Hoa gạo

Chương 24: Hoa gạo

Bông hoa gạo rơi trúng đầu thằng Bổng, nảy lên một cái, rồi lăn xuống đất, đỏ như cục than. Cả hàng lớp mười hai A ba phải cắn môi cho khỏi cười giữa lúc thầy Khang đang đọc diễn văn.

Sáng thứ Năm, hai mươi sáu tháng Ba, ngày thành lập Đoàn. Trường làm lễ kết nạp đoàn viên mới ngay dưới gốc cây gạo ở góc sân, như năm nào cũng làm. Cây gạo ấy già hơn cả cái trường, người ta bảo trồng từ hồi còn là bãi tha ma, thân to ba đứa ôm không xuể, vỏ sần sùi đầy gai. Tháng Một nó trơ trụi như bộ xương. Tháng Ba thì nó đỏ. Không một cái lá nào, chỉ có hoa, hàng nghìn bông hoa đỏ thẫm, to bằng cái chén, nở kín từ gốc lên ngọn, rơi xuống sân bộp bộp như ai ném từng cục đất. Sân trường dưới gốc gạo đỏ như trải thảm.

Mọi năm tôi là người dẫn chương trình lễ kết nạp. Năm nay là con bé Thơm lớp mười một. Nó đọc lời dẫn lanh lảnh, rõ ràng, chỉ có điều nó đọc chữ "vinh dự" như đọc chữ "vinh dữ", và mỗi lần đến chữ ấy tôi lại nghe thấy giọng mình ở trong đầu, đọc đúng, rồi thôi.

Bổng đứng cạnh tôi trong hàng, gỡ cái cánh hoa gạo dính trên tóc ra, nhìn nó, rồi bỏ vào túi áo.

– Mang về cho mẹ tớ nấu canh. – Nó thì thầm. – Hoa gạo nấu canh chua ngon lắm. Ấy ăn bao giờ chưa?

– Chưa.

– Thế thì ấy chưa sống.

Bổng đã đi học lại từ sau Tết. Cái cổng sắt giao xong, bố nó tháo băng, cái tay vẫn còn sẹo đỏ hồng nhưng đã cầm được mỏ hàn. Kỳ thi thử lần hai đầu tháng Ba, nó được bốn điểm Toán. Nó cầm tờ kết quả về đặt lên cái chạn ở quán chè, đè lên trên tập đề cương photo không tên, rồi gọi bố nó ra xem. Bác Khoái xem xong, không nói gì, chỉ gật đầu một cái, rồi đi ra xưởng. Bổng bảo tối hôm ấy bố nó hàn cái gì đó kêu xèo xèo đến tận mười giờ đêm mà không có đơn hàng nào.

Lễ xong, các lớp giải tán. Tôi đứng lại dưới gốc gạo.

Tôi không biết vì sao tôi đứng lại. Có lẽ vì cái màu đỏ ấy. Mọi năm tôi đứng dưới gốc gạo này với cái micro trong tay, đọc tên từng bạn được kết nạp. Cô Tịnh bao giờ cũng đứng ở hàng giáo viên chủ nhiệm, ngay chỗ cái rễ gạo trồi lên khỏi mặt đất như lưng con trâu, nghe tôi đọc. Năm nay chỗ ấy là cô Quyên. Cô Quyên mặc áo dài màu tím than, đứng thẳng, hai tay chắp trước bụng. Lúc lễ tan, tôi thấy cô cúi xuống nhặt một bông hoa gạo còn nguyên, cầm lên nhìn, rồi mang theo về phòng giáo viên.

Chuyện ông Cát định bán ki-ốt, tôi nghe từ mẹ.

Sáng thứ Hai, ở chợ, mẹ vừa xếp bánh ra mẹt vừa kể, như kể giá thịt. Mấy hôm nay có người đến xem cái ki-ốt đầu chợ. Ông Cát nợ tiền làm nhà từ mấy năm trước, nợ của một người họ hàng ở Việt Trì, giờ người ta đòi. Ông Cát bảo bán ki-ốt đi thì trả được nợ, còn ông thì già rồi, tay run, ngồi nhà mà sửa vặt cho hàng xóm cũng được.

– Thế thằng Thuật đi học thì ai nuôi? – Bà Tâm hàng xôi hỏi.

– Người ta bảo thằng ấy thi xong đi làm. – Mẹ nói. – Xuống Bắc Ninh với mẹ nó.

Tôi đánh rơi một cái bánh gio xuống đất. Mẹ nhặt lên, phủi, bỏ sang thúng riêng.

Chiều Chủ nhật hôm trước, ở chòi Bưởi, chính Thuật đã nói ra. Bổng hỏi nó nộp hồ sơ Bách khoa chưa, hạn sắp đến rồi. Thuật đang giảng bài cho Mến, cái tua vít bé tí chỉ vào vở. Nó không ngẩng lên.

– Tớ không thi Bách khoa.

Cả chòi im. Gió trên đồi thổi lật mấy trang vở.

– Mày điên à? – Bổng hỏi. – Giải nhì tỉnh mà không thi Bách khoa?

– Giải nhì không trả được nợ. – Thuật nói. Rồi nó giảng tiếp bài cho Mến, cái giọng đều đều ấy, như không có chuyện gì.

Duyến ngồi nhìn nó rất lâu. Mến cắn bút. Tôi ngồi đối diện nó, qua cái mâm gỗ, nhìn cái tua vít trong tay nó chỉ vào từng con số. Tôi nghĩ đến cái hộp bút ấy, hàng tua vít ấy, và cái lá thư gấp tư nằm giữa chúng mà tôi không biết viết gì.

Chiều thứ Ba, tôi ra chợ mua lá dong cho mẹ, đi ngang ki-ốt ông Cát.

Có hai người đàn ông lạ đang đứng trước ki-ốt, một người cầm cái thước dây kéo ra đo chiều ngang cửa tôn, người kia ghi vào một cuốn sổ. Ông Cát ngồi trên cái ghế nhựa đỏ ở ngoài cửa, hai tay đặt lên đầu gối, nhìn họ đo. Thuật không có ở đấy. Hai người kia đo xong, chào ông, lên xe máy đi. Ông Cát vẫn ngồi đấy.

Tôi dắt xe đi qua. Ông gọi giật lại.

– Con bé nhà bà Gấm đấy à?

– Dạ, cháu chào ông.

– Cái đài của bố mày còn kêu không?

– Dạ còn ạ. Tối nào cháu cũng nghe.

Ông Cát gật đầu. Ông móc trong túi áo ra cái điếu cày bằng tre, lại cất vào, như không biết làm gì với tay.

– Thằng Thuật sửa cái đài ấy mất ba buổi tối. – Ông nói. – Mày có biết không?

Tôi không biết. Hồi ấy nó cầm cái đài đi, hai hôm sau mang đến lớp, đặt lên bàn tôi, bật lên. Tôi tưởng nó sửa trong một buổi chiều.

– Tao bảo nó: cái của nợ ấy sửa làm gì, linh kiện người ta không còn bán nữa. – Ông Cát nói, giọng to như mọi khi, như đang chửi ai. – Nó không nghe. Nó lục cả cái thùng đồ hỏng ở góc kia, tháo ba cái đài cũ của người ta vứt đi, lấy từng cái chân bé tí ra hàn sang. Ngồi đến mười hai giờ đêm. Tao đi ngủ rồi còn nghe tiếng mỏ hàn xèo xèo.

Ông chỉ tay vào cái thùng các tông ở góc ki-ốt, cái thùng mà Thuật đã lục ra cái máy nghe nhạc bằng bao diêm.

– Bán cái ki-ốt này đi thì tao chẳng biết để cái thùng ấy ở đâu. – Ông nói. Rồi ông cười, cái cười to, khục khặc. – Thôi, mày về đi. Mẹ mày chờ lá.

Tôi dắt xe về. Bó lá dong buộc sau xe, lần này tôi buộc chặt.

Tối thứ Tư, cô Tịnh gọi cho Thuật.

Tôi biết vì Bổng kể. Chiều thứ Tư Bổng mang xôi xuống Bến Gạo biếu cô, như mỗi tuần mẹ nó vẫn sai. Cô hỏi chuyện lớp, chuyện tổ, chuyện thi thử. Bổng ngồi một lúc thì lỡ mồm kể chuyện thằng Thuật không thi Bách khoa. Bổng bảo cô ngồi im một lúc lâu, cái mắt trái đã bỏ miếng nhựa che, chỉ còn đeo cặp kính râm. Rồi cô bảo Bổng: con về đi. Tối hôm ấy, Thuật nói với Bổng, cô gọi cho nó.

Sáng thứ Năm, sau lễ kết nạp, tôi đứng dưới gốc cây gạo. Thuật đi từ phía nhà xe tới. Nó đi qua chỗ tôi đứng, dừng lại, nhìn lên ngọn cây.

– Hoa rơi nhiều. – Nó nói.

– Ừ.

Một bông hoa gạo rơi xuống ngay giữa hai đứa, kêu bộp một tiếng. Thuật cúi xuống nhặt nó lên, xoay xoay trong tay, nhìn mấy cái nhuỵ vàng ở giữa.

– Cô gọi cậu à? – Tôi hỏi.

– Ừ.

– Cô đọc được số trên máy rồi à?

– Không. – Thuật nói. – Cô bấm phím số hai.

Tôi nhìn nó. Phím số hai. Phím gọi nhanh cô cài số của nó từ tháng Tám. Số một là chị Thảo. Cô vẫn còn nhớ. Cô ngồi trong căn nhà ở Bến Gạo, không đọc được chữ trên cái màn hình bé tí, và cô bấm vào cái phím số hai mà cô thuộc như thuộc từng viên gạch trong nhà.

– Cô bảo gì?

Thuật xoay bông hoa gạo thêm một vòng.

– Cô bảo tớ đi học. – Nó nói. – Cô bảo cô với thầy Khang đang tìm cách. Có quỹ khuyến học, có tiền vay cho sinh viên. Cô bảo tớ cứ nộp hồ sơ. Cô bảo cái nợ của ông tớ là nợ của ông tớ, không phải của tớ.

– Thế cậu có nộp không?

– Tớ chưa biết.

Nó đặt bông hoa gạo lên cái rễ cây trồi lên khỏi mặt đất, cái rễ to như lưng con trâu, đúng chỗ mọi năm cô vẫn đứng.

– Cô còn bảo một câu nữa. – Nó nói.

Tôi chờ.

– Cô bảo: con đừng có giống cô. – Thuật nói. – Đừng có tưởng ở lại là thương người ta.

Gió thổi qua sân trường. Mấy bông hoa gạo nữa rơi xuống. Ở cổng trường, bác Sinh đang cầm cái chổi tre quét hoa gạo, quét thành từng đống đỏ, rồi gió lại thổi tung ra.

Tôi đứng đó. Cái câu ấy cứ quay đi quay lại trong đầu tôi. Đừng có tưởng ở lại là thương người ta. Tôi nghĩ đến cô, ngồi ở cái quán bún trong con ngõ cạnh bệnh viện, nhìn vào nồi nước dùng, kể chuyện thằng Tiến. Tôi nghĩ đến cái giọng cô trên xe khách khi tỉnh dậy trên vai tôi. Hứa với cô. Tôi nghĩ đến cái khe hẹp trên cái hòm tôn sơn xanh ở chiếu nghỉ tầng một cầu thang phía đông, cái cầu thang mà từ tháng Một đến giờ tôi không đi lại lần nào.

Tôi nghĩ đến thằng Nghiêm dắt cái xe hai bánh xẹp lép đi ba cây số trên đê.

– Thuật. – Tôi gọi.

Nó quay lại nhìn tôi.

Lần đầu tiên từ cái hôm thứ Năm ấy, nó nhìn tôi theo đúng cái kiểu ấy. Cái kiểu nhìn lâu, của người thợ nhìn một cái máy để đoán xem nó hỏng ở đâu.

– Cái sáng thứ Hai hôm ấy… – Tôi nói.

Tôi không biết câu tiếp theo là câu gì. Tôi chỉ biết nó đã đứng ở cổ họng tôi từ hai tháng nay, như cái xương cá, và bây giờ, dưới cái cây gạo đỏ rực này, có cái gì đó đang đẩy nó lên. Tôi há miệng.

– Cậu không cần nói với tớ. – Thuật nói.

Nó nói nhanh. Nhanh hơn mọi câu nó từng nói với tôi. Như người đưa tay ra giữ một cái cốc sắp rơi khỏi mép bàn.

Tôi đứng im.

Thuật nhìn tôi thêm một lúc. Cái mặt gầy của nó không đỏ lên như hôm dưới trăng rằm tháng Chín. Nó chỉ nhìn, rất bình thản, như người đã biết trước câu trả lời của một bài toán mà vẫn chờ người kia tự làm đến dòng cuối.

– Cậu không cần nói với tớ. – Nó nhắc lại, chậm hơn. Rồi nó quay người, đi về phía dãy A, lên lớp.

Tôi đứng lại một mình dưới gốc gạo. Cái bông hoa nó đặt trên rễ cây vẫn nằm đó, đỏ thẫm, ngửa mặt lên trời. Một con ong đậu xuống cái nhuỵ vàng, bò một vòng, rồi bay đi.

Tan học, ở nhà xe, Mến hỏi tôi sáng nay đứng dưới gốc gạo với thằng Thuật nói chuyện gì mà lâu thế, cả lớp nhìn qua cửa sổ thấy hết.

– Không có gì. – Tôi nói. – Nó bảo cô gọi nó.

Đó là sự thật. Nhưng Mến nhìn tôi, rồi cười, cái cười của đứa biết mình đoán đúng, và tôi để cho nó tưởng rằng nó đoán đúng.

— Hết chương 24 —