Hai ông thợ cưa

Chương 32: Hai ông thợ cưa

Chiếc xe giường nằm vào bến lúc sáu giờ sáng thứ Bảy, và người bước xuống đầu tiên không phải ba cô, mà là thằng em cô. Nó đeo hai cái ba lô, tay xách một cái giỏ đệm, lùi từng bước xuống bậc xe như người khiêng một món đồ dễ vỡ.

Rồi tới ba cô.

Ông bám vào tay vịn, bước xuống từng bậc một. Cây gậy ba chân chống trước. Chân phải, cái chân mới thay khớp, đặt xuống sau. Phong đứng dưới, hai tay giơ ra, không chạm vào ông, chỉ để đó, phòng khi. Ông xuống tới mặt đất, đứng thẳng lên, nhìn quanh bến xe một vòng, như người vừa tới một xứ lạ.

Ông mặc cái áo sơ mi xanh. Cổ áo đã sờn, màu xanh đã bạc thành xanh xám, nếp gấp hơn ba chục năm trong rương còn hằn ngang ngực. Quần tây đen, dép nhựa. Tóc ông chải ngược ra sau, láng mướt, chắc má đã thoa dầu dừa cho ông trước khi đi.

– Ba. – Dao nói.

– Ừ. – Ông nói. – Sài Gòn nóng quá.

Trên chiếc xe bốn chỗ gọi qua ứng dụng về Suối Nhum, ba ngồi ghế trước, Phong ngồi băng sau với chị, ghé tai nói nhỏ.

– Em xin lỗi ba rồi chị Hai. – Nó nói. – Trên xe. Lúc xe qua đèo Cả, ba thức, em cũng thức. Em nói hết. Chuyện bán tài khoản, chuyện nói dối chị, chuyện ba trăm triệu.

– Ba nói gì?

– Ba nói: ừ. – Phong nói. – Rồi ba quay vô vách, ngủ. Sáng ra ba đưa em ổ bánh mì ba mua ở trạm dừng, kêu ăn đi.

Dao không nói gì. Cô thấy vai thằng em mình, lần đầu tiên từ tháng Mười Một, không còn rụt lại.

Phòng trọ mười lăm mét vuông có gác lửng. Ba cô không leo gác được. Dao dọn gác lửng cho mình, trải chiếu, kê gối cho ba ở dưới sàn, sát cửa sổ nhìn ra vườn chuối. Phong ngủ ké nhà Trung một đêm. Cô Ba Thảnh đầu dãy biết có ông già ở Quy Nhơn vô, mang sang một nồi cháo cá lóc, một bịch tỏi bóc sẵn. Bà ngồi nói chuyện với ba cô cả buổi chiều về chuyện ruộng lúa Long An với biển Quy Nhơn. Ba cô nghe nhiều hơn nói. Hai ông bà già ngồi trên bậc cửa, mỗi người một ly trà, lâu lâu cười.

Chiều thứ Bảy, Trung tới. Anh đứng ở đầu dãy trọ một lúc lâu mới dám đi vào. Anh mặc áo sơ mi, cài kín cổ, như hôm Phong đi trình báo. Tay anh xách một bịch cam.

– Con chào bác.

Ba cô nhìn anh từ đầu xuống chân. Rồi nhìn hai bàn tay anh, những vết bỏng nhỏ ở mu, mảng da non đỏ hồng ở tay trái.

– Đứng lò hả?

– Dạ. Lò sấy.

– Lò sấy thì biết cây gì vô lò.

– Dạ biết. Bằng mũi.

Ba cô gật. Ông chỉ cái ghế nhựa bên cạnh. Trung ngồi xuống. Hai người không nói thêm câu nào trong mười phút, chỉ ngồi nhìn vườn chuối. Rồi ba cô hỏi lò sấy bây giờ sấy bằng hơi hay bằng điện. Trung nói bằng hơi, lò hơi đốt đầu mẩu. Ba cô hỏi một mẻ sấy mấy ngày. Trung nói keo xẻ dày ba phân thì bảy ngày. Ba cô nói hồi xưa ở xưởng không có lò, phơi nắng ba tháng. Rồi hai người nói chuyện gỗ tới tối. Dao ngồi trên gác lửng nghe, không chen vào một câu nào.

Tối, Trung về rồi, ba cô kêu cô đưa điện thoại. Ông muốn coi cái ghế đẩu. Cô mở tấm ảnh chụp lớp vỏ xám tro với mười bảy vạch cạo mủ, phóng to lên. Ông cầm điện thoại bằng hai tay, đưa ra xa, rồi kéo lại gần, như chị Mận đọc tờ bảng kê.

– Cao su già. – Ông nói. – Vạch sát nhau vầy là người ta cạo cả hai chục năm. Cây này hồi còn sống nuôi được một nhà.

Ông trả điện thoại cho cô. Rồi ông nói thêm, không nhìn cô.

– Bây coi được cái này từ một khúc đầu mẩu. Giỏi hơn ba.

Sáng Chủ nhật, chị Hà gọi.

– Ba tôi muốn gặp ba cô tối nay. – Chị nói. – Ba tôi hỏi ba cô muốn gặp ở đâu.

Dao hỏi ba. Ba cô ngồi trên bậc cửa, nghĩ một lúc.

– Chỗ nào có mùi gỗ. – Ông nói.

Dao gọi cho Trung.

Sáu giờ rưỡi tối Chủ nhật, chiếc xe bảy chỗ màu đen của ông Viễn dừng trước cổng Nhà máy số 3. Không phải ở bàn cân. Ông bước xuống, đi bộ tới phòng kiểm soát, nói với cậu bảo vệ mới, người đã thay chỗ chú Tư Đạt, một câu gì đó. Cậu bảo vệ mở cổng. Rồi ông đứng đó, ở mép bàn cân, nhìn ra phía quán bà Bảy bên kia đường.

Dao dìu ba cô băng qua đường. Ông đi chậm, cây gậy ba chân gõ cộc cộc trên mặt nhựa. Ông không để cô đỡ. Ông chỉ để cô đi bên cạnh.

Hai ông già đứng đối diện nhau ở mép bàn cân.

Không ai nói gì. Ông Viễn cao hơn ba cô một chút, người đậm hơn, tóc bạc hơn. Ba cô gầy, lưng hơi còng, chống gậy. Họ nhìn nhau rất lâu. Đèn cổng nhà máy rọi xuống hai cái bóng đổ dài trên mặt thép của bàn cân.

– Mày già rồi. – Ba cô nói.

– Mày cũng vậy. – Ông Viễn nói.

Rồi ông Viễn quay người, đi vào trong cổng. Không ngoái lại. Như hôm sáu tháng Mười Một, hôm ông nói với cô: đi theo chú.

– Đi theo tao.

Ba cô đi theo. Dao đi sau cùng.

Họ đi qua bãi xe, qua dãy nhà hành chính đã tắt đèn, tới dãy lò sấy. Chỉ còn hai buồng sấy chạy. Hơi nóng phả ra từ khe cửa thép, mang theo mùi gỗ keo đang khô, mùi nhựa hơi chua. Ba cô dừng lại, ngẩng mặt lên, hít một hơi dài.

– Keo. – Ông nói.

– Keo. – Ông Viễn nói.

Cái chái nghỉ của ca lò sấy vẫn y như hôm cô về lấy đồ. Mái tôn dựng tựa vách lò hơi, ba mặt để trống, cái bàn gỗ ghép từ phế phẩm, cái ấm nhôm to trên bếp điện. Chỉ có mấy cái ghế đẩu là khác. Không còn những khúc cao su vỏ xám tro có vết cạo mủ. Thay vào đó là bốn cái ghế mới, cưa từ những khúc keo đầu mẩu, vỏ nâu xám, mặt trên còn trắng mùi gỗ mới. Chiều nay Trung với thằng Hoà ngồi cưa, xong trước khi trời tối.

Trung đứng ở góc chái, cạnh cái ấm nhôm. Anh đã nấu sẵn một ấm nước chè xanh. Anh rót ra bốn cái ca nhựa, đặt lên bàn, rồi lùi ra ngoài mép mái tôn, đứng đó, không vào.

Con Mạt Cưa nằm cuộn tròn trên cái ghế gần lò nhất, chỗ ấm nhất.

Hai ông già ngồi xuống hai cái ghế đẩu, đối diện nhau, cái bàn gỗ ở giữa. Con mèo mướp mở một mắt ra nhìn, rồi đứng dậy, vươn vai, nhảy xuống, đi tới giữa hai người, cọ đầu vào ống quần ba cô, rồi cọ đầu vào ống quần ông Viễn. Rồi nó nằm xuống đúng giữa hai đôi dép, cuộn tròn, kêu rừ rừ.

Ông Viễn nhìn con mèo. Ba cô nhìn con mèo.

– Con gì mà mập dữ. – Ba cô nói.

– Con của ca lò sấy. – Ông Viễn nói. – Tao nghe nói nó ở đây còn lâu hơn mấy đứa trưởng ca.

Ông cầm ca chè xanh lên, uống một ngụm. Chát. Ông nhăn mặt. Ba cô cũng cầm ca chè lên, uống một ngụm, không nhăn mặt.

– Chè Nghệ. – Ba cô nói.

– Sao mày biết?

– Thằng đứng ngoài kia người Nghệ.

Ông Viễn quay ra nhìn Trung đứng ngoài mép mái tôn. Rồi ông quay lại nhìn ba cô. Rồi, lần đầu tiên từ khi Dao biết ông, ông cười. Cái cười nhăn hết cả mặt, lộ mấy cái răng đã mòn.

Họ không nói chuyện năm tám sáu. Họ không nói chuyện cái giá kê mục chân, ngọn đèn dầu, cái lưỡi cưa. Họ không nói chuyện tờ giấy tháng Mười Một năm hai lăm. Họ nói chuyện cây dầu. Chuyện hồi xưa ở xưởng dưới Ghềnh Ráng có một ông thợ cả tên Năm Cò, chửi thề còn hay hơn hát. Chuyện cái nồi cơm chung, đứa nào nấu khét là đứa đó rửa nồi cả tuần. Chuyện ông Chín Lù hồi trẻ bị con bò húc xuống mương. Họ nói chậm, ngắt quãng, có lúc im cả phút, rồi một người nhớ ra một chuyện, nói một câu, người kia cười.

Dao ngồi trên cái ghế đẩu thứ ba, ở đầu bàn, nghe. Cô không nhớ hết những cái tên. Cô chỉ nhớ lần đầu tiên trong đời, cô nghe ba cô nói nhiều như vậy.

Gần tám giờ, trăng lên. Trăng mười bảy, còn tròn, nhô lên từ phía sau ống khói lò hơi, to và vàng như cái bánh tráng nướng. Ánh trăng rọi xiên qua mép mái tôn, đổ xuống cái bàn gỗ, xuống hai bàn tay đặt trên mặt bàn. Bàn tay trái của ba cô, thiếu hai đốt ngón. Bàn tay phải của ông Viễn, vết sẹo trắng chạy ngang ngón cái.

Ông Viễn nhìn hai bàn tay đó. Rồi ông đưa tay ra, đặt lên bàn tay trái của ba cô. Không nắm. Chỉ đặt lên.

Ba cô không rút tay lại.

– Cái kính. – Ông Viễn nói.

– Để Tết. – Ba cô nói. – Tết mày ra ngoài đó. Tao trả ở nhà tao.

Ông Viễn gật. Lâu.

Chín giờ, ba cô mệt. Trung chạy vào đỡ ông đứng dậy. Lần này ông để cho anh đỡ. Hai người đi trước, ra phía bãi xe, chậm, cây gậy ba chân gõ trên nền xi măng. Phong đã đợi ở cổng với chiếc xe bốn chỗ gọi sẵn. Con Mạt Cưa đi theo họ ra tới mép chái thì dừng lại, ngồi xuống, liếm chân, như người chủ nhà tiễn khách tới đầu ngõ rồi thôi.

Dao đi sau cùng. Ông Viễn đi bên cạnh cô. Tới chỗ dãy lò sấy, ông dừng lại. Ông nhìn lên ống khói, nhìn mặt trăng đã lên khỏi ngọn ống khói, đã nhỏ lại, đã trắng ra.

– Tờ giấy đó. – Ông nói. – Thằng Khiêm gửi tin cho chú rồi. Con Hà nói con biết.

– Dạ.

– Chú nghĩ cả tuần nay. Chú nghĩ coi bốn nghìn người có chìm theo không. Chú nghĩ coi con Hà có gánh nổi không. Chú nghĩ coi cái tên Thịnh Viễn có còn không. – Ông nói. – Chú nghĩ hoài. Mà tối nay ngồi với ba con, chú không nghĩ nữa.

Ông quay sang cô. Dưới ánh đèn cổng nhà máy, mặt ông già đi mười tuổi so với hôm ở kho phế phẩm. Nhưng mắt ông không còn cái nhìn của người nhìn một tấm ảnh cũ.

– Mai chú nói. – Ông nói. – Con đứng gần chú.

— Hết chương 32 —