Duyệt trước khi xe lên cân

Chương 8: Duyệt trước khi xe lên cân

Phòng họp tầng mười hai nhỏ hơn phòng tầng mười tám, không có cửa kính nhìn ra sông. Chỉ có một bức tường trắng treo bức tranh sơn dầu vẽ rừng thông, một cái bàn dài gỗ óc chó bóng loáng, và cái máy lạnh để mười tám độ. Dao bước vào thấy lạnh ngay, như bước vào kho mát.

Luật sư Tú đi bên cạnh, cái cặp da cũ kẹp dưới nách, trong túi áo vest là một hộp ô mai nhỏ. Trước khi vào, bà chỉ dặn một câu: "Con nói ít thôi. Nói cái con chắc. Cái gì không chắc thì nói không biết."

Ở hành lang, Trâm đứng cạnh máy photocopy, ôm một xấp giấy, giả vờ chờ máy chạy. Lúc Dao đi ngang, Trâm đưa tay ra, bóp nhanh tay bạn một cái, rồi quay mặt đi.

Hội đồng đã ngồi đủ. Chị Loan ngồi giữa, trước mặt là micro nhỏ và tập hồ sơ. Bên phải chị là anh Khiêm, áo sơ mi trắng, cái đồng hồ chạy bộ màu cam vẫn trên cổ tay. Bên trái là anh Trác, bình trà atisô xanh rêu đặt cạnh khuỷu tay. Ở đầu bàn bên kia là một người phụ nữ Dao biết mặt: chị Mai Thị Rạng, chuyền trưởng chuyền đóng gói. Chị ở Nhà máy số 3 từ hồi nó còn là một cái xưởng, năm nay được bầu vào ban chấp hành công đoàn. Chị năm mươi tuổi, người nhỏ thó, da ngăm, mặc áo đồng phục công nhân màu xanh dương, chắc vừa từ xưởng lên. Một cô thư ký trẻ ngồi ở góc bàn với cái máy tính xách tay để ghi biên bản.

Chị Thanh Hà ngồi tách ra một chút ở cuối bàn, không có micro, không có hồ sơ. Chỉ có một cuốn sổ bìa da và cây bút máy.

Chị Loan đọc nội dung vi phạm. Đọc giống hệt câu trong thư điện tử. Rồi chị mời Dao trình bày.

Dao trình bày. Cô nói ngắn. Cô nghỉ phép từ mười bảy tới hai mươi tám tháng Tám, có đơn, có trưởng phòng duyệt. Cô ở Quy Nhơn suốt mười ngày, lo cho ba mổ thay khớp háng. Sáng hai mươi tháng Tám, lúc sáu giờ mười lăm, cô ký giấy cam đoan phẫu thuật ở quầy điều dưỡng khoa chấn thương bệnh viện tỉnh. Điều dưỡng trực sáng hôm đó nhớ cô và sẵn sàng xác nhận. Luật sư của cô đã gửi văn bản đề nghị bệnh viện xác nhận thời điểm ký. Cùng lúc đó, sáu giờ mười hai, tài khoản của cô duyệt lô N3-2008-02 ở Suối Nhum, cách đó gần bảy trăm cây số. Cô không duyệt. Cô không đưa mật khẩu cho ai.

Cô nói xong, ngồi im.

Anh Khiêm đưa tay lên, xin phép nói.

– Chị Loan, em xin bổ sung một chút. – Anh nói, nhìn quanh bàn, giọng hoà nhã như đang giới thiệu khách mời. – Bên em cũng đã xác minh rồi. Em Dao đúng là ở Quy Nhơn từ ngày mười bảy tới ngày hai mươi tám. Sáng hai mươi, em ấy có ký giấy ở bệnh viện, khoảng sáu giờ mười lăm, trước mặt điều dưỡng Nhàn ở khoa chấn thương. Em xác nhận điều đó. Không ai nghi ngờ em Dao có mặt ở Quy Nhơn.

Dao nhìn anh. Cô đã chuẩn bị cho một cuộc cãi. Cô không chuẩn bị cho việc anh đồng ý. Và trong một thoáng, cô tự hỏi làm sao anh biết tên chị Nhàn. Cô chưa nhắc tên chị lúc trình bày. Văn bản của bà Tú gửi bệnh viện chiều thứ Sáu cũng không có tên chị.

– Vậy thì câu hỏi không phải là em Dao ở đâu. – Anh Khiêm nói tiếp. – Câu hỏi là: tại sao trong đúng mười ngày em ấy vắng mặt, tài khoản của em ấy lại hoạt động đều như đồng hồ? Người duyệt biết mật khẩu, biết giờ nào ít người, biết quy trình. Nếu người đó không được chính chủ tài khoản đưa mật khẩu, thì người đó là ai? Em nói thẳng, mong mọi người đừng hiểu lầm. Việc nghỉ phép, xét ở một góc nào đó, là một cách tạo chứng cứ ngoại phạm rất tốt.

Cô thư ký ngừng gõ. Rồi gõ tiếp, nhanh hơn.

Luật sư Tú đặt cây bút xuống bàn, tiếng cạch nhỏ.

– Ông phó tổng vừa đưa ra một giả thuyết. – Bà nói, giọng khô như giấy ráp. – Tôi muốn hỏi hội đồng: giả thuyết đó có bằng chứng nào không? Thân chủ tôi đưa mật khẩu cho ai, lúc nào, bằng cách nào?

– Không ai để lại bằng chứng khi đưa mật khẩu cho người khác cả, thưa luật sư. – Anh Khiêm mỉm cười.

– Vậy là không có.

– Khoan. – Chị Rạng lên tiếng.

Mọi người quay sang. Chị Rạng ngồi thẳng lưng, hai bàn tay đặt trên mặt bàn, những ngón tay thô, móng cắt sát, có một vết băng keo cá nhân ở ngón cái.

– Tui là công đoàn, tui được ngồi đây là để nói. – Chị nói, giọng Nam Bộ đặc sệt, không to nhưng rõ. – Tui không rành máy móc. Tui chỉ biết, ở chuyền tui, đứa nào làm hư hàng thì tổ trưởng phải chỉ ra được nó làm hư chỗ nào, bằng cái gì. Chớ nói "tui nghi" là không được. Nghi thì ai mà không nghi được. Công ty nói con nhỏ đưa mật khẩu, thì công ty chứng minh đi. Không chứng minh được thì đừng nói.

– Chị Rạng. – Chị Loan nói, giọng mềm nhưng có gai. – Đây là cuộc họp hội đồng, chúng ta đang trao đổi…

– Thì tui đang trao đổi đó.

Không ai nói gì trong vài giây. Ở cuối bàn, chị Thanh Hà mở cuốn sổ bìa da, viết một dòng.

– Em xin phép được nói thêm. – Dao nói.

Chị Loan gật.

– Chị Loan mở giùm em tập hồ sơ thứ hai, trang hai mươi sáu. Phiếu cân của lô N3-2408-01. Và tập thứ nhất, trang chín. Nhật ký duyệt của cùng lô đó.

Chị Loan lật. Cô thư ký với tay lấy bộ hồ sơ dự phòng, lật theo. Anh Trác không lật. Anh nhìn bình trà.

– Lô N3-2408-01, ngày hai mươi bốn tháng Tám. – Dao đọc, giọng đều. – Trong nhật ký Mộc Tích: duyệt "Đạt – chứng chỉ" lúc sáu giờ mười bốn phút hai mươi hai giây. Biên bản kiểm tra mẫu đính kèm ghi: đo ẩm ba mươi tám phần trăm, màu gỗ vàng nhạt, không mục, không mốc, lúc sáu giờ mười hai.

Cô dừng lại một nhịp.

– Phiếu cân của cùng lô, xe biển số 74H-218.36. Giờ cân vào: sáu giờ bốn mươi phút năm mươi mốt giây.

Cô ngẩng lên.

– Theo quy trình mà chính phòng nguồn gốc soạn, chính anh Trác ký ban hành, người kiểm soát chỉ được duyệt sau khi xe đã lên cân, đã lấy mẫu, đã đo ẩm. Lô này được duyệt trước khi xe lên cân hai mươi sáu phút. Biên bản đo ẩm ghi sáu giờ mười hai. Lúc sáu giờ mười hai, chiếc xe đó còn đang đứng ngoài đường, chưa vào cổng. Không ai đo được độ ẩm của một khúc gỗ còn nằm trên thùng xe ngoài cổng.

Phòng họp im phắc. Máy lạnh rì rì.

– Người duyệt lô này không cần nhìn thấy xe. – Dao nói. – Người đó biết trước xe sẽ tới. Biết trước trên xe chở gì. Và đã điền sẵn mọi thứ. Nếu em là người nhận tiền để cho gỗ xấu vào, thì ít ra em cũng phải ra đứng ở cổng, nhìn xe một cái, cho có. Người này thì không. Người này không phải người kiểm soát. Người này là người biết hàng.

Chị Rạng gật gù, như người vừa nghe ai giảng ra một chuyện mình đã đoán từ lâu.

Anh Khiêm vẫn cười, nhưng nụ cười đã không còn lên tới mắt.

– Đồng hồ của máy cân có thể bị lệch. – Anh nói. – Máy móc mà em. Lệch hai mươi phút là chuyện bình thường.

– Máy cân và máy tính PC-CONG-01 cùng lấy giờ từ một máy chủ nội bộ. – Dao nói. – Năm ngoái anh Bằng bên công nghệ thông tin cài lại, để giờ của cân, giờ của phần mềm, giờ của camera cổng khớp nhau, phục vụ đợt đánh giá của Haldor. Biên bản nghiệm thu có chữ ký của phòng nguồn gốc. – Cô quay sang. – Anh Trác ký. Anh Trác nhớ không anh?

Tất cả nhìn anh Trác.

Anh Trác đặt tay lên nắp bình trà, như mỗi lần anh cần một chút thời gian. Rồi anh gật.

– Đúng. – Anh nói. – Cùng một máy chủ. Tôi có ký.

Ở cuối bàn, chị Thanh Hà ngẩng lên khỏi cuốn sổ bìa da. Chị nhìn Dao. Lần này chị nhìn lâu hơn lần trước.

Chị Loan hắng giọng.

– Hội đồng ghi nhận ý kiến của người lao động. – Chị nói, mắt nhìn xuống tập hồ sơ. – Nội dung này cần được xác minh thêm về mặt kỹ thuật. Tôi đề nghị tạm hoãn việc ra quyết định, chờ kết quả xác minh. Các thành viên có ý kiến gì không?

Anh Khiêm khẽ nhún vai. Anh Trác lắc đầu. Chị Rạng nói "đồng ý" rõ to.

– Còn một nội dung. – Chị Thanh Hà nói.

Lần đầu tiên chị lên tiếng từ đầu buổi. Giọng chị không lớn. Chị không dùng micro.

– Thư tố cáo cho rằng cô Dao nhận tiền qua người nhà. Nội dung này chưa được làm rõ, và nó đang nằm trên mạng. Nếu cô Dao tự nguyện cung cấp sao kê tài khoản cá nhân từ tháng Bảy tới tháng Mười, hội đồng có thể khép nội dung đó lại sớm. Cô không bắt buộc phải đưa. Tôi chỉ đề nghị.

– Thân chủ tôi không có nghĩa vụ phải cung cấp thông tin tài khoản cá nhân cho người sử dụng lao động. – Bà Tú nói ngay. – Tôi đề nghị…

– Em đưa.

Bà Tú quay sang nhìn Dao. Cặp kính gọng đồi mồi trễ hẳn xuống mũi.

Dao biết bà muốn nói gì. Cô đã nghĩ cả đêm qua. Cô đã gọi cho Phong ba lần, nó không bắt máy lần nào, chỉ nhắn lại một dòng: "Em đang chạy đơn chị Hai, tối em gọi." Tối nó không gọi. Cô biết khoản tiền đó có gì không ổn. Nhưng cô cũng biết, nếu cô giữ nó lại, nếu cô nói "em không đưa", thì từ giây phút đó, trong mắt mọi người ngồi quanh cái bàn này, cô là người có thứ để giấu. Và tờ biên bản mà cô thư ký đang gõ sẽ ghi lại điều đó mãi mãi.

– Em đưa. – Cô nhắc lại. – Trong đó có một khoản ba trăm triệu, ngày hai mươi chín tháng Tám, từ tài khoản của em trai em, Âu Tấn Phong. Em nói trước ở đây để không ai nói em giấu. Đó là tiền em trai em gửi lo cho ba em mổ. Em sẽ giải trình đầy đủ khoản đó.

Cô thư ký gõ lạch cạch.

Chị Thanh Hà gật một cái rất khẽ, rồi đóng cuốn sổ lại.

Chị Loan tuyên bố kết thúc phiên họp. Người ta đứng dậy, kéo ghế, tiếng chân ghế cào trên sàn. Chị Rạng đi vòng qua bàn, vỗ vỗ vai Dao hai cái, không nói gì, rồi ra cửa. Anh Trác ôm bình trà đi ra trước, đầu cúi, không chào ai.

Dao gom tập hồ sơ cho vào ba lô. Lúc cô ngẩng lên, cô thấy anh Khiêm vẫn đứng ở cửa, một tay đặt trên tay nắm cửa, đang nhìn cô.

Anh không nói gì. Anh chỉ cười. Một cái cười rất nhỏ, chỉ nhích ở một bên khoé miệng, như người chạy bộ đường dài vừa thấy cột mốc cây số cuối cùng hiện ra ở cuối đường.

— Hết chương 8 —