Giờ sinh hoạt thứ Bảy

Chương 30: Giờ sinh hoạt thứ Bảy

Sáu giờ sáng thứ Bảy, cửa lớp mười hai A ba đã mở, và cái cốc sứ trắng quai mẻ đã đứng ở giữa bàn giáo viên, đầy nước.

Tôi lên đến tầng ba lúc sáu giờ mười. Thuật ngồi ở bàn đầu, đang vặn lại cái ốc ở chân bàn giáo viên, cái chân bị lung lay từ hồi tháng Mười hai mà không ai để ý. Nó nghe tiếng chân tôi thì ngẩng lên, nhìn một cái, rồi cúi xuống vặn tiếp. Tôi đi vào, ngồi xuống bàn ba. Cả cái lớp chỉ có hai đứa. Năm dãy bàn kê đều. Cái bàn ở góc cửa sổ vẫn cách dãy bàn gần nhất một mét. Hai chữ bút xoá mờ đến mức chỉ còn đọc được cái dấu hỏi của chữ "chỉ".

Thuật vặn xong cái ốc, đứng dậy, lắc thử cái bàn. Nó không lung lay nữa.

– Cậu cứ nói. – Nó nói, không quay lại. – Tớ ngồi bàn đầu.

Rồi nó ra hành lang, kéo then mấy cái cửa sổ, như mọi sáng. Tôi ngồi một mình trong lớp, nhìn cái cốc sứ ở giữa bàn, cho đến lúc nghe tiếng chân đứa thứ ba đi lên cầu thang.

Tiết năm sáng thứ Bảy, tiết sinh hoạt.

Cô Quyên nhận xét tuần học trong mười phút. Lớp được xếp loại tốt. Bổng được cô Hằng khen trước lớp vì bài kiểm tra mười lăm phút sáu điểm, cả lớp vỗ tay, Bổng đứng dậy chắp tay vái bốn phương như hôm bốc thăm tổ. Rồi cô Quyên gấp sổ lại.

– Tuần này có một bạn đăng ký phát biểu. – Cô nói. – Hà Thu Vang. Năm phút. Theo quy định, không ai được ngắt lời.

Cả lớp quay xuống bàn ba. Mến quay sang tôi, mắt mở to, miệng há ra định hỏi cái gì. Tôi đứng dậy trước khi nó kịp hỏi.

Cô Quyên đi xuống cuối lớp, đứng ở chỗ ba cái ghế nhựa hôm hội giảng, khoanh tay.

Tôi đi lên bục. Tôi đứng ở chỗ cô Tịnh vẫn đứng. Tôi đặt hai tay lên mặt bàn giáo viên, như cô vẫn đặt. Cái cốc sứ đứng ngay cạnh tay trái tôi. Ở bàn đầu, ngay dưới mặt tôi, Thuật ngồi thẳng, hai tay đặt trên bàn, nhìn lên.

Tôi nhìn xuống ba mươi bảy khuôn mặt. Tôi mở miệng.

Không có gì ra.

Như dưới gốc gạo. Như ở sân vận động hôm Giỗ Tổ. Như mọi đêm từ tháng Một, khi tôi mở sách ra đọc mà môi không mấp máy. Cả lớp chờ. Mười giây. Hai mươi giây. Có đứa ở dãy sát tường cựa mình. Thằng Toàn ho một tiếng.

Tôi nhắm mắt lại.

Tôi nghĩ đến cái phòng tối mất điện tối hôm ấy, cái phòng này, cô ngồi ở bàn đầu, ngay chỗ Thuật bây giờ, nói: em cứ nói đi, nói gì cũng được, cho cô biết em ở đâu. Tôi đã đọc bản tin. Tôi đã đọc thuộc từng chữ, trong bóng tối, cho một người không nhìn thấy gì nghe.

Tôi mở mắt ra. Tôi nói như đọc bản tin.

– Thứ Bảy mười tháng Một, tớ nghỉ học. – Tôi nói. Giọng tôi ra. Nhỏ, khàn, nhưng ra. – Duyến ghi tớ ốm. Tớ không ốm. Tớ đưa cô Tịnh đi Hà Nội đo mắt. Chị Thảo không về được, cô nhờ tớ.

Duyến ngồi ở dãy giữa, bàn hai, ngồi thẳng như cái thước. Nó không nhìn tôi. Nó nhìn xuống mặt bàn.

Tôi kể. Tôi kể cái bến xe, cái bệnh viện, cái máy như cái bát úp, bảy mươi tư tiếng "tích" và ba mươi mốt tiếng "tích". Tôi kể anh bác sĩ trẻ đeo kính gọng mảnh. Tôi đọc lại câu anh ấy nói, đọc chậm, từng chữ, như anh ấy đã nói. Bác chờ thêm tháng nào là mất thêm tháng ấy. Mà phần mất rồi thì không ai trả lại được. Tôi kể cô đã bảo bác sĩ: tháng Sáu. Tôi kể trên cầu sông Lô, cô bảo tôi hứa không nói với ai, kể cả tổ, kể cả Thuật. Tôi đã hứa.

Giọng tôi to dần lên. Tôi không cố. Nó tự to lên, như nước sông tháng Năm.

– Tối Chủ nhật mười một tháng Một, tớ ra hàng photo bà Vị cạnh cổng chợ. – Tôi nói. – Tớ đánh một lá thư trên cái máy tính của bà Vị. Tớ in ra một tờ. Sáng thứ Hai mười hai tháng Một, sáu giờ tám phút, tớ bỏ lá thư ấy vào hòm thư góp ý ở chiếu nghỉ tầng một cầu thang phía đông.

Cả lớp không thở.

– Lá thư ấy có một câu. – Tôi nói. – Cả lớp em đã hứa giữ bí mật cho cô. Em xin lỗi vì em không giữ được.

Tôi dừng lại. Tôi nhìn xuống cái góc cửa sổ. Lần đầu tiên từ tháng Một, tôi nhìn thẳng vào cái góc ấy.

Thằng Nghiêm ngồi ở cái bàn cách dãy gần nhất một mét. Nó nhìn lại tôi. Mặt nó trắng, đôi mắt một mí rất đen. Nó không nhúc nhích.

– Nghiêm không giơ tay. – Tôi nói. – Nghiêm không thề. Nghiêm không có lời hứa nào để mà không giữ được. Người viết câu ấy là người đã giơ tay. Là tớ.

Tôi đứng im. Năm phút của tôi chắc đã hết. Tôi không biết. Tôi không nhìn đồng hồ.

– Bốn tháng nay, – tôi nói, – các cậu không nói chuyện với một người không làm gì cả. Tớ biết. Tớ ngồi im. Tớ xin lỗi cả lớp.

Rồi tôi không nói được gì nữa.

Cái im lặng sau đó dài hơn mọi cái im lặng tôi từng nghe ở cái lớp này. Dài hơn cái im lặng hôm mười một phút. Dài hơn cái im lặng sau khi thằng Nghiêm hỏi các cậu mù hay cô mù. Tôi nghe tiếng quạt trần quay, cái quạt Thuật đã sửa không còn kêu cạch cạch. Tôi nghe tiếng ve ngoài cây phượng. Tôi nghe tiếng một cái xe tải đi qua trên đê.

Mến đứng bật dậy. Cái ghế của nó đổ ngửa ra sau.

– Mày để nó chịu bốn tháng! – Nó hét. Giọng nó vỡ ra. – Bốn tháng, Vang! Mày ngồi cạnh tao! Mày ăn ô mai của tao! Tao hỏi mày có giấu tao cái gì không, mày ngồi im!

Không ai ngắt lời nó. Cô Quyên đứng ở cuối lớp, không ngắt lời nó.

– Mày ngủ ở nhà tao. Tao ngủ ở nhà mày. – Mến nói, nước mắt chảy ròng ròng. – Mày biết thằng Nghiêm bị xì lốp. Mày biết con Duyến bảo cả lớp không nói chuyện với nó. Mày biết hết! Mày đứng nhìn!

Nó ngồi phịch xuống, quên cả là cái ghế đã đổ, suýt ngã ngửa, thằng Toàn ở bàn sau phải đưa tay ra đỡ. Mến gạt tay nó ra, dựng ghế lên, ngồi xuống, úp mặt vào hai cánh tay trên bàn.

Duyến đứng dậy. Mặt nó tái như vôi.

– Hôm rằm tháng Giêng, tớ hỏi cậu. – Nó nói. Giọng nó không tròn nữa. Nó run. – Cậu hỏi lại tớ: cậu nghĩ là tớ à. Tớ xin lỗi cậu. Tớ về phòng trọ khóc vì đã nghĩ xấu cho cậu.

Tôi không nói gì được.

– Tớ là đứa bảo cả lớp không nói chuyện với Nghiêm. – Duyến nói. Nó quay xuống, nhìn thẳng về cái góc cửa sổ. – Tớ. Lớp trưởng. Tớ đứng trên cái bục ấy, tớ gõ thước ba cái, tớ bảo thế.

Nó đứng như thế một lúc, nhìn Nghiêm. Rồi nó ngồi xuống, hai tay chắp trên mặt bàn, cúi đầu.

Bổng không nói gì. Bổng ngồi ở bàn hai, ngay sau Thuật, hai bàn tay to bè đặt trên mặt bàn. Nó nhìn tôi rất lâu. Rồi nó quay xuống nhìn Nghiêm. Rồi nó nhìn xuống hai bàn tay mình, cái bàn tay đã túm cổ áo Nghiêm hồi tháng Mười, đẩy nó vào khung cửa sổ.

Thằng Nghiêm vẫn không nói gì. Nó ngồi ở cái góc, nhìn tôi. Không giận. Không mừng. Chỉ nhìn, như nó vẫn nhìn người ta, như đang đo xem người ta cao bao nhiêu.

Rồi Thuật đứng dậy.

Nó đứng dậy từ bàn đầu, ngay dưới bục, ngay dưới mặt tôi. Nó không lên bục. Nó quay người lại, quay lưng về phía tôi, đối mặt với cả lớp.

– Tớ thấy Vang bỏ thư sáng hôm ấy. – Nó nói.

Ba mươi sáu cái đầu quay sang nó. Lần này không phải về cái góc cửa sổ.

– Sáu giờ năm, tớ dắt xe vào nhà xe. – Thuật nói. Giọng nó đều, không to, không nhỏ, từng chữ như đóng đinh. – Sáu giờ tám, tớ khoá xe xong, ngẩng lên. Ô kính ở chiếu nghỉ tầng một cầu thang đông trông xuống nhà xe. Tớ thấy Vang đứng trước cái hòm thư. Tớ thấy Vang bỏ một tờ giấy vào.

Nó dừng lại.

– Tớ không nói với ai. – Nó nói. – Thứ Năm, cả lớp quay xuống nhìn Nghiêm. Tớ biết không phải Nghiêm. Tớ không nói.

– Cả mày nữa à? – Mến ngẩng đầu khỏi cánh tay, mắt đỏ hoe. – Cả mày nữa, Thuật?

– Ừ. – Thuật nói.

Chỉ thế. Nó không giải thích. Nó đứng đấy, gầy nhẳng trong cái áo sơ mi trắng đã ngả màu, quay lưng về phía tôi, đối mặt với cả lớp, như cái hôm nó đứng chắn giữa Bổng và lối đi.

Cô Quyên đi lên từ cuối lớp. Cô đi qua năm dãy bàn, chậm, không nói gì, đến đứng cạnh bục giảng. Cô nhìn tôi. Rồi cô nhìn Thuật. Rồi cô nhìn xuống cái góc cửa sổ.

– Hôm nay lớp mình nghỉ sớm. – Cô nói. Giọng cô vẫn rõ, vẫn đủ chủ ngữ vị ngữ, nhưng chậm hơn mọi ngày. – Các em về. Các em đã nghe. Còn lại là việc của các em.

Không ai đứng dậy ngay. Rồi từng đứa một, chậm chạp, thu sách vở, đi ra. Không ai nói với ai. Không ai nhìn tôi. Mến đi ra không chờ tôi. Duyến đi ra, đầu cúi. Bổng đi ra sau cùng tổ, đến cửa thì dừng lại, quay đầu nhìn cái góc cửa sổ, rồi đi.

Thằng Nghiêm vẫn ngồi ở cái góc. Nó ngồi cho đến lúc cả lớp ra hết. Rồi nó đứng dậy, đeo cặp, đi ra. Đi qua bục, nó dừng lại một giây. Nó không nói gì. Rồi nó đi.

Tôi đi bộ về.

Tôi để cái xe đạp ở nhà xe. Tôi không biết vì sao. Tôi chỉ biết là tôi không muốn ngồi lên yên xe, không muốn đạp, không muốn về nhanh. Tôi ra cổng trường, rẽ trái, đi lên đê.

Giữa trưa tháng Năm. Nắng gắt như đổ lửa, mặt đê nhựa hắt hơi nóng lên tận mặt. Dưới bãi, ngô đã trổ cờ, lá ngô xanh thẫm, khô xào xạc. Ở giữa sông, cái xà lan hút cát vẫn nổ máy phành phạch. Trên đê không có ai, giờ ấy người ta ở trong nhà tránh nắng.

Tôi đi qua cột cây số thứ nhất. Rồi thứ hai. Rồi thứ ba, cái cột mà hồi tháng Chín tay lái xe cô đã quệt vào, cái cột mà tôi đã tìm thấy con cá nhựa màu vàng chanh nằm ngửa bụng giữa mặt đường.

Đến đấy tôi dừng lại.

Hồi tháng Mười một, đi trên con đê này, tôi đi trước cô hai bước, cùng Thuật, cùng Bổng, cùng Mến, cùng Duyến, cho cô nhìn. Ca đê. Hai đứa một chiều. Bây giờ thì không có ca nào nữa. Không có ai đi trước tôi hai bước. Không có ai đi sau tôi hai bước. Tôi quay đầu lại nhìn, cái thói hay ngoái lại của tôi.

Con đê trắng nắng, dài hun hút, không có một bóng người.

— Hết chương 30 —