Quyết định sa thải

Chương 12: Quyết định sa thải

– Họ đã quyết rồi. – Luật sư Tú nói. – Phiên họp thứ Sáu chỉ để đọc.

Chiều thứ Tư, văn phòng trên lầu tiệm sửa đồng hồ. Ngoài cửa sổ, mưa cuối mùa đổ xuống con hẻm như ai trút nước từ thau, mái tôn nhà bên cạnh kêu rào rào. Ông cụ sửa đồng hồ dưới nhà đã kéo cửa sắt xuống một nửa.

– Vậy con có làm gì cũng vậy hả cô?

– Không. – Bà Tú bỏ một hột ô mai vào miệng. – Con làm gì cũng phải làm. Vì cái con nói ở phiên họp đó sẽ nằm trong biên bản. Biên bản đó là thứ tòa sẽ đọc, nếu sau này con kiện. Họ đọc quyết định cho con nghe, con thì đọc cho tòa nghe. Hai cái khác nhau.

Bà giải thích. Sa thải là hình thức kỷ luật nặng nhất, chỉ được áp dụng trong những trường hợp luật quy định, và công ty phải chứng minh được lỗi. Nếu con cho rằng quyết định đó sai, con có quyền khiếu nại, có quyền khởi kiện ra tòa. Nếu tòa xác định công ty sa thải trái luật, công ty phải nhận con trở lại làm việc và bồi thường theo quy định. Bà nói đúng chừng đó, không hứa thêm gì.

– Còn công đoàn không đồng ý thì sao cô?

– Ý kiến của công đoàn được ghi vào biên bản. Nhưng không phải lúc nào công ty cũng cần công đoàn đồng ý mới được quyết. – Bà nói. – Chị Rạng có nói không đồng ý thì cũng là một tờ giấy có ích cho con sau này. Con nhớ cái đó.

Dao gật. Rồi cô kể chuyện chú Tư Đạt. Chuyện năm tờ phiếu cân. Chuyện chiếc xe hai ngày một chuyến. Chuyện thằng tài xế nói về Trảng Bom. Cô chưa kể kế hoạch cuối tuần.

Bà Tú nghe hết, gỡ cặp kính ra lau.

– Con định nói cái đó ở phiên họp thứ Sáu?

– Dạ.

– Họ sẽ nói con đổ cho người khác.

– Anh Trác cũng nói vậy. – Dao nói. – Mà nếu con không nói, thì trong biên bản đó không có chữ nào về chiếc xe hết. Cô nói biên bản là thứ tòa đọc.

Bà Tú nhìn cô một lúc, rồi đeo kính lại.

– Con học nhanh. – Bà nói. – Nói đi. Nói ngắn. Đưa số, đừng đưa cảm xúc.

Sáng thứ Sáu, tầng mười hai, phòng họp có bức tranh rừng thông.

Lần này cô thư ký trẻ không có mặt. Người ngồi ở góc bàn với cái máy tính xách tay, sẵn sàng ghi biên bản, là Trâm.

Dao dừng lại ở cửa một nhịp. Trâm ngẩng lên. Hai đứa nhìn nhau qua căn phòng lạnh mười tám độ. Mặt Trâm tái, môi mím chặt. Rồi Trâm cúi xuống màn hình, ngón tay đặt lên bàn phím, không gõ gì.

– Cô thư ký phòng tôi xin nghỉ phép. – Chị Loan nói, như trả lời một câu hỏi không ai hỏi. – Trâm bên tiền lương hỗ trợ ghi biên bản.

Hội đồng vẫn là những người cũ. Chị Loan ở giữa. Anh Khiêm bên phải. Anh Trác bên trái, bình trà xanh rêu. Chị Rạng ở đầu bàn, áo đồng phục xanh dương. Chỉ có cái ghế ở cuối bàn là trống. Chị Loan nói tổng giám đốc bận làm việc với đối tác, không dự được.

Phiên họp bắt đầu đúng chín giờ.

Anh Khiêm trình bày trước. Anh nói chậm, mạch lạc, như đọc một báo cáo đã soạn sẵn từ lâu. Ngày hai mươi tám tháng Tám, công ty Tạ Nguyệt, một nhà cung cấp gỗ của tập đoàn, chuyển ba trăm triệu vào tài khoản đứng tên em trai người lao động. Ngày hai mươi chín, đúng số tiền đó chuyển sang tài khoản người lao động, nội dung liên quan tới việc cha người lao động phẫu thuật. Sau đó, người lao động khai rằng em trai đã bán tài khoản từ tháng Năm, khoản tiền là do người mua tài khoản tự ý chuyển. Người lao động đã đi trình báo công an và nộp lại tiền.

– Em ghi nhận việc em Dao nộp lại tiền. – Anh Khiêm nói, quay sang cô, giọng gần như là thông cảm. – Nhưng hội đồng cần đánh giá câu chuyện này một cách tỉnh táo. Một người lạ mua tài khoản của em trai em. Rồi người lạ đó, trong hàng triệu người, lại tình cờ chuyển đúng ba trăm triệu cho đúng chị gái của em ấy. Ghi đúng chuyện cha mổ. Ngay sau mười bốn lô gỗ em ấy bị nghi duyệt. Em không kết luận gì. Em chỉ đặt câu hỏi: câu chuyện đó có hợp lý không? Còn việc đi trình báo, sau khi sao kê đã nằm trên bàn ban kiểm soát, thì hội đồng tự đánh giá đó là thành khẩn hay là đối phó.

Bà Tú giơ tay.

– Tôi đề nghị ghi vào biên bản: ông phó tổng không đưa ra được bằng chứng thân chủ tôi biết trước hoặc chỉ đạo việc chuyển tiền. – Bà nói. – Việc em trai thân chủ tôi bán tài khoản là vi phạm của em trai, đang được cơ quan công an xem xét. Thân chủ tôi là người tự đưa sao kê, tự khai, tự nộp tiền, trước khi có bất kỳ ai yêu cầu.

Trâm gõ. Tiếng lạch cạch nhỏ, đều.

– Em xin trình bày thêm một nội dung. – Dao nói.

Cô lấy ra năm tờ phiếu cân đã photo, đặt lên bàn, đẩy tới giữa.

– Năm lô trong mười bốn lô bị nghi, cùng một xe, biển số 74H-218.36. Vào cân các ngày mười tám, hai mươi, hai mươi hai, hai mươi bốn, hai mươi sáu tháng Tám. Hai ngày một chuyến. Hồ sơ ghi gỗ khai thác ở Khe Sến, Quảng Trị. Đường bộ từ Đông Hà tới Nhà máy số 3 hơn một nghìn cây số. Theo luật, tài xế không được lái quá mười tiếng một ngày. Một vòng đi về, bốc hàng, đổ hàng, nhanh nhất là bốn, năm ngày. Chiếc xe này làm được trong chưa tới bốn mươi tám tiếng.

Cô nhìn quanh bàn.

– Gỗ trên xe này không chạy từ Quảng Trị vô. Nó chạy từ một chỗ cách nhà máy vài tiếng đi xe.

Chị Rạng cúi xuống nhìn năm tờ giấy, mấp máy môi đếm ngày.

Anh Khiêm không nhìn. Anh mỉm cười.

– Em Dao. – Anh nói. – Chuyện xe cộ, đường sá, giao nhận là trách nhiệm của phòng thu mua và bộ phận vận chuyển. Không nằm trong nội dung kỷ luật của em. Nếu có sai sót ở khâu đó, công ty sẽ xử lý ở khâu đó. Nhưng em là người kiểm soát nguồn gốc. Xe từ đâu tới thì người kiểm soát phải là người đầu tiên phát hiện, chứ không phải ba tháng sau, khi đã bị kỷ luật, mới ngồi đếm phiếu cân.

– Mười bốn lô đó không phải em duyệt.

– Tài khoản của em duyệt. – Anh Khiêm nói. – Và đó chính là nội dung kỷ luật.

Anh dừng một chút. Rồi anh nghiêng đầu, như vừa nhớ ra một chuyện nhỏ.

– À, mà anh nghe nói cuối tuần này em định đi Trảng Bom. Làm thám tử. – Anh nói, nhẹ như hỏi chuyện thời tiết. – Em đang là nhân viên của công ty, đang trong thời gian bị xem xét kỷ luật. Em đi điều tra nhà cung cấp của công ty với tư cách gì? Ai cho phép em?

Dao không trả lời ngay.

Cô nghe tiếng máy lạnh. Cô nghe tiếng mưa đâu đó rất xa, bên ngoài bức tường không có cửa sổ. Cô nghe tim mình đập một nhịp chậm, rồi một nhịp nhanh.

Đi Trảng Bom. Cô chỉ nói chuyện đó với ba người. Anh Trung, người đòi chở cô đi, một thằng sấy gỗ chưa bao giờ đặt chân lên tầng mười hai. Anh Trác, qua điện thoại tối Chủ nhật. Và Trâm, trong một tin nhắn, cũng tối Chủ nhật. Trâm đã trả lời bằng một cái mặt cười, và một câu: đừng làm thám tử một mình nghe chưa.

Làm thám tử.

Cô quay sang góc bàn.

Trâm đã ngừng gõ. Hai bàn tay Trâm đặt im trên bàn phím. Trâm không nhìn Dao. Trâm nhìn chằm chằm vào màn hình máy tính, như thể trên đó đang có một thứ gì rất quan trọng.

Ở bên trái chị Loan, anh Trác cầm bình trà lên, rót một nắp, uống chậm.

– Em đi với tư cách một người bị đổ tội. – Dao nói, quay lại nhìn anh Khiêm. Giọng cô không lớn. – Nếu cần ghi vào biên bản thì xin ghi như vậy.

Trâm gõ. Chậm. Từng phím một.

Chị Loan đề nghị hội đồng biểu quyết. Chị nói rõ: căn cứ vào những tình tiết đã nêu, đề nghị áp dụng hình thức kỷ luật sa thải.

Chị Loan giơ tay. Anh Khiêm giơ tay.

Chị Rạng không giơ tay. Chị nói to, rõ từng chữ:

– Công đoàn không đồng ý. Ghi vô biên bản giùm tui: công ty chưa chứng minh được con nhỏ có lỗi. Mười bốn lô duyệt lúc nó đang ở Quy Nhơn. Một lô duyệt trước khi xe lên cân. Một chiếc xe chạy hai ngày một chuyến hơn nghìn cây số. Tui không biết máy móc, nhưng tui biết cái gì vô lý.

Anh Trác đặt nắp bình trà xuống.

– Tôi là quản lý trực tiếp. – Anh nói, giọng nhỏ. – Tôi xin không biểu quyết.

Chị Loan nhìn anh một giây. Rồi chị nhìn xuống tờ giấy trước mặt, đọc bằng giọng không đổi:

– Hai phiếu thuận, một phiếu không đồng ý, một không biểu quyết. Hội đồng thống nhất đề xuất áp dụng hình thức sa thải đối với bà Âu Thanh Dao. Quyết định có hiệu lực kể từ ngày hai mươi bảy tháng Mười Một năm hai nghìn hai mươi sáu. Phòng nhân sự sẽ làm thủ tục thanh toán các chế độ theo quy định.

Bà Tú đứng dậy.

– Thân chủ tôi sẽ thực hiện quyền khiếu nại và khởi kiện theo quy định của pháp luật. Đề nghị ghi vào biên bản.

– Ghi nhận. – Chị Loan nói.

Dao ký vào biên bản. Cô đọc kỹ từng dòng trước khi ký. Tất cả những gì cô nói đều có ở đó. Năm tờ phiếu cân. Hai ngày một chuyến. Hơn một nghìn cây số. Mười tiếng một ngày. Và câu cuối cùng: "Em đi với tư cách một người bị đổ tội." Trâm đã gõ đúng, không sai một chữ.

Cô ký. Rồi cô đứng dậy, cầm ba lô, đi ra cửa.

Ở hành lang, có tiếng bước chân chạy theo.

– Dao. Dao, khoan đã, tui…

Cô không quay lại. Cô đi thẳng tới sảnh thang máy, bấm nút, đứng nhìn con số đỏ trên bảng chạy từ mười tám xuống. Tiếng bước chân sau lưng dừng lại. Rồi xa dần. Một cánh cửa đóng.

Thang máy chưa tới. Cô nghe tiếng giày da khác, đều, chậm, tiến lại gần. Anh Khiêm đứng cạnh cô, hai tay đút túi quần, nhìn lên bảng số như cô.

– Em đừng giận anh. – Anh nói. – Anh làm việc của anh.

Cô không trả lời.

– À. Anh quên nói với em một chuyện. – Thang máy kêu tinh một tiếng, cửa mở ra. Anh đưa tay chặn cửa, lịch sự, mời cô vào trước. – Hôm qua, công ty đã gửi đơn tố giác em tới cơ quan công an rồi. Em đi trình báo trước thì cũng tốt. Đỡ cho người ta mất công đi tìm.

— Hết chương 12 —