Ba tháng lương

Chương 5: Ba tháng lương

– Ba tháng lương. – Luật sư Tú nhắc lại, rồi bỏ một hột ô mai vào miệng. – Rẻ.

Văn phòng của bà nằm trên lầu một một căn nhà ống trong con hẻm nhỏ tới mức hai chiếc xe máy tránh nhau phải có một chiếc dừng lại. Tầng trệt là tiệm sửa đồng hồ của một ông cụ đeo kính lúp gắn trên trán, cả buổi sáng không ngẩng lên lần nào. Muốn lên lầu phải đi một cái cầu thang sắt xoắn ốc, mỗi bước kêu leng keng. Trên lầu chỉ có một cái bàn làm việc, hai cái ghế gỗ, một kệ sách luật bìa đỏ bìa xanh xếp kín một mặt tường, và một cái lọ thủy tinh to đựng ô mai mơ.

Luật sư Viên Khả Tú năm mươi hai tuổi, tóc cắt ngắn ngang tai, đeo cặp kính gọng đồi mồi trễ xuống mũi. Bà là chỗ quen của má Trâm. Trâm nói bà từng làm cho một công ty luật lớn mười mấy năm rồi bỏ ra mở văn phòng riêng, chuyên nhận mấy vụ lao động mà công ty lớn chê nhỏ.

– Cô nói con nghe mấy điều chắc chắn. – Bà nói, ngón tay gõ gõ lên tờ quyết định tạm đình chỉ Dao mang theo. – Thứ nhất, tạm đình chỉ công việc thì công ty làm đúng. Tối đa mười lăm ngày, trường hợp đặc biệt mới được kéo tới chín mươi ngày. Con được tạm ứng nửa lương. Nếu cuối cùng con không bị xử lý kỷ luật, con được trả đủ lương cho thời gian bị tạm đình chỉ.

Dao gật. Trâm ngồi cạnh, ghi chép vào điện thoại.

– Thứ hai. Muốn kỷ luật con, công ty phải chứng minh được lỗi của con. Không phải con chứng minh mình vô tội. Họp kỷ luật phải có đại diện công đoàn mà con là đoàn viên. Con có quyền tự bào chữa, có quyền nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa. Thiếu mấy cái đó thì quyết định kỷ luật có thể bị coi là sai thủ tục.

– Con có quyền xem bằng chứng của họ không?

– Con có quyền yêu cầu. – Bà Tú nói. – Mà nói thật, họ thường đưa cho con đúng cái họ muốn con thấy. Nên con phải đọc kỹ cái họ đưa. Đôi khi chính cái họ đưa lại có thứ họ không để ý.

Bà nhai hột ô mai, nhả hột vào một cái đĩa sứ nhỏ đã có bảy tám hột.

– Còn chuyện ba tháng lương. Cô nói rẻ là vì vầy. Con viết đơn xin nghỉ, tức là con tự đi. Từ đó về sau con không còn cửa nào kiện họ về chuyện kỷ luật hay sa thải nữa, vì có ai đuổi con đâu. Còn cái câu "công ty không đưa sự việc ra cơ quan chức năng", con nghe cho kỹ: nếu đây là chuyện phạm pháp thật, thì không ai có quyền hứa với con câu đó. Nếu không phạm pháp, thì họ hứa cái không có. Đằng nào cũng là hứa suông.

– Vậy là cô khuyên con không nhận.

– Cô không khuyên. – Bà Tú đẩy cặp kính lên. – Cô nói cho con biết con đổi cái gì lấy cái gì. Ba tháng lương, đổi lấy việc trong hồ sơ của tập đoàn này, mãi mãi, Âu Thanh Dao là đứa tự nghỉ ngay sau vụ gỗ Haldor. Ai muốn hiểu sao thì hiểu.

Dao im một lúc.

– Có một chuyện nữa. – Cô nói.

Cô kể chuyện ba trăm triệu. Ngày hai mươi chín tháng Tám, tiền vào từ tài khoản em trai cô, nội dung lo cho ba mổ. Cô đã trả dì Út một trăm hai mươi triệu dì cho mượn đóng viện phí, chuyển cho má sáu chục triệu mua thuốc, thuê người tập vật lý trị liệu cho ba. Còn lại một trăm hai mươi triệu, cô chưa đụng tới. Cô kể luôn câu cuối cùng của anh Khiêm trong điện thoại chiều hôm qua.

Bà Tú không nhai ô mai nữa.

– Em trai con vay ai?

– Nó nói vay một anh có tiệm sửa xe. Có ký giấy.

– Con thấy tờ giấy đó chưa?

– Chưa.

– Câu của ông phó tổng, con nhớ nguyên văn không? Có ghi âm không?

– Con nhớ nguyên văn. Không ghi âm.

Bà Tú tháo kính ra, lau bằng vạt áo, chậm rãi.

– Vậy thì trước thứ Hai, việc quan trọng nhất của con không phải là chuẩn bị bào chữa. – Bà nói. – Mà là ngồi xuống với em trai con, nhìn vô mắt nó, hỏi cho ra tiền đó ở đâu. Cô làm nghề hai mươi mấy năm, cô nói con nghe: người ta không tự nhiên nhắc tới em trai mình trong một cuộc gọi đề nghị mua đứt đâu.

Trên đường về, Trâm chở Dao bằng xe máy, chạy chậm qua mấy con đường lá me rụng. Trời trong, nắng cuối năm đã bớt gắt. Trâm nói không ngừng, như để lấp chỗ trống. Nói bà Tú dữ vậy chứ thương người. Nói hồi năm ngoái bà lấy lại cho một chị lao công bị đuổi oan đủ mười tám tháng lương. Nói tiền công thì bà nói tính sau, bà mà nói tính sau là không lấy đồng nào.

Dao ngồi sau, ôm eo bạn, không nói gì. Cô đang nghĩ tới cái lần cuối cùng cô thật sự nhìn vào mắt thằng em mình. Hình như là Tết năm ngoái.

Phong tới phòng trọ lúc ba giờ chiều, tay xách một túi cam sành.

Nó hai mươi ba tuổi, cao hơn chị nó một cái đầu, da đen nhẻm vì chạy xe ngoài đường, tóc nhuộm vàng một chỏm trước trán đã phai gần hết. Hồi nhỏ nó là đứa hay cười. Học hết cấp ba nó vô Sài Gòn học cao đẳng, học được hai năm thì nghỉ ngang, đi giao hàng. Ba cô giận nó cả năm không nói chuyện.

Nó đặt túi cam lên bàn, ngồi xuống mép giường, hai tay xoa xoa đầu gối.

– Chị Hai ăn cam đi. Cam ngọt lắm.

– Ngồi đó. – Dao nói. – Chị hỏi mày mấy câu. Mày trả lời thật.

Phong ngồi thẳng lưng lên.

– Ba trăm triệu mày vay ai?

– Thì em nói rồi mà. Anh Lực, có tiệm sửa xe gần chỗ em ở.

– Tiệm tên gì? Ở đường nào?

– Đường… – Phong ngập ngừng một nhịp rất ngắn. – Thì đường gần chung cư. Tiệm nhỏ, không có bảng hiệu.

– Giấy vay đâu? Chụp cho chị coi.

– Giấy anh Lực giữ. Em có chụp mà điện thoại em bể màn hình tháng trước, mất hết hình rồi.

Dao nhìn thằng em. Nó không nhìn lại. Mắt nó nhìn túi cam, nhìn cái quạt máy, nhìn xô nhựa hứng dột.

– Một thằng chạy giao hàng, ai cho mày vay ba trăm triệu, không thế chấp?

– Ảnh tin em. – Phong nói nhanh, rồi đổi giọng. – Mà chị Hai. Em nghe nói công ty kêu chị nghỉ, cho chị ba tháng lương phải không?

– Ai nói mày nghe?

– Thì… em đoán. Mấy vụ này người ta hay làm vậy mà. – Phong cúi xuống, giọng nhỏ dần. – Chị nhận đi chị Hai. Nhận đi cho xong. Ba trăm triệu kia em lo trả, chị khỏi dính tới. Chị đi làm chỗ khác. Chị giỏi vậy mà.

Dao không trả lời ngay. Cô nhìn đôi bàn tay thằng em đang bấu chặt vào đầu gối, các khớp ngón trắng bệch.

– Hôm qua ông phó tổng gọi cho chị. – Cô nói chậm. – Ổng hỏi chị có phải có một đứa em trai đang chạy giao hàng ở phía đông thành phố không.

Phong ngẩng phắt lên.

Trong một giây, Dao thấy mặt thằng em mình tái đi. Không phải tái vì giận. Tái như người đang đi trên cầu khỉ mà nghe tiếng tre gãy.

– Ổng nói gì về em? – Nó hỏi. Giọng khàn.

– Chỉ nói vậy thôi. Sao mày hỏi vậy?

– Không có gì. – Phong đứng dậy. – Em phải đi. Em còn sáu đơn chưa giao. Chị Hai ăn cam đi.

Nó đi ra cửa nhanh tới mức quên cái mũ bảo hiểm trên bàn, phải quay lại lấy. Lúc cầm mũ lên, nó dừng lại, nhìn chị nó, như định nói một điều gì rất dài. Rồi nó chỉ nói:

– Chị nhận đi, chị Hai.

Cửa đóng lại. Tiếng xe máy nổ, xa dần.

Dao ngồi nhìn túi cam sành một lúc lâu. Rồi cô bóc một trái. Cam ngọt thật. Ngọt mà cô nuốt không trôi.

Bảy giờ tối, điện thoại rung. Một tin nhắn từ Trung lò sấy.

"Em ăn cơm chưa. Hôm ni con Mạt Cưa bắt được con chuột to bằng cổ tay, đem ra khoe cả ca. Anh gửi hình em coi cho vui."

Kèm theo là một tấm ảnh mờ, chụp vội, con mèo mướp đứng trên cái ghế đẩu, mồm ngậm con chuột cống, mặt vênh lên như vừa lãnh thưởng cuối năm.

Dao bật cười. Cái cười bật ra trước khi cô kịp nghĩ. Cô gõ: "Em ăn rồi. Anh khen nó giùm em." Rồi xoá đi, gõ lại: "Em chưa ăn. Mèo anh giỏi hơn em." Rồi gửi.

Trung trả lời gần như ngay: "Rứa thì ăn đi. Có cần chi thì nói anh."

Cô không trả lời nữa. Nhưng cô đi nấu một gói mì, đập thêm quả trứng, ăn hết.

Mười một giờ đêm, cô mở thư điện tử của anh Khiêm, bấm trả lời.

Cô gõ một dòng, xoá, gõ lại. Cuối cùng chỉ còn một dòng ngắn, không chào, không cảm ơn:

"Em không viết đơn xin nghỉ. Ngày 16, em sẽ có mặt."

Cô bấm gửi. Rồi tắt điện thoại, leo lên gác lửng, nằm nghe mưa dột tong tong vào cái xô nhựa cho tới khi ngủ được.

Sáu giờ rưỡi sáng Chủ nhật, điện thoại reo dồn dập. Dao vừa bật máy lên đã thấy mười một cuộc gọi nhỡ. Tất cả là của Trâm.

– Bà mở trang tin ra coi đi. – Giọng Trâm gần như hét. – Ngay đi. Tui gửi đường dẫn cho bà rồi đó.

Dao mở đường dẫn.

Bài viết đăng lúc năm giờ sáng, trên một trang tin cô chưa từng nghe tên, chuyên đăng mấy chuyện "tố cáo", "bóc phốt". Tựa đề viết hoa to: Nhân viên một tập đoàn nội thất lớn bị tố nhận tiền "lót tay", để gỗ không rõ nguồn gốc lọt vào hàng xuất khẩu châu Âu. Bên dưới là một đoạn dài, câu nào cũng có chữ "được biết", "theo nguồn tin", "nghi vấn". Không ghi tên tập đoàn. Không ghi tên cô. Chỉ ghi "nữ nhân viên A.T.D., hai mươi chín tuổi, quê Bình Định cũ, phụ trách kiểm soát nguồn gốc gỗ".

Và một tấm ảnh.

Ảnh chụp ở tiệc tất niên năm ngoái của Nhà máy số 3. Cô nhận ra cái phông nền màu đỏ có hình cành mai. Trong ảnh cô đang cầm ly nước ngọt, cười với ai đó ngoài khung hình. Nửa trên khuôn mặt cô đã bị làm mờ, chỉ còn cái miệng đang cười.

Nhưng người ta không làm mờ cổ cô.

Trên cổ cô, lủng lẳng trên sợi dây da màu nâu, là cái kính lúp vỏ đồng có vết móp ở mép nắp. Ở Nhà máy số 3, từ ông giám đốc tới cậu bảo vệ hai mươi tuổi, không ai là không biết cái kính lúp đó là của ai.

— Hết chương 5 —