào má chết thì tính.

Anh Hai không ngẩng lên.

– Má nói tiếp. – Bà nói. – Công ty thuê lại đất của con Lam. Mười năm, như nó đề nghị. Giá thì mời người thẩm định. Giữ đủ người làm. Ai đi Đại Phong mà muốn về thì cho về.

Bà quay sang Lam.

– Con có điều kiện gì thì con nói. Nói ở đây, trước mặt cả nhà.

Lam đứng dậy. Cô không chuẩn bị câu nào. Cô chỉ nói những gì cô đã nghĩ suốt mấy đêm nay, nằm trên cái chõng tre, nghe xe tải chạy qua.

– Dạ, con xin ba điều. – Cô nói. – Một, chị Ba làm giám đốc. Chị Ba đọc sổ không sót một đồng, chị Ba không giấu khách chỗ hư. Hai, xưởng phải có người biết nghề đứng. Con xin về lại xưởng, làm thợ hay làm gì cũng được, con không cần chức. Ba…

Cô dừng lại. Cô nhìn anh Hai.

– Ba là anh Hai vô Sài Gòn giữ văn phòng.

Anh Hai ngẩng lên. Lần đầu tiên từ sáng, anh nhìn thẳng cô.

– Ba đưa con Châu vô đó cho khuất mắt. – Anh nói, giọng khàn. – Giờ tới lượt tao. Mày đuổi tao vô đó.

– Không phải cho khuất mắt, anh Hai. – Lam nói. – Văn phòng Sài Gòn là chỗ khách lên xe. Khách ở trong đó giờ nghe đủ thứ chuyện về nhà xe mình, có ai ra nói chuyện với người ta đâu. Anh Hai biết nói chuyện với người ta. Anh Hai đi gặp sở, gặp ngân hàng, ngồi với người ta tới hai giờ sáng để giành một cái phù hiệu. Ba cái biên bản tháng Tư nằm trong hồ sơ gia hạn, phải có người đi giải trình. Chị Ba ở đây coi sổ, coi người. Anh Hai ở trong đó giữ khách, giữ tuyến. Chỗ đó cần anh Hai.

Anh Hai nhìn cô rất lâu.

– Mày nói như ba. – Anh nói. – Nói như đóng đinh.

– Em không biết em giống ai, anh Hai.

Lần này anh không nói "tao biết". Anh nhìn xuống bàn tay mình, nhìn chiếc nhẫn. Anh im.

– Còn mười hai tỷ của Đại Phong. – Chị Ba nói. – Còn mười một ngày.

– Cái đó là nợ của thằng Hưng. – Bà Bảy nói. Bà không nói gắt. Bà nói như đọc một dòng sổ. – Má không bán bến trả nợ cho con. Má không bán phần của má trả nợ cho con. Con có cái căn hộ trong Sài Gòn, con có sáu lô đất ngoài biển. Con bán. Thiếu bao nhiêu thì tính sau. Mà trước khi bán, má với con Châu, với con Lam, đi với con xuống gặp ông Thịnh.

– Má đi làm gì? – Anh Hai hỏi.

– Má đi coi mặt người muốn mua cái bến của ba con.

Ông Toản đứng dậy, gấp cặp kính bỏ vô túi vải. Bà Bảy tiễn ông ra cửa. Tới ngưỡng cửa, ông dừng lại, quay vô nhìn Lam.

– Cô là con nhỏ năm đó khóc không chịu ký. – Ông nói. – Tôi nhớ. Tôi làm công chứng ba mươi năm, cô là người duy nhất khóc lúc được người ta cho đất.

Ông đi ra. Chiếc xe ôm chở ông khuất ở đầu hẻm.

Mọi người bắt đầu đứng dậy. Chị Ba gập laptop. Anh Tư đứng dậy khỏi bậc cầu thang, đi ngang qua Lam, vỗ nhẹ lên vai cô một cái, không nói gì. Luật sư Thư thu gom giấy tờ.

Lam đứng ở góc phòng khách, chờ Thư. Chị Trinh đi tới.

Chị Trinh cầm trên tay một cái tách trà. Chị đứng trước mặt Lam một lúc lâu, cái mặt cứng đờ như người đang cố nuốt một cái gì to quá. Chị không nói câu nào. Chị đưa cái tách trà ra.

Lam nhận. Trà còn nóng.

Chị Trinh quay đi, xuống bếp. Lam đứng cầm cái tách, không biết làm gì với nó. Cô uống. Trà Bắc, chát xít, pha đặc quá tay.

Anh Hai vẫn ngồi ở cái ghế sát cửa sổ. Mọi người đã ra gần hết, anh vẫn ngồi. Lam đi ngang qua anh để ra cửa.

– Lam. – Anh gọi.

Cô dừng lại.

– Ông Thịnh. – Anh Hai nói, không ngẩng lên. – Ổng sẽ không để yên đâu. Ổng muốn cái bến từ năm năm trước, hồi ba còn sống. Ba từ chối ổng ba lần. Ổng chờ ba chết.

– Dạ.

– Mày định nói gì với ổng?

Lam nhìn ra cửa sổ, nhìn đường Hùng Vương nắng chói chang, xe máy chạy ngang dọc.

– Em định nói với ổng cái câu chú Bảy nói về ổng. – Cô nói. – Câu đó em nghe ở xưởng, cách đây mấy năm. Chú Bảy uống cà phê, nói một câu.

– Câu gì?

– "Thằng đó mua xe là để mua tuyến. Mua tuyến là để giết tuyến."

Anh Hai ngẩng lên nhìn cô. Rồi, lần đầu tiên từ sau đám tang, Lam thấy anh Hai cười. Một cái cười rất nhỏ, méo, mệt.

– Ba nói câu đó với tao năm hai mốt. – Anh nói. – Tao không nghe.

— Hết chương 31 —